🔰گزارش تصویری میراث مکتوب خالق کویریات 🔸خانه دکتر علی شریعتی در اسفندماه سال ۱۳۸۵ تحت عنوان خانه‌موزه دکتر شریعتی افتتاح شد. از جمله آثاری که در این بنا نگهداری می‌شود می‎‌توان به اسناد و مدارکی از دوران تحصیل، مکاتبات محرمانه ساواک و... اشاره کرد. در کتابخانه موزه، آثار او و نیز کتاب‌هایی که درباره وی نوشته شده فراهم آمده است. گزارش تصویری پیش رو بخشی از کتب و نسخ خطی موجود در کتابخانه شخصی علی شریعتی است. 📸عکاس:فاطمه عابدی https://www.ibna.ir/photo/535492 @ibna_official

🔰مروری بر «مکتب و میراث شیعیان ری» نوشته رسول جعفریان؛ کانون تاریخی تشیع 🔸کتاب «مکتب و میراث شیعیان ری» اثر دکتر رسول جعفریان پاسخگوی این پرسش است که شیعیان ری، دربارۀ میراث شیعی چه کردند و چه سهمی دارند. 🔸در این نوشتار به مروری بر کتاب «مکتب و میراث شیعیان ری» اثر دکتر رسول جعفریان می‌پردازیم. این کتاب پاسخگوی این پرسش است که شیعیان ری، دربارۀ میراث شیعی چه کردند و چه سهمی دارند. این کتاب دارای ۴۳۰ صفحه است که برای اولین بار به همت نشر مورخ در ۲۰۰ نسخه در زمستان ۱۴۰۲ منتشر گردید. 🔸 خواننده در فهرست پس از مقدمه با ۲۲ بخش روبه‌روست. دکتر رسول جعفریان پژوهشگر تاریخ اسلام، تشیع و ایران، استاد گروه تاریخ دانشگاه تهران و رئیس کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران و همچنین عضو پیوستۀ فرهنگستان علوم است. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6z3s @ibna_official

🔰مروری بر کتاب «ستایش سیلاب‌ها»؛ سیلاب‌هایی که تمدن ساختند! 🔸جیمز سی. اسکات در کتاب تازه‌اش، رابطه انسان با رودخانه‌ها را بازبینی می‌کند و معتقد است سیلاب‌ها، به جای ویرانی، نقش کلیدی در شکل‌گیری تمدن‌ها داشته‌اند. این پدیده طبیعی، سرزمین‌هایی حاصلخیز و فرصت‌هایی برای توسعه کشاورزی و اجتماعات انسانی پدید آورده است. 🔸اسکات در این کتاب، با رویکردی متفاوت، رودخانه‌ها را نه صرفاً یک منبع آب، بلکه به‌عنوان موجوداتی زنده و پویا معرفی می‌کند. او در همان ابتدای کتاب بیان می‌کند که رودخانه‌ها «متولد می‌شوند، تغییر می‌کنند، مسیرهایشان را جابه‌جا می‌کنند، راه‌های جدیدی به سوی دریا ایجاد می‌کنند، حرکت می‌کنند، سرشار از زندگی هستند، می‌میرند و یا کشته می‌شوند.» این دیدگاه، که در سرتاسر کتاب تکرار می‌شود، خواننده را به تفکر در مورد جایگاه رودخانه‌ها در اکوسیستم و نقش حیاتی آن‌ها در حفظ تنوع زیستی دعوت می‌کند. 🔸کتاب «ستایش سیلاب‌ها» را می‌توان به‌عنوان ادامه‌ای بر دغدغه‌های اسکات در آثار قبلی‌اش، به‌ویژه "ضد غله" و "دیدن مانند یک دولت" دانست. در "ضد غله"، اسکات به بررسی تاریخ اولیه جوامع انسانی و پیامدهای کشاورزی یکجانشینی می‌پردازد. او نشان می‌دهد که چگونه تمرکز بر تولید غلات، منجر به ظهور دولت‌های متمرکز و سرکوب شیوه‌های زندگی سنتی شده است. "دیدن مانند یک دولت" نیز به بررسی پیامدهای تلاش دولت‌ها برای ساده‌سازی و استانداردسازی طبیعت و جامعه می‌پردازد. اسکات در این کتاب استدلال می‌کند که این تلاش‌ها، اغلب منجر به نتایج فاجعه‌باری شده‌اند. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6xTV @ibna_official

🔰«هویت ایرانی در گذار از عصر ساسانی به دوره اسلامی» برگزار شد؛ ایران ۲۵۰۰ سال پیش از میلاد بزرگترین امپراتوری جهان را داشته است 🔸رضا شعبانی: هویت یک امر تازه‌ای است. مسئله‌ای است که از نیمه‌های قرن نوزدهم میلادی عنوان شد و به صورت خاص بعد از انقلاب کبیر فرانسه مطرح شد. غرب خیلی دوره‌ها را پشت سر گذاشت که در مقام مساوی ما در شرق قرار بگیرد. ایران ۲۵۰۰ قبل از میلاد بزرگ‌ترین امپراتوری جهان را داشته است. 🔸در این سرزمین ما از هزاران سال پیش مردم زندگی می‌کردند که اکثراً در مناطق غربی ایران بودند. این خاک ما انسان را جذب می کرده است. به هر گونه که به این جامعه نگاه کنید، سرشار از استعداد است. من کتاب دارم به نام ایرانیان و هویت ملی که در آن اثبات کرده‌ام ما به اندازه‌ای که تا الان از دنیا گرفته ایم، به دنیا داده‌ایم. به نوعی دنگ خودمان را به دنیا داده‌ایم. ما یک هویت ملی جاافتاده اقلاً هفت هزار ساله داریم. ما به ایرانی بودن خودمان افتخار می کنیم. هویت ما بسیار هویت ریشه‌دار و عمیقی است. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6z3C @ibna_official

🔰مروری بر «ابداع فرد: ریشه‌های لیبرالیسم غربی» اثر لری سیدنتاپ؛ از شهر باستان تا دولت مدرن 🔸بر اساس شرح سیدنتاپ، فردگرایی مدرن، ناشی از عهد باستان و بازیابی آن نیست چراکه فرد از شهر، کیهان و زیست‌جهان باستان فاصله زیادی دارد و ضمناً رنسانس نیز، که ادعای احیای سنت کلاسیک را دارد، درک کاملی از آن سنت نداشته است. 🔸روایت سیدنتاپ از خاستگاه لیبرالیسم، متاثر از مورخان بزرگی همچون فرانسوا گیزو و پیتر براون است که به نگارش تاریخ‌های فکری و سیاسی کلان دست زده‌اند. سیدنتاپ، روایت بورکهارت در فرهنگ رنسانس در ایتالیا را به چالش می‌کشد. دیدگاه غالب در تاریخ اندیشه معتقد است که عصر رنسانس از اهمیت بالایی در خودآیینی، فردگرایی و آزادی انسان غربی برخوردار است و آن را به عنوان سپیده‌دم عصر مدرن نام می‌برد. 🔸در مقابل، مورخانی بر وقوع رنسانس کارولنژی یا رنسانس قرن دوازدهم، پیش از رنسانس معروف قرن پانزدهم و شانزدهم اشاره کرده‌اند. سیدنتاپ نیز اصالت و اهمیت رنسانس قرن پانزدهم را زیر سوال برده و ریشه‌های فردگرایی و دموکراسی را در مسیحیت می‌جوید، به همین دلیل است که در جهان کلاسیک یونانی-رومی شاهد پدیده گسترده برده‌داری هستیم اما در فئودالیسم قرون وسطی به خاطر زمینه‌های مسیحی آن، اثری از برده‌داری به چشم نمی‌خورد. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6z3y @ibna_official

🔰یادداشت؛ تأملی بر مسئله قیمت‌گذاری کتاب 🔸محمدحسن شاهنگی، نویسنده و پژوهشگر حوزه کتاب و ادبیات معتقد است؛ در مسئله قیمت‌گذاری کتاب نباید تک‌بعدی به ماجرا نگریست و علاوه بر ملاحظات اقتصادی، باید ملاحظات فرهنگی و اجتماعی را نیز مد نظر داشت. 🔸شاید در این شرایط طرح کالابرگ‌های اختصاصی دائمی برای عموم افراد (و نه طبقات خاص) برای خرید کتاب در کنار بن خریدهای کتاب مقطعی در موسم نمایشگاه کتاب بتواند در دهک‌های مختلف راهگشا باشد. همان طور که دولت، دغدغه سیر کردن شکم افراد جامعه را دارد، به همان اندازه نیز باید برای پر کردن اذهان دغدغه، طرح و برنامه داشته باشد. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با همکاری نهادها و اتحادیه‌های صنفی در حوزه نشر می‌توانند متقاضی، مبدع و مطالبه‌کننده چنین ایده‌ای باشند و در این زمینه پیشتاز شوند. 🔸هزینه‌های آماده‌سازی (اعم از تایپ، صحافی، لیتوگرافی، فیلم و زینک و…) در کنار قصه پرغصه قیمت کاغذ سرسام‌آور است؛ ضمن اینکه هزینه‌های جنبی مربوط به توزیع و پخش کتاب نیز به دلیل افزایش هزینه‎‌های سربار پیرامونی، روز به روز افزایش می‌یابند. تنها بخشی که شاید بتوان آن را کاهش یا تعدیل کرد، حق‌التألیف نویسندگان است که آن هم در مقایسه با دیگر هزینه‌ها دردی را درمان نمی‌کند. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6xN8 @ibna_official

🔰بازنشر گفت‌وگوی ایبنا با بهرام عکاشه به مناسب درگذشت او؛ پدیده زلزله را جدی بگیرید! 🔸بهرام عکاشه: در کل کشور ۴۸۸ شهر از نظر لرزه‌خیزی بررسی شدند و مشخص شد ۸۳ درصد از این شهرها در معرض خطر زیاد و خیلی زیاد زلزله قرار دارند. 🔸بهرام عکاشه پدر علم زلزله‌شناسی ایران و از نخستین استادان این رشته صبح امروز در ۸۹ سالگی درگذشت. عکاشه سال‌ها رییس بخش زلزله‌شناسی موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران بود و پس از ۳۰ سال فعالیت بازنشسته شد. او در سال ٧٣ رشته ژئوفیزیک را در واحد تهران شمال راه‌اندازی کرد و کتاب «ژئوفیزیک (ژئوفیزیک عمومی)» از آثار اوست که دارای ١٠٠ مقاله داخلی و ٣۵ مقاله خارجی است. 🔸 ساخت و راه‌اندازی چند پایگاه زلزله‌نگاری، مطالعات طیف طراحی ساختگاه رآکتور تحقیقاتی تهران، تحلیل و کنترل مقاومت ساختمان، رآکتور تحقیقاتی سازمان انرژی اتمی ایران در برابر نیروهای زلزله از جمله عناوین مقالات عکاشه است. 🔸عکاشه در گفت‌وگویی که در سال ۱۳۹۵ با خبرگزاری ایبنا داشته درباره روند فعالیت‌های خود از جمله بررسی ژئومغناطیس زلزله‌شناسی، لرزه‌شناسی و جاذبه‌سنجی صحبت کرده است. در ادامه این گفت‌گو را که درباره کتاب‌های «مبانی ژئوفیزیک» و «اکتشافات ژئوفیزیکی» است بازنشر کرده‌ایم. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6z42 @ibna_official

🔰در میزگرد «رویکردهای جدید در برگزاری نمایشگاه کتاب ۱۴۰۴» مطرح شد؛ باید میدان بیشتری به نشر الکترونیکی در نمایشگاه کتاب داده شود ناشران متولی پردیس فناوری نشر هوشمند باشند 🔸کارشناسان در میزگرد «بررسی رویکردهای جدید در برگزاری نمایشگاه کتاب» به تاخیر ۲۰ ساله در حوزه نشر دیجیتال اشاره و تاکید کردند باید در نمایشگاه میدان بیشتری به ناشران این عرصه داده شود. 🔸بخش فناوری‌های نشر با هدف تاکید بر پیوند غیرقابل انکار فناوری و نشر به دل شبستان آمد و ناشران دیجیتال و فروشگاه‌های برخط فروش برای تاکید بر توجه ناشران کتاب کاغذی به انواع دیگر تولید و عرضه کتاب. اینکه تجربه‌های نوین در نمایشگاه کتاب تهران با همه مشخصه‌هایش مثل ۱۰ روز فروش مستقیم ناشران، فروش مجازی و… چقدر مسائل نشر ازجمله بازار ناشران االکترونیکی، اعتماد ناشران کتاب کاغذی به آن‌ها و آشنایی ناشران با فناوری‌های نشر را هدف قرار داد و تاثیرگذار بود، موضوع میزگرد خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) است. 🔸نمایشگاه کتاب امسال میزبان ۱۷ ناشر الکترونیک کتاب، ۱۳ شرکت فناور و ۱۰ ناشر کتاب الکترونیک، در آموزشی، کودک و دانشگاهی بود. علاوه براین در ایام نمایشگاه کتاب، برنامه‌های مختلفی در سالن فناوری‌های نشرازجمله معرفی شرکت‌های دانش‌بنیان و خلاق، کارنامه نشر الکترونیکی، پنل‌های تخصصی، معرفی قابلیت‌های استفاده از هوش مصنوعی در ترویج کتاب و کتاب‌خوانی و استارت‌آپ کتاب و کتاب‌خوانی برگزار شد. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yVV @ibna_official

🔰«روان‌شناسی مشاوره و روان‌درمانی» در گفت‌وگو با نازی اکبری؛ در عمق فرهنگ ما نیاز به شنیده شدن و درک شدن وجود دارد 🔸نازی اکبری:‌ در فرهنگ ما، گفتگوها اغلب سریع به قضاوت تبدیل می‌شوند و شنیدن فعال جای خود را به نصیحت می‌دهد. روابط گاهی به جای اینکه فضای امن باشند، به روابطی کنترل‌گرانه یا پر از توقع تبدیل می‌شوند. 🔸ارتباط میان روان‌شناسی و سیاست باید بسیار بیشتر از وضعیت فعلی برای مردم، چه مخاطبان عام و چه دانشگاهیان، شناخته شود. اغلب تصور می‌کنیم سیاست صرفاً امری بیرونی و مربوط به دولت‌ها، انتخابات و احزاب است، اما واقعیت این است که سیاست از احساسات، امیدها، خشم‌ها و تعلقات ما تغذیه می‌کند؛ یعنی دقیقاً همان مسائلی که در حوزه روان‌شناسی قرار می‌گیرند. 🔸 وقتی از دیدگاه روان‌شناختی به سیاست نگاه کنیم، متوجه می‌شویم چرا برخی گروه‌ها احساس ناتوانی می‌کنند، چرا برخی رأی نمی‌دهند یا چرا عده‌ای به سمت افراط‌گرایی می‌روند. این نگاه کمک می‌کند بفهمیم دموکراسی تنها با انتخابات پابرجا نمی‌ماند، بلکه با اعتماد، تعلق و حس دیده‌شدن و شنیده‌شدن است که پایدار می‌ماند. 🔸بازسازی اعتماد عمومی، چه در اتاق درمان و چه در عرصه سیاست، فقط با اخلاق امکان‌پذیر است. رعایت اصول اخلاقی، به‌ویژه در این دوران که مردم خسته و بی‌اعتماد شده‌اند، می‌تواند نخستین گام برای ترمیم رابطه میان فرد و سیستم باشد. وقتی مردم دوباره احساس کنند می‌توانند به کسی یا چیزی تکیه کنند، خود نیز فعال‌تر، امیدوارتر و همراه‌تر خواهند شد. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yZN @ibna_official

🔰وضعیت نقد ادبی در ایران در گفت‌وگوی ایبنا با مریم حسینی؛ پیشرفت هوش مصنوعی، تأثیر عمیقی بر نقد ادبی خواهد گذاشت 🔸پیشرفت هوش مصنوعی، بدون شک تأثیر عمیقی بر نقد ادبی خواهد گذاشت. این فناوری می‌تواند ترجمه‌های دقیق‌تری از متون نظری ارائه دهد و دسترسی به نظریه‌های جهانی را تسهیل کند. با این حال، حتی با وجود هوش مصنوعی، نیاز به مترجمان حرفه‌ای که بتوانند خروجی‌های این فناوری را اصلاح و تکمیل کنند، همچنان باقی است. 🔸فضای مجازی و رسانه‌ها تأثیر فوق‌العاده‌ای در گسترش تفکر انتقادی و نقد ادبی داشته‌اند. یکی از مهم‌ترین پایه‌های نقد ادبی، توانایی تحلیل لایه‌های مختلف یک متن است. فضای مجازی، اگر به‌درستی استفاده شود، می‌تواند فرصت‌های بی‌نظیری برای عمومی‌سازی نقد ادبی فراهم کند. این فضا به‌ویژه برای مخاطبان عام، که ممکن است حوصله یا فرصت مطالعه کتاب‌های تخصصی نقد ادبی را نداشته باشند، امکان دسترسی سریع و کاربردی به نظریه‌های ادبی را فراهم می‌کند. رسانه‌ها با ساده‌سازی مفاهیم نقد ادبی، آن‌ها را برای عموم مردم قابل فهم می‌کنند. این تلاش‌ها، هرچند جایگزین نقد آکادمیک نمی‌شوند، اما به فراگیری و گسترش نقد ادبی کمک می‌کنند. در کنار دانشگاه‌ها، رسانه‌ها می‌توانند نقش بسیار مؤثری در توسعه نقد ادبی ایفا کنند. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yVX @ibna_official

🔰در گفت‌وگوی ایبنا با نویسنده قمی عنوان شد؛ پایانِ باز باید خواننده را به جست‌وجو تشویق کند 🔸نویسنده رمان «آداب جنایت» با اشاره به پایان‌بندی کتابش گفت: برخی از پایان‌بندی‌های عالی، پایان باز دارند. وقتی داستان خود را به صورت باز پایان می‌دهیم، باید مردم را به گفت‌وگو، تفکر و جست‌وجو برای یافتن پاسخ تشویق کنیم 🔸در ادبیات، بویژه در رمان، نیروی خیر و شر دو اصل اساسی هستند که اغلب در تقابل با هم قرار می‌گیرند و به عنوان یک ساختار اساسی در داستان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. نیروی خیر معمولاً با مفاهیمی مانند نیکویی، مهربانی، صداقت و عدالت همراه است، در حالی که نیروی شر با مفاهیمی مانند بدبختی، زشتی، نفاق و ظلم همراه است. در رمان «آداب جنایت» شخصیت سیدتقی به عنوان نیروی خیر توانست بر رضا برقی که نقش شخصیت شرور را به‌عهده داشت، غلبه کند و مسیر و پنجره جدیدی به رویش باز کند. 🔸همانطور که می‌دانید نیروی خیر و شر در رمان نقش بسزایی دارد. به‌عنوان مثال اگر به دنبال تنش، نمادگرایی، توسعه شخصیت، پیام اخلاقی و تأثیر بر مخاطب هستیم، از تقابل بین خیر و شر می‌توانیم بهره بگیریم. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yYz @ibna_official

🔰نفس من را بشنو، لرزش صدایم را حس کن؛ روایتِ هدی برکات از نوشتن در تبعید 🔸هُدی برکات، نویسنده لبنانی‌فرانسوی و برنده جایزه ادبی شیخ زاید ۲۰۲۵، از نوشتن به زبان عربی، ترجمه آثارش و خلق شخصیت‌هایی سخن گفت که در میهن خود نیز بیگانه‌اند. 🔸این نویسنده که همواره به حاشیه‌نشینان جامعه می‌پردازد، درباره شخصیت‌های رمان تازه‌اش گفت: «همیشه آدم‌هایی را روایت کرده‌ام که بی‌پناه‌اند؛ بیگانه‌هایی در دل کشور خود که در برابر خشونت جهان بیرونی بی‌هیچ مرجعی برای تکیه، درمانده‌اند. کسانی که مرددند، اطمینان ندارند و نمی‌دانند باید به کدام ایده یا تکیه‌گاهی پناه ببرند.» 🔸برکات، که از ویرانی بیروت در سال‌های جنگ داخلی می‌گوید، ادامه داد: «ما شهری را از نو ساختیم که دیگر شبیه شهر گذشته نبود. یا عاشقانه نابودش کردیم، یا از روی انکار. گویی یا دیگر چهره محبوب‌مان را نمی‌دیدیم یا اسید به صورتش می‌پاشیدیم.» 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yPY @ibna_official