🔰نگاهی به «سرچشمه تصوف در ایران» به مناسبت زادروز سعید نفیسی؛
غث و سمین دیدگاههای نفیسی را باید بازشناخت
🔸کتاب «سرچشمه تصوف در ایران» مجموعه درسگفتارهای نفیسی در درس تاریخ تصوف در دوره دکتری ادبیات فارسی دانشگاه تهران است.
🔸بحث درباره تصوف و سیر تحول و تطور اندیشههای عرفانی در اسلام، زمینه یا حوزهای تخصصی است، بر این اساس، نفیسی را نمیتوان فردی متخصص در این حوزه به شمار آورد. کتاب «سرچشمه تصوف در ایران» هم مجموعه درسگفتارهای ایشان در درس تاریخ تصوف در دوره دکتری ادبیات فارسی دانشگاه تهران بودهاست، لاجرم فاقد نظم و انسجام است. بیشتر به جزوههایی میماند که دانشجویان در کلاس درس از گفتههای استاد تهیه میکنند. نفیسی در این کتاب از تتبعات پژوهشگران پیشاز خود بهندرت یاد میکند و برای دعاوی خود نیز بهجایی ارجاع نمیدهد.
🔸ضمن آنکه به حافظهاش بسیار اتکا کردهاست، ازاینرو، لغزش و خطا در آن کم نیست. اما اینکه چرا صوفیان سخن در پرده میگویند، بحثی در حوزه «زبان عرفانی» و ارتباط عرفان با زبان و منطق است.
🔸دیدگاههای نفیسی در خصوص تصوف در عصر خودش یعنی بیشاز شصت سال پیش قابلتوجه بودهاست. تأکید او بر بازیابی عناصر ایرانی، هندی و یونانی افقهای تازهای را پیش روی مخاطبانش میگشود و برخی را ترغیب کرد که در این زمینه عمیقتر از خود وی تحقیق کنند. البته چنانکه بیان شد این مطالب را پیشاز وی نیز گفته بودند، اما بازگو کردن این مطالب در کلاسهای دانشگاهی در آن زمان کار مهمی بود.
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6z7P
@ibna_official
🔰بیژن اشتری درگذشت
🔸به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) بر اساس اعلام صفحه اینستاگرام نشر ثالث؛ بیژن اشتری مترجم و نویسنده پر کار ایرانی در ۶۴ سالگی بر اثر عارضه قلبی در خانه خود از دنیا رفت.
🔸آقای اشتری متولد سال ۱۳۳۹ تهران بود و در سالها در مجلات سینمایی همچون دنیای تصویر نقد فیلم مینوشت.
🔸او از میانه دهه ۱۳۸۰ به ترجمه متون تاریخی و زندگینامهای در زمینه شناخت چهرههای سیاسی چپ و در نقد فاشیسم و استالینیسم روی آورد و در این زمینه آثار کثیری را ترجمه کرد. عمده این آثار را نشر ثالث منتشر کرده است.
🔸از میان آثار او میتوان به این عناوین اشاره کرد: امید علیه امید، لنین، تروتسکی کاهن معبد سرخ، پلپوت کابوس سرخ، قذافی ظهور تا سقوط، صدام از ظهور تا سقوط، شوروی ضد شوروی و...
🔸اخبار مربوط به تشییع و تدفین این مترجم فقید متعاقباً اعلام خواهد شد.
🔸خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) این ضایعه را به خانواده و بازماندگان بیژن اشتری و علاقهمندان ایشان تسلیت عرض میکند
ibna.ir/x6z8R
@ibna_official
🔰نگاهی به رمان کمال نوشته ونیچنزو لاترونیکو؛
هیچ فاجعهای در کار نیست، اما همهچیز آرامآرام فرو میپاشد
🔸مجله نیشن در مقالهای به تحلیل و بررسی رمان کمال نوشته ونیچنزو لاترونیکو نویسنده معاصر کشور ایتالیا با موضوع فرهنگ مصرف گرایی در دنیای مدرن میپردازد که امسال توانسته به فهرست نهایی جایزه بوکر راه یابد.
🔸همانطور که ژرژ پرک در دههی شصت میلادی اشیاء را نوشت تا نسل مصرفزده پس از جنگ را ثبت کند، لاترونیکو نیز با ریزبینی معاصر ما را با لایههایی از احساس پوچی، فروپاشی رابطه، و فرسایش آرمانگرایی روبرو میسازد.
🔸برلین، با اجارههای ارزان، کافههای دنج، گالریهای مستقل، و شبزندهداریهای افسانهای، زمانی پناهگاه آرمانی طبقهی خلاق اروپا بهشمار میرفت؛ شهری که در آن، زندگی با کار خلاقانه گره خورده بود و میشد بدون پیروی از قواعد خشک سرمایهداری، به خودِ واقعی رسید. اما کمال، رمان وینچنزو لاترونیکو، به ما نشان میدهد که پشت این رویای زیبا، شکاف و خلائی ناپیدا پنهان شده است.
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6z2q
@ibna_official
🔰گفتوگو با موسی اکرمی درباره «درآمدی به تحلیل فلسفی» جان هاسپرس ؛
مناسبترین روش برای فلسفهورزی
🔸«درآمدی بر تحلیل فلسفی» نوشته هاسپرس، مناسبترین روش برای فلسفهورزی، استدلال و نگاه فلسفی به مسائل است. این کتاب برای اولین بار ما را با مسائل فلسفه و نحوه فلسفهورزی آشنا میکند.
🔸فلسفه تحلیلی و تحلیل فلسفی نوین با یکدیگر پیوند تنگاتنگ دارند. در واقع، فلسفه تحلیلی عملاً با تحلیل فلسفی آغاز میشود. به همین علت، حتی برخی، تاریخ فلسفه تحلیلی را به عقب میبرند و به سقراط میرسانند، چون در آثار افلاطون که سقراط یک طرف سخن هست و پرسش و پاسخهایی را مطرح میکند، عملاً با گونهای تحلیل فلسفی روبهرو هستیم. اما به هرحال، صرفنظر از بحث تاریخی، آنچه که امروزه مشخصاً به عنوان فلسفه تحلیلی و تحلیل فلسفی مطرح میشود مربوط به قرن بیستم هست که تا به امروز نیز همچنان ادامه پیدا کرده است. این فلسفه تحلیلی بر پایه دستاوردهای جدیدی که در پیوند با فلسفه علم در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم پدید آمد، شکل گرفت.
🔸در درجه نخست، پیدایش ریاضیات، فیزیک و منطق جدید اهمیت بسیاری داشت که باعث شد برای نخستینبار فلسفه با علم پیوند خورد. مسائلی که در علم شکل گرفته، که تاحدی به زیستشناسی هم میتوان اشاره کرد، سبب میشوند که فلسفه عرصههای تازهای را درنوردد و بنیانگذار فلسفه تحلیلی شود. البته میتوان به مسائل سیاسی، اجتماعی و فرهنگی هم که در اواخر قرن نوزده و اوایل قرن بیستم به عنوان زمینه و بستر پیداش فلسفه تحلیلی رخ داد هم اشاره کرد.
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6z8r
@ibna_official
🔰مروری بر آثار زندهیاد بیژن اشتری؛
از «صدام» تا «قذافی»
🔸بیژن اشتری مترجم و نویسنده پر کار ایرانی در ۶۴ سالگی بر اثر عارضه قلبی در خانه خود از دنیا رفت. در این گزارش به مرور چند اثر از او میپردازیم.
🔸کتاب «پوتین» زندگی و زمانهاش نوشته فیلیپ شورت، یک بیوگرافی دقیق و عمیق از ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه است. این کتاب به بررسی جنبههای مختلف زندگی شخصی، سیاسی و رهبری پوتین میپردازد و تلاش میکند تا چهرهای کامل و بیطرفانه از او ارائه دهد. فیلیپ شورت، که سابقه نوشتن بیوگرافیهای متعددی از جمله برای شخصیتهایی چون مائو تسهتونگ و پول پوت را دارد، در این اثر تحلیلی دقیق و همهجانبه از مسیر پیچیده قدرتیابی پوتین و نحوه حکمرانی او ارائه میدهد.
🔸خودآموز دیکتاتورها، این کتاب ۳۲۰ صفحهای به شما نشان میدهد که جوانب حرفهای قرنهاست که چگونه این کار را انجام دادهاند. کاملاً واقعی، با کتابشناسی و پاورقیهای کامل، دفترچه راهنمای دیکتاتور، گام به گام نقشه راه استبداد را به شما میدهد. متن زیبایی که توسط هنرمند حرفهای رندال وود نشان داده شده است، متن خندهدار و جذابی دارد. این یک کتابچه راهنمای عملی برای ظالمان است.
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6z8S
@ibna_official
🔰فرهنگ و زبان فارسی در تونس در گفتوگو با عبدالله آلبوغبیش؛
آموزش زبان فارسی را نمیتوان به آموزش تعدادی واژه تقلیل داد
🔸آموزش زبان در دانشگاههای کشورهای میزبان را نمیتوان به آموزش شماری واژه یا جمله تقلیل داد؛ چون چنین کاری را مؤسسات مختلف آموزش زبان هم میتوانند انجام دهند و امروزه با توجه به پیشرفت ابزارهای دیجیتال آموزش زبان، افراد علاقهمند میتوانند به طرق متعدد و گوناگون زبانهای مختلف از جمله زبان فارسی را یاد بگیرند. بنابراین آموزش زبان در دانشگاهها منحصر به آموزش زبان نیست بلکه در پیوند با فرهنگ است و اساساً، آموزش زبان در دانشگاه هرگز نمیتواند منفک از مباحث تمدنی، فرهنگی، ادبی و باورشناختی باشد.
🔸زبان فارسی و فرهنگ ایرانی از دوران کهن و از همان سالهای نخست ورود اسلام به قاره آفریقا وارد بخشهایی از این قاره شد و به طور مشخص در کشورهایی نظیر تونس و الجزایر حضور قابل توجهی یافت. در واقع، ورود مسلمانان به رهبری عقبه بن نافع در قرن اول هجری در سرزمین تونس که در آن زمان با نام افریقیه شناخته میشد، زمینه و بستر ورود زبان فارسی به تونس را نیز فراهم ساخت؛ چرا که شمار زیادی از سربازانی که به همراه عقبه بن نافع برای فتح این سرزمینها آمده بودند تباری ایرانی داشتند و در آن دوران با نام خراسانی از آنها یاد میشد. این افراد که هم سرباز و هم فرمانده نظامی بودند توانستند تأثیرات فرهنگی و زبانی نسبتاً زیادی در تونس و الجزایر بر جای گذارند.
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6z8t
@ibna_official
🔰قصه قفسهها- ۴
روایتی از پیشینه کتابفروشی در کوچهپسکوچههای گرگان
🔸در دل کوچهپسکوچههای شهر گرگان، کتابفروشیهایی وجود دارد که سالها میزبان کلمات، خاطرات و اندیشههای نسلهای مختلف بودهاند. هر دکان قصههایی دارد که روزگاری پناه واژهها بودهاند و هنوز هم برخی از آنها زنده و فعال هستند و در خاطر این شهر، روشن ماندهاند.
🔸امروزه کتابفروشیها در گرگان در دستههای مختلفی تقسیم میشوند گفت: دسته نخست کتابهای دانشگاهی، کنکوری و کمکدرسی میفروشند و آنها همگی همانند کتابفروشیهای پاساژ مهتاب مشهد در یکجا واقعشدهاند و خریداران آنها زیاد و به نسبت درآمد خوبی هم دارند.
🔸دلیل اصلی به حاشیه رفتن شغل کتابفروشی، پایین آمدن میزان مطالعه مردم و رفتن بهسوی فضای مجازی است، کتابفروشی شهر کتاب، در سال ۱۳۸۷ راهاندازی شد و خانه کتاب، اگرچه تا اندازهای جزو این دسته از کتابفروشیها است، اما کمی با آنها، تفاوت دارد.
🔻درایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6z76
@ibna_official
🔰نگاهی به کتاب «تاریخ تروتسکیسم امریکایی»؛
یانکیهای کمونیست
🔸جیمز کانن در روایت پرشتاب خود، از اولین قدمهای کارگران پیشتاز و واکنش سیاسی آنها به پیروزی انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ روسیه شروع کرده و تا آستانه جنگ جهانی دوم، که سازمان کمونیستی در ایالات متحده نام حزب کارگران سوسیالیست را به خود میگیرد، ادامه میدهد.
🔸جیمز پی. کانن در این دوازده سخنرانی عمومی در ۱۹۴۲ در نیویورک، به روایت ایام تکوینی ‐ و از نظر من قهرمانانهی ‐ کوشش برای بناکردن یک حزب کمونیست در ایالات متحده میپردازد. کانن در سه گفتار آغازین خود شرح میدهد که چگونه پیروزی و سرمشق انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ در روسیه، دگرگونیهای بنیادین را در افق دید سوسیالیستهای انقلابیاندیش در ایالات متحده امکانپذیر ساخت. او سپس اقدامات گامبهگام آنها در سالهای متعاقب ۱۹۱۷، برای پیافکندن و کارآزموده ساختن حزبی پرولتری، را روایت میکند؛ حزبی که آرمانش عملیکردن سرمشقی بود که بلشویکها سرآمدش بودند.
🔸کانن دو دهه پس از ایراد این سخنرانیها، در کتاب ۱۰ سال آغازین کمونیسم آمریکایی و از دیدگاه یکی از شرکتکنندگان اصلی و شرحی دقیقتر از تاریخ متقدم جنبش مارکسیستی در ایالات متحده به موضوع باز میگردد. او در ۱۹۶۲ و در کتاب فوق سیر حرکت کمونیستها در ایالات متحده را در سالهای پس از انقلاب بلشویکی ۱۹۱۷، تا سال ۱۹۲۸ پی میگیرد. کانن در این فرایند برداشتهای موجزی که در گفتارهای ۱۹۴۲ از ریشههای جنبش کمونیستی در ایالات متحده و سرشت پیشگامان اولیهی آن ارائه داده بود را مجدداً تأیید میکند.
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6z7v
@ibna_official
🔰رئیس اتحادیه فروشندگان کاغذ و مقوا در گفتوگو با ایبنا؛
بار جدید رسید، قیمت کاغذ کاهش یافت
🔸رئیس اتحادیه فروشندگان کاغذ و مقوا با اشاره به کاهش قیمت کاغذ تحریر در بازار، علت این موضوع را توزیع بار جدید در بازار اعلام کرد.
🔸نیکدل با بیان اینکه کاغذ تحریر مورد نیاز اهالی نشر بین ۴۰ تا ۵۰ هزار تومان کاهش داشته است، گفت: پیشبینی میشود از آنجایی که خریدها اغلب جزئی و خرد است، طی هفتههای آتی نیز این قیمت ثابت باشد و تغییری نکند
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6z9c
@ibna_official
🔰محسن مومنی شریف در گفتوگو با ایبنا؛
کتابهای خاطرات جنگ برای مطالعه عموم مردم است/ با تاریخ بیگانه هستیم
🔸محسن مؤمنی شریف، مولف و پژوهشگر گفت: در کنار حوزه جنگ، آنچه من را بیشتر نگران میکند، وضعیت کتابهای تاریخی است. متأسفانه ما با تاریخ چندان آشتی نداریم و بیگانه هستیم. همین امر باعث شده نوعی بیتفاوتی نسبت به گذشته شکل بگیرد.
🔸نمیتوان صرفاً یک اثر را برای همه توصیه کرد، چراکه انتخاب کتاب بستگی به ذوق و پیشینه فردی، سطح سواد و حتی موقعیت جغرافیایی مخاطب دارد. اما اغلب آثار منتشرشده در قالب خاطرات رزمندگان، بهویژه آن دسته که مورد توجه و تقریظ مقام معظم رهبری قرار گرفتهاند، از کیفیت بالا و ارزش ادبی و تاریخی برخوردارند.
🔸اگر مردم ما با تاریخ معاصر و گذشته خود بهتر آشنا بودند، میتوانستند بهتر ماهیت سخنان و رفتارهای قدرتهای جهانی، از جمله آمریکا، را درک کنند. بسیاری از تحلیلهای سیاسی و اظهارنظرهای مقامهای خارجی تنها در سایه آگاهی تاریخی قابل فهم و ارزیابی است. تاریخ به ما کمک میکند تا اشتباهات گذشته را تکرار نکنیم.
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6z7H
@ibna_official
🔰مروری بر «تمهیدات» کانت با ترجمه غلامعلی حداد عادل؛
انقلاب کپرنیکی کانت
بازسازی بنیادهای فلسفه
🔸غرض اصلی کانت از تالیف کتاب تمهیدات، که عنوان کامل آن «تمهیداتی برای هر مابعدالطبیعه آینده که بتواند به عنوان یک علم عرضه شود» است، در واقع روشنسازی و سادهسازی اندیشههایی است که او پیشتر در کتاب پیچیدهتر خود، سنجش عقل ناب، مطرح کرده بود.
🔸کانت در پی آن بود که نشان دهد شناخت انسانی چگونه ممکن است و چه ساختارهایی ذهن انسان برای درک جهان دارد. او در کتاب «تمهیدات» که در سال ۱۷۸۳ منتشر شد، کوشید مفاهیم پیچیده نقد اول را با زبانی سادهتر برای مخاطبان بیشتری تبیین کند و زمینه درک مباحث بنیادینی چون شناخت پیشینی، قوه فاهمه و شرط امکان تجربه را فراهم آورد. کانت تا پایان عمر در کونیگسبرگ ماند، هرگز ازدواج نکرد، و با نظم و انضباطی افسانهای زندگی کرد؛ چنانکه گفتهاند همسایگانش میتوانستند ساعتهایشان را با برنامه روزانه او تنظیم کنند.
🔸دیدگاه ایمانوئل کانت درباره مابعدالطبیعه یکی از بنیادیترین نقاط تحول در تاریخ فلسفه غرب است. او برخلاف فیلسوفان پیش از خود که یا از مابعدالطبیعه دفاع میکردند (همچون دکارت و لایبنیتس) یا آن را به کلی زیر سؤال میبردند (مانند هیوم)، رویکردی انتقادی و نظاممند نسبت به آن اتخاذ کرد. کانت در کتاب تمهیدات و با وضوح بیشتر در سنجش عقل ناب، این پرسش محوری را مطرح میکند که: آیا مابعدالطبیعه میتواند همانند ریاضیات و فیزیک، به عنوان یک علم معتبر و منسجم، بنیانگذاری شود؟
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6z8J
@ibna_official
🔰 از تعزیه تا تئاتر مدرن، در گفتوگو با نویسنده «تئاتر شرق و غرب»؛
نمایش در شرق کارکردی تربیتی دارد/ تئاتر شرقی به بازنمایی هویت جمعی و اسطورهها میپردازد
🔸کتاب «تئاتر شرق و غرب» نوشته دکتر حسن پورگلمحمدی، پژوهشی ژرف در مرز میان هنر نمایش، جامعهشناسی و تاریخ فرهنگ است.
🔸مفاهیم جامعهشناسی مدرن مانند «فردیت»، «نهاد»، «طبقه»، و «عقلانیت» میتوانند ابزارهای قدرتمندی برای تحلیل نمایشهای سنتی شرقی باشند، زیرا امکان خوانشی ساختاری و انتقادی از این سنتها را فراهم میکنند. برای مثال «فردیت» در نمایشهای شرقی مانند کاتاکالی یا نو، شخصیتها اغلب بهصورت تیپهای نمادین (نه افراد خاص) ظاهر میشوند. با استفاده از مفهوم فردیت گیدنز، میتوان بررسی کرد که چگونه این نمایشها هویتهای جمعی را بر فردیت مقدم میدارند و چگونه این رویکرد با مدرنشدن جوامع شرقی تغییر مییابد. «نهاد» مفهوم نهادهای اجتماعی (مثلاً دین یا خانواده) میتواند در تحلیل تعزیه مفید باشد. تعزیه بهعنوان نهادی آیینی، کارکردی فراتر از نمایش دارد و به بازتولید ارزشهای دینی و اجتماعی کمک میکند. دیدگاه گافمن درباره بازنمایی خویشتن در زندگی روزمره میتواند نشان دهد که چگونه بازیگران تعزیه با ایفای نقشهای مقدس، هویت اجتماعی تماشاگران را تقویت میکنند.
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6z6c
@ibna_official