🔰مروری بر کتاب «دیوان دیو» نوشتۀ مهرک‌علی صابونچی؛ شناختنامۀ دیوها و دیگر اشرار و زیان‌کارانِ فرهنگ ایران 🔸کتاب «دیوان دیو» دانشنامه‌ای‌ست که نمایی نزدیک از موجودات زیان‌کاری به‌دست می‌دهد که در متون ایرانی پیش و پس از اسلام از آن‌ها سخن رفته است. این کتاب به ما می‌گوید که شَر چگونه و در چه هیئت‌هایی در تخیل ایرانی مجسم شده است و باورهای ایرانی چه تصاویر و نمادهایی از شر به دست داده‌اند و هر یک از موجوداتی که تجسم شر و پلیدی و زیان‌کاری هستند، چه وجهی از شر و زیان‌کاری را تصویر می‌کنند و ریشه‌های شر در فرهنگ و باورهای ایرانی به کجاها می‌رسد. 🔸کتاب «دیوان دیو» نمایی نزدیک از موجودات زیان‌کاری به‌دست می‌دهد که در متون ایرانی پیش و پس از اسلام از آن‌ها سخن رفته است. این کتاب به ما می‌گوید که شَر چگونه و در چه هیئت‌هایی در تخیل ایرانی مجسم شده است و باورهای ایرانی چه تصاویر و نمادهایی از شر به دست داده‌اند و هر یک از موجوداتی که تجسم شر و پلیدی و زیان‌کاری هستند، چه وجهی از شر و زیان‌کاری را تصویر می‌کنند و ریشه‌های شر در فرهنگ و باورهای ایرانی به کجاها می‌رسد. ibna.ir/x6zpq @ibna_official

🔰گفت‌وگو با ستاره نصراله‌پور؛ زنی که شعر را بومی می‌سراید؛ شعر بومی صدایی برای ماندن/ شاعر از شور واژگان زبان مادری می‌گوید 🔸ستاره نصراله‌پور، شاعر معاصر، با زبانی محلی و ریشه‌دار، شعر بومی را به عنوان پلی برای حفظ فرهنگ و هویت زبانی به‌کار می‌گیرد. در این گفت‌وگو، او از شور و حال واژگان زبان مادری و نقش آن در ماندگاری شعر می‌گوید و اهمیت بازگشت به اصالت‌های فرهنگی را به تصویر می‌کشد. 🔸در تاریخ ادبیات معاصر ایران، غزل‌سرایان نام‌آشنایی چون «داراب افسر بختیاری»، «پژمان بختیاری» و نیز شاعران نوگرایی که به زبان مادری سروده‌اند، همواره کوشیده‌اند تا زبان بختیاری را در قالب شعر حفظ و احیا کنند. من نیز با الهام از همین جریان اصیل، کوشیدم سهم خود را در این مسیر ادا کنم. کتاب شولیز تیات حاصل همین دغدغه است؛ مجموعه‌ای از شعرهای کوتاه در قالب مینی‌مال و شعر سپید که سرشار از واژه‌های اصیل و کهن بختیاری‌ست. تلاشم بر آن بوده که این زبان کهن را در کالبدی امروزی، اما ریشه‌دار، به نسل جوان عرضه کنم. این کتاب را با امید به برانگیختن اشتیاق و انگیزه‌ای تازه در مخاطبان به‌ویژه جوانان بختیاری‌زبان سروده‌ام؛ به امید آن‌که در خوانش شعر بختیاری، شور تازه‌ای پدید آید و زبان مادری ما نه‌تنها حفظ، که بازآفرینی و زنده نگه‌داشته شود. 🔸ایران سرزمینی‌ست رنگین‌کمان‌گونه از اقوام، خرده‌فرهنگ‌ها و پاره‌فرهنگ‌های بومی که در کنار یکدیگر، زیستی مشترک و تعاملاتی فرهنگی را تجربه می‌کنند. این همجواری فرهنگی، زمینه‌ساز نوعی پیوند و بده‌بستان زبانی و زیبایی‌شناختی میان اقوام شده است. ibna.ir/x6zdR @ibna_official

🔰قیام حسین (ع) به روایت بلعمی- بخش دوم؛ شمشیر بر تو و قضا بر آسمان 🔸حسین(ع) فرزدق را پرسید که خبر کوفه چه داری؟ گفت مردمان کوفه را دل با تست- شمشیر بر تو و قضا بر آسمان- کس نداند. حسین به شتاب همی رفت و پنداشت که مسلم به کوفه هر روز بیعت همی کند و مردمان ویرا چشم دارند 🔸پس دیگر روز- اول ماه محرم- از کوفه برفت اندر سال شست، و روی در بادیه نهاد. حسین –رضی‌الله- به قادسیه رسیده بود و فروآمده. مردی بود- نام وی حر بن یزد التمیمی- از لشکر عمر بود و از دوستاران حسین بود. چون عمر در بادیه رفت، این حر پیش رفت و حسین را گفت کجا می‌شوی؟ گفت به کوفه. گفتا بازگرد که به کوفه اندر خیر نیست که عبیدالله بن زیاد آمد و مسلم را کشت و هانی را کشت و هر که در بیعت مسلم بن عقیل بودند، همه کشت. حسین متحیر شد و گفت اکنون کجا شوم با این همه زنان و کودکان؟ حر گفت از راه دور شو که عمر بن سعد در بادیه آمد با سپاه. حسین بتاخت و روی سوی کربلا نهاد و آنجا فرو آمد با آن چهل سوار و صد پیاده. ibna.ir/x6zpr @ibna_official

🔰معاون پژوهشی موسسه پیام آزادگان در گفتگو با ایبنا؛ باید با جنگ روانی رسانه‌های دشمن مقابله کرد 🔸فرزانه قلعه‌قوند گفت: در این جنگ با عملیات روانی رسانه‌ها مواجه هستیم که به مراتب خطرناک‌تر است و باید بتوانیم از القای ترس و نا امیدی توسط رسانه‌ها جلوگیری و به مقابله با آن بپردازیم‌؛ همچنین به دنبال تمیز دادن حق و باطل باشیم. 🔸قلعه‌قوند به نقش اهل قلم در این شرایط کشور اشاره و گفت: به یقین انتقال تجربه به آیندگان بخشی از آموزش است که درس‌آموز خواهد بود. درس امید، بصیرت و مقاومت همیشه کاری‌ترین سلاح و بیانیه وزارت ارشاد درباره ضرورت آن هوشمندانه و ماندگار است؛ زیرا نویسندگان و پژوهشگران در سنگری دیگر و با قلمی دیگر به جنگ متجاوز خواهند رفت. به شرط آنکه روایت‌ها صحیح باشد. ibna.ir/x6znC @ibna_official

🔰گفت‌وگویی درباره مسئولیت هنرمند در روزگار بحران؛ ایوب آقاخانی: هنر باید صدای بی‌صدایان باشد 🔸آقاخانی گفت: ما باید صدای بی‌صدایان باشیم و با ابزار هنر، از جان انسان‌ها دفاع کنیم. در چنین موقعیتی، سکوت کردن خودش نوعی خیانت است. 🔸 هر سخن و اقدامی از سوی هنرمند در چنین شرایطی معنایی متفاوت می‌یابد و بار فرهنگی و اجتماعی خاصی پیدا می‌کند،  در این وضعیت، کنش‌های فردی هنرمند به معیاری برای سنجش اجتماعی تبدیل می‌شود. حتی ساده‌ترین رفتارها نیز ممکن است با ذره‌بین دیده شوند و مورد قضاوت قرار گیرند. بنابراین مسئولیت هنرمند در این دوران چند برابر می‌شود. 🔸اتحاد یک اصل فرازمانی است؛ همان‌طور که در برابر کرونا، سیل، زلزله یا حتی تهدیدهای غیرمنتظره، نیاز به وحدت داریم، امروز نیز باید اختلافات را کنار بگذاریم و یک‌دل باشیم. امروز، در این وضعیت پیچیده، که دشمنان بی‌رحم، بی‌منطق و زورگو، درباره مسائل داخلی ما زبان می‌گشایند، دیگر هیچ توجیهی برای نداشتن اتحاد باقی نمی‌ماند. این اتحاد، جلوی طمع دشمنان را خواهد گرفت. در چنین شرایطی، مسئولیت فرهنگی ما بیشتر از گذشته است. ما باید صدای بی‌صدایان باشیم و با ابزار هنر، از جان انسان‌ها دفاع کنیم. در چنین موقعیتی، سکوت کردن خودش نوعی خیانت است. ibna.ir/x6zph @ibna_official

🔰به مناسبت سالروز شهادت سید محمد بهشتی؛ بهشتی توجه ویژه‌ای به مسائل جنگ و نیازهای جبهه داشت 🔸آیت‌الله سید محمد بهشتی در جلسات حزب جمهوری اسلامی، توجه ویژه‌ای به مسائل جنگ، نیازهای جبهه، و ارتباط میان سیاست‌گذاران و نیروهای نظامی داشت. از جمله اقدامات او، تشویق نهادهای انقلابی به مشارکت سازمان‌یافته در امور جنگ و پشتیبانی مستمر از خانواده‌های رزمندگان بود. 🔸در سال‌های منتهی به انقلاب اسلامی، شهید بهشتی یکی از شخصیت‌های محوری در سازماندهی نیروهای انقلابی مذهبی بود. او با همکاری روحانیونی مانند آیت‌الله مطهری، دکتر باهنر، امامی کاشانی و حجت‌الاسلام ملکی، در سال‌های ۱۳۵۶ و ۱۳۵۷ «جامعه روحانیت مبارز تهران» را پایه‌گذاری کرد. این تشکل در ابتدا به صورت پنهانی با هدف انسجام‌بخشی به فعالیت‌های نهضت امام خمینی (ره) شکل گرفت و بعدها به عنوان یکی از نهادهای رسمی سیاسی-مذهبی اعلام موجودیت کرد. 🔸در سال ۱۳۶۰، آیت‌الله بهشتی نقش مهمی در شکل‌دهی قوه قضائیه جمهوری اسلامی داشت و بر استقلال اداری و مالی آن تأکید می‌کرد. او مخالف تشکیل دادگاه ویژه روحانیت بود و معتقد بود مسئولیت قضایی روحانیون باید در دادگاه انقلاب پیگیری شود تا از توطئه‌ها جلوگیری شود. بهشتی با انتقاد از شیوه برگزاری دادگاه‌ها و محاکمات آن زمان، تلاش می‌کرد ساختاری سالم و مستقل برای قوه قضائیه فراهم کند که بتواند انقلاب را در برابر انحرافات محافظت کند. ibna.ir/x6zpJ @ibna_official

🔰از «بیگناهان در سفر» تا عصر اینستاگرام‌؛ نگاه مارک تواین به اروپای قرن نوزدهم 🔸وقتی مارک تواین، نویسنده مشهور آمریکایی، در قرن نوزدهم پا به پاریس گذاشت، نه فقط سفری آغاز شد، بلکه اسطوره‌ای شکل گرفت. روایت مردی از دنیای جدید که در آیینه شهر قدیم، هم‌زمان شیفته و منتقد خویش بود. «بیگناهان در سفر» فقط یک سفرنامه نیست؛ روایتی است از کشمکش میان خودآگاهی ملی و رویای تقلید، میان کنجکاوی بی‌پروا و بی‌ادبی فرهنگی. 🔸وقتی مارک تواین در سال ۱۸۶۷ قدم به پاریس گذاشت، این شهر در میانه یکی از بزرگ‌ترین دگرگونی‌های تاریخ خود بود. پروژه‌ی عظیم بارون اوسمان که به دستور ناپلئون سوم اجرا شد در حال تبدیل کردن پاریس از شهری قرون وسطایی با کوچه‌های تنگ و تاریک به کلان‌شهری مدرن با بلوارهای عریض و ساختمان‌های یکدست سنگ‌آهکی بود. تواین، با پس‌زمینه زندگی در مرزهای وحشی میزوری، با چشمی نیمه‌تحسین‌آمیز و نیمه‌تحقیرآمیز به این تغییرات نگاه کرد. 🔸مارک تواین در این کتاب نه تنها خود را به‌عنوان یکی از نخستین طنزپردازان مدرن آمریکا تثبیت کرد، بلکه نقشه‌ای ذهنی از جایگاه «آمریکایی» در جهان ترسیم نمود. کتاب بیگناهان در سفر، که حاصل همین ماموریت بود، در قالب نامه‌هایی طنزآمیز به وطن، بدل شد به یکی از پرفروش‌ترین آثار عصر خود و شاید یکی از نخستین نمودهای «توریسم» به‌مثابه پدیده‌ای فرهنگی و ادبی. ibna.ir/x6zcF @ibna_official

🔰احساس ناامیدی دارید؟ بیل گیتس می‌گوید باید این کتاب را بخوانید 🔸این خاطرات به بیل گیتس یادآوری می‌کند که انسان‌ها می‌توانند حتی با چالش‌های عظیم نیز روبه‌رو شوند. پیامی که بسیاری از ما امروز به آن نیاز داریم. 🔸گیتس می‌گوید: «آن زمان ثروت داشتم و می‌دانستم که می‌خواهم آن را ببخشم اما ماموریتی مشخص نداشتم. مقاله نیک به من این ماموریت را داد. آن را برای پدرم فکس کردم و نوشتم: شاید بتوانیم کاری در این باره بکنیم. این همان چیزی بود که جهت‌گیری بنیاد گیتس را شکل داد.» 🔸گیتس هشدار می‌دهد: «انزواطلبی در جهان رو به افزایش است.» این موضوع برای یک نیکوکار که به کمک به محرومان متعهد است نگران‌کننده است. اما این عقب‌نشینی از همدلی، در مقیاسی کوچکتر، در بسیاری از جوامع ما نیز در حال رخ دادن است. در جهانی نامطمئن و به‌سرعت در حال تغییر، بسیاری از مردم همدلی‌شان را محدود به نزدیکان و کسانی کرده‌اند که شبیه خودشان هستند. 🔸گیتس نتیجه‌گیری می‌کند: «کار نیک به ما یادآوری می‌کند که وقتی به کسانی فراتر از مرزهای خودمان اهمیت می‌دهیم، چه چیزهایی ممکن می‌شود و وقتی این کار را نکنیم، چه می‌شود.» ibna.ir/x6zpL @ibna_official

🔰افزایش بساط کتاب‌فروشی کنار خیابان؛ گزارشی از وضعیت کتابفروشی‌ها در سوریه جدید 🔸کتابفروشی‌های دمشق این روزها، آینه‌ای از دگرگونی ذائقه خوانندگان و اولویت‌یافتن ممنوعه‌های دیروز به جای عاشقانه‌های نزار قبانی‌ هستند. 🔸کاوش در مزاج کتاب‌دوستان در دمشق، ماجرایی است پر از غافلگیری. صحنه‌ای که امروز در خیابان «الحلبونی» پیش چشم می‌آید، با گذشته متفاوت است. منطقه‌ای که زمانی به کتاب‌های دست‌دوم، چاپ‌های افست و نسخه‌های غیرقانونی آثار نویسندگانی مانند پائولو کوئیلو، بورخس و ایزابل آلنده شهرت داشت، اکنون جای خود را به بساط جوراب، شلوار جین و اجناس کهنه داده است. 🔸در این میان، جای خالی چهره‌هایی آشنا حس می‌شود؛ مثل «ابو ایاد»، فروشنده فلسطینی‌ای که کنار دیوار جنوبی بنای تاریخی «التکیه» دیوان‌های محمود درویش و سمیح القاسم می‌فروخت. یا بساط‌داری که زیر پل ویکتوریا رمان‌های جهانی را عرضه می‌کرد و حالا به نظر می‌رسد جای خود را به فروشنده شیرینی سنتی و دخانیات قاچاق داده است. 🔸اتفاقاتی که در اتحادیه‌های نویسندگان، روزنامه‌نگاران و هنرمندان تجسمی سوریه رخ داد نیز نگرانی‌های فرهنگی را تشدید کرده است. انتصاب مستقیم مسئولان این اتحادیه‌ها، بدون برگزاری انتخابات، آن‌ها را موقتاً از حق انتخاب رهبری محروم کرده است. بسیاری از فعالان فرهنگی این اقدامات را نشانه‌ای از تغییر مزاج رسمی نسبت به نوشتن و خواندن می‌دانند. ibna.ir/x6z9h @ibna_official

🔰قیام حسین (ع) به روایت بلعمی- بخش سوم؛ آفتاب فرو شود 🔸و شمر برادران حسین را بانگ کرد- هر چهار را- که من شما را زینهار نامه‌ی عبیدالله آورده‌ام. ایشان گفتند لعنت بر تو باد و بر عبیدالله بن زیاد و بر آن زینهار که تو آورده‌ای. 🔸حسین –رضی‌الله عنه- گفت امروز مرا زمان تا فردا. عمر گفت ندهم. رسول گفت ایهالامیر، از امروز تا فردا نزدیک است و به لشکرگاه باز گشتند. عمر سپاه را گفت فرود آیید تا فردا. و عبیدالله چون جویریه بفرستاد و گفت اگر عمر حرب کند وگرنه او را بند کن و سوی من آر، ترسید که اگر چنین کند سپاه ضایع شود و تا وی سپه‌سالار دیگر فرستد سپاه بازگردد و حسین را بمانند وی بگریزد. هم در ساعت مردی از سرهنگان کوفه- نام او شمر بن ذی‌الجوشن- را بخواند و گفت این عمر با ما منافقی هم کند و دل با حسین دارد و من ندانستم، و من هیچکس از تو شایسته‌تر نمی‌دانم این کار را، برو سوی عمر بن سعد. اگر حرب کند او را یاری کن و اگر حرب نکند ویرا بندکن و –به دست جویریه- بفرست و عهد از وی بستان و سپاه سالاری آن سپاه ترا. و چون حسین را یا سرش را بیاری سپاه‌سالاری ری ترا. شمر گفت فرمانبردارم و مرا یکی حاجتست به امیر، خواهر پدرم –ام البنین- زن علی ابن ابی طالب بود و او را از وی چهار پس است- عباس و عبدالله و جعفر و عثمان، این هر چهار پسر از عمه‌ی شمر بودند و ام‌البنین خواهر ذی‌الجوشن بود هر چهار پسر این روز با حسین بودند- شمر گفت یا امیر، این چهار پسر عمه را باید که زینهار دهی تا کشته نشوند. عبیدالله گفت دادم و زینهار نامه نبشت و مهر کرد و شمر را گفت هم اکنون برو. ibna.ir/x6zpM @ibna_official

🔰بازار داغ کتاب‌های فلسفی در ایران در گفت‌وگو با محمد فضلی: فلسفه زیر سایه عرفان 🔸محمد فضلی تأکید می‌کند که فلسفه در ایران هیچ‌گاه از بطن عقلانیت انتقادی و مستقل شکل نگرفت و همواره یا در جایگاه خدمتکار دین و عرفان باقی ماند یا در حاشیه سنت‌های معنوی و الهیاتی گم شد. این همراهی تاریخی، فلسفه ایرانی را از امکان استقلال و ایفای نقش نقادانه و مولد در جامعه محروم ساخته است. 🔸تجدید چاپ‌ها نه به منزله مطالعه واقعی، بلکه گواهی بر موفقیت همین محصول تقلبی در ایفای وظیفه اصلی خود است: تبدیل فلسفه یا کتاب‌های فلسفی به کالای زینتی، نشانه‌ای برای ساختن تصویر مطلوب از خود و «طلسمی مدرن» برای کسب حس عمق بی‌زحمت اندیشیدن. حضور فیزیکی کتابی دشوار در کتابخانه، به ابژه‌ای برای نمایش فرهیختگی بدل شده؛ مصرفی تظاهری که تقاضایی پیوسته برای این کتاب‌ها خلق می‌کند بی آنکه لزوماً خوانده شوند. برای برخی، کتابخانه نه کارگاه اندیشه که گورستان باشکوهی است که در آن اندیشه‌های بزرگ مومیایی و به‌تماشا گذاشته می‌شوند. خرید کتاب فلسفی، خود کنش است نه مقدمه آن. این پیروزی کوچک و رقت‌انگیز همان اخلاق بردگان است، به تعبیر نیچه: قدرت نه در آفریدن، بلکه در انباشت آثار دیگران. اگر واقعاً اقبال به فلسفه در کشور ما فراگیر بود و آثار فلسفی مطالعه و درباره آن‌ها تأمل می‌شد، اکنون مردم یا هنرمندان سرگردان نداشتیم. چگونه جامعه‌ای ممکن است به فلسفه‌ورزی اقبال داشته باشد، اما بنیان گفت‌وگو و استدلال منطقی در آن، از ساده‌ترین تا پیچیده‌ترین سطوح، بسیار سست و شکننده باشد؟ ibna.ir/x6zbg @ibna_official

🔰بلاگر کتاب؛ دوست یا رقیب کتاب‌فروش‌ها- ۳ نقد مطبوعاتی در عصر کتاب‌بلاگرها، دیگر تعیین‌کننده نیست 🔸بهزاد عبدی‌پور، فعال حوزه نشر معتقد است درگذشته مولفه‌های تعیین‌کننده در موفقیت یک کتاب، مطبوعات و جراید بودند؛ اما امروزه انحصار از دست روزنامه‌نگارها درآمده و یک کتاب می‌تواند با معرفی یک بلاگر، چندین و چندبار تجدید چاپ شود. 🔸بزرگترین چالش، معرفی کتاب‌هایی است که در بازار موجود نیست. این مسئله هم مخاطب را ناامید می‌کند و هم کتابفروش را دچار مشکل می‌سازد؛ البته سامانه‌های چاپ براساس تقاضا (POD) تا حدی این چالش را برطرف کرده‌اند. یعنی از این پس مشتری می‌تواند کتاب دلخواهش که ناموجود است را سفارش دهد تا تک نسخه و اختصاصی برایش چاپ و ارسال شود. همچنین بلاگرها باید از تبلیغ کتاب‌های بی‌محتوا پرهیز کنند؛ چراکه این مسئله بر اعتبار خودشان نزد کتاب‌فروش نیز تأثیر می‌گذارد. 🔸در دنیایی که نویسنده‌اش بلاگر است، سیاستمدار و خواننده‌اش بلاگرند، چه عیبی دارد جوانی بی‌هنر هم بلاگری کند و چه بهتر که به جای تولید محتوای مبتذل، درباره کتاب حرف بزند. حتی به غلط. چه الزامی دارد که جوانی میان خاورمیانه زندگی کند و مثل هارواردی‌ها فکر کند؟ 🔸اجازه بدهیم که مزخرف بخوانند. چه اشکالی دارد؟ من دقت کرده‌ام، مخاطب‌های جوان‌تر مثل ما دیگر برای رمان‌نویس‌های بزرگ، تره هم خرد نمی‌کنند. آن‌ها نه دنیای کافکا را می‌شناسند، نه کامو و نه بکت را. ibna.ir/x6zk4 @ibna_official