🔰از «بیگناهان در سفر» تا عصر اینستاگرام‌؛ نگاه مارک تواین به اروپای قرن نوزدهم 🔸وقتی مارک تواین، نویسنده مشهور آمریکایی، در قرن نوزدهم پا به پاریس گذاشت، نه فقط سفری آغاز شد، بلکه اسطوره‌ای شکل گرفت. روایت مردی از دنیای جدید که در آیینه شهر قدیم، هم‌زمان شیفته و منتقد خویش بود. «بیگناهان در سفر» فقط یک سفرنامه نیست؛ روایتی است از کشمکش میان خودآگاهی ملی و رویای تقلید، میان کنجکاوی بی‌پروا و بی‌ادبی فرهنگی. 🔸وقتی مارک تواین در سال ۱۸۶۷ قدم به پاریس گذاشت، این شهر در میانه یکی از بزرگ‌ترین دگرگونی‌های تاریخ خود بود. پروژه‌ی عظیم بارون اوسمان که به دستور ناپلئون سوم اجرا شد در حال تبدیل کردن پاریس از شهری قرون وسطایی با کوچه‌های تنگ و تاریک به کلان‌شهری مدرن با بلوارهای عریض و ساختمان‌های یکدست سنگ‌آهکی بود. تواین، با پس‌زمینه زندگی در مرزهای وحشی میزوری، با چشمی نیمه‌تحسین‌آمیز و نیمه‌تحقیرآمیز به این تغییرات نگاه کرد. 🔸مارک تواین در این کتاب نه تنها خود را به‌عنوان یکی از نخستین طنزپردازان مدرن آمریکا تثبیت کرد، بلکه نقشه‌ای ذهنی از جایگاه «آمریکایی» در جهان ترسیم نمود. کتاب بیگناهان در سفر، که حاصل همین ماموریت بود، در قالب نامه‌هایی طنزآمیز به وطن، بدل شد به یکی از پرفروش‌ترین آثار عصر خود و شاید یکی از نخستین نمودهای «توریسم» به‌مثابه پدیده‌ای فرهنگی و ادبی. ibna.ir/x6zcF @ibna_official

🔰احساس ناامیدی دارید؟ بیل گیتس می‌گوید باید این کتاب را بخوانید 🔸این خاطرات به بیل گیتس یادآوری می‌کند که انسان‌ها می‌توانند حتی با چالش‌های عظیم نیز روبه‌رو شوند. پیامی که بسیاری از ما امروز به آن نیاز داریم. 🔸گیتس می‌گوید: «آن زمان ثروت داشتم و می‌دانستم که می‌خواهم آن را ببخشم اما ماموریتی مشخص نداشتم. مقاله نیک به من این ماموریت را داد. آن را برای پدرم فکس کردم و نوشتم: شاید بتوانیم کاری در این باره بکنیم. این همان چیزی بود که جهت‌گیری بنیاد گیتس را شکل داد.» 🔸گیتس هشدار می‌دهد: «انزواطلبی در جهان رو به افزایش است.» این موضوع برای یک نیکوکار که به کمک به محرومان متعهد است نگران‌کننده است. اما این عقب‌نشینی از همدلی، در مقیاسی کوچکتر، در بسیاری از جوامع ما نیز در حال رخ دادن است. در جهانی نامطمئن و به‌سرعت در حال تغییر، بسیاری از مردم همدلی‌شان را محدود به نزدیکان و کسانی کرده‌اند که شبیه خودشان هستند. 🔸گیتس نتیجه‌گیری می‌کند: «کار نیک به ما یادآوری می‌کند که وقتی به کسانی فراتر از مرزهای خودمان اهمیت می‌دهیم، چه چیزهایی ممکن می‌شود و وقتی این کار را نکنیم، چه می‌شود.» ibna.ir/x6zpL @ibna_official

🔰افزایش بساط کتاب‌فروشی کنار خیابان؛ گزارشی از وضعیت کتابفروشی‌ها در سوریه جدید 🔸کتابفروشی‌های دمشق این روزها، آینه‌ای از دگرگونی ذائقه خوانندگان و اولویت‌یافتن ممنوعه‌های دیروز به جای عاشقانه‌های نزار قبانی‌ هستند. 🔸کاوش در مزاج کتاب‌دوستان در دمشق، ماجرایی است پر از غافلگیری. صحنه‌ای که امروز در خیابان «الحلبونی» پیش چشم می‌آید، با گذشته متفاوت است. منطقه‌ای که زمانی به کتاب‌های دست‌دوم، چاپ‌های افست و نسخه‌های غیرقانونی آثار نویسندگانی مانند پائولو کوئیلو، بورخس و ایزابل آلنده شهرت داشت، اکنون جای خود را به بساط جوراب، شلوار جین و اجناس کهنه داده است. 🔸در این میان، جای خالی چهره‌هایی آشنا حس می‌شود؛ مثل «ابو ایاد»، فروشنده فلسطینی‌ای که کنار دیوار جنوبی بنای تاریخی «التکیه» دیوان‌های محمود درویش و سمیح القاسم می‌فروخت. یا بساط‌داری که زیر پل ویکتوریا رمان‌های جهانی را عرضه می‌کرد و حالا به نظر می‌رسد جای خود را به فروشنده شیرینی سنتی و دخانیات قاچاق داده است. 🔸اتفاقاتی که در اتحادیه‌های نویسندگان، روزنامه‌نگاران و هنرمندان تجسمی سوریه رخ داد نیز نگرانی‌های فرهنگی را تشدید کرده است. انتصاب مستقیم مسئولان این اتحادیه‌ها، بدون برگزاری انتخابات، آن‌ها را موقتاً از حق انتخاب رهبری محروم کرده است. بسیاری از فعالان فرهنگی این اقدامات را نشانه‌ای از تغییر مزاج رسمی نسبت به نوشتن و خواندن می‌دانند. ibna.ir/x6z9h @ibna_official

🔰قیام حسین (ع) به روایت بلعمی- بخش سوم؛ آفتاب فرو شود 🔸و شمر برادران حسین را بانگ کرد- هر چهار را- که من شما را زینهار نامه‌ی عبیدالله آورده‌ام. ایشان گفتند لعنت بر تو باد و بر عبیدالله بن زیاد و بر آن زینهار که تو آورده‌ای. 🔸حسین –رضی‌الله عنه- گفت امروز مرا زمان تا فردا. عمر گفت ندهم. رسول گفت ایهالامیر، از امروز تا فردا نزدیک است و به لشکرگاه باز گشتند. عمر سپاه را گفت فرود آیید تا فردا. و عبیدالله چون جویریه بفرستاد و گفت اگر عمر حرب کند وگرنه او را بند کن و سوی من آر، ترسید که اگر چنین کند سپاه ضایع شود و تا وی سپه‌سالار دیگر فرستد سپاه بازگردد و حسین را بمانند وی بگریزد. هم در ساعت مردی از سرهنگان کوفه- نام او شمر بن ذی‌الجوشن- را بخواند و گفت این عمر با ما منافقی هم کند و دل با حسین دارد و من ندانستم، و من هیچکس از تو شایسته‌تر نمی‌دانم این کار را، برو سوی عمر بن سعد. اگر حرب کند او را یاری کن و اگر حرب نکند ویرا بندکن و –به دست جویریه- بفرست و عهد از وی بستان و سپاه سالاری آن سپاه ترا. و چون حسین را یا سرش را بیاری سپاه‌سالاری ری ترا. شمر گفت فرمانبردارم و مرا یکی حاجتست به امیر، خواهر پدرم –ام البنین- زن علی ابن ابی طالب بود و او را از وی چهار پس است- عباس و عبدالله و جعفر و عثمان، این هر چهار پسر از عمه‌ی شمر بودند و ام‌البنین خواهر ذی‌الجوشن بود هر چهار پسر این روز با حسین بودند- شمر گفت یا امیر، این چهار پسر عمه را باید که زینهار دهی تا کشته نشوند. عبیدالله گفت دادم و زینهار نامه نبشت و مهر کرد و شمر را گفت هم اکنون برو. ibna.ir/x6zpM @ibna_official

🔰بازار داغ کتاب‌های فلسفی در ایران در گفت‌وگو با محمد فضلی: فلسفه زیر سایه عرفان 🔸محمد فضلی تأکید می‌کند که فلسفه در ایران هیچ‌گاه از بطن عقلانیت انتقادی و مستقل شکل نگرفت و همواره یا در جایگاه خدمتکار دین و عرفان باقی ماند یا در حاشیه سنت‌های معنوی و الهیاتی گم شد. این همراهی تاریخی، فلسفه ایرانی را از امکان استقلال و ایفای نقش نقادانه و مولد در جامعه محروم ساخته است. 🔸تجدید چاپ‌ها نه به منزله مطالعه واقعی، بلکه گواهی بر موفقیت همین محصول تقلبی در ایفای وظیفه اصلی خود است: تبدیل فلسفه یا کتاب‌های فلسفی به کالای زینتی، نشانه‌ای برای ساختن تصویر مطلوب از خود و «طلسمی مدرن» برای کسب حس عمق بی‌زحمت اندیشیدن. حضور فیزیکی کتابی دشوار در کتابخانه، به ابژه‌ای برای نمایش فرهیختگی بدل شده؛ مصرفی تظاهری که تقاضایی پیوسته برای این کتاب‌ها خلق می‌کند بی آنکه لزوماً خوانده شوند. برای برخی، کتابخانه نه کارگاه اندیشه که گورستان باشکوهی است که در آن اندیشه‌های بزرگ مومیایی و به‌تماشا گذاشته می‌شوند. خرید کتاب فلسفی، خود کنش است نه مقدمه آن. این پیروزی کوچک و رقت‌انگیز همان اخلاق بردگان است، به تعبیر نیچه: قدرت نه در آفریدن، بلکه در انباشت آثار دیگران. اگر واقعاً اقبال به فلسفه در کشور ما فراگیر بود و آثار فلسفی مطالعه و درباره آن‌ها تأمل می‌شد، اکنون مردم یا هنرمندان سرگردان نداشتیم. چگونه جامعه‌ای ممکن است به فلسفه‌ورزی اقبال داشته باشد، اما بنیان گفت‌وگو و استدلال منطقی در آن، از ساده‌ترین تا پیچیده‌ترین سطوح، بسیار سست و شکننده باشد؟ ibna.ir/x6zbg @ibna_official

🔰بلاگر کتاب؛ دوست یا رقیب کتاب‌فروش‌ها- ۳ نقد مطبوعاتی در عصر کتاب‌بلاگرها، دیگر تعیین‌کننده نیست 🔸بهزاد عبدی‌پور، فعال حوزه نشر معتقد است درگذشته مولفه‌های تعیین‌کننده در موفقیت یک کتاب، مطبوعات و جراید بودند؛ اما امروزه انحصار از دست روزنامه‌نگارها درآمده و یک کتاب می‌تواند با معرفی یک بلاگر، چندین و چندبار تجدید چاپ شود. 🔸بزرگترین چالش، معرفی کتاب‌هایی است که در بازار موجود نیست. این مسئله هم مخاطب را ناامید می‌کند و هم کتابفروش را دچار مشکل می‌سازد؛ البته سامانه‌های چاپ براساس تقاضا (POD) تا حدی این چالش را برطرف کرده‌اند. یعنی از این پس مشتری می‌تواند کتاب دلخواهش که ناموجود است را سفارش دهد تا تک نسخه و اختصاصی برایش چاپ و ارسال شود. همچنین بلاگرها باید از تبلیغ کتاب‌های بی‌محتوا پرهیز کنند؛ چراکه این مسئله بر اعتبار خودشان نزد کتاب‌فروش نیز تأثیر می‌گذارد. 🔸در دنیایی که نویسنده‌اش بلاگر است، سیاستمدار و خواننده‌اش بلاگرند، چه عیبی دارد جوانی بی‌هنر هم بلاگری کند و چه بهتر که به جای تولید محتوای مبتذل، درباره کتاب حرف بزند. حتی به غلط. چه الزامی دارد که جوانی میان خاورمیانه زندگی کند و مثل هارواردی‌ها فکر کند؟ 🔸اجازه بدهیم که مزخرف بخوانند. چه اشکالی دارد؟ من دقت کرده‌ام، مخاطب‌های جوان‌تر مثل ما دیگر برای رمان‌نویس‌های بزرگ، تره هم خرد نمی‌کنند. آن‌ها نه دنیای کافکا را می‌شناسند، نه کامو و نه بکت را. ibna.ir/x6zk4 @ibna_official

🔰بنفشه اعرابی در گفت‌وگو با «ایبنا» مطرح کرد؛ دینم به جامعه هنری را با «تئاتر مالتی مدیا» ادا کردم 🔸بنفشه اعرابی نویسنده کتاب «تئاتر مالتی مدیا» مطرح کرد: این کتاب حاصل بیش از ده سال پژوهش و کار تخصصی من در حوزه تلفیق هنرها است. من از سال ۱۳۸۹ روی این موضوع متمرکز شدم؛ موضوعی که از دهه ۶۰ میلادی در صحنه‌های جهانی مطرح بود، اما در کشور ما کمتر بدان پرداخته شده است. 🔸من همیشه به ارتباط و هم‌افزایی میان هنرها علاقه داشتم. سابقه‌ام در تئاتر، سینما و مستندسازی باعث شد به شکل جدی‌تری به این ایده فکر کنم. بعد از تحقیقات و مطالعات زیاد در سال ۸۹ نسخه‌ای از این کتاب را آماده کرده بودم اما به دلایل مختلف امکان انتشارش فراهم نشد. از آن زمان تاکنون، منابع مختلفی را بررسی، ترجمه و فیش‌برداری کردم و در نهایت توانستم اثری جامع‌تر فراهم کنم. 🔸نویسنده کتاب «تئاتر مالتی مدیا» با بیان اینکه حتی یک کلمه فارسی درباره این موضوع وجود نداشت، تصریح کرد: در مرحله تحقیق و پژوهش و در دوران تحریم من برای تهیه منابع خارجی مجبور بودم از دوستانم که به سفرهای خارج از کشور می‌روند کمک بگیرم و با پرداخت دلار و هزینه‌های بالا مقالات و کتاب‌های موردنظرم را به زبان اصلی تهیه کنم. بعدهم که کار ترجمه مقالات و کتاب‌ها را انجام دادم. ibna.ir/x6z8k @ibna_official

یک کیفرخواست دقیق و مستند بر مبنای حقوق بین‌الملل؛ بازخوانی چهار تراژدی در غزه در یک کتاب 🔸کتاب «غزه: بازجویی از شهادتش» اثر نورمن فینکلستین، با تمرکز بر چهار عملیات نظامی کلیدی، روایتی صرفاً احساسی از رنج را کنار زده و یک کیفرخواست دقیق و مستند بر مبنای حقوق بین‌الملل علیه سیاست‌های اسرائیل و انفعال جامعه جهانی صادر می‌کند. 🔸برای درک عمق و جسارت «غزه: بازجویی از شهادتش»، شناخت نویسنده‌اش، نورمن فینکلستین، ضروری است. فینکلستین، فرزند بازماندگان هولوکاست و دانش‌آموخته دکتری علوم سیاسی از دانشگاه پرینستون، شخصیتی آکادمیک و در عین حال جنجالی در مطالعات اسرائیل-فلسطین است. او کارنامه پژوهشی خود را وقف به چالش کشیدن چیزی کرده که آن را «صنعت هولوکاست» (The Holocaust Industry) و سوءاستفاده سیاسی از رنج یهودیان برای توجیه سیاست‌های اسرائیل می‌نامد. این پیشینه، به آثار او وزنی اخلاقی و انتقادی بخشیده است. او نه در جایگاه یک ناظر بی‌طرف، بلکه همچون محققی متعهد می‌نویسد که معتقد است بزرگ‌ترین خیانت به قربانیان تاریخ، تکرار بی‌عدالتی به نام آن‌هاست. 🔸«غزه: بازجویی از شهادتش» روایتی خطی و یکپارچه نیست، بلکه ساختاری دقیق و مبتنی بر چهار رویداد کلیدی دارد که هر یک فصلی از تاریخ معاصر غزه را رقم زده‌اند. کتاب به چهار بخش اصلی تقسیم می‌شود که هرکدام به یک عملیات نظامی یا پیامدهای آن می‌پردازند و خواننده را گام‌به‌گام با منطق استدلال نویسنده همراه می‌کنند. ibna.ir/x6zpT @ibna_official

🔰دربارۀ رمان «شورش تک‌نفره» میروسلاو کرلژا؛ داستان شورش یک وکیل علیه ریاکاری و فساد 🔸رمان «شورش تک‌نفره» یکی از شاهکارهای میروسلاو کرلژا، نویسندۀ اهل کرواسی، و نمونه‌ای برجسته از ادبیات مدرنیستی در منطقۀ بالکان است. کرلژا که در زمینه‌های شعر، رمان، داستان کوتاه، نمایشنامه و نقد ادبی آثار شاخصی خلق کرده، در این رمان از خلال روایت داستان وکیلی که علیه ریاکاری و فساد در جامعه‌اش شورش می‌کند، با ترکیب سبک‌های شاعرانه و طنزآمیز و با نگاهی فلسفی به بررسی مسائل عمیق انسانی و اجتماعی می‌پردازد. 🔸سبک روایت کرلژا در رمان «شورش تک‌نفره» ترکیبی از شاعرانگی، طنز گزنده، و تحلیل روان‌شناختی عمیق است. جملات طولانی و پرجزئیات او فضای ذهنی پیچیدۀ راوی را به تصویر می‌کشند و حس آشوب و تنش درونی او را منتقل می‌کنند. 🔸رمان «شورش تک‌نفره» در دوره‌ای نوشته شد که کرواسی بخشی از پادشاهی یوگسلاوی بود و با تنش‌های اجتماعی، سیاسی، و فرهنگی شدیدی روبه‌رو بود. این دوره، بین دو جنگ جهانی، با تضادهای طبقاتی، رشد ناسیونالیسم، و تأثیرات باقی‌مانده از امپراتوری اتریش - مجارستان مشخص می‌شد. کرلژا، به‌عنوان یک مارکسیست دوآتشه، از این زمینه برای نقد بورژوازی و نظامی‌گری و فساد اخلاقی در جامعه‌ای که در آن می‌زیست استفاده کرد. ژنرال دوماچینسکی در رمان «شورش تک‌نفره» می‌تواند نمادی از نخبگان نظامی و سیاسی آن جامعه باشد که جنایات خود را تحت پوشش احترام اجتماعی پنهان می‌کردند. ibna.ir/x6zq2 @ibna_official

🔰بستری برای شکل دادن فرهنگ کتابخوانی؛ بوک‌توک؛ انقلاب بازاریابی در دنیای کتاب 🔸در کمتر از پنج سال، بوک‌توک از یک گوشه کوچک در شبکه اجتماعی تیک‌تاک به یک پدیده جهانی تبدیل شده است؛ پلتفرمی که مرز بین نویسنده و خواننده را محو کرده، فروش کتاب‌ها را متحول ساخته و روش‌های تبلیغات ادبی را برای همیشه تغییر داده است. 🔸بوک‌توک به شکلی ملموس مرز بین نویسنده و خواننده را کمرنگ کرده است. در گذشته، ارتباط مستقیم نویسنده با مخاطبان محدود به تورهای تبلیغاتی، مصاحبه‌های تلویزیونی یا جلسات امضای کتاب بود. اما اکنون، نویسندگان می‌توانند به سرعت و به صورت بی‌واسطه با میلیون‌ها طرفدار خود ارتباط برقرار کنند، درباره روند نوشتن کتابشان صحبت کنند و مخاطبان را در جریان مراحل مختلف تولید کتاب قرار دهند. این شکل نوین ارتباط، باعث شکل‌گیری جوامعی پرشور و وفادار شده که به اندازه خود کتاب‌ها ارزشمند هستند. 🔸بوک‌توک همچنین نقش مهمی در احیای کتاب‌های قدیمی‌تر و کلاسیک بازی می‌کند. با توجه به اینکه بسیاری از کاربران، ویدیوهای عمیق و تحلیلی درباره داستان‌ها، شخصیت‌ها و تم‌های کتاب‌های کلاسیک می‌سازند، کتاب‌های فراموش شده می‌توانند مجدداً در کانون توجه قرار گیرند و خوانندگان جدیدی جذب کنند. این اتفاق، به حفظ و گسترش میراث ادبی کمک شایانی می‌کند. ibna.ir/x6z6R @ibna_official

🔰به بهانه سالروز حمله شیمیایی عراق به سردشت؛ آمار شهدا و قربانیان سردشت هنوز مغفول مانده 🔸شهر سردشت واقع در شمال‌غرب ایران و نزدیک مرز با عراق در تاریخ ۷ تیر ۱۳۶۶، هدف حمله هوایی شیمیایی ارتش عراق قرار گرفت. این حمله، باعث کشته شدن تعداد زیادی از غیرنظامیان و مجروح شدن بسیاری از مردم به دلیل مشکلات جسمی و تنفسی شد. سردشت به عنوان یکی از نخستین شهرهای جهان پس از جنگ جهانی اول شناخته می‌شود که سلاح‌های شیمیایی مستقیماً علیه جمعیت غیرنظامی در آن به کار گرفته شد. 🔸در پی این حمله، شماری از ساکنان جان خود را از دست دادند و تعداد زیادی نیز دچار آسیب‌های جسمی و تنفسی شدند. پیامدهای پزشکی و اجتماعی این واقعه، سال‌ها پس از آن نیز ادامه یافت. سردشت یکی از نخستین شهرهای جهان پس از جنگ جهانی اول است که در آن سلاح شیمیایی به‌طور مستقیم علیه غیرنظامیان استفاده شد. شهر سردشت در طول جنگ ایران و عراق بیش از ۶۰ بار مورد حمله هوایی قرار گرفته است، اما حمله شیمیایی ۷ تیر از نظر نوع سلاح و تأثیر آن بر جمعیت غیرنظامی، برجسته‌ترین مورد به شمار می‌آید. 🔸با وجود گذشت سال‌ها از آن حادثه، بسیاری از مناطق آلوده هنوز پاک‌سازی نشده و مردم آن مناطق همچنان با مشکلات جسمی، روانی و اقتصادی دست و پنجه نرم می‌کنند. نبود آگاهی اولیه و امکانات کافی، تلفات را افزایش داد و غم از دست دادن عزیزان را دوچندان کرد. این تاریخ تلخ، یادآور ضرورت حفظ حقوق بشر، مقابله با استفاده از سلاح‌های غیرانسانی و حمایت کامل از بازماندگان جنگ است. ibna.ir/x6zpZ @ibna_official

🔰نویسنده‌ برنده‌ جایزه‌ی بوکر: من فقط به هر کجا که تخیلم مرا ببرد، می‌روم! 🔸برناردین اواریستو، نویسنده‌ برنده‌ جایزه‌ی بوکر، در آثار خود آگاهانه از ساختارهای روایی و مضامین رایج فاصله می‌گیرد. او با به چالش کشیدن قواعد دستوری و با ابداع فرمی که خود آن را «داستان تلفیقی» می‌نامد، به دنبال ارائه تجربه‌ای تازه و غیرمنتظره به خوانندگان است، نه تکرار مسیرهای آشنای داستانی. 🔸اواریستو در «دختر، زن، دیگری» با جسارت قواعد دستوری را به چالش می‌کشد؛ او می‌گوید: «من تا حدی قواعد دستور زبان را کنار می‌گذارم. فکر می‌کنم در کل رمان ۱۲ نقطه دارم.» این رویکرد، که ممکن است در نگاه اول تجربی و حتی دلهره‌آور به نظر برسد، در عمل به خلق نثری آهنگین و سیال انجامیده که با بافت و ریتم زبان بازی می‌کند و خواننده را در جریانی از آگاهی و احساس غوطه‌ور می‌سازد. موفقیت تجاری گسترده کتاب، با فروش بیش از یک میلیون نسخه و انتخاب آن به عنوان یکی از کتاب‌های سال از سوی باراک اوباما، نشان می‌دهد که این نوآوری زبانی نه تنها مانعی برای ارتباط با مخاطب عام نبوده، بلکه به جذابیت و قدرت اثر افزوده است. اواریستو علاقه‌اش به شعر را ریشه‌دار در مراسم کلیسایی دوران کودکی کاتولیک خود می‌داند، جایی که «بدون آنکه متوجه باشد در حال جذب شعر است»، ریتم‌های انجیل و موعظه‌ها را جذب می‌کرد. این عشق به شعر در ساختار و زبان «دختر، زن، دیگری» و همچنین در دیگر آثارش مشهود است. ibna.ir/x6z6k @ibna_official