🔰یادداشت؛ همیشه چراغی در کتابخانه‌ها روشن است 🔸در کتابخانه‌ها همیشه چراغی روشن است، چراغی که از جنس آگاهی، امید و آرامش برای هموارکردن و روشن‌ کردن مسیر در حرکت به سوی آینده است ماریه رحیمی، کتابدار و فعال فرهنگی: 🔸گشت‌وگذاری در متون و بررسی و مرور عملکرد کتابخانه‌ها به ویژه کتابخانه‌های عمومی، نشان می‌دهد که آنها در شرایط بحرانی مانند جنگ و یا هنگام وقوع بلایای طبیعی، همواره نقشی پویا و چندوجهی و فراتر از عملکرد سنتی‌شان از خود نشان داده‌اند و علاوه بر نقش اصلی خود به عنوان مراکز حمایتی و فرهنگی عمل نموده‌اند. مسئله‌ای که در دوران همه‌گیری کووید ۱۹ هم شاهد آن بوده‌ایم. در همه این بحران‌ها، کتابخانه‌ها پوسته ظاهری خود را شکافته و از دل خدمات روزمره و همیشگی خود، ابتکاراتی برای تطبیق خود با شرایط ویژه اندیشیده‌اند و به عنوان مراکز انعطاف‌پذیر و سازگار با بحران‌های اجتماعی، همدلانه کنار مردم بوده‌اند و با ارائه انواع متنوعی از نقش‌ها وظایف خود را به نحو موثر و خلاقانه‌ای ایفا کرده‌اند. 🔸کتابخانه‌ها از دیرباز مراکز انتشار اطلاعات معتبر و موثق به ویژه هنگام قطع شدن کانال‌های ارتباطی دیگر بوده‌اند، فرآهم‌آوری روزنامه‌های متنوع، خبرنامه‌ها، بروشورهای متنوع خبری و ایجاد امکانات و دسترسی مجازی به اخبار برای افرادی که فاقد امکانات لازم برای دسترسی هستند، از نقش‌های مهم و موثر کتابخانه‌هاست. ibna.ir/x6zqr @ibna_official

🔰قیام امام حسین (ع) به روایت بلعمی- بخش چهارم؛ یا دهر اف لک من خلیل 🔸پس حسین -رضی‌الله عنه- تدبیرها کرد و فرمود تا گرداگرد خیمه‌ها، کنده کردند و پر هیزم، بنهادند و زنانرا گفت بامداد چو ما بحرب مشغول شویم شما آتش درین هیزم نهید تا دشمنان از خیمه‌ها دور شوند. 🔸و آن شب حسین – رضی‌الله عنه- همه کار راست کرد و شمشیر نیکو کرد- و لشکرگاه ایشان بر لب فرات بود- عبیدالله کس فرستاد به عمر بن سعد که اگر حرب کنی، فرات بر حسین بگیر و مگذار که آب خورند تا از تشنگی بمیرند. و چون حسین را بکشتی، تن او را به سم اسبان بکوب. عمر بن سعد – در شب- عمروبن الجراح را بفرستاد تا بر فرات باشند- آنجا که آب بر می گرفتند- حسین- رضی‌الله عنه- برادر را- عباس بن علی را – بفرستاد با پنجاه مرد تا مشکها پر آب کنند کنار آب گرفته دیدند. حرب کردند و از مردمان حسین دو تن کشته شدند و نتوانستند آب برگرفتن. باز آمدند. و [پس از] آن به لشکر حسین آب نبود. و حسین –رضی‌الله عنه- در شب سلاح و شمشیر پاک همی کرد و این بیت همی گفت: یا دهر اف لک من خلیل / کم لک بالاشراق و الاصیل من صاحب او طالب قتیل / و الدهر لایقنع بالبدیل ibna.ir/x6zrb @ibna_official

🔰گزارش تصویری یادگارهای «بدرالزمان قریب» 🔸زنده‌یاد دکتر بدرالزمان قریب (شهریور ۱۳۰۸ _ مرداد ۱۳۹۹) زبان شناس و عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی بود .او که مدرک دکتری زبان‌های باستانی خود را از دانشگاه پنسیلوانیای امریکا دریافت کرده بود، توانسته بود کتیبه‌ نویافته‌ خشایارشا را که میان تخت جمشید و نقش رستم یافته شده بود، بخواند و ترجمه کند. قریب در حوزه زبان‌های باستانی ایران صاحب شهرت و اعتبار جهانی بود. اتاقش در فرهنگستان زبان و ادب فارسی، یادگارهایی شخصی را در دل خود جای داده است. 📸عکاس:معصومه احمدی https://www.ibna.ir/photo/536457 @ibna_official

🔰نگاهی به کتاب «بنیادگرایی صهیونیستی یهود» نوشته گیدیون آران؛ اسرائیل توراتی در رویای بنیادگرایان صهیونی 🔸مطالعه گوش‌امونیم نه فقط برای فهم اسرائیل بلکه برای شناخت سازوکارهای بنیادگرایی دینی در دنیای معاصر اهمیتی اساسی دارد. آران نشان می‌دهد که بنیادگرایی الزاماً بازگشت ساده‌انگارانه به گذشته نیست، بلکه نوعی نوسنت‌گرایی به معنای بازخوانی سنت برای ساختن آینده است. 🔸برخلاف بسیاری از پژوهش‌هایی که گوش‌امونیم را تنها در نسبت با راست افراطی اسرائیلی، لیکود یا در واکنش به تغییرات ژئوپلیتیکی تحلیل می‌کنند، آران تأکید می‌کند که این جنبش از دل سنت صهیونیسم مذهبی برآمده و طیف گسترده‌ای از عناصر سنتی، ناسیونالیستی و عرفانی را درهم آمیخته است. این مطالعه جنبش را نه صرفاً یک ابزار سیاسی، بلکه مجموعه‌ای کامل و یکپارچه از باورها، نمادها، نهادها و شبکه‌های انسانی می‌بیند که بر بازسازی معنوی-سیاسی یهودیت متمرکز شده‌اند. 🔸نویسنده گوش‌امونیم را جنبشی سه‌وجهی در تندروی می‌بیند: نخست ملی‌گرایی ستیزه‌جو که حقوق و منافع فلسطینیان را کاملاً نادیده می‌گیرد. دوم تحمیل تدریجی دین بر جامعه غیردینی و بهره‌برداری از قدرت سیاسی برای تغییر نظم سکولار و در نهایت جهان‌بینی تقدس‌گرایانه که صهیونیسم را بخشی از دین و دین را بی‌صهیونیسم ناممکن می‌داند. نتیجه این ترکیب، پیدایش «دین سیاسی ستیزه‌جو» است. جریانی که هرچه رادیکال‌تر باشد، خود را یهودی‌تر می‌داند. بر این اساس آران گوش‌امونیم تبلور تجربه دینی‌ای است که در دل سیاست محقق شده است. na.ir/x6zsb @ibna_official

🔰آیین‌های محرمی استان‌ها به روایت پژوهشگران-۱ گل‌مالی؛ آیینی کهن در سوگ حسین (ع) بر شانه‌های زاگرس 🔸 نویسنده و پژوهشگر لرستانی گفت: آیین گل‌مالی، یکی از اصیل‌ترین جلوه‌های عزاداری در لرستان است که هر سال در سوگ امام حسین (ع) با شکوهی خاص برگزار می‌شود و این سنت دیرینه که ریشه در فرهنگ پیش از اسلام دارد، امروز به نمادی از همدلی، وفاداری و پیوند عمیق مردم این دیار با نهضت عاشورا تبدیل شده است. 🔸آیین گل مالی از قبل از ظهور اسلام در ایران وجود داشته و برای بزرگداشت درگذشت بزرگان و سران ایلات و عشایر اجرا می‌شد. خاک بر سر ریختن نمادی از اندوه بوده است، چنان‌که در شاهنامه فردوسی هم به آن اشاره شده است. پس از ظهور اسلام، با توجه به اینکه مناطق زاگرس‌نشین نخستین مناطقی بودند که به مذهب شیعه روی آوردند، این آیین به عنوان یک علامت احترام به اهل بیت و به‌ویژه سالار شهیدان، امام حسین (ع)، گسترش یافت و تاکنون نیز ادامه دارد. 🔸نماد آغشتگی به خاک نماد فرهنگ ریشه‌دار و اصیل استان لرستان است و گل آغشته به گلاب در فرهنگ لرستان نماد خاکساری و همدردی با سیدالشهدا است. همان‌گونه که توابین در اربعین بر مزار امام حسین (ع) خاک بر سر ریختند، مردم لرستان با این کار فریاد این حقیقیت را سر می‌دهند که «چرا همراه تو نبودیم؟ امروز که هستیم تو را در کجا بیابیم که با تو همراه شویم».در فرهنگ ما، گل‌مالی اوج عزاداری است؛ فراتر از پاره کردن پیراهن یا کندن مو. این آیین تنها در لرستان و به ویژه خرم‌آباد به این شکل وجود دارد. ibna.ir/x6zrz @ibna_official

🔰پژوهشگران دانشگاه ییل مطرح کردند؛ مطالعه ممکن است کلید طول عمر بیشتر باشد 🔸مطالعه کتاب نه‌تنها ذهن را غنی می‌کند، بلکه به‌گفته پژوهشگران دانشگاه ییل، می‌تواند تا ۲۰ درصد از خطر مرگ زودرس بکاهد و دو سال به عمر افراد بیفزاید. مطالعه به‌طور کلی با افزایش طول عمر مرتبط است، اما یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که آثار مثبت آن در میان افرادی که به‌صورت منظم کتاب، به‌ویژه آثار داستانی، می‌خوانند، به‌مراتب بیشتر است. بر اساس این پژوهش، اختصاص دست‌کم ۳۰ دقیقه در روز به خواندن کتاب‌های داستانی می‌تواند به‌طور میانگین دو سال به طول عمر افراد بیفزاید. ibna.ir/x6z6M @ibna_official

🔰زینب مکوار نویسنده مراکشی برنده جایزه «هنری دو رینیه» ۲۰۲۵ شد 🔸زینب مکوار، نویسنده فرانسوی‌ـ‌مراکشی، با رمان «زنبور را خوب به‌یاد داشته باش» برنده جایزه «هنری دو رینیه» از سوی آکادمی فرانسه شد. 🔸رمان تازه مکوار که در سال ۲۰۲۴ توسط انتشارات معتبر گالیمار منتشر شده، داستانی شاعرانه و در عین حال تلخ از زندگی یک کودک ده‌ساله را روایت می‌کند که در یکی از روستاهای دورافتاده جنوب مغرب زندگی می‌کند. او در حالی با فاجعه‌ای شخصی و خانوادگی روبه‌رو می‌شود که با کمک مادربزرگ و زنبورداری سنتی منطقه، راهی برای بازیابی خود و درک دنیای پیرامونش می‌یابد. ibna.ir/x6zsg @ibna_official

🔰استقبال از یک روش جدید کتابخوانی؛ پدیده «مطالعه‌ همه‌جانبه» و تاثیر آن بر شیوه‌های سنتی کتاب‌خوانی 🔸این سبک مطالعه به‌ویژه در میان نسل جوان و کاربرانی با اختلال تمرکز یا سبک یادگیری شنیداری با استقبال گسترده‌ای روبرو شده است. 🔸دیدگاه متخصصان آموزشی نسبت به این پدیده دوگانه است. از یک‌سو، دکتر «رابرت سوج»، رئیس دانشکده آموزش دانشگاه یورک، این شیوه را در صورتی که منجر به افزایش انگیزه مطالعه شود، مفید و قابل حمایت ارزیابی می‌کند و بر نقش مثبت فناوری در ارتقاء سواد تاکید دارد. از سوی دیگر، دکتر «دنیل ویلیگهام»، استاد روان‌شناسی شناختی دانشگاه ویرجینیا، با دیدی نقادانه‌تر به این مسئله می‌نگرد. وی بر این باور است که مطالعه همه‌جانبه اگرچه در ظاهر روشی جذاب است، اما ممکن است منجر به دور شدن فرد از خواندن فعال و عمیق شود. به گفته او، از آن‌جا که شنیدن یک فعالیت زمان‌بندی‌شده و غیرخودسرانه است، فرد در آن کمتر فرصت مکث، بازگشت به متن و تحلیل معنایی دارد. ibna.ir/x6zrR @ibna_official

🔰فانوسی برای فهم بهتر حال و ساختن آینده‌ای عادلانه‌تر؛ مستندسازی مکان‌های حذف‌شده فلسطین در کتاب «فراموش‌شده» 🔸کتاب «فراموش‌شده» نوشته راجا شهیده و پنی جانسون، تلاشی است تحلیلی برای شناسایی و مستندسازی مناطق و یادبودهایی که به دلایل مختلف از حافظه و هویت جمعی فلسطینیان حذف شده‌اند. این اثر با رویکردی پژوهشی، به تاثیر حذف فیزیکی مکان‌ها بر فراموشی تاریخی و فرهنگی فلسطین می‌پردازد. 🔸این کتاب تلاشی تحلیلی و روشمند برای مستندسازی و واکاوی مکان‌هایی است که نه‌تنها از منظر فیزیکی، بلکه از حافظه جمعی فلسطین نیز حذف یا کمرنگ شده‌اند. این اثر فراتر از یک سفرنامه سنتی ظاهر می‌شود و رویکرد آن مبتنی بر پیوند مطالعات تاریخی، جغرافیای انتقادی و سیاست مکان است. روایت با حرکت نویسندگان از نقطه‌ای به نقطه دیگر در فلسطین تاریخی سازماندهی شده و هر فصل به مکانی خاص، ویژگی‌های تاریخی‌اجتماعی آن و نوع رابطه‌اش با حافظه و هویت فلسطینی می‌پردازد. 🔸کتاب «فراموش‌شده» با استقبال گرمی از سوی منتقدان و نشریات معتبر مواجه شده است. این واکنش‌ها نشان‌دهنده اهمیت موضوع و جایگاه نویسندگان آن است. روزنامه آبزرور، که پیشتر شهیده را «بزرگ‌ترین نویسنده نثر فلسطین» خوانده بود، کتاب‌های او را «فانوس‌هایی در دل تاریکی» توصیف می‌کند و «فراموش‌شده» را «شاید درخشان‌ترین چراغ از میان آن‌ها» می‌داند. این نشریه به «حضور فعال، نگاه موشکافانه و حساسیت تاریخی» شهیده اشاره کرده و می‌نویسد که او «اجازه نمی‌دهد بار تاریخ او را از پا درآورد.» ibna.ir/x6yZZ @ibna_official

🔰گفت‌وگو با فرهاد بیانی نویسنده کتاب «امپریالیسم علمی»؛ سلطه نامینالیسم چگونه امر اجتماعی به نفع امر فردی تقلیل می‌یابد 🔸نامینالیسم دارد کاری می‌کند که امر فردی بر امر اجتماعی تفوق پیدا کند و عملاً چیزی به نام واقعیت اجتماعی از حیز انتفاع بیافتد.رئالیسم انتقادی می‌تواند بدیلی برای نامینالیسم باشد. رئالیسم انتقادی امر اجتماعی را احیا می‌کند و به رسمیت می‌شناسد. 🔸امپریالیسم علمی درواقع مبنایی برای تئوریزه کردن مفروض من شد. که نامینالیسم دارد کاری می‌کند که امر فردی بر امر اجتماعی تفوق پیدا کند و عملاً چیزی به نام واقعیت اجتماعی از حیز انتفاع بیافتد. این اصطلاح در آن باره است. وقتی بیشتر بررسی کردم دیدم که این اصطلاح را افرادی مانند اوسکالی مکی در دانشگاه هلسینکی فنلاند تیمی دارد و روی همین موضوع کار می‌کنند که امپریالیسم علمی چگونه عمل می‌کند. در ادامه من دارم بدیل خودم را هم برای نامینالیسم پیشنهاد می‌کنم. شاید ادعای بزرگی باشد اما مفروضم این است که رئالیسم انتقادی می‌تواند بدیلی برای نامینالیسم باشد. رئالیسم انتقادی امر اجتماعی را احیا می‌کند و به رسمیت می‌شناسد. در ادامه دارم روی این کار می‌کنم. 🔸امپریالیسم علمی درواقع یعنی تفوق نامیمون یک شاخه از علم، یک روش‌شناسی، یک مدل، یک نظریه، یک فرضیه یا حتی یک دیسپلین یا به تعبیری یک سبک زندگی علمی درواقع از یک میدان وارد میدانی دیگر بشود بدون اینکه مبانی هستی‌شناسی و معرفت‌شناسی این جابجایی را لحاظ کند. نکته مهمتر اینکه همان چیزی که به آن تبیین بهتر می‌گوییم. ibna.ir/x6zrd @ibna_official

🔰نگاهی به کتاب «رویکردهای ایرانی به واقعه عاشورا»؛ کربلا در آینه ذهن ایرانیان 🔸کتاب «رویکردهای ایرانی به واقعه عاشورا» حاصل پژوهشی است که رابطه دوسویه عاشورا و ایرانی بودن را مهم می‌شمرد، همچنین با نظر به تاریخ ایران شواهد این رابطه دوسویه را زیر ذره‌بین می‌برد و کوشش می‌کند تا از این رهگذر ژرفای تأثیر و تأثر عاشورا نسبت به فرهنگ ایرانی نشان داده شود. 🔸پژوهش درباره عاشورا معمولاً با این پیش‌فرض انجام می‌شود که واقعه عاشورا فصلی از فصل‌های تاریخ اسلام است؛ از این‌رو همیشه ارتباط هم‌بسته و درهم‌تنیده عاشورا با فرهنگ ایرانی نادیده گرفته می‌شود. از یک‌سو پیش‌زمینه‌های تاریخی عاشورا معمولاً به ۶۱ سال پیش از آن در تاریخ اسلام شبه‌جزیره عربستان و قبایل عرب آن دیار معطوف می‌شود و از سوی دیگر پیامدهای عاشورا نیز صرفاً با بنی‌امیه، بنی‌عباس و درنهایت با توجه به تاریخ ائمه تبیین شده است؛ بنابراین کمتر پژوهشی وجود دارد که در آن عاشورا به‌مثابه بخشی از تاریخ ایران مطرح باشد. 🔸این نوشتار حاصل پژوهشی است که رابطه دوسویه عاشورا و ایرانی بودن را مهم می‌شمرد و لوازم آن را بررسی می‌کند، همچنین با نظر به تاریخ ایران شواهد این رابطه دوسویه را زیر ذره‌بین می‌برد و کوشش می‌کند تا از این رهگذر ژرفای تأثیر و تأثر عاشورا نسبت به فرهنگ ایرانی نشان داده شود. رویکردهای ایرانی به واقعه عاشورا در واقع از مواجهه‌های ما ایرانیان با واقعه عاشورا پرده برمی‌دارد. ibna.ir/x6zqy @ibna_official

🔰کتاب و مدیریت شهری استان‌ها- ۱ راه دشوار کتابخوانی در خرم‌آباد/ شهری با ۲ مصوبه کتاب‌محور 🔸در حالی‌که شورای شهر خرم‌آباد از آمادگی برای پذیرش طرح‌های کتاب‌محور خبر می‌دهد، کارشناسان بر لزوم هم‌افزایی میان نهادهای فرهنگی و مدیریت شهری برای تحقق این اهداف تأکید دارند. 🔸در سال‌های اخیر، شهر خرم‌آباد با کمبود برنامه‌ریزی‌های مدون فرهنگی از سوی پارلمان شهری و هم‌افزایی مناسب میان دستگاه‌های فرهنگی برای تقویت فرهنگ مطالعه، گسترش این موضوع را با چالش‌هایی مواجه کرده است. 🔸کتابخانه‌های عمومی آن‌گونه که باید از نظر تجهیزات و منابع غنی نیستند، حمایت‌های مستقیمی از ناشران، نویسندگان و یا کتاب‌فروشی‌ها از سوی دستگاه‌های ذی‌ربط صورت نمی‌گیرد و فعالیت‌های ترویجی کتاب‌خوانی به شکل پراکنده و محدود باقی مانده‌اند و شهر از المان‌های مرتبط با حوزه کتاب و کتابخوانی بهره‌ای نبرده است این مسائل سبب شده‌اند تا فرهنگ مطالعه در میان شهروندان، به‌ویژه نسل جوان، تضعیف شود. 🔸با توجه به اینکه کتاب‌خوانی نقش مؤثری در افزایش آگاهی و مشارکت شهروندان در امور اجتماعی دارد و نبود سیاست‌های حمایتی در این حوزه می‌تواند به کاهش حس مسئولیت‌پذیری و مشارکت مدنی بینجامد و همچنین نبود مصوبات در حوزه زیرساخت‌های کتاب‌محور فرصت‌های رشد فرهنگی را از بین می‌برد و عدم برنامه‌ریزی برای ترویج کتاب‌خوانی موجب کاهش انگیزه در میان شهروندان، به‌ویژه نسل جوان می‌شود و این امر می‌تواند افت شاخص‌های فرهنگی را نیز به دنبال داشته باشد. ibna.ir/x6zss @ibna_official