🔰به مناسبت گرامیداشت روز تیرگان؛ جان ِخود در تیر کرد آرش 🔸شخصیت آرش به رغم تلاش‌های گوناگونی که برای تغییر یا محو داستانش صورت گرفت، بار دیگر در عصر مدرن زنده می‌شود تا نقش قهرمانی ملی را بر عهده گیرد، قهرمانی که بابت فداکاری و جان دادنش در راه هدقی بزرگ‌تر از خویش همچنان گرامی است. 🔸در کتاب‌های گوناگون درباره‌ی این جشن و آیین‌های آن سخنان بسیاری رفته است. در تیشتریشت نبرد این ایزد با دیو اَپوش که دیو خشکسالی چنین آمده است: به‌راستی که تیشتر زندگی‌بخش است و در آغاز آفرینش گیتی و به هنگام تازش اهریمن، جایگاه پخش آب‌ها و دانه‌ها در جهان بردوش اوست. او همچنین سرور همه‌ی ستارگان و پشتیبان سرزمین آریایی است. او فرزند می‌بخشد و جادوگران را درهم می‌شکند. 🔸همچنین این ایزد با قهرمان اسطوره‌ای ایران، آرش، پیوندی ناگسستنی دارد. در کرده‌ی چهارم از تیریشت از کتاب اوستا می‌خوانیم: «تشتر ستاره‌ی رایومند فره‌مند را می‌ستاییم که شتابان به سوی دریای فراخکرت بتازد، چون آن تیر در هوا پران که آرش تیرانداز بهترین تیرانداز ایرانی از کوه ایریوخشوث به سوی کوه خوانونت بیانداخت. آنگاه آفریدگار اهوره‌مزدا بدان دمید، پس آنگاه ایزدان آب، گیاه و مهر فراخ چراگاه، آن تیر را راهی پدید آوردند.» 🔸کهن‌ترین روایت آرش کمانگیر در نوشته‌های اوستایی آمده است؛ روایتی که به هسته مرکزی گونه‌های مختلف این داستان شکل داده است. ibna.ir/x6zs8 @ibna_official

🔰بازنویسی یا بازآفرینی در گفت‌وگو با شمس: از تنور تا صحنه؛ قصه حسن‌کچل چگونه دراماتیزه می‌شود؟ 🔸محمدرضا شمس، افسانه حسن‌کچل را تنها یک قصه عامیانه نمی‌داند؛ او این داستان را بازتابی از اضطراب انسان نخستین و ترس از دنیای ناشناخته می‌خواند. از نظر این نویسنده کودک، افسانه‌ها قابلیت بالایی برای تبدیل شدن به نمایش و فیلم دارند، به شرطی که خلاقیت و شناخت دنیای کودک در کنار هم قرار گیرند. 🔸شمس هم بازآفرینی و هم بازنویسی را ضروری می‌داند و معتقد است: هر کدام، ویژگی‌های خاص خود را دارند و باید به هر دو زمینه توجه شود. کودکان از هر نوشته و داستان خوبی استقبال می کنند چه در قالب بازنویسی باشد و چه بازآفرینی اما در دنیای پرشتاب امروز، بازآفرینی قصه‌ها و افسانه‌ها می‌تواند جذاب‌تر و مؤثرتر از بازنویسیِ صرفِ آنها باشد. 🔸اصلاً بازآفرینی، خلاقه‌تر است و فرصت و آزادی بیشتری در اختیار نویسنده می‌گذارد تا خیال‌پردازی کند. البته این بدان معنا نیست که بازنویسی کار ساده و پیش‌پا افتاده‌ای است و هر نویسنده بی‌ذوق و تازه‌کاری می‌تواند به آن دست بزند؛ اصلاً یک بازنویسی خوب است که مخاطب را به خواندن اصل داستان تشویق می‌کند. 🔸شمس به قابلیت دراماتیزه شدن افسانه‌ها و قصه‌ها اشاره و بیان می‌کند: می‌توان قصه‌های عامیانه را به نمایشنامه و فیلمنامه تبدیل کرد. به روی صحنه آورد یا جلوی دوربین برد و اطمینان داشت که مخاطب از دیدن‌شان لذت می‌برد. bna.ir/x6zsr @ibna_official

🔰به بهانه بزرگداشت صائب تبریزی؛ گشت و گذار در آرامگاه شاعری که قبرش سال‌ها مخفی بود 🔸 آرامگاه صائب تبریزی که سال‌ها از دید مردم مخفی بود، با تلاش جلال‌الدین همایی در محله تبریزی‌های اصفهان پیدا شد. این آرامگاه برای همه ناشناخته بود و کمتر کسی می‌دانست که اینجا آرامگاه صائب است؛ اهالی محل هم خیال می‌کردند که این مکان متعلق به یک ادیب بوده؛ ولی هویت او را نمی‌دانستند. 🔸در دوره پهلوی اول و دهه ۲۰، انجمن ادبی الفت به همت الفت، پسر آقا نجفی معروف شکل می‌گیرد و عده‌ای از روشنفکران افرادی مثل الفت و همایی به دنبال قبر صائب گشتند و آرامگاه صائب را یافتند و شاعر از خواب ۲۰۰ ساله بیدار شد. گویا صائب با این شعر که روی سنگ قبر او نوشته شده، پیش‌بینی کرده که سال‌های سال قبرش از نظرها پنهان خواهد بود: هرچند کائنات گدای در تواند / هیچ آفریده نیست نداند سرای تو. در سال ۱۳۴۲ کلنگ ساختمان این آرامگاه به همت استاد همایی زده می‌شود و در سال ۱۳۴۶ کار به پایان می‌رسد. 🔸معماری و نقشه آرامگاه الهام‌گرفته از معماری دوره صفوی و اثر استاد معارفی بود و خطی از استاد فضایلی هم در آرامگاه موجود است. پسر ذکاالملک فروغی نیز نظراتی درباره معماری آرامگاه داده و مرحوم عباس بهشتیان نیز برای ثبت ملی این بنا کمک کرده است. در دوره پهلوی ۷۰۰ هزار تومان برای احداث این بنای زیبا هزینه می‌شود و یک‌هشتم آن را اصفهانی‌های علاقه‌مند به میراث و ادبیات و بقیه آن را انجمن میراث و معارف کمک کردند.9 خاندان صائب در قبرهای کناری هستند. قبر پسران و احتمالاً برادر او در کنار اوست. ibna.ir/x6zst @ibna_official

🔰گزارش تصویری مزار صائب تبریزی در اصفهان 🔸خودش سروده:‌ صائب از خاک پاک تبریز است/ هست سعدی گر از گل شیراز. اما مدفنش در اصفهان است. سالی که در تبریز به دنیا آمد(۱۰۱۰ه.ق.)‌ تبریز به تلی از ویرانه بدل شده بود و ناچار در نوجوانی با خانواده به امر شاه عباس به اصفهان مهاجرت کرد. در اصفهان به مدد نبوغ خود در شعر و شاعری آوازه‌ای بی‌همتا یافت. در همین شهر بالید و به یکی از بزرگترین غزل‌سرایان پارسی بدل شد. عاقبت نیز در هشتاد سالگی روی در نقاب خاک کشید و مزارش در اصفهان به میعادگاه شیفتگان شعر و ادب فارسی بدل شد. یادش گرامی. 📸عکاس:محمدرضا شریف https://www.ibna.ir/photo/536497 @ibna_official

🔰راه یافتن نویسنده برجسته فلسطینی به فهرست نهایی جایزه «نیوستاد»؛ ابراهیم نصرالله: جهان عرب همچون لاشه‌ای افتاده است، آماده‌ دریده‌شدن! 🔸ابراهیم نصرالله، نویسنده برجسته فلسطینی، با راه یافتن به فهرست نهایی جایزه جهانی «نیوستاد»، بار دیگر نام ادبیات فلسطین را در محافل جهانی طنین‌انداز کرد. او در واکنش به رخوت جهان عرب و اسلامی در برابر فجایع جاری در غزه و منطقه می‌گوید: «چنین مرگ خاموشی در تاریخ معاصر بی‌سابقه است. جهان عرب همچون لاشه‌ای افتاده است، آماده‌ی دریده‌شدن. ما از دهه‌ها پیش در عرصه فرهنگی نسبت به این سرنوشت هشدار داده‌ایم. مشکل این نیست که مردم نمی‌خوانند؛ مشکل آن است که حکومت‌ها اجازه خواندن نمی‌دهند. 🔸نصرالله در پاسخ به این پرسش که چرا همواره روزنه‌ای از امید در آثارش دیده می‌شود، با تأکید بر نقش هنر و کلمه خلاق می‌گوید: «ما با شمشیر هنر و ادبیات، در تاریکی محض، شمعی می‌افروزیم. مسئله فلسطین همیشه با پرسش‌های بنیادینی همراه بوده: پرسشِ هستی، محو، آزادی و زندگی. کسی که از این پرسش‌ها بگریزد، دیر یا زود با پاسخی ناخوشایند روبه‌رو خواهد شد؛ پاسخی که گاه به قیمت جان، آزادی یا فروریختن رؤیاها تمام می‌شود. آنانی که از پرسش هستی فلسطینی گریختند، اکنون پاسخ را این‌گونه دریافت کرده‌اند: تو نفر بعدی‌ای.» 🔸پروژه ادبی نصرالله که به زبان‌های گوناگون ترجمه شده، جوایز ارزشمندی همچون بوکر عربی، کاتارا، جایزه سلطان العویس و جایزه قدس را برای او به همراه داشته است. ibna.ir/x6zsS @ibna_official

🔰نقدی بر کتاب «روش شناسی علوم انسانی نزد اندیشمندان مسلمان»؛ نقاط قوت و ضعف رئالیسم مفهومی خلاقانه 🔸«رئالیسم مفهومی خلاقانه» مدلِ ساختارِ علم متداول، در قَوارۀ مدرنیته و پسا مدرنیته، را نمی پذیرد و ساختار جدیدی از علم، متناسب با جهان بینی اسلامی را، در قالب یک پارادایم ارائه می کند. ✍سیدمحمدرضا تقوی: 🔸«رئالیسم مفهومی خلاقانه» به عنوان مدلی روش شناختی از علم اسلامی (ایمان و کلاته ساداتی، ۱۳۹۲) مدلِ ساختارِ علم متداول، در قَوارۀ مدرنیته و پسا مدرنیته، را نمی پذیرد و ساختار جدیدی از علم، متناسب با جهان بینی اسلامی را، در قالب یک پارادایم ارائه می کند که درصدر آن، اصالت به جهان بینی و سنّت های لایتغیّر الهی قرار دارد. 🔸از محاسن این پارادایم، تخصیص مخزن علم نزد پروردگار عالَم، برخورداری از یک سلسله مراتب معرفتی، و پیش فرض قرار دادن واقعیت، اعم از واقعیت غیب و مشهود، منابع کسب دانش، فراتر از حس و تجربه و ملاک صحت، فراتر از وقوع در نشئۀ مادی می باشد. معهذا کلی گویی و گسلش بین مفاهیم متعدد، همچنین روشن نبودن نحوۀ ورود به منابع معرفتی، تجربه و عقل و شهود از کاستی های این مدل است. 🔸در مجموع این مدل، در پیشبرد علم دینی مخصوصاً در مقام تبیین علم، در بعد مفهوم سازی های نظری و جدا شدن از فضایِ سکولار، تاثیرگذار ارزیابی می شود. ibna.ir/x6zsz @ibna_official

🔰در انتشارات اطلاعات منتشر شد؛ «داستان انسان» روایتی مستند از سبک زندگی یک سید 🔸کتاب «داستان انسان» با محوریت زندگی و سلوک زنده‌یاد سید محمود دعائی، از سوی نشر اطلاعات منتشر شد. این اثر به تالیف سید عطاءالله مهاجرانی، ضمن پرداختن به سوابق رسانه‌ای و مدیریتی دعائی، نگاهی مستند به سبک زندگی و ارتباطات فردی او در بستر تاریخ معاصر ایران دارد. 🔸مولف در این کتاب با بهره‌گیری از سخنان، یادداشت‌ها و خاطرات برجای مانده از دعائی، تلاش کرده تصویری از سبک زندگی، باورها و شیوه ارتباط او با جامعه و اطرافیان ارائه کند. این تصویر، در عین حال که ناظر به زندگی فردی اوست، در بستر تحولات گسترده‌تری چون انقلاب اسلامی ایران و شرایط اجتماعی دهه‌های پس از آن قرار می‌گیرد. 🔸از جمله بخش‌های قابل توجه کتاب، اشاره به ارتباطات خانوادگی دعائی به‌ویژه نقش مادر او در شکل‌گیری برخی ویژگی‌های فکری و رفتاری‌اش است. همچنین در بخش‌هایی از اثر، به عملکرد او در موقعیت‌های خاص اجتماعی و سیاسی پرداخته شده؛ از جمله اقامه نماز میت برای برخی افراد که واکنش‌های متنوعی از سوی جامعه و نهادهای مختلف در پی داشته است. ibna.ir/x6zrL @ibna_official

🔰گفت‌وگو با پیروز ایزدی از «ناسیونالیسم»؛ راه رهایی از خودبیگانگی با تشکیل دولت ملت‌محور 🔸ناسیونالیسم مجموعه‌ای از ایده‌های مرتبط به یکدیگر درباره انسان، جامعه و سیاست است که به دنبال انقلاب فرانسه در اروپا و نقاط دیگر جهان نشو و نما پیدا کرد. 🔸مراد از سبک ایدئولوژیک سیاست‌ورزی این است که یک دکترین سیاسی خاص در جامعه گسترش پیدا کند و رفته‌رفته به نیروی سیاسی حاکم در آن جامعه تبدیل شود. در سبک سیاست‌ورزی ایدئولوژیک که متأثر از انقلاب فرانسه رشد و گاه شکلی افراطی پیدا کرد، اراده عمومی منشأ قانون است و پافشاری بر اصولی مانند عشق به سرزمین پدری و منفعت عمومی سبب به مسلخ فرستادن گروه‌های دگراندیش می‌شود. ناسیونالیسم نیز به‌عنوان یک دکترین و یک ایدئولوژی از این قاعده مستثنا نبوده است، چرا که آن را باید مجموعه‌ای از ایده‌های مرتبط به یکدیگر درباره انسان، جامعه و سیاست تعریف کرد که به دنبال انقلاب فرانسه در اروپا و نقاط دیگر جهان نشو و نما پیدا کرد. 🔸سیاست‌ورزی ایدئولوژیک یک پدیده مدرن اروپایی است که ریشه آن را باید در اصول انقلاب فرانسه و در اندیشه فلاسفه‌ای مانند کانت جست‌وجو کرد. در این نوع سیاست‌ورزی، تصویری از عدالت، فضیلت، و سعادت ارائه می‌شود، اما راهکاری برای عملی کردن آن در جامعه ارائه نمی‌گردد و از همین رو، داعیه‌داران این نوع سیاست‌ورزی معمولاً به بیراهه می‌روند و کنش‌هایشان جنبه خودویرانگرانه پیدا می‌کند. ibna.ir/x6zq8 @ibna_official

🔰مروری بر کتاب «تاریخ ایران زمین»؛ ایران در روزگاران 🔸کتاب «تاریخ ایران زمین» تالیف محمدجواد مشکور در بیست فصل به شرح تاریخ روزگار باستان تا انقراض قاجاریه می‌پردازد. 🔸وقتی صحبت از تاریخ ایران از آغاز آن به میان می‌آید یک‌باره فلات ایران در پیش چشم ما مجسم می‌شود. این سرزمین یکی از بزرگترین فلات‌های آسیاست که از مشرق به فلات پامیر و از مغرب به فلات ارمنستان و آسیای صغیر و دشت بین‌النهرین (سرزمین میان دو رود دجله و فرات) و از شمال به کوه‌های قفقاز و دریای خزر و رود جیحون (آمودریا) و از جنوب به دریای عمان و خلیج‌فارس محدود است. 🔸ملت‌های بزرگ و متمدن دنیا هر کدام داستان‌ها و افسانه‌هایی دارند که سینه به سینه از روزگاران دیرین روایت شده است. مجموع این داستان‌ها ادبیات کهن هر ملتی را تشکیل می‌دهد. همانطور که یونانیان و رومیان قدیم داستان‌های کهن خود را که پدید آمده‌ای از عقاید دیرین مذهبی آنهاست میتولوژی یعنی داستان خدایان می‌خوانند، ما ایرانیان نیز بنا به اوستا و خدای‌نامه‌های پهلوی و شاهنامه‌های فارسی داستان‌های کهنی داریم که از روزگار زندگی آریاهای ایرانی به جای مانده است. این داستان‌ها که بیشتر رزمی است، از نبردهای آریاهای ایرانی در کشش و کوشش برای یافتن زندگی بهتر و ساختن ملتی برتر گفت‌وگو می‌کند. ibna.ir/x6zrT @ibna_official

🔰مدیرکل دفتر مجامع به ایبنا خبر داد: پای بازی‌وارسازی به جشنواره‌های ترویج کتاب باز شد 🔸مدیرکل دفتر مجامع و فعالیت‌های فرهنگی از از اجرای همه طرح‌ها و جشنواره‌های دوستدار کتاب و ترویج کتابخوانی در کتابخوانی در قالب بازی‌وارسازی (گیمیفیکیشن) خبر داد. 🔸سال گذشته در جریان اجرای طرح «پایتخت کتاب»، به دنبال بررسی و بازطراحی دوباره این رویدادها بودیم؛ البته بازتعریف، دلایل عمده‌ای داشت، ازجمله ضعف مستندسازی از سوی گروه‌های هدف و محدودیت ارتباط شهرها و فعالان حوزه ترویج کتاب با یکدیگر و عدم وجود فضایی با اشتراک برنامه‌ها برخی از این دلایل بود. 🔸در بازی‌وارسازی از عنصر بازی و در بستری غیر از بازی استفاده می‌شود، منظور از بستری غیر از بازی، هر صنعت یا زمینه‌ای ازجمله آموزش می‌تواند باشد، با این کار فرآیندها در رویدادهای کتابی دیجیتالی‌سازی می‌شود؛ همچنین به نوعی شبکه همکاری ایجاد می‌شود و همین مسئله همگرایی ملی را تقویت می‌کند. از سوی دیگر سیستم پاداش پویا و شفاف‌سازی در ارزیابی خواهیم داشت. ibna.ir/x6zsL @ibna_official

🔰نویسندگی به‌عنوان شغل، در گفت‌وگوی ایبنا با بهناز علی‌پور گسکری؛ در کشور ما نویسندگی نه یک شغل، بلکه نوعی سرگرمی و تفنن است 🔸بهناز علی‌پور گسکری، داستان‌نویس و منتقد ادبی، گفت: فعالیت حرفه‌ای نویسندگان در همه کشورها با شرایط اقتصادی و فرهنگی آنها ارتباط دارد. در کشورهایی با شرایط کشور ما، نویسندگی نه یک شغل بلکه نوعی سرگرمی و تفنن تلقی می‌شود اما در جوامع پیشرفته شغلی معتبر و قابل احترام است با همه مزایایی که مشاغل دیگر دارند. این امر می‌تواند در کشور ما هم محقق شود ولی هنوز تا رسیدن به آن آرمان خیلی فاصله داریم. 🔸داستان‌نویسی که دغدغه‌اش نوشتن است به وقت کافی برای نوشتن احتیاج دارد چون خلاقیت از محل مطالعه و پژوهش تغذیه می‌شود؛ پس طبیعی است که داستان‌نویس با تمرکز روی کار خودش می‌تواند باعث پیشرفت و ارتقای داستان‌نویسی شود؛ ولی داستان‌نویسی که برای تأمین زندگی‌اش به شغل دیگری نیاز دارد، با ذهن و جسم خسته تمرکز لازم برای خلق آثار بدیع را نخواهد داشت و نمی‌تواند عامل تحرک ادبیات باشد. 🔸درباره اینکه کار سفارشی گرفتن به ضرر ادبیات است یا نیست جواب قاطعی نمی‌توان داد و این امر به رویکرد نویسنده و تلقی او از نوشتن و تولید ادبی بستگی دارد. وقتی ناشر یا صنعت نشر، کار سفارشی به نویسنده پیشنهاد می‌کند برای او مهلتی کوتاه و ضرب‌الاجل تعیین می‌کند. از آنجا که زمان محدودی در اختیارش گذاشته شده، نمی‌تواند تامل و تتبع لازم را در نوشته اعمال کند؛ پس نوعی کار سری‌دوزی را در پیش می‌گیرد؛ یعنی کاری که عمق و ادبیت ندارد. ibna.ir/x6zq7 @ibna_official

🔰قصه قفسه‌ها- ۷ امیرکبیر هنوز کتاب می‌فروشد/ ‌‏روایتی از ۶۶ سال پایداری فرهنگی در دل سنندج 🔸در ابتدای محله‌ کهن سرتپوله، جایی که هنوز نفس کوچه‌ها بوی باران و خاطره می‌دهد، کتاب‌فروشی‌ای قد علم کرده که سال‌هاست سایه‌اش را بر دیوارهای خیال این شهر گسترده است. «امیرکبیر» فقط یک نام نیست؛ پژواکی است از روزهای دور، از عصرهایی که صدای ورق خوردن کتاب با سکوت معطر عصرهای سنندج درآمیخته بود. 🔸امیرکبیر فقط یک مغازه کتاب‌فروشی نیست؛ حافظه‌ای زنده است از روزگاری که کتاب نه صرفاً کالا، بلکه اعتبار و چراغ خانه‌ها بود. نوجوانان مشتاقی که با اندک پس‌اندازی به امید کشف دنیای تازه‌ای به اینجا قدم می‌گذاشتند؛ کتاب‌فروشی‌ای که بیش از ۶۰ سال در بافت مرکزی شهر، در میان نوسانات اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی دوام آورده و نامش به گوش بسیاری از مردم سنندج آشناست. 🔸کتاب‌فروشی امیرکبیر همواره محل رفت‌وآمد چهره‌های سرشناس فرهنگی و مذهبی بوده است. سامانی می‌گوید از کودکی در کتاب‌فروشی پادویی می‌کرده و به یاد دارد که شخصیت‌هایی چون آیت‌الله مردوخ، بابا مردوخ روحانی، ملاعلی صبار، محی‌الدین حق‌شناس و اجلال اردلان از مراجع، علما و نویسندگان بزرگ کُرد به کتاب‌فروشی رفت‌وآمد داشتند. این مکان برای نسل‌هایی از روشنفکران و اهل قلم پاتوقی فرهنگی بوده است. ibna.ir/x6z9w @ibna_official