🔰نقدی بر کتاب «روش شناسی علوم انسانی نزد اندیشمندان مسلمان»؛ نقاط قوت و ضعف رئالیسم مفهومی خلاقانه 🔸«رئالیسم مفهومی خلاقانه» مدلِ ساختارِ علم متداول، در قَوارۀ مدرنیته و پسا مدرنیته، را نمی پذیرد و ساختار جدیدی از علم، متناسب با جهان بینی اسلامی را، در قالب یک پارادایم ارائه می کند. ✍سیدمحمدرضا تقوی: 🔸«رئالیسم مفهومی خلاقانه» به عنوان مدلی روش شناختی از علم اسلامی (ایمان و کلاته ساداتی، ۱۳۹۲) مدلِ ساختارِ علم متداول، در قَوارۀ مدرنیته و پسا مدرنیته، را نمی پذیرد و ساختار جدیدی از علم، متناسب با جهان بینی اسلامی را، در قالب یک پارادایم ارائه می کند که درصدر آن، اصالت به جهان بینی و سنّت های لایتغیّر الهی قرار دارد. 🔸از محاسن این پارادایم، تخصیص مخزن علم نزد پروردگار عالَم، برخورداری از یک سلسله مراتب معرفتی، و پیش فرض قرار دادن واقعیت، اعم از واقعیت غیب و مشهود، منابع کسب دانش، فراتر از حس و تجربه و ملاک صحت، فراتر از وقوع در نشئۀ مادی می باشد. معهذا کلی گویی و گسلش بین مفاهیم متعدد، همچنین روشن نبودن نحوۀ ورود به منابع معرفتی، تجربه و عقل و شهود از کاستی های این مدل است. 🔸در مجموع این مدل، در پیشبرد علم دینی مخصوصاً در مقام تبیین علم، در بعد مفهوم سازی های نظری و جدا شدن از فضایِ سکولار، تاثیرگذار ارزیابی می شود. ibna.ir/x6zsz @ibna_official

🔰در انتشارات اطلاعات منتشر شد؛ «داستان انسان» روایتی مستند از سبک زندگی یک سید 🔸کتاب «داستان انسان» با محوریت زندگی و سلوک زنده‌یاد سید محمود دعائی، از سوی نشر اطلاعات منتشر شد. این اثر به تالیف سید عطاءالله مهاجرانی، ضمن پرداختن به سوابق رسانه‌ای و مدیریتی دعائی، نگاهی مستند به سبک زندگی و ارتباطات فردی او در بستر تاریخ معاصر ایران دارد. 🔸مولف در این کتاب با بهره‌گیری از سخنان، یادداشت‌ها و خاطرات برجای مانده از دعائی، تلاش کرده تصویری از سبک زندگی، باورها و شیوه ارتباط او با جامعه و اطرافیان ارائه کند. این تصویر، در عین حال که ناظر به زندگی فردی اوست، در بستر تحولات گسترده‌تری چون انقلاب اسلامی ایران و شرایط اجتماعی دهه‌های پس از آن قرار می‌گیرد. 🔸از جمله بخش‌های قابل توجه کتاب، اشاره به ارتباطات خانوادگی دعائی به‌ویژه نقش مادر او در شکل‌گیری برخی ویژگی‌های فکری و رفتاری‌اش است. همچنین در بخش‌هایی از اثر، به عملکرد او در موقعیت‌های خاص اجتماعی و سیاسی پرداخته شده؛ از جمله اقامه نماز میت برای برخی افراد که واکنش‌های متنوعی از سوی جامعه و نهادهای مختلف در پی داشته است. ibna.ir/x6zrL @ibna_official

🔰گفت‌وگو با پیروز ایزدی از «ناسیونالیسم»؛ راه رهایی از خودبیگانگی با تشکیل دولت ملت‌محور 🔸ناسیونالیسم مجموعه‌ای از ایده‌های مرتبط به یکدیگر درباره انسان، جامعه و سیاست است که به دنبال انقلاب فرانسه در اروپا و نقاط دیگر جهان نشو و نما پیدا کرد. 🔸مراد از سبک ایدئولوژیک سیاست‌ورزی این است که یک دکترین سیاسی خاص در جامعه گسترش پیدا کند و رفته‌رفته به نیروی سیاسی حاکم در آن جامعه تبدیل شود. در سبک سیاست‌ورزی ایدئولوژیک که متأثر از انقلاب فرانسه رشد و گاه شکلی افراطی پیدا کرد، اراده عمومی منشأ قانون است و پافشاری بر اصولی مانند عشق به سرزمین پدری و منفعت عمومی سبب به مسلخ فرستادن گروه‌های دگراندیش می‌شود. ناسیونالیسم نیز به‌عنوان یک دکترین و یک ایدئولوژی از این قاعده مستثنا نبوده است، چرا که آن را باید مجموعه‌ای از ایده‌های مرتبط به یکدیگر درباره انسان، جامعه و سیاست تعریف کرد که به دنبال انقلاب فرانسه در اروپا و نقاط دیگر جهان نشو و نما پیدا کرد. 🔸سیاست‌ورزی ایدئولوژیک یک پدیده مدرن اروپایی است که ریشه آن را باید در اصول انقلاب فرانسه و در اندیشه فلاسفه‌ای مانند کانت جست‌وجو کرد. در این نوع سیاست‌ورزی، تصویری از عدالت، فضیلت، و سعادت ارائه می‌شود، اما راهکاری برای عملی کردن آن در جامعه ارائه نمی‌گردد و از همین رو، داعیه‌داران این نوع سیاست‌ورزی معمولاً به بیراهه می‌روند و کنش‌هایشان جنبه خودویرانگرانه پیدا می‌کند. ibna.ir/x6zq8 @ibna_official

🔰مروری بر کتاب «تاریخ ایران زمین»؛ ایران در روزگاران 🔸کتاب «تاریخ ایران زمین» تالیف محمدجواد مشکور در بیست فصل به شرح تاریخ روزگار باستان تا انقراض قاجاریه می‌پردازد. 🔸وقتی صحبت از تاریخ ایران از آغاز آن به میان می‌آید یک‌باره فلات ایران در پیش چشم ما مجسم می‌شود. این سرزمین یکی از بزرگترین فلات‌های آسیاست که از مشرق به فلات پامیر و از مغرب به فلات ارمنستان و آسیای صغیر و دشت بین‌النهرین (سرزمین میان دو رود دجله و فرات) و از شمال به کوه‌های قفقاز و دریای خزر و رود جیحون (آمودریا) و از جنوب به دریای عمان و خلیج‌فارس محدود است. 🔸ملت‌های بزرگ و متمدن دنیا هر کدام داستان‌ها و افسانه‌هایی دارند که سینه به سینه از روزگاران دیرین روایت شده است. مجموع این داستان‌ها ادبیات کهن هر ملتی را تشکیل می‌دهد. همانطور که یونانیان و رومیان قدیم داستان‌های کهن خود را که پدید آمده‌ای از عقاید دیرین مذهبی آنهاست میتولوژی یعنی داستان خدایان می‌خوانند، ما ایرانیان نیز بنا به اوستا و خدای‌نامه‌های پهلوی و شاهنامه‌های فارسی داستان‌های کهنی داریم که از روزگار زندگی آریاهای ایرانی به جای مانده است. این داستان‌ها که بیشتر رزمی است، از نبردهای آریاهای ایرانی در کشش و کوشش برای یافتن زندگی بهتر و ساختن ملتی برتر گفت‌وگو می‌کند. ibna.ir/x6zrT @ibna_official

🔰مدیرکل دفتر مجامع به ایبنا خبر داد: پای بازی‌وارسازی به جشنواره‌های ترویج کتاب باز شد 🔸مدیرکل دفتر مجامع و فعالیت‌های فرهنگی از از اجرای همه طرح‌ها و جشنواره‌های دوستدار کتاب و ترویج کتابخوانی در کتابخوانی در قالب بازی‌وارسازی (گیمیفیکیشن) خبر داد. 🔸سال گذشته در جریان اجرای طرح «پایتخت کتاب»، به دنبال بررسی و بازطراحی دوباره این رویدادها بودیم؛ البته بازتعریف، دلایل عمده‌ای داشت، ازجمله ضعف مستندسازی از سوی گروه‌های هدف و محدودیت ارتباط شهرها و فعالان حوزه ترویج کتاب با یکدیگر و عدم وجود فضایی با اشتراک برنامه‌ها برخی از این دلایل بود. 🔸در بازی‌وارسازی از عنصر بازی و در بستری غیر از بازی استفاده می‌شود، منظور از بستری غیر از بازی، هر صنعت یا زمینه‌ای ازجمله آموزش می‌تواند باشد، با این کار فرآیندها در رویدادهای کتابی دیجیتالی‌سازی می‌شود؛ همچنین به نوعی شبکه همکاری ایجاد می‌شود و همین مسئله همگرایی ملی را تقویت می‌کند. از سوی دیگر سیستم پاداش پویا و شفاف‌سازی در ارزیابی خواهیم داشت. ibna.ir/x6zsL @ibna_official

🔰نویسندگی به‌عنوان شغل، در گفت‌وگوی ایبنا با بهناز علی‌پور گسکری؛ در کشور ما نویسندگی نه یک شغل، بلکه نوعی سرگرمی و تفنن است 🔸بهناز علی‌پور گسکری، داستان‌نویس و منتقد ادبی، گفت: فعالیت حرفه‌ای نویسندگان در همه کشورها با شرایط اقتصادی و فرهنگی آنها ارتباط دارد. در کشورهایی با شرایط کشور ما، نویسندگی نه یک شغل بلکه نوعی سرگرمی و تفنن تلقی می‌شود اما در جوامع پیشرفته شغلی معتبر و قابل احترام است با همه مزایایی که مشاغل دیگر دارند. این امر می‌تواند در کشور ما هم محقق شود ولی هنوز تا رسیدن به آن آرمان خیلی فاصله داریم. 🔸داستان‌نویسی که دغدغه‌اش نوشتن است به وقت کافی برای نوشتن احتیاج دارد چون خلاقیت از محل مطالعه و پژوهش تغذیه می‌شود؛ پس طبیعی است که داستان‌نویس با تمرکز روی کار خودش می‌تواند باعث پیشرفت و ارتقای داستان‌نویسی شود؛ ولی داستان‌نویسی که برای تأمین زندگی‌اش به شغل دیگری نیاز دارد، با ذهن و جسم خسته تمرکز لازم برای خلق آثار بدیع را نخواهد داشت و نمی‌تواند عامل تحرک ادبیات باشد. 🔸درباره اینکه کار سفارشی گرفتن به ضرر ادبیات است یا نیست جواب قاطعی نمی‌توان داد و این امر به رویکرد نویسنده و تلقی او از نوشتن و تولید ادبی بستگی دارد. وقتی ناشر یا صنعت نشر، کار سفارشی به نویسنده پیشنهاد می‌کند برای او مهلتی کوتاه و ضرب‌الاجل تعیین می‌کند. از آنجا که زمان محدودی در اختیارش گذاشته شده، نمی‌تواند تامل و تتبع لازم را در نوشته اعمال کند؛ پس نوعی کار سری‌دوزی را در پیش می‌گیرد؛ یعنی کاری که عمق و ادبیت ندارد. ibna.ir/x6zq7 @ibna_official

🔰قصه قفسه‌ها- ۷ امیرکبیر هنوز کتاب می‌فروشد/ ‌‏روایتی از ۶۶ سال پایداری فرهنگی در دل سنندج 🔸در ابتدای محله‌ کهن سرتپوله، جایی که هنوز نفس کوچه‌ها بوی باران و خاطره می‌دهد، کتاب‌فروشی‌ای قد علم کرده که سال‌هاست سایه‌اش را بر دیوارهای خیال این شهر گسترده است. «امیرکبیر» فقط یک نام نیست؛ پژواکی است از روزهای دور، از عصرهایی که صدای ورق خوردن کتاب با سکوت معطر عصرهای سنندج درآمیخته بود. 🔸امیرکبیر فقط یک مغازه کتاب‌فروشی نیست؛ حافظه‌ای زنده است از روزگاری که کتاب نه صرفاً کالا، بلکه اعتبار و چراغ خانه‌ها بود. نوجوانان مشتاقی که با اندک پس‌اندازی به امید کشف دنیای تازه‌ای به اینجا قدم می‌گذاشتند؛ کتاب‌فروشی‌ای که بیش از ۶۰ سال در بافت مرکزی شهر، در میان نوسانات اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی دوام آورده و نامش به گوش بسیاری از مردم سنندج آشناست. 🔸کتاب‌فروشی امیرکبیر همواره محل رفت‌وآمد چهره‌های سرشناس فرهنگی و مذهبی بوده است. سامانی می‌گوید از کودکی در کتاب‌فروشی پادویی می‌کرده و به یاد دارد که شخصیت‌هایی چون آیت‌الله مردوخ، بابا مردوخ روحانی، ملاعلی صبار، محی‌الدین حق‌شناس و اجلال اردلان از مراجع، علما و نویسندگان بزرگ کُرد به کتاب‌فروشی رفت‌وآمد داشتند. این مکان برای نسل‌هایی از روشنفکران و اهل قلم پاتوقی فرهنگی بوده است. ibna.ir/x6z9w @ibna_official

🔰نویسنده فلسطینی مطرح کرد؛ عقده شمشونی، در آینه ادبیات اسرائیل 🔸آموس عوز، نویسنده منتقد اسرائیلی، مفهوم «عقده شمشونی» را ریشه خشونت اسرائیل در غزه دانست؛ تحلیلی که توفیق أبو شومر در یاداشتی تحلیلی بازخوانی کرده است. 🔸أبو شومر در ابتدای این یادداشت به سخن معروف آموس عوز، نویسنده برجسته اسرائیلی، اشاره می‌کند که در واکنش به جنگ سال‌های ۲۰۰۸-۲۰۰۹ در نوار غزه (معروف به عملیات «سرب گداخته») گفته بود: «دولت اسرائیل به عقده شمشونی مبتلاست». این نظر، بعدها با تأیید نویسنده‌ای دیگر، دیوید گروسمن، همراه شد؛ او نیز هشدار داد که تنها راه نجات اسرائیل، رهایی از ذهنیت شمشونی و خشونت‌گرایانه است. 🔸در بخش دیگری از این یادداشت، أبو شومر به تاریخ‌نگاران منتقد اسرائیلی مانند ایلان پاپه، توم سیگف و لطیف دوری اشاره می‌کند که با استناد به اسناد آزادشده در سال ۲۰۰۰، به افشای ده‌ها مورد کشتار دسته‌جمعی در روستاهای فلسطینی پرداختند؛ از جمله جنایات «الطنطوره»، «کفر قاسم»، «دیر یاسین»، «اللد»، «قبیه» و دیگر مناطق. ibna.ir/x6zsj @ibna_official

🔰نویسنده‌ اوکراینی پس از مرگش برنده جایزه جورج اورول شد 🔸کتاب ناتمام «نگاهی به زنان، نگاهی به جنگ» اثر ویکتوریا آمِلینا، نویسنده فقید اوکراینی جایزه اورول را پس از مرگ نویسنده‌اش از آن خود کرد. 🔸این کتاب روایتی مستند از نقش‌آفرینی زنان اوکراینی در جنگ است؛ از جمله یک سرباز، یک فعال حقوق بشر و یک کتابدار. به گفتۀ داوران، کتاب یادشده به‌جای تک‌صدایی، مجموعه‌ای از صداهای زنانه را در کنار یکدیگر قرار می‌دهد و «شهادتی ارزشمند و اثری نیرومند در ادبیات جنگ» پدید آورده است. کیم داروک، رئیس هیأت داوران، با اشاره به توانایی آملینا در ترکیب نگاه ژورنالیستی و نثر ادبی، او را «وارث واقعی جورج اورول» توصیف کرد. ibna.ir/x6zty @ibna_official

🔰ترجمه یا تالیف در گفت‌وگو با سحر ترهنده؛ ترجمه بر مدار جهان، تألیف در حاشیه واقعیت 🔸کتاب‌های ترجمه‌ به سراغ موضوعاتی می‌روند که ذهن کودک و نوجوان امروز را درگیر کرده‌اند: از سلامت روان و تنهایی تا مهاجرت، طلاق، تفاوت‌های فرهنگی و جنسیتی. آن‌سوتر اما، ادبیات تألیفی ایران همچنان در چرخه‌ای از پند و اندرز، روایت‌های کلاسیک و محافظه‌کاری محتوایی گرفتار مانده؛ آن هم در جهانی که مخاطب از طریق اینترنت با فرهنگ‌ها و مسائلی فراتر از مرزها آشناست. 🔸ترجمه از تنوع ژانری و موضوعی بسیار بیشتری به نسبت تالیف برخوردار است. در حالی که ادبیات تألیفی کودک در ایران هنوز به سبک‌هایی چون پندآموزی، اخلاق‌گرایی و شیوه‌های کلاسیک محدود است. اما آثار ترجمه‌شده به سراغ موضوعاتی تازه، جسورانه و جهانی مثل اضطراب و سلامت روان، تنهایی، طلاق، مرگ، تنوع فرهنگی و جنسیتی، مهاجرت، دوستی‌های گوناگون، ماجراجویی، فانتزی مدرن، عشق و روابط نوجوانانه، قلدری، اعتیاد و … می‌روند و به مفاهیمی می‌پردازند که کودک امروز ایرانی هم از طریق اینترنت و شبکه‌های اجتماعی با آنها روبه‌روست. در واقع، آثار ترجمه گاه می‌توانند از محدودیت‌های محتوایی داخلی عبور کنند. 🔸به نظر می‌رسد انتشار کتاب‌های ترجمه در ایران، صنعتی پرسود و کم‌دردسر است؛ چون قانون کپی‌رایت رعایت نمی‌شود. در حالی که نشر کارهای تالیفی، بیشتر شبیه به یک رسالت فرهنگی است. ibna.ir/x6ztt @ibna_official

🔰قیام امام حسین (ع) به روایت بلعمی- بخش ششم؛ تو رفتی و من اینک از پس تو می‌آیم 🔸پس حسین بایستاد و هر یک یگان یگان پیش حرب می‌شد و هر که شدی، او را گفتی السلام علیک یابن رسول‌الله، بدرود باش. حسین گفت و علیک السلام و رحمه الله، تو رفتی و من اینک از پس تو می‌آیم. 🔸و روز چاشتگاه شد و یاران حسین- رضی‌الله عنهم- تشنه شدند. عمروبن الحجاج بر میسره‌ی عمر بود گفت این مردمان حسین دل به مرگ نهاده‌اند ما از ایشان یکی نکشیم تا ده تن از ما نکشند. ما را به یکبار حمله باید کردن که اگر هر کسی مشتی خاک بر ایشان افکنیم همه را زیر خاک کنیم. پس عمر تیراندازان را پیش آورد و تیرباران کردند بر لشکر حسین-رضی‌الله عنه- و جمله‌ی اسبانرا به تیر زدند مگر اسب حسین و آن پسرش. و با وی دو پسر بود یکی علی الاکبر نام و کهتر را علی الاصغر نام بود و این علی کهتر هفت ساله بود. 🔸و حسین و علی مهتر بر اسب بودند و دیگر همه پیاده ماندند. و لشکر عمر بیکبار حمله کردند و عمروبن الحجاج از میمنه و شمر از میسره، و گرد برخاست و نخستین کس که اندر آن حمله کشته شد مسلم بن عوسجه الاسدی بود- و مهتر همه یاران حسین بود- و شمر- لعنه الله- سوی خیمه‌ی حسین بن علی شد و سکینه- دختر حسین- و ام کلثوم- خواهر حسین، دختر علی که زن عمر بن الخطاب بوده بود- در آن خیمه بودند و بسیار زنان و کودکان و اهل بیت. ibna.ir/x6ztq @ibna_official

🔰نقد تخصصی بر «تاریخ شفاهی محسن رضایی»؛ فقدان ساختار مشخص و منسجم روایت‌ها از چالش‌های جدی کتاب 🔸محمدمهدی بهداروند، پژوهشگر و تاریخ‌نگار جنگ به نقد و بررسی کتاب «تاریخ شفاهی محسن رضایی» در جنگ تحمیلی پرداخته است. 🔸تاریخ شفاهی، هنر شنیدن است؛ شنیدن تجربه‌هایی که در میان شلوغی تحلیل‌ها و تفسیرهای کلان، خاموش مانده‌اند. این شنیدن، نه‌فقط برای ثبت گذشته، بلکه برای ساختن آینده است. روایت‌های شفاهی، می‌توانند حلقه اتصال میان نسل‌هایی باشند که در موقعیت‌های تاریخی متفاوت قرار گرفته‌اند. در عصر فراموشی، سرعت و اطلاعات بی‌ریشه، ثبت شفاهی خاطراتِ صادقانه و بی‌واسطه، یکی از معدود راه‌های حفظ اصالت فرهنگی و هویتی یک ملت است. 🔸افزون بر این، تاریخ شفاهی ظرفیت‌هایی دارد که دیگر گونه‌های تاریخ‌نگاری از آن محروم‌اند. تاریخ رسمی معمولاً تک‌صدایی است، حاصل گزینش و پالایش از بالا. اما تاریخ شفاهی چندصدایی است؛ امکان شنیدن صداهای متنوع و گاه متضاد را فراهم می‌آورد. این رویکرد، نه‌تنها به تعادل در داوری تاریخی می‌انجامد، بلکه اجازه می‌دهد تصویر روشن‌تری از پیچیدگی‌های اجتماعی، سیاسی و انسانی یک واقعه ارائه شود. 🔸ثبت و نگارش تاریخ جنگ به عنوان بخشی اساسی و حیاتی از حافظه تاریخی یک ملت، همواره از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده است. ibna.ir/x6zt8 @ibna_official