🔰نقد تخصصی بر «تاریخ شفاهی محسن رضایی»؛ فقدان ساختار مشخص و منسجم روایت‌ها از چالش‌های جدی کتاب 🔸محمدمهدی بهداروند، پژوهشگر و تاریخ‌نگار جنگ به نقد و بررسی کتاب «تاریخ شفاهی محسن رضایی» در جنگ تحمیلی پرداخته است. 🔸تاریخ شفاهی، هنر شنیدن است؛ شنیدن تجربه‌هایی که در میان شلوغی تحلیل‌ها و تفسیرهای کلان، خاموش مانده‌اند. این شنیدن، نه‌فقط برای ثبت گذشته، بلکه برای ساختن آینده است. روایت‌های شفاهی، می‌توانند حلقه اتصال میان نسل‌هایی باشند که در موقعیت‌های تاریخی متفاوت قرار گرفته‌اند. در عصر فراموشی، سرعت و اطلاعات بی‌ریشه، ثبت شفاهی خاطراتِ صادقانه و بی‌واسطه، یکی از معدود راه‌های حفظ اصالت فرهنگی و هویتی یک ملت است. 🔸افزون بر این، تاریخ شفاهی ظرفیت‌هایی دارد که دیگر گونه‌های تاریخ‌نگاری از آن محروم‌اند. تاریخ رسمی معمولاً تک‌صدایی است، حاصل گزینش و پالایش از بالا. اما تاریخ شفاهی چندصدایی است؛ امکان شنیدن صداهای متنوع و گاه متضاد را فراهم می‌آورد. این رویکرد، نه‌تنها به تعادل در داوری تاریخی می‌انجامد، بلکه اجازه می‌دهد تصویر روشن‌تری از پیچیدگی‌های اجتماعی، سیاسی و انسانی یک واقعه ارائه شود. 🔸ثبت و نگارش تاریخ جنگ به عنوان بخشی اساسی و حیاتی از حافظه تاریخی یک ملت، همواره از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده است. ibna.ir/x6zt8 @ibna_official

🔰زندگی تنها مادر شهید ژاپنی به تصویر کشیده می‌شود؛ نگاهی به جنبه‌های دراماتیک کتاب «مهاجر سرزمین آفتاب» برای اقتباس 🔸قصه‌ واقعی، اما شگفت‌انگیز و دراماتیک زندگی کونیکو یامامورا پر از نقاط عطف احساسی، فرهنگی و سیاسی است که هر یک می‌تواند ستون فیلمنامه‌ای قوی باشد. قطعاً اگر چنین شخصیتی در کشورهای دیگر بود تا الان فیلم و سریالی از روی کتاب و زندگی آن ساخته شده بود. 🔸نکته مهم در مورد اینکه چرا این کتاب تا الان مورد بی‌مهری سینماگران قرار گرفته، به این برمی‌گردد که «مهاجر سرزمین آفتاب» از ظرفیت‌های دراماتیک بالایی برخوردار است و چطور خوانندگان کتاب به سادگی از کنار این ظرفیت‌ها عبور کرده‌اند. ساختار داستانی، کشمکش‌ها، گره‌افکنی‌های احساسی و تحولات شخصیتی همه اجزای لازم برای خلق یک فیلم تاثیرگذار را دارند. 🔸یکی از ویژگی‌های دیگر کتاب در تبدیل به فیلمنامه، کشمکش خانوادگی و اجتماعی کونیکو با خانواده‌اش، جهت ازدواج با پسری ایرانی است. خانواده «کونیکو» به شدت مخالف ازدواج دخترشان بودند و در فرهنگ ژاپنی تغییر دین و ازدواج با فردی مسلمان و غیربودایی امری مقبول و معمول به حساب نمی‌آمد. 🔸بازسازی صحنه‌هایی از ژاپن دهه ۴۰ میلادی و دوران جنگ جهانی دوم، هیروشیما و همچنین ایران دهه ۴۰، ۵۰ و ۶۰ شمسی که با مبارزات انقلابی مردم و شروع جنگ تحمیلی مصادف است، می‌تواند جذابیت بصری و تاریخی اثر را بالا ببرد. این لوکیشن‌های متنوع و بین‌فرهنگی به تولید یک فیلم چشم‌نواز کمک می‌کند. ibna.ir/x6zv8 @ibna_official

🔰مروری بر مجموعه کتاب‌های «انسان‌های کوچک؛ آرزوهای بزرگ»؛ آشنایی کودکان با مشاهیر ایران؛ از توران میرهادی تا شجریان 🔸مجموعه «انسان‌های کوچک؛ آرزوهای بزرگ» توسط انتشارات فیل منتشر شده و شامل ۵ کتاب است که هدف آشنا کردن کودکان و نوجوانان با مشاهیر را دنبال می‌کند. هر یک از کتاب‌های این مجموعه عنوان «دست‌های کوچک؛ آرزوهای بزرگ» و به‌دنبال آن، نام شخصیت مشهوری را که کتاب درباره اوست بر خود دارد. این مجموعه می‌کوشد که کودکان را با چهره‌های الهام‌بخش آشنا کند و مسیر پرفرازونشیب زندگی هرکدام از شخصیت‌های بزرگ را برای رسیدن به آرزوی کودکی‌شان به تصویر بکشد. 🔸آشنا شدن کودکان با مشاهیر و چهره‌های تاثیرگذار، پیچیدگی‌ها و ظرایف خاص خود را دارد. مهم‌ترین نکته تحقق هدف الگوسازی شخصیت‌های برجسته برای کودکان این است که در آن‌ها حس آشنایی و همذات‌پنداری ایجاد شود. به این منظور باید به سراغ روایت‌هایی از دوران کودکی مشاهیر رفت تا کودکان و نوجوانان واقف شوند که این شخصیت‌های برجسته هیچ تفاوتی با آن‌ها ندارند و نکته مهم درخصوص آن‌ها آن است که رویاهای خود را جدی گرفته‌اند، از سختی‌ها نترسیده‌اند و مسیر درست برای رسیدن به آرزوهای خود را پیدا کرده و با جدیت آن را پیموده‌اند. 🔸محمدرضا شجریان از دیگر مشاهیر ایرانی است که یکی از کتاب‌های مجموعه «انسان‌های کوچک؛ آرزوهای بزرگ» به معرفی او و شرح چگونگی تبدیل شدنش به هنرمندی بزرگ اختصاص یافته است. ibna.ir/x6zt3 @ibna_official

🔰کتابخانه ملی نیوزیلند انجام می‌دهد بازیافت نیم میلیون کتاب بلااستفاده 🔸کتابخانه ملی نیوزیلند اعلام کرد که روند امحا و بازیافت بیش از ۵۰۰ هزار کتاب بلااستفاده را آغاز کرده است؛ کتاب‌هایی که طی چند سال گذشته تلاش شد برای آن‌ها جایگزینی پیدا شود، اما بدون نتیجه باقی ماند. 🔸هیچ‌یک از این کتاب‌ها وضعیت میراثی نداشتند و اغلب آنها در دو یا سه دهه اخیر به امانت گرفته نشده‌اند. طبق اعلام کتابخانه، تقاضا برای این کتاب‌ها تقریباً صفر است و در بازه ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۰ کمتر از ۱درصد آنها امانت داده شده‌اند. 🔸کتابخانه اعلام کرد که از این روند درس‌هایی آموخته است. طی دو سال گذشته سیاستی برای حذف آیتم‌های مجموعه عمومی تدوین شد که فرآیند تصمیم‌گیری را شفاف‌تر می‌کند. همچنین کتابخانه اکنون آمادگی بهتری برای مشارکت در تصمیم‌گیری‌های مرتبط با مجموعه‌های خود دارد. حذف‌های آتی نیز در مقیاس‌های کوچک‌تری انجام خواهند شد. ibna.ir/x6zrP @ibna_official

🔰آیین‌های محرمی استان‌ها به روایت پژوهشگران- ۳ طوق‌بندان؛ تبلوری از تاریخ و فرهنگ زیست‌بوم گرگان 🔸 «طوق‌بندان» یکی از آیین‌های سنتی ماه محرم در گرگان است و بعد از گذشت سال‌ها هنوز با حضور مردم و عزاداران حسینی به شکل پرشوری برگزار می‌شود. 🔸هر کدام از آیین‌های عاشورایی گرگان داستانی دارند که از دل تاریخ و زندگی مردم برخاسته که یکی از شاخص‌ترین این آیین‌ها، «طوق بندان» است؛ مراسمی با ویژگی‌های خاص که هنوز در دل محله‌های قدیمی گرگان زنده مانده و هر سال با حضور گرم مردم برگزار می‌شود. 🔸آیینی که شکل و جان گرفتنش سلسله پیش‌نیازها و در ادامه پیوست‌هایی دارد که دیدن هر بخشش جذاب است؛ از شستن طوق و تطهیرش با گلاب قبل از سرهم کردن قطعاتش تا حرکتش در محله، اسپند دود کردن، نوحه‌خوانی، قربانی و حتی روسری‌های نذری که حاجتمندان به آن می‌بندند جملگی نشان‌دهنده عمق باورها و تعلق خاطر مردم گرگان به این مراسم و تبلوری زنده از فرهنگ، تاریخ و هویت جمعی این زیست بوم است. 🔸 در اسناد قدیمی مربوط به شهر گرگان، این آیین را «طوق» نوشته‌اند؛ اما به‌عنوان مثال در شهر کاشان، این آیین را، «توغ بندان» می‌نویسند. جا دارد اشاره کنم که کتابی دراین‌باره با نام «توغ شیخ رضا» به قلم امید و ایمان سرانجام نوشته شده است. 🔸 طوق بندان در بیشتر شهرها در یک روز انجام می‌شود اما در گرگان، از روز چهارم ماه محرم آغاز و به مدت پنج روز ادامه دارد. ibna.ir/x6ztD @ibna_official

🔰مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران: حس همدلی ایرانیان در دوران جنگ دوازده‌روزه باید ثبت و حفظ شود 🔸ابراهیم حیدری، مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران در محفل شعرخوانی «ایران حسین (ع)» با تاکید بر اینکه همدلی و همبستگی مردم ایران از اقشار مختلف و با دیدگاه‌های گوناگون تحسین‌برانگیز است و جزئی از تاریخ ما شده است بر ضرورت همراهی شاعران در ثبت و حفظ این حس همدلی تاکید کرد. 🔸در این دوران ثابت کردیم که در روح و جان ایرانیان هم وطن‌خواهی و آزادگی و نیز ارزش‌های عاشورایی و دینداری همراه است. حسینی‌ماندن و ایرانی‌ماندن هر دو لازم است و مکتب ما ریشه در هر دو دارد. 🔸ایران مهد تمدن و فرهنگ بوده و رمز ماندگاری کشورمان فرهنگ، شعر و تاریخ آن است. ملت ما در دوران جنگ تحمیلی هشت ساله نشان دادند که با دست خالی می‌توان مقاومت کرد و اجازه ندادند یک وجب از خاک ایران را از دست بدهیم. در جنگ ناخواسته اخیر نیز که اسراییل منحوس به نمایندگی غرب پلید به جان مردم آزاده افتاد با اینکه بسیاری از تاریخ‌سازانمان را از میان سرداران و دانشمندان و نیز مردان و زنان و کودکان از دست دادیم نشان دادیم ایران با هویت اسلامی همواره آماده دفاع و مقابله با دشمنان است. 🔸 این همدلی و همبستگی ملی الزاماتی دارد و نباید در آن شاهد افراط و تفریط باشیم. شاعران و اهالی قلم نیز می‌توانند با قلم و شعر و روایت خود همبستگی امروز را که میراثی ارزشمند است حفظ کنند و انتشار دهند. باید این حس همدلی که بخشی از تاریخ ما شده حفظ و ثبت شود. ibna.ir/x6zvw @ibna_official

🔰مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران خبر داد؛ پرداخت یارانه کتابفروشان طرح پیوست نمایشگاه کتاب ۱۴۰۴ تهران 🔸مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران، از پرداخت مطالبات کتابفروشان طرح پیوست سی‌وششمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران به مبلغ بیش از ۵ میلیارد تومان (یارانه سهم معاونت امور فرهنگی) خبر داد. 🔸طرح پیوست سی‌وششمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران که ویژه فروش کتابفروشی‌ها بود از طریق سامانه «بازار کتاب» اجرا شد، مخاطبان در این طرح به تهیه کتاب‌های مورد نظر خود با ۲۰ درصد تخفیف به صورت یارانه کتاب تا سقف خرید ٢ میلیون تومان برای هر کدملی می‌پرداختند. ibna.ir/x6zvv @ibna_official

🔰مرگ در نیل با طعم دهه ۷۰؛ بازگشت هرکول پوآرو به صحنه جنایت 🔸استودیوی میکروید (Microids) تصمیم گرفته با خلاقیتی متفاوت، یکی از مشهورترین داستان‌های آگاتا کریستی یعنی «مرگ در نیل» را به دهه‌ای رنگارنگ‌تر و پرشورتر منتقل کند: دهه ۱۹۷۰ میلادی. 🔸هرکول پوآرو، کارآگاه دقیق، منظم و کلاسیک بلژیکی، حالا با کت‌های مخملی، کراوات‌های پهن و نورهای چشمک‌زن دیسکو سر و کار دارد! در تریلر جدید منتشرشده، نه‌تنها پوآرو را در حال بازجویی‌های همیشگی‌اش می‌بینیم، بلکه گاهی او را در موقعیت‌هایی کاملاً متفاوت از آنچه انتظار می‌رود مثل قدم زدن در یک سالن دیسکو دهه ۷۰ تماشا می‌کنیم. 🔸یکی از مهم‌ترین نوآوری‌های این نسخه، معرفی یک شخصیت تازه به عنوان کارآگاه دوم است. جین رویس، کارآگاهی جوان و باهوش، در این داستان با پوآرو همراه می‌شود و با روش خاص خود، سرنخ‌ها را دنبال می‌کند. این ویژگی می‌تواند گیم‌پلی بازی را دوشخصیتی و جذاب‌تر کرده و تنوعی در شیوه حل معماها ایجاد کند. ibna.ir/x6zsR @ibna_official

🔰۲۵ سال پس از مرگ نویسنده رمان منتشرنشده سباستیان هافنر منتشر شد 🔸رمانی ناشناخته از سباستیان هافنر، نویسنده نامدار آلمانی، ۲۵ سال پس از مرگ او برای نخستین‌بار منتشر شد. 🔸نسخه خطی این رمان به‌طور اتفاقی توسط پسر نویسنده، فرانز هافنر، هنگام مرتب‌سازی بایگانی خانوادگی کشف شد. به گفته او، این اثر نه‌تنها از لحاظ تاریخی و ادبی اهمیت دارد، بلکه بازتابی صادقانه از بحران‌های روانی، اجتماعی و سیاسی دوران پرالتهاب پیش از آغاز حکومت نازی‌ها در آلمان است. فرانز این رمان را «شخصی‌ترین نوشته پدرش» توصیف کرده و معتقد است که درک درست بسیاری از آثار متأخر هافنر، بدون خواندن این متن اولیه، ناقص خواهد ماند. 🔸رمان «وداع» نخست به زبان آلمانی منتشر شده و قرار است در آینده نزدیک، ترجمه‌های انگلیسی، فرانسوی و سایر زبان‌ها نیز عرضه شود. این اثر می‌تواند منبعی ارزشمند برای پژوهشگران تاریخ فکری قرن بیستم و نیز علاقه‌مندان ادبیات مقاومت و مهاجرت باشد. ibna.ir/x6zrf @ibna_official

🔰نگاهی به ذهن خلاق نویسنده مشهور نمایشگاه جدید جین آستن در نیویورک 🔸موزه مورگان در نیویورک میزبان نمایشگاهی ویژه به مناسبت دویست و پنجاهمین سالگرد تولد جین آستن نویسنده مشهور انگلیس قرن نوزدهم است. 🔸این نمایشگاه که به مناسبت دویست و پنجاهمین سالگرد تولد آستن برگزار شده، تمرکز اصلی خود را بر آثار و کارهای شخصی نویسنده گذاشته است. با ارائه نامه‌ها، دستنوشته‌ها و دیگر اسناد، این نمایشگاه مسیر حرفه‌ای او را ترسیم می‌کند و نشان می‌دهد که او چقدر برای حرفه خود جدی بود. ibna.ir/x6zqJ @ibna_official

🔰نگهداری از نفایس عاشورایی در کتابخانه و موزه ملی ملک؛ تراث مکتوب حسینی از چاپ سنگی «طوفان البکاء» تا نسخه خطی «روضه شهداء» 🔸کتاب چاپ سنگی طوفان البکاء دارای ۹ مجلس تصویر به رقم حسین قراگوزلو، است. این اثر به‌خط نسخ در ۲۹۳ صفحه در سال ۱۳۵۵ هجری قمری در تهران چاپ شده و توسط مرحوم حسین حسینی زاهد در سال ۱۳۸۹ شمسی به کتابخانه و موزه ملی ملک تقدیم شده است. 🔸این موقوفه علاوه بر نسخه‌های خطی، دارای افزون بر چهار هزار و ۵۰۰ جلد کتاب چاپ سنگی نیز است که برخی از آنها در موضوعاتی همچون کربلا، عاشورا، مراثی امام حسین (ع)، در چاپخانه‌هایی در تهران، تبریز و بمبئی، به زیور چاپ آراسته شده است. 🔸از جمله این آثار چاپ سنگی کتابخانه و موزه ملی ملک با موضوع واقعه کربلا و حسین بن علی (ع) می‌توان از «طوفان البکاء»، اثر محمد ابراهیم بن محمد باقر جوهری نام برد. 🔸این رساله‌ها به خط‌های نستعلیق، نسخ و شکسته نستعلیق در دوره‌های مختلف تاریخی؛ از سده ۱۰ تا ۱۴ هجری قمری بر روی کاغذهای ترمه، فرنگی، فستقی و آهارمهره فرنگی کتابت و با جلدهایی از جنس میشن، کاغذ ابری فرنگی، روغنی گل و بوته و… مجلد شده است. برخی از این نسخه‌ها مذهب و طلااندازی نیز شده است. ibna.ir/x6zvb @ibna_official

🔰نگاهی به روایت بلاذری از واقعه عاشورا؛ در دنیای خود آزاد باشید 🔸آنچه بلاذری درباره امام حسین (ع) نوشته ۸۹ روایت است که با روایتی درباره فضایل امام حسین (ع) شروع می‌شود و به بر شمردن فرزندان و و تاریخ زندگی امام (ع) ادامه می‌‎یابد و گام به گام قصه کربلا را روایت می‌کند. 🔸کتاب مورد بحث ما، بخشی از کتاب انساب‌الاشراف بلاذری است. انساب‌الاشراف، کتابی در زمینه تاریخ سده نخست اسلام و انساب عرب است. برخی این کتاب را بزرگ‌ترین اثر تاریخی به جامانده از سده سوم هجری قمری خوانده‌اند که در زمینه نسب‌شناسی اطلاعات ارزشمندی ارائه می‌دهد. انساب‌الاشراف به زبان عربی نوشته شده و متاسفانه تا کنون به صورت کامل به فارسی ترجمه نشده است. 🔸ترجمه حاضر از بخش‌های مربوط به واقعه کربلا و قیام امام حسین (ع) به نوشته رسول جعفریان توسط هوش مصنوعی(chatgpt) صورت گرفته است. منبع این ترجمه به نوشته جعفریان، «چاپ سهیل زکار، مجلد ۳، صفحات ۳۵۹ تا ۴۲۵» از کتاب انساب‌الاشراف بلاذری است. جعفریان در این کتاب، هم متن عربی خود بلاذری و هم ترجمه chatgpt را آورده است. جعفریان پیش از این نیز مقاله‌ای مستقل درباره روایت بلاذری از قیام امام حسین(ع) با عنوان «مروری بر ۸۹ روایت بلاذری درباره عاشورا» نوشته که در کتاب «تاملی در نهضت عاشورا» منتشر شده و متن آن را می‌توان در اینترنت یافت. ibna.ir/x6zpR @ibna_official