🔰نگاهی به کتاب «بازیابی تراث حکمی شاه اسماعیل صفوی»؛ آشنای ناآشنا 🔸امروز که در حدود ۵۲۰ سال از خطبه تاریخی شاه اسماعیل در تبریز می‌گذرد این تاجدار مؤسس گمنام و نادیده انگاشته شده مانده و سؤال این است که آیا سخن از حکمت خطایی و اندیشیدن درباره بخشی از تاریخ مکتوم ایران در آذربایجان به نوعی بازشناسی هویت ایرانی نیست؟ 🔸در این کتاب، تلاش اصلی نویسندگان این بوده است که این پرسش را مطرح کنند که چرا شاه اسماعیل در تاریخ، اندیشه، فکر، عرفان و حکمت به بوته فراموشی سپرده شده است؟ شاه اسماعیل صاحب دیوانی به زبان ترکی است و فرزند او سام‌میرزا کتابی با عنوان «تحفه سامی» نگاشته بود و در آن کتاب به پدر خود و آثار حکمی شاه اسماعیل به سه زبان ترکی، فارسی و عربی اشاره کرده بود. سام میرزا در کتاب خویش به این نکته اشاره می‌کند که پدرش هم صاحب دیوان ترکی و هم صاحب دیوان فارسی بوده است و اشعار عربی او انگشت‌شمار بوده‌اند؛ اما نکته اینجاست که چرا در تاریخ تحولات اندیشه در ایران صرفاً در باب جایگاه شاه اسماعیل به‌مثابه فرمانروا سخن گفته شده است؛ ولی درباره ابعاد حکمی او هیچ اثر مستقلی در این پانصد سال اخیر در ایران نگاشته نشده است؟ البته می‌دانیم که او صوفی و مرشد طریقت صفویه بوده در بین شیعیان آناتولی علویان (بالکان) قزلباشان و آلبانی (بکتاشیه) جایگاه مهمی داشته و دارد. بنابراین در این کتاب به ساحت حکمی شاه اسماعیل و سنت خطایی (تخلص شاعرانه شاه اسماعیل پرداخته شده است. ibna.ir/x6zsY @ibna_official

🔰آیین‌های محرمی استان‌ها به روایت پژوهشگران- ۴ «عام بمون»؛ اسطوره اشکون‌زنی در آیین سنج و دمام بوشهر 🔸محمدرضا بلادی، نویسنده و پژوهشگر جنوبی با بیان اینکه سنج و دمام یک «نماد فرهنگی» است، بر این باور است که این آیین نه‌تنها میراثی موسیقایی، بلکه حامل ناخودآگاه تاریخی، دینی و اجتماعی مردمان بوشهر و مناطق هم فرهنگ آن در شبه‌قاره هند و آفریقاست که به زبان صدا، هویت خویش را روایت می‌کنند. 🔸استفاده از طبل و سنج در عزاداری ماه محرم فقط خاص بوشهر نبوده و در بعضی از مناطق دیگر شیعه‌نشین نیز از این‌گونه سازها در عزاداری ماه محرم استفاده می‌شده‌است، با بررسی پیوندهای فرهنگی و موسیقایی شبه‌قاره هند و بوشهر، رد پای سازهایی چون سنج، دمام و بوق نیز در هند نمود پررنگی دارد و آیین‌های مشترکی نیز دیده می‌شود. از جمله فرهنگ‌های رایج در بمبئی که مشابه آن در بوشهر وجود دارد علاوه بر شیوه عزاداری موسوم به «بوشهری ماتم»، مراسمی شبیه به سنج و دمام بوشهر است که همه‌ساله در مسجد مغول در کنار بوشهری ماتم برگزار می‌شود. مراسم سنج و دمام عزاداران بمبئی هرچند از نظر ریتم با سنج و دمام بوشهر تفاوت‌هایی دارد؛ ولی از این نظر که سازی کوبه‌ای دقیقاً با همین نام دمام، در کنار سنج، ترکیب‌سازی مشابهی را در موقعیتی مشابه چون عزاداری ماه محرم بوشهر شکل می‌دهند که با مراسم سنج و دمام بوشهر قابل مقایسه است. ibna.ir/x6zw8 @ibna_official

🔰گزارش ایبنا از چاپخانه‌های آسیب دیده جنگ ۱۲ روزه؛ صنعت چاپ زخم خورد، اما قلبش هنوز می‌تپد برای ایران 🔸نگاهی به چاپخانه‌های آسیب دیده از جنگ ۱۲ روزه نشان می‌دهد، فعالان این حوزه با همه خسارت‌ها و تهدیداتی که از سر گذراندند اما پای کار و تولید ماندند. 🔸طبق اطلاعات و آمار به دست آمده خبرنگار ایبنا، در پی نقض تمامیت سرزمینی و حاکمیت ملی ایران، هشت چاپخانه و لیتوگرافی به طور گسترده آسیب دیدند، میزان این آسیب‌ها متغیر بودند از ۳۰ درصد تا ۱۰۰ درصد تخریب کامل ساختمان و دستگاه‌ها. در شرایطی که صنعت چاپ کشور با چالش‌ها و مشکلات ریز و درشتی دست و پنجه نرم می‌کند، چنین حوادث و رویدادهایی تاثیر مستقیم بر کسب و کار فعالان این حوزه می‌گذارد. 🔸به دنبال اقدامات تجاوزکارانه رژیم صهیونیستی علیه ایران، در اتحادیه چاپخانه‌داران تهران، ستاد پشتیبانی و کمک‌رسانی به آسیب‌دیدگان تشکیل و قرار شد که میزان خسارت هر واحد ازسوی کارشناسان بررسی شود. یکی از چاپخانه‌هایی که در حوادث آسیب زیادی دیده است، چاپ «زیتون» است، چاپخانه‌ای که سال ۱۳۶۷ فعالیت خود را در حوزه چاپ و بسته‌بندی آغاز کرده است. ibna.ir/x6zvh @ibna_official

🔰در گفت‌وگو با نویسنده کتاب «انگاره‌ها و نگاره‌ها» مطرح شد؛ از نقاشی‌های شرق و غرب تا تصویر زن در ادیان ابراهیمی 🔸کتاب «انگاره‌ها و نگاره‌ها؛ تحلیل تطبیقی انگاره‌ی زن در ادیان ابراهیمی و بازتاب آن در نگاره‌ها» تازه‌ترین پژوهش منتشرشده از سوی پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی است که نگاهی دقیق و تطبیقی به تصویر زن در متون دینی و هنرهای تجسمی انداخته است. 🔸به‌طور کلی حداقل به لحاظ کمی به هنر نقاشی در غرب بیشتر از مشرق زمین پرداخته شده است. صرف نظر از چرایی مسئله، با لحاظ همین نکته باز نمی‌توان گزاره موجود در این سوال را پذیرفت. در واقع موضوع کمیت آثار هنری در باقی حوزه‌ها هم هست و با یک حساب سرانگشتی می‌توان گفت داستان حوا، در مقایسه با سایر شخصیت‌های مطرح در منابع شرقی اتفاقاً آثار بیشتری را به خود اختصاص داده است. 🔸 بطور کلی جایگاه ادبیات منظوم در مشرق زمین بسیار وسیع و عمیق‌تر از مغرب زمین است که این موضوع از نتایج زیست متفاوت این دو فرهنگ است و خارج از بحث ماست. شخصاً معتقدم ضعف در کمیت آثار هنری شرقی، حداقل در جغرافیای فرهنگ ایرانی با اشعار فارسی تا حد زیادی جبران شده است. ibna.ir/x6z5f @ibna_official

🔰سالروز حمله ناو آمریکا به هواپیمای مسافربری ایرباس ایران؛ رد خون‌آلودیک جنایت در حافظه تاریخی ملت ایران تنش در خلیج فارس که به جنایت ختم شد  🔸۱۲ تیر ۱۳۶۷ هواپیمای مسافربری پرواز ۶۵۵ ایران‌ایر که از تهران عازم دبی بود، پس از توقف در بندرعباس، در میانه مسیر، توسط دو موشک ناو آمریکایی سرنگون شد. این پرواز که حامل ۲۹۰ مسافر و خدمه شامل زنان، کودکان و غیرنظامیان بود، بر فراز آب‌های خلیج فارس منفجر شد و تمامی سرنشینان آن جان باختند. 🔸از سال ۱۳۶۳ جنگ نفتکش‌ها آغاز شد، اما پس از عملیات موفق کربلای ۵، وارد سومین و شدیدترین مرحله خود شد. عراق مصمم بود با قطع صادرات نفت ایران، تهران را به زانو درآورد. ایران نیز با عملیات مقابله‌به‌مثل، مانع عبور نفتکش‌های عراقی از خلیج فارس شد. قایق‌های تندرو سپاه پاسداران با گشت‌زنی در تنگه هرمز، نفتکش‌های مرتبط با عراق را متوقف می‌کردند. در واکنش، آمریکا ناو جنگی وینسنس را به فرماندهی دریادار ویلیام راجرز در خرداد ۱۳۶۷ برای حمایت از نفتکش‌های متحدانش به خلیج فارس اعزام کرد. این ناو طی چند ماه حضور در منطقه، درگیری‌هایی با نیروهای ایرانی داشت و برخی سکوهای نفتی را منهدم کرد. سرانجام، در ۱۲ تیر ۱۳۶۷، ناو وینسنس در اقدامی ضدبشری، هواپیمای مسافربری شماره ۶۵۵ ایران‌ایر را که از بندرعباس به سمت دبی در حرکت بود، با شلیک دو موشک سرنگون کرد. این جنایت، اوج دخالت مستقیم آمریکا در جنگ و نقض آشکار قوانین بین‌المللی بود. ibna.ir/x6zwm @ibna_official

🔰مصطفی انصافی، داستان نویس در شیراز: قصه درست گفتن دشوار است 🔸مصطفی انصافی، داستان نویس در آیین رونمایی کتاب رمان «نوری، نادیا، ولادیمیر و دیگران» که در شیراز برگزار شد، گفت: قصه درست گفتن کار خیلی دشواری است. 🔸سختی این رمان به دلیل اپیزودیک بودن است که شخصیت‌ها دو به دو برخورد می‌کنند. 🔸رمان «نوری، نادیا، ولادیمیر و دیگران» رمان «نوری، نادیا، ولادیمیر و دیگران» نوشته مصطفی انصافی به اهتمام نشر چشمه اثری است که با مایه‌های جاسوسی و عاشقانه، داستانی پرتعلیق و پیچیده را در بستر تاریخی و پرالتهاب ایران دوران جنگ جهانی دوم روایت می‌کند. ibna.ir/x6zw7 @ibna_official

🔰مروری بر رمان دوجلدی «وودواکرها»؛ ماجراهای پسری که نیمی انسان و نیمی شیر کوهی است 🔸«وودواکرها» تلاش می‌کند تا طریقه مواجه شدن با شرایط پیچیده را به نوجوانان آموزش دهد. شخصیت اصلی داستان که نیمی انسان و نیمی شیر کوهی است، نمادی از تفاوت‌هایی است که به شکل معمول در انسان‌ها وجود دارد و باید راه پذیرش و زندگی کردن با آنها را آموخت. خواندن این کتاب می‌تواند به نوجوانی که سرشار از این احساسات دوگانه درخصوص هویت خود است و تلاش می‌کند تا جهان پیرامونش را بهتر بشناسد و با آن هماهنگ شود، تجربیات ارزشمندی را منتقل کند. 🔸در جلد اول این مجموعه با نام «دگردیسی کاراگ» می‌خوانیم: در نگاه اول، کاراگ چیزی بیشتر از یک نوجوان معمولی به نظر نمی‌رسد. ظاهری ساده، رفتاری محتاط و چشمانی درخشان… اما پشت این ظاهر آرام، رازی شگفت‌انگیز پنهان است: کاراگ یک دوجلدی است؛ موجودی نادر و خارق‌العاده، نیمی انسان و نیمی شیر کوهی. او در دل طبیعت وحشی و رازآلود کوه‌های راکی رشد کرده و تنها مدتی است که پا به دنیای پرهیاهوی انسان‌ها گذاشته است. دنیایی ناآشنا، اما پرکشش و پر از افسون. ibna.ir/x6zt5 @ibna_official

🔰مرور کارنامۀ فرهنگی مرتضی کاخی در گفت‌وگو با بهرام پروین گنابادی؛ در دوران آلزایمر، تنها شعر فارسی در حافظه‌ مرتضی کاخی مانده بود 🔸بهرام پروین گنابادی، از دوستان نزدیک زنده‌یاد مرتضی کاخی، گفت: دکتر کاخی، هم شخصیت علمی و فرهنگی برجسته‌ای بود و هم انسانی آداب‌دان و مهربان. عمر خود را با شعر فارسی و فرهنگ ایرانی سپری کرد. حتی در واپسین روزهای زندگی‌اش، که به بیماری آلزایمر مبتلا شده بود، تنها چیزی که در ذهنش باقی مانده بود، شعر فارسی بود. گویی شعر، با جان و روح او درآمیخته بود. دکتر کاخی، هم همدم بزرگان ادب فارسی بود و هم مشوّق جوانان. انسانی بود شریف، متین، بی‌ادعا و کم‌نظیر در میان معاصران. 🔸دکتر کاخی در چندین جشنواره ادبی به‌عنوان داور شعر حضور داشت. برخی شاعران برجسته‌ی امروز، برای نخستین‌بار در همان جشنواره‌ها توسط او کشف و معرفی شدند. وی، بعد از بازنشستگی، با نشریات معتبری چون «دنیای سخن» و «بررسی کتاب» همکاری داشت. صفحه شعر «دنیای سخن» که به‌سرپرستی ایشان منتشر می‌شد، از پربارترین صفحات شعر معاصر در مطبوعات ایران به شمار می‌رفت؛ صفحه‌ای که در آن خبری از رفاقت‌بازی و مصلحت‌اندیشی نبود. 🔸در بررسی کتاب نیز، بخش ادبی را اداره می‌کرد و نقشی مهم در تداوم کیفیت این مجله داشت. جلد سوم دایره‌المعارف مصاحب که مدت‌ها معطل مانده بود، با همکاری دکتر کاخی، برادر مرحوم دکتر مصاحب و زنده‌یاد هرمز وحید، منتشر شد. ibna.ir/x6zwg @ibna_official

🔰شاعر و نویسنده کودک و نوجوان همدانی: کتاب «آسمان به فکر صلح»، تفکر عمیق به طبیعت را آموزش می‌دهد 🔸شاعر و نویسنده کودک و نوجوان همدانی گفت: کتاب «آسمان به فکر صلح» سروده غلامرضا بکتاش، نوجوانان را از گشت‌ و گذار معمولی در طبیعت عبور می‌دهد و به یک اندیشه فلسفی و تفکر عمیق می‌رساند. 🔸بکتاش معتقد است: اگر نتیجه ارتباط نوجوان با طبیعت اندیشه و تفکر نباشد این ارتباط تنها به یک گشت‌وگذار ساده ختم می‌شود اما تلاش کردم نوجوانان را با «آسمان به فکر صلح» از گشت‌وگذار عبور دهم و به یک اندیشه فلسفی و تفکر عمیق نسبت به طبیعت برسانم. ibna.ir/x6zsk @ibna_official

🔰به قلم پژوهشگر جنوبی؛ «دوران خوش نوجوانی» منتشر شد 🔸 کتاب «دوران خوش نوجوانی» نوشته یونس قیصی‌زاده، نویسنده و روزنامه‌نگار جنوبی که راهکارهایی عملی برای نوجوانان و دانسته‌هایی مفید برای والدین ارائه می‌کند، به همت انتشارات شروع بوشهر منتشر شد. 🔸این کتاب شامل مطالب و بحث‌های کاربردی و مفیدی است که نویسنده در کارگاه‌های آموزشی روانشناسی و مهارت‌های زندگی با نوجوانان داشته است و تا حدی که به جنبه‌های علمی موضوع لطمه نخورد، سعی کرده که این مباحث روانشناسی، ساده و بدون پیچیدگی و همراه با مثال، تمرین، خاطره، سرگذشت‌های واقعی، اشعار و حکایت‌های ایرانی و خارجی نوشته شوند تا خواننده را خسته و دلزده نکند. ibna.ir/x6zv6 @ibna_official

🔰آیین‌های محرمی استان‌ها به روایت پژوهشگران- ۶ «یوم‌العباس»؛ مراسم سنتی زنجانی‌ها در هشتم محرم/ روایتی از تاریخ شکل‌گیری حسینیه‌ اعظم 🔸حسینیه اعظم زنجان که یکی از بزرگترین مکان‌های گردهمایی عزاداران حسینی در کشور و دومین قربانگاه بزرگ دنیاست، در روز هشتم محرم میزبان مراسمی است که از آن با عنوان یوم‌العباس یاد می‌شود. 🔸در واقع یکی از دستاوردهای سلسله صفویه، تداوم عزاداری در شهرهای مختلف و زیارت عتبات عالیات بوده است، به همین خاطر است که گفته می‌شود؛ نخستین نمونه‌های واژه حسینیه (یعنی مکانی برای عزاداری امام حسین (ع)) در دوران صفویه به ویژه در متون تاریخی دوره «شاه عباس صفوی» از جمله «عالم آرای عباسی» ثبت است. 🔸در سال‌های قبل روال عزاداری در حسینیه اعظم زنجان یعنی همان روز هشتم محرم به این شکل بوده که دسته عزاداری از یک محلی شروع شده و از میان بازار زنجان عبور می‌کرده که در جریان برگزاری این مراسم، بازاریانی که مسیر دسته از مقابل مغازه آنها می‌گذشته با تعطیل کردن غرفه‌های خود به عزاداری می‌پیوستند. 🔸مراسم هشتم محرم و یوم‌العباس زنجان، یکی از باشکوه‌ترین عزاداری‌های حسینی در کشور است که به عنوان دهمین میراث معنوی در یونسکو به ثبت رسیده است. 🔸در این مراسم صدها هزار عزادار در روز هشتم محرم سینه زنان مسیر حسینیه اعظم زنجان تا امامزاده سید ابراهیم (ع) را طی کرده و به عزاداری می‌پردازند. ‌ ibna.ir/x6zw6 @ibna_official

🔰خوانش دکتر علی شریعتی از قیام عاشورا؛ حسین(ع) یک راه است 🔸«حسین وارث آدم» از برجسته‌ترین و پراحساس‌ترین آثار دکتر علی شریعتی است که عاشورا را از محدوده تنگ مناسک، به ساحت فراگیر تاریخ انسان ارتقا می‌دهد. شریعتی با ترکیب تاریخ، جامعه‌شناسی، عرفان و تفکر انقلابی، حسین (ع) را نه تنها امام شیعه، بلکه وارث تمام پیامبران، نهضت‌ها و آرمان‌های بشری می‌داند. این کتاب بیانیه‌ای تفکربرانگیز برای بازگشت به حقیقت عاشورا، و پاسخی به انفعال مذهبی در برابر استبداد است. 🔸نقطه آغازین کتاب، بازخوانی زیارت وارث است. شریعتی با دقتی شاعرانه و تحلیلی تاریخی، این زیارت را فهرست‌وارِ تاریخ بشر می‌داند. آدم، ابراهیم، موسی، عیسی، محمد و علی؛ و در نهایت حسین، همگی در یک خط رسالت قرار دارند. خطی که در آن، انسان‌ها در برابر ظلم، استثمار و جهل ایستاده‌اند. به باور او، حسین، نه تنها وارث نبوت، بلکه حامل بار تاریخی همه آرمان‌خواهان بشر است. این نگاه، عاشورا را از حادثه‌ای در تاریخ اسلام به یک قیام جهانی و فراتاریخی ارتقا می‌دهد. عاشورا، در این روایت، فقط صحنه‌ای برای سوگ و اندوه نیست؛ بلکه صحنه‌ای است برای درک مسئولیت تاریخی انسان در برابر شر. 🔸یکی از مفاهیم بنیادین در کتاب، مسئله «امامت» است. شریعتی امامت را نهادی زنده می‌داند که پس از پیامبر، وظیفه دارد نه تنها دین را تفسیر کند، بلکه آن را در جامعه جاری سازد. حسین در این دستگاه فکری، امامی است که نه تنها مفسر، بلکه مجری حقیقت دین است؛ و اگر حکومت، فاسد و ضد مردمی باشد، وظیفه دارد با آن مقابله کند. ibna.ir/x6zvG @ibna_official