🔰آیین‌های محرمی استان‌ها به روایت پژوهشگران- ۶ «یوم‌العباس»؛ مراسم سنتی زنجانی‌ها در هشتم محرم/ روایتی از تاریخ شکل‌گیری حسینیه‌ اعظم 🔸حسینیه اعظم زنجان که یکی از بزرگترین مکان‌های گردهمایی عزاداران حسینی در کشور و دومین قربانگاه بزرگ دنیاست، در روز هشتم محرم میزبان مراسمی است که از آن با عنوان یوم‌العباس یاد می‌شود. 🔸در واقع یکی از دستاوردهای سلسله صفویه، تداوم عزاداری در شهرهای مختلف و زیارت عتبات عالیات بوده است، به همین خاطر است که گفته می‌شود؛ نخستین نمونه‌های واژه حسینیه (یعنی مکانی برای عزاداری امام حسین (ع)) در دوران صفویه به ویژه در متون تاریخی دوره «شاه عباس صفوی» از جمله «عالم آرای عباسی» ثبت است. 🔸در سال‌های قبل روال عزاداری در حسینیه اعظم زنجان یعنی همان روز هشتم محرم به این شکل بوده که دسته عزاداری از یک محلی شروع شده و از میان بازار زنجان عبور می‌کرده که در جریان برگزاری این مراسم، بازاریانی که مسیر دسته از مقابل مغازه آنها می‌گذشته با تعطیل کردن غرفه‌های خود به عزاداری می‌پیوستند. 🔸مراسم هشتم محرم و یوم‌العباس زنجان، یکی از باشکوه‌ترین عزاداری‌های حسینی در کشور است که به عنوان دهمین میراث معنوی در یونسکو به ثبت رسیده است. 🔸در این مراسم صدها هزار عزادار در روز هشتم محرم سینه زنان مسیر حسینیه اعظم زنجان تا امامزاده سید ابراهیم (ع) را طی کرده و به عزاداری می‌پردازند. ‌ ibna.ir/x6zw6 @ibna_official

🔰خوانش دکتر علی شریعتی از قیام عاشورا؛ حسین(ع) یک راه است 🔸«حسین وارث آدم» از برجسته‌ترین و پراحساس‌ترین آثار دکتر علی شریعتی است که عاشورا را از محدوده تنگ مناسک، به ساحت فراگیر تاریخ انسان ارتقا می‌دهد. شریعتی با ترکیب تاریخ، جامعه‌شناسی، عرفان و تفکر انقلابی، حسین (ع) را نه تنها امام شیعه، بلکه وارث تمام پیامبران، نهضت‌ها و آرمان‌های بشری می‌داند. این کتاب بیانیه‌ای تفکربرانگیز برای بازگشت به حقیقت عاشورا، و پاسخی به انفعال مذهبی در برابر استبداد است. 🔸نقطه آغازین کتاب، بازخوانی زیارت وارث است. شریعتی با دقتی شاعرانه و تحلیلی تاریخی، این زیارت را فهرست‌وارِ تاریخ بشر می‌داند. آدم، ابراهیم، موسی، عیسی، محمد و علی؛ و در نهایت حسین، همگی در یک خط رسالت قرار دارند. خطی که در آن، انسان‌ها در برابر ظلم، استثمار و جهل ایستاده‌اند. به باور او، حسین، نه تنها وارث نبوت، بلکه حامل بار تاریخی همه آرمان‌خواهان بشر است. این نگاه، عاشورا را از حادثه‌ای در تاریخ اسلام به یک قیام جهانی و فراتاریخی ارتقا می‌دهد. عاشورا، در این روایت، فقط صحنه‌ای برای سوگ و اندوه نیست؛ بلکه صحنه‌ای است برای درک مسئولیت تاریخی انسان در برابر شر. 🔸یکی از مفاهیم بنیادین در کتاب، مسئله «امامت» است. شریعتی امامت را نهادی زنده می‌داند که پس از پیامبر، وظیفه دارد نه تنها دین را تفسیر کند، بلکه آن را در جامعه جاری سازد. حسین در این دستگاه فکری، امامی است که نه تنها مفسر، بلکه مجری حقیقت دین است؛ و اگر حکومت، فاسد و ضد مردمی باشد، وظیفه دارد با آن مقابله کند. ibna.ir/x6zvG @ibna_official

🔰مروری کوتاه بر کتاب «امام حسین و ایران»؛ عشق ایرانیان به شهید کربلا 🔸یک قسمت مهم در کتاب «امام حسین و ایران» به شرکت ویژه ایرانیان در واقعه کربلا و تلاش آنان برای دفاع از امام حسین(ع) اختصاص یافته است. 🔸در این کتاب به شرح وقایعی مانند نماینده امام در ایران، بردن نامه طرفداران حسین (ع) به مکه، حسین (ع) در مکه و وضع آن شهر، مسلم‌بن عقیل، بیعت گرفتن برای حسین (ع)، اولین کسی که در اسلام کتاب نوشت، حسین (ع) در راه بین‌النهرین، حاکم کوفه فهمید مسلم در خانه هانی است، معقل به چه حیله وارد منزل هانی شد، طرز قضاوت در صدر اسلام، مسلم تا بامداد در معابر کوفه بود تا یک پزشک ایرانی به زین‌العابدین کمک کرد و اسیران بلاتکلیف بودند، پرداخته شده است. 🔸در این کتاب مولف اغلب از کتب اهل سنت استفاده کرده و به ماخذ مهم شیعه کمتر دسترسی داشته بنابراین گاهی نظریات ناقص و ناصوابی را نیز عنوان کرده است. مثلاً در صفحه ۲۸۵ کتاب مولف فداکاری امام حسین (ع) را روی نظریه اصالت عربی دانسته، در صورتی که ما شیعیان حضرت حسین (ع) را امام دانسته و از خودگذشتگی آن حضرت و یارانش را تنها به خاطر خدا و حفظ شعائر دین مبین اسلام می‌دانیم و واقعاً این‌گونه فداکاری‌ها و جانبازی‌ها جز به خاطر دین و داشتن ایمانی قوی و محکم میسر نخواهد بود. ibna.ir/x6zvt @ibna_official

🔰قیام امام حسین (ع) به روایت بلعمی- بخش هشتم؛ و حسین- رضی‌الله عنه- جان تسلیم کرد 🔸و حسین حمله‌ها را همی گرفت و از ایشان بسیار بیفکند. و سی و چهار جای بر تن وی جراحت کردند و خون بسیار از تن وی برفت و تشنگی سخت بر وی غلبه کرد. 🔸...و شمر آهنگ خیمه کرد و خیمه را برکندند و هر چه جامعه و چیز بود غارت کردند. و زنان همی خروشیدند. عمر بن سعد آواز زنان بشنید. آنجا رفت. پیادگانرا دید که جامعه‌ها غارت همی کردند و علی – پسر کهتر حسین- بیمار بود- بر بستر خفته- و شمر برش ایستاده و شمشیر کشیده، و خواست که بزند. عمر دستش گرفت و گفت شرم نداری، از کشتن کودک بیمار چه آید؟ شمر – لعنه‌الله- گفت امیر عبیدالله فرمود که اگر ظفر یابی، هیچ نرینه از وی مگذار. عمر گفت مسلمانان که بر کافران دست یابند کودکان را نکشند، این را پیش امیر بر. اگر کشد او داند. و کس فرا خیمه نگذاشت... ibna.ir/x6zvS @ibna_official

🔰کارنامه ادبی صادق چوبک، در گفت‌وگوی ایبنا با حسن میرعابدینی؛ صادق چوبک؛ ناتورالیستِ تندرو یا راوی رنج‌های فراموش‌شدگان؟  🔸نویسنده کتاب «همه‌چیز فرو می‌پاشد: زندگی و آثار صادق چوبک» گفت: از منظر مضمونی، چوبک معمولاً به بخش‌هایی از جامعه می‌پردازد که کمتر دیده شده‌اند؛ او از لایه‌های پایین و فراموش‌شده جامعه می‌نویسد و آن‌چنان به این طبقات نزدیک می‌شود که گاه تصمیمات و رفتار شخصیت‌هایش حیرت‌انگیز و گاه هولناک به نظر می‌رسد. 🔸میرعابدینی ما را به دل زندگی چوبک می‌برد؛ از کودکی در بوشهر تا تهران پرهیاهوی قرن بیستم، جایی که تجربه‌ها و چالش‌هایش قلم او را تیز کردند. او با بررسی دقیق، نشان می‌دهد چگونه خانواده، تحصیلات و فضای فرهنگی-اجتماعی زمانه، چوبک را به صدای رسای حاشیه‌نشینان تبدیل کرد. قلب کتاب، تحلیل آثار جاودانه‌ای چون «خیمه‌شب‌بازی»، «تنگسیر» و «سنگ صبور» است. میرعابدینی با ظرافت، زبان ساده اما پرشور چوبک و عمق روان‌شناختی شخصیت‌هایش را می‌شکافد و نشان می‌دهد او چگونه فقر، بی‌عدالتی و خرافه را در داستان‌هایش فریاد زد. این آثار نه‌تنها در زمان خود موج آفریدند، بلکه هنوز هم خوانندگان را به فکر وامی‌دارند. کتاب همچنین از تأثیر فرهنگی و اجتماعی داستان‌های چوبک می‌گوید؛ داستان‌هایی که آینه‌ای از زخم‌های جامعه بودند و الهام‌بخش نسل‌ها شدند. «همه‌چیز فرومی‌پاشد» دعوتی است به بازخوانی چوبک. 🔸یکی از ویژگی‌های منحصر به فرد چوبک در داستان‌نویسی، استفاده بسیار طبیعی و واقعی از زبان است. ibna.ir/x6zwB @ibna_official

🔰به بهانه سالروز شهادت سید محمدرضا دستواره؛ کنار قبر حسین، جایی برای من نگه دارید فرمانده‌ای با قدرت تحلیل و تصمیم‌گیری در شرایط بحرانی 🔸سید محمدرضا دستواره،در طول انقلاب ۵۷ و دفاع مقدس نقش مهمی ایفا کرد. او پس از پیوستن به کمیته انقلاب و سپس سپاه پاسداران، در مقابله با گروه‌های مسلح در کردستان، سازمان‌دهی تیپ «محمد رسول‌الله» و حضور در عملیاتی چون خیبر، والفجر ۸ و آزادسازی مهران، مسئولیت‌های کلیدی بر عهده داشت. 🔸دستواره در جریان مقابله با گروه‌های مسلح در مناطق غربی، به‌ویژه شهر مریوان، به همراه نیروهایی چون احمد متوسلیان و رضا چراغی فعالیت کرد. پس از آزادسازی مریوان و به‌دلیل تعطیلی نهادهای خدماتی در این شهر، نیروهای سپاه به دستور متوسلیان در اداره نهادهایی نظیر شهرداری و رادیو و تلویزیون مشارکت داشتند. در همین دوران، ارتباط نزدیکی میان او و احمد متوسلیان شکل گرفت؛ ارتباطی که خود دستواره از آن به‌عنوان رابطه «استاد و شاگرد» یاد کرده است. 🔸بخشی از زندگی او و خاطرات مرتبط با فعالیت‌های نظامی‌اش در کتاب «قصه ما همین بود» به تالیف گلعلی بابایی گردآوری شده و از سوی انتشارات ۲۷ بعثت منتشر شده است. این اثر مبتنی بر نوارهای صوتی است که خود دستواره پیش از شهادتش ضبط کرده بود. در این کتاب، روایت‌هایی درباره ارتباط او با فرماندهان سپاه، حضور در مأموریت‌های غرب کشور، مشارکت در عملیات‌های جنوب و فضای خانوادگی‌اش ارائه شده است. ibna.ir/x6zwJ @ibna_official

🔰گزارش ایبنا از بازار ملزومات تولید کتاب؛ کاهش ریسک‌پذیری خریداران در بازار کاغذ/ خرید محدود و روزانه شد 🔸نگاهی به بازار ملزومات تولید کتاب نشان می‌دهد که بازار در رکود نسبی است و بهای مواد اولیه چاپ و نشر طی هفته‌های اخیر افزایش محدودی داشته است. 🔸دومین هفته تیرماه در حالی به پایان رسید که قیمت کاغذ نسبت به هفته‌های اخیر بین ۳۰ تا ۴۰ هزار تومان افزایش داشت و سایر ملزومات حوزه کتاب نیز با ثبات نسبی قیمت همراه است. 🔸از ماه‌ها پیش فرآیند ورود کالاهای مختلف چایی به کشور انجام شده است و به گفته تجار و واردکنندگان، برای ماه‌های پیش رو، کالا به میزان کافی وجود دارد، همچنین ارز مورد نیاز واردکنندگان نیز با همکاری بانک مرکزی به خوبی تخصیص پیدا می‌کند. ibna.ir/x6zvB @ibna_official

🔰آیین‌های بومی سوگواری محرم در آیینه مستندسازان 🔸در طول تاریخ معاصر سینمای مستند ایران، سوگواری محرم همواره یکی از موضوعاتی بوده که مستندسازان با نگاه‌های متنوع و از زوایای مختلف به آن پرداخته‌اند. 🔸آیین سوگواری محرم نه‌تنها ریشه در باورهای مذهبی مردم دارد، بلکه بخش مهمی از فرهنگ، هنر، سبک زندگی و حافظه جمعی ایرانیان را نیز شکل داده است. در این میان، برخی مستندها توانسته‌اند به دلیل نگاه خلاقانه، وفاداری به سنت و ظرافت در روایت، جایگاهی ماندگار در حافظه مخاطبان و تاریخ سینمای مستند ایران پیدا کنند. 🔸 از جمله این آثار می‌توان به مستندهای «اربعین»، «نخل»، «تکیه دولت»، «شیرپوشان» و «کاروان و ساربان» اشاره کرد؛ آثاری که با مرور کتاب‌ها و اسناد تاریخی و مذهبی ساخته شده‌اند و هر کدام روایتی یکتا از محرم و سوگواری امام حسین (ع) را به تصویر کشیده‌اند. 🔸مستند «اربعین» ساخته ناصر تقوایی یکی از نخستین و شاخص‌ترین مستندهای ایرانی درباره محرم است که در سال ۱۳۴۹ ساخته شد. این فیلم مستندی شاعرانه از آیین عزاداری در بوشهر است که با نگاهی فراتر از ثبت صرف وقایع، به پیوندهای عاطفی، تاریخی و فرهنگی مردم این منطقه با سوگواری امام حسین (ع) می‌پردازد. تقوایی با بهره‌گیری از فضاسازی، تصویرسازی هنرمندانه و موسیقی متناسب با فضای محرم، نه تنها یک مراسم آیینی را ثبت می‌کند، بلکه موفق می‌شود لایه‌هایی از زیست جمعی و باورهای مردمان جنوب ایران را نیز آشکار کند. ibna.ir/x6ztN @ibna_official