🔰قیام امام حسین (ع) به روایت بلعمی- بخش نهم؛ ما را همی کشید و باز بر ما نوحه می کنید 🔸عبیدالله سر حسین، پیش عمر باز فرستاد. و دیگر روز، سپاه تعبیه کرد و آن سر بر نیزه کرد و در پیش لشکر همی آورد و مردمان کوفه همه به نظاره ایستاده بودند- از راست و چپ- و همی گریستند. ام کلثوم گفت- خواهر حسین، رضی الله عنهما- ایشان را که ای مردمان، چرا همی گریید؟ ما را همی کشید و باز بر ما نوحه می کنید. 🔸و حسین- رضی الله عنه- با آن کشتگان، سه روز آنجا فکنده بود. و آنجا دهی است- بر لب آب فرات- حاضریه خوانند. در آن ده مردمان بودند- از بنی اسد- روز سیم بیرون آمدند و حسین را – رضی الله عنه- بگور کردند و آن کشتگان را همه به گور کردند- بیک جای- و هفتاد تن بودند که از ایشان نرینه نمانده بود مگر علی الاوسط- رضی الله عنهم اجمعین- 🔸و خولی بن یزید- لعنه الله- پیش از لشکر بشد با سر حسین بن علی. چون به کوفه رسید، شب بود. نیارست به در کوشک عبیدالله شدن. سر، به خانه‌ی خویش برد. زن او را گفت این چیست؟ گفت سر حسین بن علی. زنش گفت ای بدبخت میشوم، مردمان چون به حرب شوند خواسته آرند و زر و سیم، تو سر نوه‌ی پیغامبر آوردی، لعنت بر تو باد. و وی آن سر به سرای‌اندر برد و بر زمین نهاد و طغاری- سفالین- بروی نگوسار کرد و به خانه اندر شد و بخفت. آن زن گفت من تا روز روشنایی دیدم که از طغار همی تافت و به آسمان بر همی رفت چنانکه مهتاب به شب تاریک که روزن خانه اندر فتد. ibna.ir/x6zwW @ibna_official

🔰گفت‌وگو با کاظم نظری، درباره جایگاه و ظرفیت‌های جهانی هنر تعزیه؛ تعزیه از بسیاری از درام‌های اروپایی جذاب‌تر است/جای خالی کتابخانه و موزه تعزیه در ایران 🔸در کمتر نمایشی جز تعزیه پیش می‌آید که بازیگر، کارگردان و تمام عوامل صحنه شاهکاری را نمایش دهند و تماشاگر چندین ساعت در مکانی که شاید موقعیت نشستن هم نداشته باشد، با خلوص نیت و حال درونی، نمایش را دنبال کند و نسبت به مسائل مطرح شده در نمایش واکنش نشان دهد 🔸چلکوفسکی، پیتر بروک و بسیاری از محققان و پژوهشگران تئاتر در دنیا از تعزیه به خاطر ویژگی‌های اجرایی آن به عنوان یک هنر کامل و اعجاب‌انگیز یاد کرده‌اند. حتی می‌بینیم که در ساختار و درام تعزیه نظریات برتولت برشت، نمایشنامه‌نویس آلمانی در حوزه فاصله‌گذاری وجود دارد، در حالی که این نویسنده و کارگردان تئاتر آلمانی تعزیه ایران را ندیده است. تعزیه یکی از قوی‌ترین نمایش‌هایی است که در خاورمیانه می‌توانیم به آن اشاره کنیم. 🔸در کمتر نمایشی پیش می‌آید که بازیگر، کارگردان و تمام عوامل صحنه شاهکاری را نمایش دهند و تماشاگر چندین ساعت گاهی تا هشت ساعت در مکانی که شاید موقعیت نشستن هم نداشته باشد، با خلوص نیت و حال درونی، نمایش را دنبال کند و نسبت به مسائل مطرح شده در نمایش واکنش نشان دهد. این مسئله حتی در نمایش‌های دینی مسیحی در اروپا نیز کمتر اتفاق می افتد. 🔸پیتر بروک که یکی از مشهورترین کارگردان‌های سینما و تئاتر است، وقتی در جشنواره آوینیون با تعزیه روبرو می‌شود، آن را یکی از اعجاب انگیزترین نمایش‌ها در جهان می‌نامد. ibna.ir/x6zwN @ibna_official

🔰آیین‌های محرمی استان‌ها به روایت پژوهشگران- ۱۰ نخل‌برداری یزد؛ آئینی برآمده از دل تاریخ/ روایتی زنده از کربلا 🔸 استان یزد، سرزمین آیین‌ها و نمادها، در ماه محرم چهره‌ای دیگر به خود می‌گیرد؛ چهره‌ای آمیخته با سوگ، شکوه و سنت و یکی از برجسته‌ترین جلوه‌های این دگرگونی، آیین نخل‌برداری است. آیینی که به باور پژوهشگر یزدی دارای ساختارو معنایی خاص است 🔸 استان یزد، سرزمین آیین‌ها و نمادها، در ماه محرم چهره‌ای دیگر به خود می‌گیرد؛ چهره‌ای آمیخته با سوگ، شکوه و سنت و یکی از برجسته‌ترین جلوه‌های این دگرگونی، آیین نخل‌برداری است. آیینی که به باور پژوهشگر یزدی دارای ساختارو معنایی خاص است. 🔸در شهرها و روستاهای استان یزد، از تفت و مهریز گرفته تا زارچ و خویدک، ظهر یا عصر عاشورا، نخل‌ها بر دوش مردان محله به حرکت درمی‌آیند. یکی از باشکوه‌ترین این مراسم‌ها، نخل‌برداری حسینیه شاه ولی تفت است که در ظهر عاشورا برگزار می‌شود. 🔸از اوایل محرم، مردم هر محله با شور و اشتیاق به تزیین نخل می‌پردازند. آیینه‌های قدی، پرچم‌های سیاه و سبز، شمشیرها، سپرها و نمادهای عاشورایی، نخل را به تابلویی از حماسه و سوگ بدل می‌کنند. در روز مراسم، فردی به‌عنوان «هادی» بر بالای نخل می‌ایستد و جمعیت را هدایت می‌کند تا هماهنگ و منظم، نخل را به حرکت درآورند. 🔸نخل، در باور مردم، نمادی از تابوت امام حسین (ع) است. گرداندن آن به تعداد فرد (سه، پنج یا هفت دور) حول «کلک» حسینیه، برگرفته از باورهای رمزآلود ایرانی-اسلامی درباره اعداد طاق است. ibna.ir/x6zsx @ibna_official

🔰آیت‌الله سروش محلاتی بررسی کرد؛ نسبت امامت و انقلابی بودن 🔸آیت‌الله سروش محلاتی در تبیین دو نوع نگاه به نسبت امامت با انقلابی بودن، گفت: یک نگاه رسالت امام را روشنگری، آگاهی بخشی و مبارزه فرهنگی با ظلم و جهل می داند و دیگری شرط امامت را انقلابیگری و تلاش برای براندازی حکومت ظلم و تشکیل حکومت توسط امام می داند. 🔸از اواخر حکومت امویان که شورش در سرزمین اسلامی آغاز شد، این پرسش در میان شیعیان مطرح بود که آیا امام باقر و امام صادق علیهما السلام وظیفه ورود به مبارزه و انقلاب را دارند؟ 🔸«امام صادق (ع) از تلاش برای کسب حکومت و خلافت کنار کشید…امام صادق (ع) با خلفا کنار نیامد و نوعی جنگ سرد بین آنها بود و به جای مبارزه سیاسی، به مبارزه علمی و فعالیت در حوزه فکر و تبیین اسلام حقیقی در میان تفکرات گوناگون پرداخت.» به گفته استاد مطهری، «اسلام فقط مبارزه با ظلم نیست، ابعاد دیگری هم دارد و امام صادق (ع) از فرصتها و زمینه های علمی و فرهنگی استفاده کرد. امام کاظم هم اصلاً دنبال انقلاب سیاسی و براندازی نبود، اما به خاطر نفوذ معنوی و فکری ایشان در جامعه، حکومت هارون ایشان را تهدید تشخیص داد و حذف کرد، امام کاظم (ع) نه شمشیر داشت نه تبلیغات، اما دلها را داشت.» 🔸 «امامان شیعه محافظه کاری می کردند؛ اما نه محافظه کاری شخصی، بلکه برای دین و مصالح جامعه. محافظه کاری در راه هدف، نه محافظه کاری برای فرار از مرگ، این محافظه کاری بعضاً از جان دادن سخت تر است؛ چون فشارها و اهانتها برایشان سخت‌تر از مرگ بود.. ibna.ir/x6zwX @ibna_official

🔰روایت ایبنا از کتابفروشی‌های محلی پایتخت- ۲۵ سربلند در غربت کوچه کتاب 🔸۴۴ بهار از عمر حاج آقا علیقلی‌زاده، از نور کتابفروشی و نشر معتبر است اما هرچه گذشت، کسب و کار نشر از اعتبار و بازار کتابفروشی‌های بن‌بست «حاج‌نائب» از سکه افتاد . 🔸 ۱۳۶۰خورشیدی، در اولین فصل زندگی مشترکش، دو سال بعد از کسب و کار لوازم التحریری در جوادیه تهران، به پیشنهاد پدر همسرش، در کوچه «حاج‌نائب» که تمام قد، به نام کتاب، شهره شده بود، نشر و کتابفروشی باقرالعلوم را بنیان گذاشت. فروشگاه همکف پاساژ «خاتمی» از لوازم خانگی خالی شد و قفسه‌های بلند، از کتاب‌های دینی و مذهبی پُر. قصه همسایگی محمدرضا جوان، با نامداران نشر ایران در کهن‌گذر کتاب ایران آغاز شده بود. 🔸اوایل انقلاب، کتابفروشی شور و حال دیگه‌ای داشت. اکثراً اینجا کتابفروش بودن، ۵۰ کتابفروش تو این کوچه کار می‌کردن فعالیت داشتن… گاهی یک روزه ۵ هزار نسخه کتاب تموم می‌شد. کوچه مروی کوچه خراسانی‌ها، سرتاسر میز بود، همه کتاب می‌فروختن. ibna.ir/x6zwS @ibna_official

🔰ایبنا به مناسبت روز قلم بررسی کرد؛ انقلاب کتاب در ایران؛ رشد کمّی و عدالت جنسیتی در نشر 🔸بررسی‌های آماری از جهش کمّی در عرصه تولید و مشارکت زنان در تولید کتاب همچنین افزابش تعداد ناشران پُرکار و حرفه‌ای طی بیش از ۴ دهه بعد از انقلاب اسلامی حکایت دارد. 🔸یکی از مهم‌ترین تحولات در عرصه تولید کتاب، افزایش نقش زنان نویسنده و مترجم است. براساس آمار رسمی ارائه شده، سال ۱۳۵۷، سهم نویسندگان زن تنها ۴ درصد بود؛ اما این نسبت به‌تدریج افزایش یافت و تا سال ۱۴۰۲، به حدود ۴۳ درصد در تألیف و ۴۴ درصد در ترجمه رسیده است. به عبارت دیگر، نویسندگان مرد که سال‌های نخست پس از انقلاب ۳۰ برابر نویسندگان زن بودند، اکنون تنها اندکی از آنان پیشی گرفته‌اند. 🔸یکی دیگر از شاخص‌های درخورتوجه در چهار دهه اخیر، افزایش تعداد ناشران حرفه‌ای و پُرکار است. در دهه اول انقلاب، تنها ۱۷ ناشر بین ۲۰ تا ۵۰ کتاب در سال منتشر می‌کردند و تنها ۵ ناشر بیش از ۵۰ عنوان کتاب داشتند. این عدد در دهه چهارم انقلاب به بیش از ۶۰۰ ناشر پُرکار و ۲۸۶ ناشر حرفه‌ای رسید. این تحول به‌ویژه در استان‌های بزرگ مثل تهران، اصفهان و خراسان رضوی مشهود است. ibna.ir/x6zxb @ibna_official

🔰روضه‌ای که گنده‌لات تهران را حُر کرد یک تلنگر تا حُریت 🔸همان‌طور که حر، در آخرین لحظه‌ها راه جبهه‌ حق را انتخاب کرد، شاهرخ هم راه توبه را در هیئت محله‌اش یافت، پای ضریح امام رضا(ع) اشک ریخت و با نیت شهادت به جبهه رفت. حرِ کربلا قرن‌ها پیش در دشت نینوا جاودانه شد، اما این یکی در دشت ذوالفقاری خاکستر شد. قصه‌ شاهرخ، فقط داستان یک توبه نیست؛ روایت یک بیداری است، یک برگشت بزرگ درست مثل حر. 🔸در تاریخ اسلام، رسم آزادگی را می‌توان از چهره‌هایی چون حر بن یزید ریاحی آموخت؛ مردی که در لحظه‌ای سرنوشت‌ساز، بندهای اسارت دنیا را رها کرد و در مسیر حق قرار گرفت. حر، فرمانده‌ای بود که ابتدا راه را بر کاروان امام حسین (ع) بست و به فرمان ابن‌زیاد، عرصه را بر امام و یارانش تنگ کرد. اما صدای «هل من ناصر ینصرنی» او را از خواب غفلت بیدار کرد. میان بهشت و جهنم، دنیا و آخرت، دست به انتخابی زد. حر، شرمنده از گذشته، با سری افکنده به خیمه‌گاه امام رفت، توبه کرد، و با اجازه امام، تا پای جان در میدان جنگید و به شهادت رسید. 🔸در تاریخ ایران و اسلام، آزادمردانی از این جنس کم نبوده‌اند؛ مردانی که شاید گذشته‌ای پر از خطا داشته‌اند، اما حب اهل بیت (ع) و فطرت پاک‌شان، آن‌ها را به سمت حق بازگرداند. شهید شاهرخ ضرغام، که «حر انقلاب اسلامی» لقب گرفت، از همین دست بود. 🔸شاهرخ از آن دسته لات‌های با معرفت و با غیرت بود. در محله‌ی او کسی جرأت نداشت به ناموس مردم نگاه چپ کند. ibna.ir/x6zxc @ibna_official

🔰مروری بر مجموعه کتاب‌های «کآشوب»؛ روایت‌هایی شخصی از مناسک محرم 🔸«کآشوب» مجموعه‌ای از مستندگاری‌های صرف از عزاداری‌های محرم و وجوه گوناگون این عزاداری‌ها نیست. نویسندگان این مجموعه بر آن نیستند که به‌شیوه‌ای پژوهشی به معرفی جنبه‌های مختلف آیین عزاداری محرم بپردازند. آن‌ها برآن‌اند که حس درونی خود و رابطه شخصی‌شان با این آیین را روایت کنند و داستان شخصی خودشان از آن را نقل کنند؛ داستانی که بیانگر عمق رابطه آن‌ها با یک سنت و تاثیر آن بر زندگی‌شان است. همین ویژگی‌ست که «کآشوب» را، در عین واقعی بودن داستان‌هایش، به قلمرو ادبیات وارد می‌کند 🔸یکی از ویژگی‌های مجموعه «کآشوب» تنوع و تکثری‌ست که در آن، در نگاه به عزاداری‌های محرم و روایت تجربه حضور در آن‌ها، وجود دارد. نویسندگان این مجموعه از گروه‌ها و اقشار و طبقات گوناگون هستند و هرکدام به‌شیوه‌ای و در پس‌زمینه فرهنگی و اجتماعی خاص خود با مراسم محرم و عزاداری‌های مربوط به واقعه عاشورا ارتباط گرفته‌اند و آن را به‌گونه‌ای متفاوت از دیگری تجربه کرده‌اند. از همین رو مجموعه «کآشوب» این امکان را فراهم می‌کند که از زوایای مختلف به سنت عزاداری‌های محرم بنگریم و وجوه مختلف آن و نوع تاثیرش بر هر فرد را ببینیم. 🔸جستارهای روایی مجموعه «کآشوب» گاه تصویرگر اندوهی فردی می‌شوند که به اندوهی عمومی و مناسک ابراز این اندوه عمومی می‌آمیزد و این‌گونه سوگواری شخصی به سوگواری عمومی و یکی از آیین‌های دیرپای سوگواری پیوند می‌خورد. ibna.ir/x6zxg @ibna_official

🔰تصویرگری مذهبی در گفت‌وگو با حدیثه قربان؛ باید قواعد روشن و دقیقی برای تصویرکردن چهره امامان وجود داشته باشد 🔸حدیثه قربان، تصویرگر گروه سنی خردسال، از موانع تصویرگری چهره‌های مذهبی در آثار کودکانه سخن گفته و بر لزوم تدوین ضوابط روشن در این حوزه تأکید دارد. او معتقد است کودکان برای درک مفاهیم دینی به تصویرهایی ملموس و بصری نیاز دارند؛ اما محدودیت‌های شرعی و عرفی، این مسیر را دشوار کرده است. 🔸نوجوانان و بزرگسالان توانایی تجسم ذهنی دارند و می‌توانند با شخصیت‌های مذهبی از طریق توصیفات نوشتاری ارتباط برقرار کنند، در حالی‌که کودکان چنین قدرتی ندارند و فاقد درک و دریافت مفاهیم انتزاعی هستند. برای این گروه سنی دیدن تصویر، همانند لمس واقعیت است. از این‌رو، برای آموزش مفاهیم دینی به کودکان و گفتن از شخصیت‌های مذهبی به آنها، باید به سراغ راهکارهایی برویم که محدودیت‌های موجود در تصویرگری مذهبی را کاهش دهند. 🔸در هنر سنتی ایرانی، به‌ویژه در نقاشی‌های قهوه‌خانه‌ای، چهره پیامبر (ص) و امامان (ع) به‌شکلی اغراق‌آمیز و نمادین ترسیم می‌شده است. در برخی کتاب‌های بزرگسال نیز برای نمایش این شخصیت‌ها، از یک هاله نورانی استفاده می‌شود. اما چنین مفاهیم انتزاعی و نمادهایی برای کودکان، قابل فهم و درک نیستند و بچه‌ها نمی‌توانند با آن ارتباط برقرار کنند. خود من، گاهی چهره معصومین را به‌صورت کم‌رنگ‌تر و محوتر از دیگر شخصیت‌ها ترسیم می‌کنم. این کار، یک‌جور راه‌حل میان‌بر برای حفظ جنبه‌های دینی و در عین حال پاسخ به نیاز بصری کودک است. ibna.ir/x6zxs @ibna_official

🔰در موسسه فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر منتشر شد؛ کتاب اسرائیل، آن شر مطلق 🔸در کتاب «اسرائیل، آن شر مطلق» به نقل از امام موسی صدر آمده است: «رسالت ما در لبنان با رسالت اسرائیل در نضاد است. رسالت اسرائیل نژادپرستی، مذهب‌گرایی و رد همزیستی است و رسالت ما برای همگان همزیستی، گشودگی و بشردوستی مومنانه است. وجود ما نقیض وجود آن‌هاست. ا 🔸مام صدر به اهمیت جنوب لبنان یا جبل عامل و نقش آن در تاریخ اسلام و تشیع و پیش از آن توجه ویژه دارد. همواره اهمیت و نقش این منطقه را در دوره فینیقی ها و دوران مسیحیت و اقامت حضرت مسیح (ع) در آن دیار و سپس دوران اسلام و حکومت عثمانی و استمعار فرانسه و سپس در به دست آوردن استقلال لبنان گوشزد و یادآوری میکند که کیان و موجودیت و استقلال لبنان در طول این تاریخ تا امروز مدیون مقاومت و جانفشانی شیعیان در مرزهای کشور به ویژه جنوب بوده است. ibna.ir/x6zt6 @ibna_official

🔰گفت‌وگو با مجتبی سلطانی احمدی پژوهشگر تاریخ؛ قیام حسین(ع) در آیینه مذاهب اسلامی 🔸عاشورا فراتر از یک رویداد تاریخی صرف، همچنان زنده، فعال و موضوع بحث‌های مستمر علمی است. درک جامع و دقیق این رویداد بزرگ، مستلزم رویکردی انتقادی و همه‌جانبه به منابع اصلی است، به ویژه آنکه نظرگاه ها و تفسیرهای متنوع فرقه‌ ها و جریان‌ های فکری مختلف جهان اسلام را نیز مد نظر قرار دهد. 🔸بررسی نگرش مذاهب مختلف نسبت به قیام عاشورا این امکان را فراهم می‌کند که تفاوت‌ها و اشتراکات اعتقادی، فقهی و فرهنگی آنان بهتر شناخته شود. این شناخت می‌تواند به درک عمیق‌تر از تاریخ اسلام و نحوه شکل‌گیری هویت‌های مذهبی کمک کند. آشنایی با دیدگاه‌های مختلف درباره عاشورا، زمینه‌ساز گفت‌وگوی سازنده میان مذاهب اسلامی می‌شود. این گفتگوها می‌تواند به کاهش سوءتفاهم ها، رفع تعصبات و ایجاد فضای همزیستی مسالمت‌آمیز کمک کند. عاشورا نه تنها یک رویداد مذهبی، بلکه یک رخداد سیاسی و اجتماعی تاریخی است که در طول قرون، الهام‌بخش جنبش‌ها و مقاومت‌های سیاسی و اجتماعی بوده است. فهم نگرش‌های مختلف نسبت به آن، به تحلیل نقش عاشورا در تحولات تاریخی و معاصر کمک می کند. 🔸همه گروه ها و فرقه‌های اسلامی، هر یک به نوعی از قیام امام حسین (ع) تجلیل کرده اند. گاه از منظر اخلاقی و انسانی، گاه از زاویه سیاسی و ظلم ستیزی، و گاهی با تأکید بر عبرت های تاریخی و اجتماعی. این تفاوت دیدگاه ها، نه تنها تهدیدی برای وحدت نیست، بلکه می تواند به درک عمیق تر، دقیق تر و جامع تری از این قیام کمک کند. ibna.ir/x6zxn @ibna_official

🔰بازخوانی اصلاح‌طلبی حسینی در «عاشورا؛ اصلاح و فساد»؛ الگویی برای تمام دوران‌ها 🔸کتاب «عاشورا؛ فساد و اصلاح» اثری است برگرفته از سلسله سخنرانی‌های دکتر داود فیرحی که نگاهی عمیق و جامعه‌شناختی به پدیده عاشورا دارد. این اثر، فراتر از روایت‌های سنتی، با بررسی زمینه‌های اجتماعی، سیاسی و دینی حادثه کربلا، عاشورا را در بستر دولت، مشروعیت، بیعت، اصلاح و فساد تفسیر می‌کند و با نگاهی نو، خواننده را به تاملی دوباره در چیستی و چرایی قیام امام حسین (ع) دعوت می‌نماید. 🔸یکی از فصول مهم کتاب با عنوان «عاشورا و اخلاق مقاومت» به تحلیل قیام امام حسین (ع) در بستر قدرت مرکزی خلافت می‌پردازد. فیرحی تأکید می‌کند که عاشورا نه در خلأ، بلکه در بطن یک دولت عظیم اسلامی شکل گرفت. این نگاه، ما را به سوی درک عاشورا به‌عنوان واکنشی عقلانی و اخلاقی به یک ساختار سیاسی منحرف سوق می‌دهد. قیامی که نه در حاشیه، بلکه در دل نظام شکل‌گرفته علیه اصول همان نظام است. این تحلیل عاشورا را به مثابه «مقاومت درون‌ساختاری» می‌فهمد؛ نه خروجی صرفاً دینی یا نظامی. 🔸یکی از خلاقانه‌ترین مباحث کتاب، تحلیلی است که فیرحی از «مفهوم اصلاح» ارائه می‌دهد. در فصولی چون «عاشورا و مفهوم اصلاح؛ بازگشت به بنیان‌گذار» و «هدف اصلاح در نهضت عاشورا»، او وصیت امام حسین (ع) به محمدبن‌حنفیه را محور تحلیل قرار می‌دهد؛ آنجا که امام هدف قیام خود را «اصلاح امت جدش» عنوان می‌کند. ibna.ir/x6zvj @ibna_official