🔰نقد و بررسی نظریه اعتباریات علامه طباطبایی؛ طرحی‌نو در تبیین نسبت انسان با جهان و اجتماع 🔸قاسم پورحسن:‌اعتباریات، طرحی‌نو در تبیین نسبت انسان با جهان و اجتماع است، ازاین‌رو هم نظریه‌ای فلسفی و معرفت‌شناختی است و هم طرحی انسان‌شناسی- جامعه‌شناختی است. 🔸انسان‌ها در اندیشۀ فارابی و علامه طباطبایی، مبدع و واضع اعتباریات هستند و بدون اعتباریات، بخشی از حیات فردی و جمعی انسان و نیز بخشی اساسی از نیازهای بنیادین انسان‌ها تعطیل خواهد شد. مسئله تنها محدود بر حوزۀ اخلاق و گزاره‌های ارزشی نیست که انسان‌ها "باید" دست به اعتبار امور اخلاقی بزنند. مسائلی همجون اختیار بشر و نظریۀ جبر، مسئلۀ زیبایی و زشتی (حوزۀ زیبایی‌شناسی)، قواعد فقهی (حوزۀ عمل دینی و اعتبار کردن آنها)، مسئلۀ خیر و شر در عالم (بحثی فلسفی- الهیاتی)، حتی بحث از علم و قدرت و صفات ذاتیه خداوند و أسباب آفرینش برخی موجودات، با اعتباریات گره خورده است. منازعۀ جبر و اختیار و حسن و قبح از جمله کشمکش‌های اساسی در میان متفکران اسلامی از دورۀ آغازین محسوب می‌شود که بدون فهم نظریۀ اعتباریات، تبیینی صحیح از آن‌ها به‌دست نمی‌آید. ibna.ir/x6zyd @ibna_official

🔰نگاهی به کتاب «خودم و جهان: زندگینامۀ ویلیام فاکنر»؛ فاکنر؛ یک شکستِ باشکوه 🔸در جایی از کتاب «خودم و جهان» از قول ویلیام فاکنر در وصف موقعیت پیچیده و متناقض‌اش، به‌عنوان نویسنده‌ای تحسین‌شده اما کم‌فروش و ‌کم‌مخاطب، آمده است: «در فرانسه مرا پدر جنبشی ادبی می‌شناسند. در اروپا بهترین نویسندۀ مدرن امریکایی و جزو نویسندگان برترم. آن‌وقت در امریکا، با بردن جایزۀ نفر دوم در یک مسابقۀ بُنجل داستان‌های معمایی، که آن‌هم اندازۀ شندرغازی است که نویسنده‌های بازاری سینما نصیب می‌برند، به‌سختی روزگار می‌گذرانم.» 🔸نویسنده از همان ابتدا کتاب را طوری آغاز می‌کند که خواننده‌ای که قبلاً داستان‌های فاکنر را خوانده است، خود را درون یکی از این داستان‌ها و مواجه با شخصیتی مخلوق فاکنر می‌پندارد. دلیلش البته این نیست که همبلین در شرح زندگی فاکنر از شیوه‌های داستان‌پردازی استفاده کرده است؛ او اتفاقاً چندان در پی شاخ‌وبرگ‌دادن‌های داستانی به روایتش از زندگی فاکنر نیست. روایت او از این لحاظ، کارآمد و جذاب و خواندنی است که جان و جوهر جهان داستانی فاکنر و نسبت این جهان با زندگی و تجربۀ زیستۀ فاکنر را به‌شیوه‌ای ساده و سرراست و با ارجاع به مستندات و همچنین ارجاع به دیگر پژوهش‌هایی که پیش از این کتاب دربارۀ زندگی فاکنر انجام شده است، شرح می‌دهد. در کتاب «خودم و جهان» همچنین به اصلی‌ترین مسائلی که فاکنر در آثارش پیش کشیده و با آن‌ها درگیر بوده پرداخته شده است. ibna.ir/x6zxK @ibna_official

🔰با انتخاب پنج رمان تاریخی مطرح در سال‌های اخیر واشنگتن پست بهترین داستان‌های تاریخی را معرفی کرد 🔸روزنامه واشنگتن پست طی مطلبی پنج رمان تاریخی را معرفی می‌کند که به نظر نویسنده این روزنامه بهترین داستان‌های ژانر تاریخی چاپ شده در سال‌های اخیر هستند. 🔸به نقل از واشنگتن پست، داستان‌های تاریخی دریچه‌ای به گذشته‌اند که به ما امکان می‌دهند در زمان سفر کنیم و زندگی، فرهنگ، و چالش‌های دوران‌های مختلف را تجربه کنیم. این داستان‌ها نه تنها ما را با رویدادهای مهم تاریخی آشنا می‌کنند، بلکه با روایت‌های عاطفی و شخصیت‌های زنده، گذشته را برای ما ملموس و زنده می‌سازند. خواندن داستان‌های تاریخی، سفری است به دل تاریخ که هم آموزنده است و هم جذاب. 🔸از نمونه‌های موفق و جذاب تاریخ ادبیات جهان در حوزه داستان‌های تاریخی می‌توان به آثاری همچون «نام گل سرخ» نوشته اومبرتو اکو، «کافکا در کرانه» نوشته هاروکی موراکامی و «جنگ و صلح» نوشته لئو تولستوی اشاره کرد. ibna.ir/x6zxk @ibna_official

🔰گفت‌وگو با مهدی چاوش‌ور، مترجم کتاب «تئاتر و اسلام» مطرح شد؛ هنرمندان باید در برابر فراموشی ایستادگی کنند 🔸مهدی چاوش‌ور در تحلیلی بر روزهای پس از جنگ و نقش هنرمند در بازسازی روحی جامعه، معتقد است که اکنون، وظیفه‌ هنرمندان نه صرفاً بازنمایی درد، بلکه مرهم نهادن بر زخم‌هاست. 🔸مگر می‌توان چشم فروبست و نگفت که هیچ آرمانی، هرچند بزرگ، توجیهی برای مرگ دختربچه‌ای با عروسکی نیم‌سوخته نیست؟ مگر می‌توان زبان بست در برابر گریه پدری که فرزندش را بی‌کفن در آغوش گرفته؟ 🔸دل‌های این مردم، فراتر از گسل‌های جغرافیایی، بسان رودی واحد به‌سوی روشنایی روانه شد. این همدلی، سرمایه‌ای گران‌سنگ‌تر از زر و زور است که فقط در روزهای بلا، جلوه‌ی حقیقی خود را نشان می‌دهد. 🔸قلم و اجرای روشنگر و متعهد، بی‌تردید پژواک صدای ملتی است که در تلاطم موج حادثه، بیش از هر زمان به آرامش، آگاهی و همدلی نیاز دارد ibna.ir/x6ztK @ibna_official

🔰تالیف یا ترجمه، در گفت‌وگو با تهمینه حدادی؛ وقتی تألیف، قربانی معیشت می‌شود 🔸تهمینه حدادی، نویسنده و تصویرگر کودک و نوجوان، از واقعیتی می‌گوید که بسیاری از نویسندگان ایرانی با آن روبه‌رو هستند: تألیف بومی در ایران نه تنها به دلیل نبود زیرساخت تبلیغاتی، که به‌خاطر فشارهای اقتصادی از موضوعات مهم و روز جامعه فاصله گرفته است. جایی که نویسنده برای گذران زندگی، ناچار به تولید انبوه بدون تحقیق می‌شود، در حالی که نویسنده خارجی، با پشتوانه پژوهش، به خلق اثر دست می‌زند. 🔸ما نمی‌دانیم کتاب‌های ترجمه‌شده از چه فرهنگی آمده‌اند و تا چه حد با ذهن و روحیه کودکان ما سازگارند. مثلاً اگر کتابی درباره یک شخصیت مشهور چون مهاتما گاندی باشد، می‌توان تصور کرد چه فضایی را به تصویر کشیده اما وقتی داستان درباره یک خرگوش کوچولو است، دیگر مهم نیست آن خرگوش در هند زندگی می‌کند یا در اروپا. یا وقتی موضوع کتاب درباره دغدغه‌های مشترک بشری مثل دوستی، خشم، یا ترس است، بومی‌سازی اهمیت کمتری دارد. با این‌وجود در کتاب‌های تألیفی، حتماً باید ردی از فرهنگ و نام ایرانی هم در متن، هم در تصویرسازی دیده شود. 🔸آنچه مسیر تألیف را سخت‌تر می‌کند، مشکلات اقتصادی است. نویسنده‌های خارجی، پیش از نوشتن درباره یک موضوع، وقت می‌گذارند. پژوهش می‌کنند و بعد می‌نویسند؛ اما بیشتر نویسندگان ایرانی، فرصت و امکان پشت‌سرگذاشتن این روند را ندارد. ibna.ir/x6zxN @ibna_official

🔰قصه قفسه‌ها- ۸ کتابفروشی‌های گیلان؛ از خاطرات قدیمی تا کافه با طعم کتاب 🔸 کتابفروشی‌های استان گیلان به خصوص قدیمی‌ها، خاطراتی از گذشته را برای اهالی کتاب و دوستداران دیرین یار مهربان زنده نگه داشته‌اند و بعضی از آنها هم، کافه کتاب‌هایی شده‌اند که خرید و مطالعه کتاب را لذت‌بخش‌ کرده‌اند. 🔸کتابخانه ملی رشت، نخستین کتابخانه ملی کشور و کهن‌تر از کتابخانه تهران است و وجود این کتابخانه بیانگر اهمیت فرهنگ و فکر فرهنگی در استان گیلان است. به اسناد تاریخ معاصر؛ فکر تاسیس کتابخانه ملی رشت توسط محمدعلی تربیت رئیس اداره فرهنگ گیلان در سال ۱۳۰۶ بروز یافت و در زمین اهدایی شهرداری رشت افتتاح شد و نوع معماری آن تقلیدی از معماری شرق اروپاست. 🔸در کتاب «مشاهیر نشر کتاب ایران» در مورد کتابفروشی طاعتی این‌چنین نوشته شده: «غلامرضا طاعتی (۱۳۵۵ - ۱۲۸۸ ش) در رشت به دنیا آمد. او از ۱۲ سالگی با کتابداری در کتابخانه انجمن اخوت با کتاب آشنا شد. طاعتی در همین انجمن با عبدالرحیم خلخالی آشنا شد و پس از انحلال انجمن، به همکاری با او در «کتابفروشی کاوه / همایون» پرداخت. پس از درگذشت خلخالی، کتابفروشی او به طاعتی واگذار شد و نام کتابفروشی به «کتابخانه طاعتی» تغییر یافت و علاوه بر سرآمد بودن در رشت، در سراسر ایران شناخته شده بود. انتشارات کتابخانه طاعتی نخستین آثار هوشنگ ابتهاج و محمود طیاری را منتشر ساخت و از آغازگران نشر پژوهش‌های گیلان‌شناسی به‌شمار می‌آمد.» ibna.ir/x6zfB @ibna_official

🔰چهل‌ودومین دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب مکزیک برگزار شد چین مهمان ویژه نمایشگاه بین‌المللی کتاب مکزیک 🔸چهل‌ودومین دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب موسسه پلی‌تکنیک ملی مکزیک در شهر مکزیکوسیتی برگزار شد و کشور چین نیز به عنوان مهمان ویژه این نمایشگاه ادبیات و فرهنگ خود را به نمایش گذاشت 🔸امسال، کشور چین به عنوان مهمان ویژه این رویداد فرهنگی حضور یافت و با برپایی غرفه‌ای بزرگ و جذاب، دستاوردهای خود در زمینه نشر کتاب، حفظ میراث فرهنگی و فناوری‌های پیشرفته علمی و تکنولوژیکی را به بازدیدکنندگان معرفی کرد. این حضور ویژه چین، موجب افزایش جذابیت و تنوع نمایشگاه شد و بازدیدکنندگان فرصت یافتند تا با فرهنگ، هنر و فناوری‌های نوین چین آشنا شوند. ibna.ir/x6zx8 @ibna_official

🔰آسیب‌شناسی نشر بومی - ۲ چرا ناشران ملی برای نویسندگان گلستانی جذاب‌ترند؟ / «تولید، توزیع و تبلیغ»؛ مسئله این است! 🔸درحالی‌که بسیاری از نویسندگان بومی استان‌ها ترجیح می‌دهند کتاب‌های خود را به ناشران ملی به‌ویژه ناشران تهرانی بسپارند، این انتخاب به موضوعی جدی و قابل‌بحث درباره وضعیت و آینده نشر محلی تبدیل‌شده است؛ چالشی که در گفت‌وگو با چند تن از نویسندگان و ناشران استان گلستان به بحث و بررسی گذاشته شد. 🔸یکی از اصلی‌ترین دلایل مسئله «پخش کتاب» است. ناشران شهرستانی با توجه به حجم بعضاً کم آثار چاپی که در طول سال دارند و تعداد کتاب‌هایشان زیاد نیست، برایشان این امکان چندان فراهم نیست که بتوانند خودشان کار توزیع و پخش کتاب‌های منتشره را انجام دهند. 🔸موضوع بعدی بحث هزینه‌ها است که بسیاری از ناشران شهرستانی واقعاً توان مالی تأمین هزینه‌های چاپ کتاب را ندارند و به همین خاطر بسیاری از کارهایی که انجام می‌دهند، هزینه‌های چاپش را خود مؤلف تأمین و پرداخت می‌کند. ibna.ir/x6zpB @ibna_official

🔰محمود گودرزی در گفت‌وگو با ایبنا مطرح کرد: مدرن‌خوان‌ها ادبیات امریکایی را به آثار فرانسوی ترجیح می‌دهند 🔸محمود گودرزی، مترجم ادبی، گفت: با اینکه هنوز علاقه‌مندان ادبیات کلاسیک طرفدار آثار نویسندگان فرانسوی هستند، جوانان علاقه‌مند به آثار مدرن در ژانرهای وحشت، تخیلی، جنایی و فانتزی به ادبیات امریکایی گرایش بیشتری دارند. 🔸با وجود اینکه خوانندگان ادبیات کلاسیک هنوز طرفدار کتاب‌های فرانسوی هستند ولی در سال‌های اخیر آثار امریکایی در ژانرهای وحشت، تخیلی و فانتزی، اقبال بیشتری در میان خوانندگان جوان مدرن‌خوان یافته است. همچنین اقبال به رمان‌های یک نویسنده در کشور ما به عوامل مختلفی، از جمله شهرت ناشر، بستگی دارد که گاه توانمندی نویسنده و مترجم را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد. 🔸زبان امری پویاست و دچار تحول می‌شود. به عنوان نمونه امروز دیگر به جای «مع ذلک» از کلمه «درهر حال» استفاده می‌شود، بنابراین پس از گذشت مدت زمانی منطقی و با تغییر در زبان و مفاهیم، نیکوست که کتاب‌های ادبیات کلاسیک بازترجمه شوند. ibna.ir/x6zyp @ibna_official

🔰«الاهیات سیاسی یهودیت» در گفت‌وگو با مهدی فدایی مهربان؛ تفسیر تقلیل‌گرایانه از یهودیت 🔸پژوهش‌های انجام شده در داخل کشور، کمتر به سطوح و لایه‌های درونی یهودیت پرداخته‌اند و بیشتر بر انتقاد از سیاست‌های عملی اسرائیل متمرکز بوده‌اند. در زمینه تاریخی و الاهیاتی نیز، با حجم عظیمی از کارهای ژورنالیستی و سطحی مواجهیم که چیزی بر مفروضات قبلی اضافه نمی‌کنند. 🔸متأسفانه غالب آثاری که در سالیان گذشته در باب تاریخ ادیان و به‌ویژه دین یهود نگاشته یا ترجمه شده‌اند، دارای بعد ایدئولوژیک‌اند و ما عملاً با اثر منقحی در باب الاهیات سیاسی یهود به زبان فارسی مواجه نیستیم. پژوهش‌های انجام شده در داخل کشور، کمتر به سطوح و لایه‌های درونی یهودیت پرداخته‌اند و بیشتر بر انتقاد از سیاست‌های عملی اسرائیل متمرکز بوده‌اند. 🔸در زمینه تاریخی و الاهیاتی نیز جدای از معدود کارهای مناسب در این زمینه، با حجم عظیمی از کارهای ژورنالیستی و سطحی مواجهیم که چیزی بر مفروضات قبلی اضافه نمی‌کنند. البته این نگاه به طرزی شگفت‌آور در میان پژوهش‌های غربی نیز وجود دارد و به همین جهت، گاهی این تصور را به ذهن متبادر می‌کند که گویا حوزه یهودیت و اسرائیل‌شناسی اساساً حوزه مجادلات ایدئولوژیک است. 🔸الاهیات سیاسی پیش از هرچیز به ضرورت توجه مجدد به مبادی متافیزیکی و الاهیاتی مفاهیم سیاسی می‌پردازد. اگر الاهیات را از منظر فعالیت نظری انسانی در نظر بگیریم، معرفت الاهیاتی بلادرنگ در دایره معرفت‌های انسانی قرار می‌گیردوهمه صفات معرفت انسانی، نظیر نسبی بودن، زمینه‌مندی و متغیربودگی نیز شامل حال آن می‌شود. ibna.ir/x6zxS @ibna_official

🔰نگاهی به کتاب «بررسی نقوش پهلوانی (حماسه گیلگمش)» راز حیات جاودانی 🔸کامل‌ترین متن برجای بر روی ۱۲ لوح گلی است که از کتابخانه آشوربانیپال به دست آمده است. هر یک از دوازده لوح شامل شش ستون در سیصد سطر شعر بوده، جز آخرین لوح که الحاق و به وضوح از یازده لوح قبلی کوتاه‌تر است. در این کتاب به بررسی نقوش پهلوانی در دوره آشور و تأثیر آن از دوران‌های بعدی خود پرداخته شده است. 🔸این حماسه بلند سه هزار و چهارصد و شصت سطری ماجرای زندگی گیلگمش را شرح می‌دهد که یکی از قدیمی‌ترین پادشاهان اوروک بود و به خاطر کارهای نمایان و اعمال مخاطره‌آمیزش شهرت بسیار یافت طبیعی است که این چنین چهره‌ها در طول زمان کنار نهاده نشده و شکل افسانه‌ای به خود می‌گیرند. 🔸با بررسی داده‌های فرهنگی جامعه آشور که بیشترین آنها را مهر و اثر مهر تشکیل داده است می‌توان به میزان پراکندگی و تاثیر منظومه گیلگمش بر روی اعتقادات مردمان آن زمان با وجود گذشت سالیان دور از زمان سومر تا آشور پی برد. می‌توان گفت که موضوع رایج در دوره‌ای خاص نشان دهنده بعضی از مشخصه‌های ذهنی و علایق مردمی است که مهرها در درجه اول برای آنها ساخته می‌شدند. هم چنین گفته شده است که موضوعات برخی از مهرها به شغل صاحبان آنها ربط داشته است. ibna.ir/x6zy3 @ibna_official

🔰تهدیدی جدی برای هویت انسانی ادبیات، حقوق نویسندگان و آینده‌ نشر؛ نامه سرگشاده نویسندگان علیه هوش مصنوعی 🔸جمعی از نویسندگان مطرح با انتشار نامه‌ای سرگشاده نسبت به استفاده از هوش مصنوعی در تولید آثار ادبی اعتراض کردند و آن را تهدیدی جدی برای هویت انسانی ادبیات، حقوق نویسندگان و آینده‌ی نشر دانستند. 🔸هوش مصنوعی شاید ظاهر درک انسانیت را داشته باشد، اما حقیقت این است که فقط یک انسان می‌تواند با انسان دیگر سخن بگوید و او را بفهمد. هر بار که دستوری به یک مدل هوش مصنوعی داده می‌شود، زبانی که آن ماشین استفاده می‌کند، تا حدی از طریق ترکیب هنری ساخته شده که ما، نویسندگان این نامه، عمر خود را صرف ساختنش کرده‌ایم. بدون رضایت ما، بدون پرداختی، حتی بدون یک اشاره به نام‌مان، از آن استفاده شده است. 🔸سوداگران هوش مصنوعی، آثار ما را از ما و حتی از ناشران‌مان دزدیده‌اند. ویراستاران، طراحان، تبلیغ‌گران و ناشرانی که کتاب‌های ما را با دقت و عشق توسعه دادند نیز در معرض خطر هستند. این یعنی خود نشر کتاب به عنوان یک هنر مشارکتی—هنری انسانی در هر مرحله—در خطر است. گویندگان کتاب‌های صوتی که با صدای‌شان جان به داستان‌های ما بخشیدند، همین حالا نیز جای خود را به تقلیدهای ماشینی و ارزان داده‌اند. و از همه بدتر، استفاده از هوش مصنوعی آثار مخرب زیست‌محیطی دارد: مصرف بالای انرژی و آب آشامیدنی. قدم بعدی چیست؟ ibna.ir/x6zzk @ibna_official