🔰«سی مقاله» به کوشش علی صفری آق‌قلعه منتشر شد؛ فیل‌سواری اکبر شاه 🔸علی صفری آق‌قلعه گفت: این کتاب دربرگیرنده 30 مقاله است که در پانزده سال گذشته در نشریات مختلف منتشر کرده‌ام و اینک با بازبینی و گسترش چشم‌گیر از نو ویرایش و منتشر شده است. 🔸از دیدگاه تعداد، بیش‌ترین مقالات مربوط به بخش «متن‌شناسی و تراجم» است اما از دیدگاه حجم، یکی از مهم‌ترین بخش‌ها مربوط به «فنون، صنایع و ابزار در نگاره‌های دوره اسلامی» است که برخی از مسائل مربوط به این موضوعات را با استفاده از مینیاتورهای متعدد از ادوار گوناگون و در صورت لزوم با استفاده از عکس‌ها و فیلم‌های مستند مربوط به حدود یک قرن گذشته مورد بررسی قرار داده است. 🔸از نمونه‌های آن می‌توان به نخستین مقاله اشاره کرد که به بررسی کاربردهای متعدد جسر در تمدن ایران از دوره خشایارشا (بر اساس تاریخ هرودوت) تا دوره نادرشاه افشار اختصاص یافته است. جسر، نوعی پل معلق بر روی قایق‌هایی بزرگ است که ساخت آن نسبت به پل‌های دائمی بسیار سریع‌تر بوده و به همین دلیل در لشکرکشی‌ها هم مورد استفاده قرار می‌گرفت. ibna.ir/x6zz9 @ibna_official

🔰کتاب و مدیریت شهری استان‌ها- ۳ اولین پایتخت کتاب ایران؛ شهری بدون مصوبه کتابخوانی 🔸 اهواز شهری که در سال ۹۴ توانست عنوان اولین پایتخت کتاب ایران را کسب کند، در سال ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴، هیچ مصوبه‌ای در حوزه کتاب و کتابخوانی چه از لحاظ زیرساختی و چه از نظر نرم‌افزاری در حوزه شهری نداشته و شهرداری و شورای شهر جایی برای کتاب در میان مصوبات خود ندیده‌اند. 🔸طرح‌هایی چون: ساخت بوستان‌های کتاب، استفاده از ظرفیت تیم‌های ورزشی استان برای تبلیغ اهواز پایتخت کتاب ایران و جهان روی منسوجات و تبلیغات بصری در میادین ورزشی، ایجاد ایستگاه مطالعه در مراکز درمانی و اصناف خدماتی، تجهیز اتوبوس با شعار «اتوبوس مهربان» به‌عنوان کتابخانه، نصب صندوق‌هایی با عنوان «گنجینه کتاب» با کاربری تعویض و اهدای کتاب، ایجاد کتابخانه و توزیع کتاب در میان بزهکاران از جمله شیوه‌های اجرای «طرح سیمای کتاب» بود. 🔸طرح «شهر کتاب اهواز» نیز شامل احداث شهربازی کتاب اهواز و مجموعه فرهنگی شهر کتاب؛ با شیوه اجرایی وسایل بازی کودکان الهام گرفته از کتاب: استخر کتاب، قطار کتاب، سفینه کتاب و… همچنین راه‌اندازی کشتی کتاب بر رودخانه کارون، ایستگاه قایق‌سواری، طرح جزیره کتاب، راه‌اندازی تلویزیون شهری در محوطه شهر کتاب، ساخت کافه کتاب، ساخت نمایشگاه دائمی و ایستگاه نقد کتاب، ایجاد تالار افتخار بزرگان ادب و هنر ایران و استان با استفاده از تندیس‌های مشاهیر از دیگر روش‌های اجرای این طرح در آن دوران بود. اما چه میزان از این طرح و برنامه‌ها از روی کاغذها خارج شد و به مرحله اجرایی در آمد؟ ibna.ir/x6ztG @ibna_official

🔰کمیک‌بوک (پی‌نما) در ایران، در گفت‌وگوی ایبنا با سعید رزاقی؛ کمیک‌بوک (پی‌نما) در پیشینه فرهنگی ما وجود داشته است 🔸سعید رزاقی، تصویرگر و پیشکسوت رشته پی‌نما گفت: نقاشی‌های قهوه‌خانه‌ای، پرده‌خوانی‌های عاشورا و نقالی‌ها نمونه‌هایی به‌جامانده از تمدن قدیم ایران در حوزه پی‌نما است. جلوتر از آن‌ها هم نقاشی‌های هنرمندانی چون صنیع‌الملک را داریم که برای ناصرالدین‌شاه قصه‌های هزارویک‌شب را نقاشی می‌کرد و سابقه آن‌ها حتی قدیمی‌تر از کمیک‌های خارجی است. 🔸قبل از آن‌که عدم موفقیت پی‌نماها را در عرصه جهانی بررسی کنیم، باید دلیل عدم موفقیت آن‌ها در کشور خودمان را ببینیم. در امریکا، اروپا، ژاپن و امثالهم، کمیک‌ها به قصد فرهنگ‌سازی داخلی ساخته می‌شدند و هدف جهانی‌سازی نبود. درواقع از منطقه و فرهنگ خود شروع کردند و بعد به فکر صدور آن به جهان افتادند. 🔸 کمیک یک فرهنگ تخیلی است و امریکایی‌ها با وجود قدمت کمی که از نظر فرهنگ، تمدن و پیدایش دارند، ابرقهرمانی‌های ویژه خود را ساخته و در سراسر جهان هم اشاعه داده‌اند. 🔸مدیران فرهنگی تصور می‌کنند این هنر از غرب آمده پس باید در برابر آن ایستاد اما مدیر خوش‌انصاف درک خواهد کرد که باید برای کودک کاهل در مطالعه، کتاب تصویری با حداقل متن آماده کرد تا ترغیب به مطالعه شود. این کار نیازمند پرورش نیروست و ۵ تا ۱۰ برابر کتاب‌های معمولی هزینه‌بردار است. ibna.ir/x6zzC @ibna_official

*🔰ضایعه‌ای برای برای زبان‌های بومی هند؛ معتبرترین جایزه ادبی هند تعطیل شد* 🔸جایزه JCB معتبرترین جایزه کتاب هند، بی‌سروصدا تعطیل شده است خبری که باعث نگرانی‌ بسیاری از فعالان ادبی، از نویسندگان و مترجمان تا ناشران، شده است. 🔸این جایزه که از سال ۲۰۱۸ در پی «تجلیل از ادبیات هند و معرفی بهترین آثار معاصر کشور به جهان» آغاز به کار کرد، از پاییز گذشته به حالت تعلیق درآمد. پس از آنکه اوپامانیا چاترجی، نویسنده انگلیسی‌زبان، در ۲۳ نوامبر ۲۰۲۳ به عنوان آخرین برنده انتخاب شد، دیگر هیچ خبری از بنیاد و صفحات مجازی آن شنیده نشد. آخرین پست شبکه‌های اجتماعی این بنیاد هم به تبریک به چاترجی برای دریافت جایزه ۲۵ لک روپیه‌ای اختصاص داشت. همچنین، برخلاف روال همیشگی، فراخوان سالانه دریافت آثار که باید اوایل اسفند منتشر می‌شد، امسال غایب بود. ibna.ir/x6zxM @ibna_official

🔰از منطق‌الطیر تا طنز در رسانه‌های ایرانی؛ میراث ماندگار کاتیا فلمر ایرانشناس آلمانی 🔸کاتیا فلمر، ایران‌شناس جریان‌ساز دانشگاه گوتینگن، با بر جای گذاشتن پژوهش‌هایی عمیق درباره هویت، جنسیت و طنز در ایران، درگذشت؛ میراثی که افق‌های جدیدی در مطالعات ایران گشوده است. 🔸او تمرکز اصلی خود را بر فرایندهای تغییر در جوامع مسلمان و به‌طور خاص ایران قرار داده بود و در آثارش به شکل نظام‌مند به واکاوی نقاط تلاقی سنت، مدرنیته و هویت می‌پرداخت. این رویکرد در رساله هابلیتاسیون او با عنوان «میراث پیشااسلامی ایران: میان سنت اسلامی، اصلاح و مدرنیزاسیون» به اوج خود رسید. این اثر که فلمر صلاحیت علمی خود را در سال ۲۰۱۷ با آن کسب کرد و در سال ۲۰۲۲ توسط انتشارات Kohlhammer به چاپ رسید، نشان می‌دهد که «گذشته» یک مفهوم ثابت و موزه‌ای نیست، بلکه منبعی پویا برای ساخت هویت‌های معاصر و ابزاری برای مذاکره بر سر قدرت و معنا در جامعه است. 🔸علاقه او به ادبیات کلاسیک فارسی نیز در ترجمه درخشانش از «منطق‌الطیر» فریدالدین عطار نیشابوری به زبان آلمانی با عنوان Die Konferenz der Vögel در سال ۲۰۱۴ تبلور یافت. افزون بر این، فلمر به عنوان یک ویراستار علمی، نقشی کلیدی در گردآوری آثار دیگران ایفا کرد. کتاب «بازاندیشی انسان‌شناسی اسلام: پویایی‌های تغییر در جوامع مسلمان» که در سال ۲۰۲۴ با همکاری دیگران منتشر شد، نمونه‌ای از تلاش او برای ایجاد بستری برای گفتگوهای نوین در این حوزه بود. ibna.ir/x6zyW @ibna_official

🔰نگاهی به اقتباس‌های هری پاتر؛ کدام بخش‌های کتاب هری پاتر در نسخه سینمایی حذف شده است؟ 🔸گرچه محدودیت‌های زمانی سینما توجیه‌کننده حذف برخی جزئیات است، اما حذف جزئیاتی که قلبِ معنای اثر را تشکیل می‌دهند، توجیه‌پذیر نیست. داستان هری پاتر، فراتر از نبرد خیر و شر، درباره انتخاب، عشق، و رستگاری است . 🔸فیلم، اگرچه چند صحنه کوتاه از دوستی کودکی آنها را نمایش می‌دهد، اما عمق این واژگان، سکوت‌های سنگین میان‌شان، جدال‌های درونی اسنیپ، و سیر تدریجی جدایی آنها را فدای ضرباهنگ تند روایت کرده است. بیننده در عرض چند دقیقه متوجه می‌شود که اسنیپ عاشق لیلی بوده، اما هرگز نمی‌فهمد که این عشق چه چیزی را در او شکسته، و چگونه او را تا مرز فروپاشی و سپس نجات، پیش برده است. ibna.ir/x6zzh @ibna_official

🔰«قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب» در کجا خلق شد؟ «ماهی سیاه کوچولو» آخرین کتاب روی میز آذریزدی/ ماجرای «آذرکولا» 🔸 مهدی آذریزدی، خالق کتاب «قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب»، خانه‌ای کاهگلی و قدیمی در بافت تاریخی یزد داشت. «ماهی سیاه کوچولو»، آخرین کتابی است که روی میز آذر دیده شد و هنوز هم همانجا زیر عینک و کنار روزنامه و دیگر وسایلش دست نخورده باقی مانده است. این خانه برای اغلب نویسندگانی که با او مراوده داشتند، خاطره ساز است، از تختی از کتاب تا شربتی که با ابتکار خودش درست می‌کرد و نامش را آذرکولا گذاشته بود، همه یادآور خاطرات مردی است که پس از درگذشتش او را پدر ادبیات کودک و نوجوان نامیدند. 🔸تنها همدم او کتاب‌هایش بودند که در اتاق کاهگلی کوچکی در کُنج خانه، جا خوش کرده بودند، اتاقی که با گذشت سال‌ها از مرگش، هنوز دست نخورده باقی مانده، هنوز لباس‌هایش به چوب‌لباسی کنار میز کارش آویزان است و کتاب ماهی سیاه کوچولو با روزنامه‌های قدیمی، نوار کاست گلبانگ بختیاری و عینک سیاهش روی میز خودنمایی می‌کند، هنوز سماور و قوری‌اش روی چهارپایه‌ای نزدیک میزش دیده می‌شود. در گوشه‌ای دیگر از این اتاق کاهگلی، تخت و یک یخچال کوچک جا گرفته، تختی که در ابتدای ورود دوباره به یزد، آن را با کتاب‌هایش درست کرده بود و بابای قصه‌ها روی یک عالمه کتاب می‌خوابید. ibna.ir/x6zyF @ibna_official

🔰«در قلب دریا، تراژدی اسکس کشتی نهنگ‌گیر» منتشر شد؛ کشتی‌شکستگان 🔸آیا فراسوی رمان و در جهان واقع نیز سرنشینان کشتی اسکس در لحظه حمله کشته شدند؟ پاسخ به این سوال همراه با بسیاری از جزئیات اعتقادی، سیاسی و اقتصادی آن دوران، سفر تجاری اسکس، کشتی شکستگی و آن سفر پررنج و تعب نجات، آغشته به ننگ آدم‌خواری، موضوع اصلی کتاب «در قلب دریا» است. 🔸رابطه انسان و نهنگ ریشه در کتاب مقدس دارد و تراژدی اسکس و رمان ملویل هر دو استعاره‌ای از سرنوشت بشر هستند؛ بشری که پرشور و سرشار از رویا دل را به دریا زده، مغلوب طبیعت و ناامید گشته و آن‌گاه باز امید را یافته و به نقطه شروع بازگشته. اسکس داستان ماست، مایی که در تلاطم دریایی از ابهام مرتکب فجیع‌ترین اشتباهات و حتی جنایات می‌شویم و فردا باز روز را از سرمی‌گیریم. 🔸این کتاب با مقدمه مترجم آغاز می‌شود و به شرح خدمه کشتی اسکس، نانتاکت، چپه شدن، نخستین خون، خاکستر آتش، حمله، نقشه، در دریا، به حالت خلسه، جزیره، نجوای اضطرار، قرعه‌کشی، در سایه عقاب و بازگشت به خانه می‌پردازد. 🔸کتاب نگاهی منصفانه دقیق و البته بی‌پرده به ماجرای کشتی اسکس و سرنوشت سرنشین‌هایش دارد. کشتی اسکس تنها کشتی تاریخ نیست که غرق شد، مورد حمله نهنگ‌های عنبر قرا گرفت و بازمانده‌هایش با تلاشی مابین مرگ و زندگی پهنه بی‌کران اقیانوس‌ها را طی کردند. آنها تنها دریانوردانی نیستند که در جنگ با دریای قهار با رنج بی‌حد مردند یا به زحمت زنده ماندند، آنها تنها کسانی نیستند که به زندگی عادی بازگشتند یا تا ابد خاطره خوردن گوشت همسفرهایشان را فراموش نکردند. ibna.ir/x6zzN @ibna_official

🔰«تمدن نمایشی» در گفت‌وگو با کیوان شعبانی‌مقدم؛ آزمون نهایی فلسفه 🔸مرگِ شما آخرین فرصت برای عملی کردن ایده‌هایتان خواهد بود. در سویی دیگر، اگر تصمیم بگیرید به ایده‌هایتان (و شاید به خودتان) «خیانت» کنید، زنده می‌مانید، اما بدون باورهایی که با آن‌ها زندگی کرده‌اید. 🔸جاناتان شیهان به‌عنوان استاد الهیات دانشگاه کالیفرنیا، به‌جای پرداختن به آموزه‌های لیبرال و سکولار در کلاس درس، اصرار دارد از اندیشه‌های کالوِن حرف بزند که متفکری سخت‌گیر، سازش‌ناپذیر و جبری‌مسلک بود. و اتفاقاً نتایج جالبی می‌گیرد. آموزه‌ای از کالون که شیهان به‌عنوان بن‌مایۀ مباحث خویش در کلاس درس مطرح می‌کند این است که گاهی‌اوقات لازم است اتکای صرف به استدلال و برهان‌آوری را کنار بگذاریم، به کران‌مندی و ناچیزیِ عقل خویش اعتراف کنیم و بی‌کرانگی خداوند را در عمل بپذیریم. شیهان براساس تجربیاتی که از دانشجویان با زمینه‌های مختلف دارد بیان می‌دارد که آن‌ها در وهلۀ اول با انکار و خشم به چنین گزاره‌ای واکنش نشان می‌دهند و آن را کاملاً وحشتناک می‌پندارند، ولی به‌تدریج آن را می‌پذیرند. همان‌طور که کالون می‌گوید: «هیچ‌چیز به‌اندازۀ چشیدن طعم آموزۀ جبری، نمی‌تواند برای فروتن کردن ما به‌اندازه‌ای که باید فروتن باشیم، کافی باشد.» 🔸در تمدنی که یوسا آن را توصیف می‌کند، تماشاگران حافظه ندارند؛ به‌همین‌خاطر، آن‌ها فاقد پشیمانی یا وجدانِ راستین‌اند. آن‌ها از هر چیزِ جدیدی استقبال می‌کنند و هر تازه‌ای را در آغوش می‌فشارند، به‌شرطی که تازه باشد. ibna.ir/x6zBs @ibna_official

🔰گزارش تصویری «خانه آذر» قلب تپنده ادبیات کودک 🔸خانه موزه مهدی آذر یزدی در محله خرمشاه یزد،فضای کوچک و ساده‌ای است. این خانه مدت‌هاست که به قلب تپنده ادبیات کودک و نوجوان تبدیل شده است. 📸عکاس: زهره زارع زاده https://www.ibna.ir/photo/536786 @ibna_official

🔰در سالروز شهادت نویسنده فلسطینی؛ 53 سال از ترور غسان کنفانی گذشت 🔸پنجاه‌وسه سال از روزی که غسان کنفانی در خیابانی در بیروت به دست موساد ترور شد می‌گذرد؛ اما اندیشه و قلم او همچنان در جغرافیای ادبیات معاصر عرب حضوری پررنگ دارد و صدای او هنوز در متن‌ها و ذهن‌ها زنده است. 🔸کنفانی در بسیاری از نوشته‌هایش تلاش کرد از زاویه‌ای تازه به مسئله فلسطین بنگرد؛ او چهره‌های فلسطینی را صرفاً قربانی نمی‌دید، بلکه آنان را کنشگرانی می‌دانست که با همه ضعف‌ها و تناقض‌های درونی، در تلاش برای بازیابی هویت خویش‌اند. او با بهره‌گیری از زبان نمادین، روایت‌های چندلایه و ساختارهای تازه، فصل نوینی در داستان‌نویسی عربی گشود. 🔸بیار ابی صعب، نویسنده لبنانی، در توصیف جایگاه کنفانی می‌نویسد: «انگار با یک کتیبه از مؤلفان طرف هستیم، نه با یک نویسنده واحد.»همین ویژگی موجب شده است که آثار کنفانی در طول دهه‌ها بارها تجدید چاپ شده و به زبان‌های متعددی از جمله فارسی ترجمه شود. ibna.ir/x6zBh @ibna_official

🔰ایبنا گزارش می‌دهد؛ روز ملی ادبیات کودک؛ فرصت از دست‌رفته برای توجه به کودکان و کتاب 🔸در حالی که روز ۱۸ تیر به نام مهدی آذریزدی و به عنوان «روز ملی ادبیات کودک» نام‌گذاری شده، اسدالله شعبانی این مناسبت را بی‌ثمر و شعاری می‌داند و تأکید می‌کند که در این روز هیچ اتفاق ویژه‌ای رخ نمی‌دهد. او خواستار بازنگری در نحوه پرداخت به ادبیات کودک و بازآفرینی خلاق متون کهن برای نسل امروز است؛ در مقابل، محمد میرکیانی این روز را فرصتی برای تقویت تالیف، تصویرگری و نشر آثار خواندنی برای کودکان می‌داند. 🔸سال ۱۳۳۵ بود که خواندن قصه‌ای از انوار سهیلی در چاپخانه، توجه مهدی آذریزدی را به خود جلب کرد و او تصمیم گرفت قصه را ساده‌نویسی کند تا مناسب کودکان باشد. این ایده، زمینه‌ساز خلق جلد نخست از مجموعه «قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب» شد؛ مجموعه‌ای که بسیاری از ما خوانده و با آن خاطره داریم. آذریزدی هیچ وقت ازدواج نکرد و به کار دولتی هم مشغول نشد. او افزون بر نویسندگی، تا سال‌های پایانی عمرش به غلط‌گیری و ویرایش و فهرست اعلام‌نویسی ادامه داد. این نویسنده کودک و نوجوان، مدتی پیش از مرگ‌اش گفته بود که نوشته‌های دیگری هم دارد که به‌دلیل عدم صدور مجوز انتشار از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی انگیزه تکمیل‌شان را از دست داده و آنها را ناتمام گذاشته است. ibna.ir/x6zBm @ibna_official