🔰بازخوانی «نجات روح مدرن»؛ روان‌درمانی هم‌زبان با منطق بازار 🔸«نجات روح مدرن» در زمانه‌ای منتشر شده که روان‌درمانی دیگر صرفاً یک درمان بالینی نیست بلکه به بخشی از زندگی روزمره، زبان احساسات و سیاست هویت بدل شده است. اوا ایلوز در کتاب خود نشان می‌دهد چگونه روان‌درمانی از قرن بیستم تاکنون، فرهنگ مدرن را دگرگون کرده و همزمان با سرمایه‌داری، سوژه مدرن را بازسازی کرده است. 🔸ایلوز در این اثر سعی دارد به این پرسش پاسخ دهد که چگونه روان‌درمانی و به طور کلی روانشناسی مدرن به یکی از نیروهای مرکزی در ساختن سوژه مدرن بدل شده است. همچنین چگونه زبان درمانی، مفاهیم احساسی، و تکنولوژی‌های روانشناختی، به جای آن‌که صرفاً در کلینیک‌ها بمانند، به بخشی از زندگی روزمره، فرهنگ عمومی، روابط کاری و عاطفی و حتی سیاست بدل شده‌اند. 🔸ایده محوری کتاب آن است که روان‌درمانی از مرزهای پزشکی عبور کرده و به عنصری بنیادین در فرهنگ مدرن تبدیل شده است. ایلوز نشان می‌دهد که چگونه روان‌درمانی نه فقط روش درمان، بلکه زبانی برای تفسیر خود، دیگران، روابط و ناکامی‌هاست؛ زبانی که همگام با منطق بازار و سرمایه‌داری پیش می‌رود و نوعی «خود درمانگر» می‌سازد. 🔸در نگاه ایلوز، روان‌درمانی مدرن انسان‌ها را تشویق می‌کند تا رنج‌های اجتماعی و ساختاری را به عنوان مسائل فردی، روانی و درونی تفسیر کنند. برای نمونه، بیکاری، فقر، تبعیض یا استثمار در محل کار، در گفتار روان‌درمانی به مشکلات اعتمادبه‌نفس، فقدان خودآگاهی یا ناتوانی در مدیریت احساسات فروکاسته می‌شوند. ibna.ir/x6zyC @ibna_official

🔰«نجات روح مدرن» در گفت‌وگو با حرمت‌ رضوی‌؛ روان‌شناسی به عنوان ابزاری برای بازتولید نظم سرمایه‌دارانه 🔸روانشناسی کاربردی با تحلیل الگوهای شناختی و هیجانی افراد در زمینه‌های مختلف زندگی یعنی خانواده، کار و جامعه سعی در بازتعریف مرز میان سلامت و بیماری روانی دارد؛ مرزی که همواره در کشمکش با تحولات فرهنگی و اجتماعی بازتعریف می‌شود. از این‌رو، نجات روح نه صرفاً در معنای دینی یا متافیزیکی، بلکه در قالب نوعی پروژه فرهنگی/روانی مطرح‌ می‌شود که روان‌درمانی یکی از ابزارهای محوری آن است. 🔸از نظر نویسنده، گفتمان‌درمانی در جهان امروز به بخشی از فرهنگ عمومی و زبان مسلط در تعریف خود تبدل شده است. وی معتقد است که گفتمان‌درمانی طنین فرهنگی عظیمی را به خود اختصاص داده است، زیرا در درون و از طریق نهادهای اصلی مدرنیته اعمال شده و راه بسیار قدرتمند و کاملاً مدرنی را برای نهادینه کردن خود نشان می‌دهد. به عنوان مثال «فردگرایی» مفهومی است که از گفتمان‌درمانی برخاسته، با ارزش‌های مدرنیته هم‌سو است و به طور گسترده‌ای در جامعه پذیرفته و نهادینه شده است. در واقع فردگرایی از طریق نهادهای مدرن مانند آموزش، رسانه‌ها، روانشناسی و غیره گسترش یافته و در زبان روزمره، سبک زندگی، و حتی روابط عاطفی مردم رواج پیدا کرده است. همین‌طور هم مفاهیم دیگر روان‌درمانی مثل خودشناسی، عزت نفس، آسیب‌ها، رهایی از تروما و … در فرهنگ ما بسیار رایج و پر نفوذ شده‌اند. ibna.ir/x6zCm @ibna_official

🔰روایتی از یک کتابخانه روستایی خودگردان؛ کتابخانه «سهموی شمالی»؛ بی‌پناه در جوار صنعت نفت و گاز/ پتروشیمی‌ها همکاری نکردند 🔸کتابخانه روستای«سهموی شمالی» با وجود اینکه در جوار واحدهای عظیم صنعت نفت و گاز استان بوشهر قرار گرفته اما تاکنون نتوانسته است از محل مسئولیت‌های اجتماعی این صنایع، بهره کافی ببرد و همچنان در محرومیت و کمبود امکانات باقی مانده است. 🔸 این کتابخانه امروز به مامنی برای بچه‌های روستا به ویژه دختران تبدیل شده و آن‌ها هر روز بعد از ظهرها به آن پناه می‌آورند تا ساعتی دور از جار و جنجال‌های دنیا اطرافشان همنشین و هم‌مسیر قصه‌ها و کتاب‌هایی شوند که درِ دنیای جدیدتری را به روی آن‌ها باز می‌کند. کتابخانه خودگردان سهموی شمالی حتی در روزهای جنگ ۱۲ روزه اسرائیل علیه ایران رنگ تعطیلی به خود ندید و تمام‌قد پذیرای اعضای کودک و نوجوان و بزرگسال خود شد تا روان آن‌ها را از افکار و اخبار منفی و مخرب و استرس و اضطراب دور سازد. 🔸یوسف صفری در این باره به خبرنگار ایبنا در بوشهر گفت: همیشه سوالاتی در ذهنم وجود داشت در خصوص دست نیافتن به توسعه متوازن منطقه جنوب استان، چراکه در این منطقه که به عنوان پایتخت انرژی ایران شناخته می‌شود، روستایی چون سهموی وجود دارد که از کوچک‌ترین امکانات فرهنگی و تفریحی بی‌بهره است، این در حالی است که صنایع نفت و گاز موجود در این منطقه موظفند در راستای مسئولیت‌های اجتماعی خود در برابر آلودگی‌هایی که به جان این منطقه انداخته‌اند، کارهای بسیاری انجام بدهند؛ اما عملاً در این زمینه چندان موثر ظاهر نشده‌اند. ibna.ir/x6zBQ @ibna_official

🔰بازنویسی و بازآفرینی در گفت‌وگو با نویسنده «قصه‌های شاهنامه»؛ افسانه‌ها و اسطوره‌ها باید در زندگی کنونی جریان پیدا کنند 🔸نویسنده مجموعه ۱۲ جلدی «قصه‌های شاهنامه» براین باور است: در جهان بازآفرینی، نویسنده نه فقط راوی، بلکه آفریننده دوم است؛ کسی که می‌تواند آشپزهای گمنام ضحاک را به قهرمانان اصلی داستان بدل کند. به گفته آتوسا صالحی، اسطوره‌ها را باید از دل متن‌ها بیرون کشید و به زبان امروز بازتعریف کرد، همان‌گونه که تالکین و گیمن از اسطوره‌های کهن، جهان‌های نو ساختند. 🔸در بعضی آثار کلاسیک، مثلاً در ادبیات عامیانه و فولکلوریک ما، به مضامینی چون خشونت یا موضوعاتی پرداخته شده که مناسب با گروه سنی خردسال و کودک نیست. بدون تردید این آثار هم، درشمار کارهای مناسب برای بازنویسی نیستند. پس بهتر است همواره به این نکته توجه کنیم که قرار است چه محتوایی برای چه گروه سنی و با چه هدفی تولید شود. 🔸رمز و راز بقای اسطوره‌ها در حفاظت از آنها در تاقچه‌های موزه‌گونه نیست بلکه نشان دادن آنها به مخاطب امروز است. به عبارتی افسانه‌ها و اسطوره‌ها باید در فضای امروزی و زندگی کنونی جریان پیدا کنند. البته در ادبیات غرب این اتفاق افتاده و نوجوانان و جوانان می‌توانند با اسطوره‌های خود در گونه‌های مختلفی مثل داستان‌های فانتزی، فیلمنامه، نمایشنامه و بازی‌های رایانه‌ای آشنا شوند و ارتباط برقرار کنند. ibna.ir/x6zFZ @ibna_official

🔰درباره کتابی تازه منتشر شده احسان یارشاطر؛ نظریه‌پرداز دوام ایران 🔸حضور ایران در دوران پس از ساسانی، به ویژه در دوره اسلامی، نشان‌دهنده تداوم و تحول فرهنگ و تمدن ایرانی است. 🔸این کتاب حاصل مشارکت شماری از پژوهشگران برجسته ایران‌شناس و شرق‌شناس درباره تداوم حضور ایران در دوران پس از ساسانی، یعنی آغاز دوره اسلامی است. در ابتدا احسان یارشاطر در نوشته‌ای تفصیلی به نوع و ابعاد حضور ایران در این دوره پرداخته است. او بیان می‌دارد تأثیر سه فرهنگ عمده در تکوین تمدن اسلامی آشکار است: فرهنگ عرب، فرهنگ ایرانی و فرهنگ یونانی. هرچند فرهنگ‌های دیگری هم مؤثر بوده‌اند. یارشاطر نقشی که مردم ایران در توسعه و تحکیم تمدن اسلامی ایفا کرده‌اند را ارزیابی می‌کند و بر این نقش نوری تازه می‌دمد؛ همچنین این عقیده را که فرهنگ اسلامی پس از نیل به اوج خود در قرن نهم میلادی در بغداد وارد دورانی از رکود و افول شد، به چالش می‌گیرد. ibna.ir/x6zDQ @ibna_official

🔰در میزگردی با حضور کارشناسان بررسی شد: نمایشگاه کتاب ۱۴۰۴ از زاویه هزینه‌ها تا ضرورت اصلاحات ساختاری 🔸کارشناسان در میزگرد «نمایشگاه کتاب تهران؛ از ایده فروش مجازی تا مسئله مخاطب» به موضوعاتی چون جداسازی بخش مجازی و فیزیکی نمایشگاه کتاب تهران، اختصاص یارانه به حوزه زیرساخت‌های نشر و واگذاری امور نمایشگاه به صنف اشاره کردند. 🔸محمود آموزگار: نفس برگزاری نمایشگاه کتاب تهران برای ترویج کتابخوانی و معرفی فرهنگ کشور کار پسندیده‌ای است اما سیاستگذاری که بعد از تصویب قانون اهداف و وظایف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در دستور کار قرار گرفت، مجموعه فعالیت‌های مرتبط با نشر را به سمت کمیّت‌گرایی سوق داد. در این حوزه صدور پروانه نشر آغاز شد، قبل از انقلاب، حداکثر دخالت دولت سانسور بود و پروانه نشر مطرح نبود. کسانی که سرمایه‌ای داشتند و یا مستعد و علاقه‌مند بودند، به سمت این کار می‌آمدند. 🔸علیرضا اسدی:بحث واگذاری امور نمایشگاه به صنف مسئله‌ای جدی است که اگر در چند سال گذشته ۱۰ تا ۲۰ درصد بود، سال‌های آینده باید ۱۰۰ درصدی باشد. امروزه هزینه سنگینی برای برگزاری نمایشگاه پرداخت می‌شود، اگر کار به بخش خصوصی واگذار شود از زباله‌ای که در نمایشگاه جمع می‌شود هم می‌توان برای همان نمایشگاه درآمدزایی کرد. معتقدم، بخش خصوصی باید روی پای خود بایستد و هزینه‌های خود را تامین کند. در این صورت دیگر نیازی نیست بودجه سنگینی از وزارت فرهنگ برای برپایی نمایشگاه هزینه شود؛ زیرا بودجه‌ای که اکنون برای این رویداد هزینه می‌شود به نسبت فروش کتاب‌ها، برای بخش خصوصی توجیه اقتصادی ندارد. ibna.ir/x6zy6 @ibna_official

🔰مترجم رمان «تایپی» هرمان ملویل در گفت‌وگو با ایبنا مطرح کرد: «تایپی»؛ نهالی در باغ آثار هرمان ملویل 🔸رمان «تایپی» به‌عنوان یکی از آثار برجسته هرمان ملویل، نه‌تنها در زمان حیاتش شهرتی چشمگیر داشت، بلکه با نثر شاعرانه و مضامین ضداستعماری خود، مقدمه‌ای برای شناخت سبک و دیدگاه این نویسنده بزرگ است. در گفت‌وگو با مریم رفیعی، مترجم این رمان، به جایگاه آن در میان آثار ملویل، ریشه‌های واقعی آن و چالش‌های ترجمه‌اش به فارسی پرداخته‌ایم. 🔸این رمان جایگاه بسیار مهمی در بین آثار ملویل دارد. مضامین این رمان بسیار پررنگ و قابل توجه‌اند. به نظرم می‌توان این رمان را به نهالی تشبیه کرد که بعدها تبدیل به درختی تنومند در میان آثار شاخص او می‌شود. در واقع، می‌توان آن را مقدمه‌ای برای خواندن آثار مهم‌تر و پیچیده‌تر او، از جمله «موبی‌دیک»، دانست، مخصوصاً آثاری که به محیط زیست یا مسائل حال حاضر می‌پردازند. 🔸تقریباً تمام این رمان بر اساس تجربه‌های واقعی ملویل نوشته شده است. البته او این تجربیات را با سبک شاعرانه و توصیفاتی هنرمندانه و استادانه به شکل یک رمان درآورده است. وقتی رمان را می‌خوانید، ممکن است احساس کنید دارید داستانی تخیلی می‌خوانید، اما در واقع اتفاقات برای خود ملویل رخ داده‌اند و او در بخش‌هایی از کتاب به این موضوع اشاره می‌کند. ibna.ir/x6zDg @ibna_official

🔰به مناسبت سالروز درگذشت میرزا فتحعلی آخوندزاده؛ نخستین پرده از تئاتر مدرن با قلم آخوندزاده بالا رفت 🔸به مناسبت سالروز درگذشت میرزا فتحعلی آخوندزاده، پیشگام ادبیات نمایشی و روشنفکری ایران در قرن نوزدهم، این مطلب به بررسی زندگی، آثار و تأثیرگذاری او بر تئاتر و فرهنگ ایران اختصاص یافته است. 🔸پس از ناکامی در طرح اصلاح الفبای عربی و بی‌پاسخ ماندن تلاش‌هایش برای جایگزینی آن با خطی ساده‌تر، میرزا فتحعلی آخوندزاده مسیر قلم را به سمت روایت و نمایش‌نامه کشاند. در میانه دهه پنجاه زندگی، او با نوشتن داستان «کمال‌الدوله»، با زبان طنز و در قالب مکاتبه‌ای خیالی میان شاهزادگان ایرانی و هندی، انتقاداتی عمیق از سنت و باورهای تثبیت‌شده آن دوران مطرح کرد. 🔸میرزا فتحعلی آخوندزاده، یکی از چهره‌های روشنگری قرن نوزدهم در حوزه ایران فرهنگی و قفقاز، و از پیشگامان تئاتر نوین در مشرق‌زمین است. او نه‌تنها از نخستین روشنفکران نقاد و آزاداندیش معاصر بود، بلکه در مقام نویسنده، زبان نمایشی تازه‌ای را در قالب کمدی انتقادی وارد ادبیات فارسی و ترکی آذربایجانی کرد؛ زبانی که تا پیش از او، در فرهنگ ما سابقه‌ای نداشت. 🔸آخوندزاده نخستین نمایشنامه‌های خود را به زبان ترکی قفقازی و با ساختاری مدرن، متأثر از درام اروپایی، به‌ویژه سنت مولیر، گوگول و شکسپیر نگاشت. این آثار به‌دست میرزا محمدجعفر قراچه‌داغی به فارسی ترجمه شدند و از این مسیر وارد بدنه ادبیات ایران شدند. ibna.ir/x6zGd @ibna_official

🔰داستان‌ها برای نوجوانان کم‌سن جذاب نیست؛ رمان نوجوان یا رمان بزرگسال در لباس نوجوان؟ 🔸تحقیقات جدید دانشگاه می‌سی‌سی‌پی نشان می‌دهد شخصیت‌های اصلی در رمان‌های نوجوانان (YA) به‌طور قابل‌توجهی مسن‌تر شده‌اند. 🔸کتابداران در مدرسه‌ها و کتابخانه‌های عمومی با این چالش مواجهند که برای نوجوانان کم‌سن‌تر، کتاب‌های محبوب ممکن است گزینه‌های مناسبی نباشند. چون این نوجوانان خود را در شخصیت‌ها نمی‌بینند، احتمال دارد مطالعه را کنار بگذارند. 🔸صنعت نشر ممکن است با تمرکز بیش‌ازحد بر نوجوانان مسن‌تر و مخاطب بزرگسال، نوجوانان واقعی را از دست بدهد. اگر کتاب‌های پرفروش بازه‌ی سنی متنوع‌تری نداشته باشند، نسل آینده ممکن است ارتباط خود را با ادبیات نوجوانان از دست بدهد. ibna.ir/x6zFg @ibna_official

🔰وقتی کندوکاو درون به جای رهایی، اسارت می‌آورد؛ خانم دالووی در عصر ما! 🔸در عصری که شبکه‌های اجتماعی ما را به نمایش دائمی «خود درونی» ترغیب می‌کنند، شخصیت‌های رمان ویرجینیا وولف بیش از هر زمان دیگری آشنا به نظر می‌رسند. اما آیا این سفر بی‌پایان به اعماق ذهن، که زمانی وعده رهایی می‌داد، امروز به نوعی اسارت مدرن بدل شده است؟ 🔸وولف در این رمان نه تنها فرم روایی را دگرگون کرد، بلکه پروژهای جسورانه را آغاز نمود: کندوکاو در منطقه تاریک روانشناسی برای یافتن نور حقیقت. تکنیک جریان سیال ذهن او، که در زمان خود بدیع بود، امروز به بخشی از زبان معمول ادبیات و حتی روایت‌های روزمره ما تبدیل شده است. شبکه‌های اجتماعی، یادداشتهای شخصی، و حتی گفتگوهای درونی ما همگی گویای این واقعیت هستند که ما نیز همچون شخصیتهای وولف، در تلاشیم تا همه احساسات درونی را روشن کنیم. 🔸رمان وولف، در نهایت، هم یادآوری است و هم پرسش. یادآوری می‌کند که انسان موجودی است متناقض، همزمان مشتاق نور و شیفته تاریکی. و از ما می‌پرسد: آیا فردیت، آنگونه که مدرنیسم وعده داد، به راستی ما را رها کرده است، یا به دامی جدید بدل شده؟ پاسخ شاید در همان جمله‌ای باشد که وولف در خاطراتش نوشت: «زندگی چیست؟ لحظه‌ای است میان دو فراموشی. شاید هنر واقعی زیستن در همین لحظه باشد.» ibna.ir/x6zs5 @ibna_official

🔰ایبنا از کتاب پژوهی درباره مسئله فلسطین گزارش می‌دهد؛ علیه تحریف تاریخ 🔸این مجموعه تلاشی است فرهنگی برای ایستادگی در برابر تحریف تاریخ و روایت‌سازی‌های سلطه‌طلبانه، و نیز دعوتی است برای مشارکت در مبارزه فکری و آگاهی‌بخش با محوریت مسئله فلسطین. 🔸 با توجه به اهمیت روز افزون مسئله فلسطین و رژیم اشغالگر صهیونیستی، و در پی تشدید جنایات و اشغال‌گری‌های اسرائیل، ضرورت آگاهی‌بخشی، بازخوانی تاریخی و بررسی ابعاد مختلف این بحران انسانی بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود. مسأله فلسطین، تنها یک نزاع منطقه‌ای نیست، بلکه نقطه تلاقی وجدان جهانی با ستم ساختاری، استعمار نوین و نقض آشکار حقوق بشر است. 🔸در همین راستا، نشر «مردم‌نگار» بر آن شده است تا با انتشار مجموعه‌ای از کتاب‌ها، ترجمه‌ها و تحقیقات تحلیلی، گامی برای ارتقاء آگاهی عمومی، تحلیل دقیق‌تر تحولات منطقه و حمایت از روایت‌های اصیل و مستقل بردارد. این مجموعه که برخی از عناوین آن منتشر شده و برخی دیگر در دست انتشار است، تلاشی است فرهنگی برای ایستادگی در برابر تحریف تاریخ و روایت‌سازی‌های سلطه‌طلبانه، و نیز دعوتی است برای مشارکت در مبارزه فکری و آگاهی‌بخش با محوریت مسئله فلسطین. در گزارش زیر نگاهی به این کتاب‌ها داریم. ibna.ir/x6zGm @ibna_official

🔰مروری بر کتاب «شکسپیر و شرکا» نوشته سیلویا بیچ؛ کتابفروشی‌ای که همینگوی آن را آزاد کرد 🔸کتاب «شکسپیر و شرکا» نوشته‌ی سیلویا بیچ، روایتی صمیمی و مستند از تجربه‌ی منحصربه‌فرد یک زن امریکایی در قلب پاریس دهه‌ی ۱۹۲۰ است؛ دوره‌ای که به لحاظ فرهنگی و ادبی، از طلایی‌ترین سال‌های قرن بیستم به شمار می‌آید. این اثر نه‌تنها روایتی مستند از تأسیس و مدیریت کتابفروشی‌ای کوچک در پاریس، بلکه آینه‌ای است از جنبش ادبی «نسل گمشده» و حلقه‌ای از چهره‌های نامدار ادبیات مدرن که در فضای آن کتابفروشی گرد هم آمده بودند. 🔸از نقطه‌نظر کشش و جذابیت، می‌توان کتاب را به سه بخش تقسیم کرد؛ بخش نخست کتاب از جذاب‌ترین قسمت‌های آن است که شرح حالی از زندگی نویسنده، روایتی دل‌نشین از راه‌اندازی کتاب‌فروشی و آشنایی با آدرین مونیه را در برمی‌گیرد. این بخش همچنین ماجراهای نفس‌گیر انتشار کتاب «اولیس»، شاهکاری که هیچ ناشری در امریکا یا بریتانیا حاضر به چاپش نبود و سیلویا با شهامت، به تنهایی مسئولیت انتشار آن را بر عهده گرفت و خاطرات صادقانه، گرم، و گاه تلخ او از جیمز جویس را شامل می‌شود. 🔸از نکات مهم و قابل تأمل این اثر، روایت ساده، بی‌تکلف و بی‌پیرایه‌ی بیچ از نویسندگان بزرگ است. او بدون تعارف درباره‌ی دوستان ادبی‌اش سخن می‌گوید، با لحنی صادقانه و گاهی حتی انتقادی؛ لحنی که کتاب را از یک زندگی‌نامه‌ی صرف به اثری صمیمی و انسانی بدل کرده است. ibna.ir/x6zFQ @ibna_official