🔰مروری بر کتاب «شکسپیر و شرکا» نوشته سیلویا بیچ؛ کتابفروشی‌ای که همینگوی آن را آزاد کرد 🔸کتاب «شکسپیر و شرکا» نوشته‌ی سیلویا بیچ، روایتی صمیمی و مستند از تجربه‌ی منحصربه‌فرد یک زن امریکایی در قلب پاریس دهه‌ی ۱۹۲۰ است؛ دوره‌ای که به لحاظ فرهنگی و ادبی، از طلایی‌ترین سال‌های قرن بیستم به شمار می‌آید. این اثر نه‌تنها روایتی مستند از تأسیس و مدیریت کتابفروشی‌ای کوچک در پاریس، بلکه آینه‌ای است از جنبش ادبی «نسل گمشده» و حلقه‌ای از چهره‌های نامدار ادبیات مدرن که در فضای آن کتابفروشی گرد هم آمده بودند. 🔸از نقطه‌نظر کشش و جذابیت، می‌توان کتاب را به سه بخش تقسیم کرد؛ بخش نخست کتاب از جذاب‌ترین قسمت‌های آن است که شرح حالی از زندگی نویسنده، روایتی دل‌نشین از راه‌اندازی کتاب‌فروشی و آشنایی با آدرین مونیه را در برمی‌گیرد. این بخش همچنین ماجراهای نفس‌گیر انتشار کتاب «اولیس»، شاهکاری که هیچ ناشری در امریکا یا بریتانیا حاضر به چاپش نبود و سیلویا با شهامت، به تنهایی مسئولیت انتشار آن را بر عهده گرفت و خاطرات صادقانه، گرم، و گاه تلخ او از جیمز جویس را شامل می‌شود. 🔸از نکات مهم و قابل تأمل این اثر، روایت ساده، بی‌تکلف و بی‌پیرایه‌ی بیچ از نویسندگان بزرگ است. او بدون تعارف درباره‌ی دوستان ادبی‌اش سخن می‌گوید، با لحنی صادقانه و گاهی حتی انتقادی؛ لحنی که کتاب را از یک زندگی‌نامه‌ی صرف به اثری صمیمی و انسانی بدل کرده است. ibna.ir/x6zFQ @ibna_official

🔰‌روایت تحلیلی از توسعه روستایی ایران در نشر راتلیج؛ جهانی شدن دانش بومی 🔸این کتاب، نه‌فقط نقطه اوج فعالیت حرفه‌ای دکتر مصطفی ازکیا، بلکه نقطه آغاز ورود جامعه‌شناسی توسعه ایران به گفت‌وگوی جهانی است. 🔸کتاب پروفسور ازکیا، بر پایه شصت سال تجربه میدانی، مطالعات تطبیقی و تحلیل نظری، روایتی منسجم از تحولات روستاهای ایران در دو نظام سیاسی قبل و بعد از انقلاب ارائه می‌دهد. عنوان کامل اثر یعنی «توسعه روستایی در ایران، ۱۹۶۰ – ۲۰۲۰»، خود گویای محدوده زمانی گسترده و رویکرد تحلیلی بلندمدت آن است. این کتاب با تأکید بر مفهوم توسعه مشارکتی، نشان می‌دهد که اصلاح ساختارهای اجتماعی، سیاسی و اقتصادی بدون مشارکت فعالانه جامعه روستایی، توسعه‌ای پایدار و عادلانه نخواهد بود. ازکیا، با اتکا به مشاهدات میدانی در نقاط مختلف کشور، تغییرات اجتماعی-جمعیتی، اصلاحات ارضی، قشربندی اجتماعی، ساختار قدرت، سیاست‌های دولتی و تأثیر تغییرات اقلیمی بر کشاورزی را به‌صورت یکپارچه و نظام‌مند تحلیل کرده است. 🔸این کتاب، نه‌فقط نقطه اوج فعالیت حرفه‌ای دکتر مصطفی ازکیا، بلکه نقطه آغاز ورود جامعه‌شناسی توسعه ایران به گفت‌وگوی جهانی است. نشر راتلیج با انتشار این اثر، بستری برای شنیده‌شدن صدای بومی اما علمی ایران در حوزه توسعه روستایی فراهم کرده است. این کتاب، الگویی منحصر به‌فرد از ترکیب داده‌های میدانی، تجربه زیسته و چارچوب‌های نظری ارائه می‌دهد که می‌تواند الهام‌بخش نسل جدیدی از پژوهشگران، هم در ایران و هم در سایر جوامع غیرغربی باشد. ibna.ir/x6zFK @ibna_official

🔰در آستانه عملیات رمضان؛ تغییر راهبرد ناگهانی عراق در عملیات رمضان 🔸در عملیات رمضان، یگان‌هایی مثل لشکر ۴۱ ثارالله (ع) و تیپ ۳۷ بعثت و یکی دو یگان دیگر، با شروع عملیات، در همان خطوط اولیه دشمن به موانع برخورد کردند. دلیل آن هوشیاری دشمن بود که به منطقه کوشک، که یک حالت قائم‌الزاویه داشت، حساس بود. همین هوشیاری و حساسیت سبب شد که قرارگاه قدس نتواند مأموریت جناح‌داری خود را به‌خوبی انجام دهد. 🔸در عملیات رمضان، چیزی به‌عنوان طراحی عملیات رمضان به معنای اینکه قرار است یک کار جدید انجام بدهیم، در ذهن ما وجود نداشت. تصویری که ما برای ورود به شرق بصره در ذهن داشتیم، تصویری بود که از عملیات بیت‌المقدس وجود داشت. 🔸در عملیات رمضان، برای اولین بار بعد از یک دوره نه‌ماهه که پیروزی‌های بزرگی به دست آورده بودیم، با عدم الفتح مواجه شدیم. در واقع، شوکی به ما وارد شد و به عبارتی، یک سیلی خوردیم؛ چون اصولی که در عملیات‌های گذشته رعایت می‌کردیم، در این عملیات رعایت نکردیم و دقت‌های گذشته را نداشتیم. 🔸در این عملیات هم، عراق در مورد منطقه تلاش اصلی ما دچار غافلگیری شده بود، ولی چون ما به موانع برخوردیم، دچار مشکل شدیم. اگر ما در وضعیتی می‌توانستیم حمله کنیم که عراق هنوز موانع را ایجاد نکرده بود، به‌راحتی در شرق بصره مستقر می‌شدیم. ibna.ir/x6zpv @ibna_official

🔰گفت‌وگو با هاشم قادری در باب فراگیری «روان‌شناسی زرد»؛ روانشناسی عامه‌پسند برای همه یک درمان جمعی پیشنهاد می‌کند 🔸دکتر قادری: «مردم برای فرار از سردرگمی و بحران، به راهکارهای سریع پناه می‌برند؛ اما روانشناسی علمی مسیر تدریجی و ریشه‌دار است. 🔸امروزه ما با پدیده‌ای تحت عنوان مدیا تروما یا ترومای رسانه‌ای مواجهیم. اما باید دانست که این پدیده چه تأثیری بر روان افراد می‌گذارد؟ امروزه مردم به صورت مداوم با اخبار منفی مواجه می‌شوند، حتی کارمندان نیز دائماً در معرض این پیام‌های آسیب‌زا قرار دارند. وقتی خبری به شیوه‌های مختلف منتشر می‌شود، حجم عظیمی از اطلاعات به سمت مخاطب سرازیر می‌شود. این فضا چگونه می‌تواند تروما ایجاد کند؟ که اگر شغل فرد به گونه‌ای باشد که مرتباً با نشانه‌های تروما مواجه شود، این مسئله تشدید می‌شود. رسانه‌ها که ما از آن به عنوان منبع اطلاعات یاد می‌کنیم، جای کار بسیاری در حوزه فرهنگ‌سازی دارند. سواد رسانه‌ای نقش کلیدی در این زمینه ایفا می‌کند. متأسفانه، برخی پادکست‌ها توسط افرادی اداره می‌شوند که هیچ پیشینه‌ای در روانشناسی ندارند و تحلیل‌های اشتباه آن‌ها به مخاطبان منتقل می‌شود. 🔸روانشناسی زرد با ارائه مسکن‌های کوتاه‌مدت، تنها مشکلات را موقتاً پنهان می‌کند. در حالی که روانشناسی علمی به دنبال درمان ریشه‌ای است. برای مثال، فردی که در کودکی مورد آزار قرار گرفته، در بزرگسالی ممکن است به صورت ناخودآگاه روابط مشابهی را تکرار کند. تنها با درمان تروماهای گذشته می‌توان این چرخه را شکست. ibna.ir/x6zGQ @ibna_official

🔰ادبیات کودک؛ سرگرمی یا آموزش، در گفت‌وگو با فرمهر منجزی؛ ادبیات برای لذت‌بردن است 🔸فرمهر منجزی، مترجم ادبیات کودک و نوجوان، در گفت‌وگو با ایبنا، درباره ضرورت سرگم‌کننده یا آموزشی‌بودن ادبیات کودک و نوجوان، گفت: شاید نتوان بین آموزش و سرگرمی خط کشید یا به کتاب‌ها تک‌بعدی نگاه کرد. گاهی در آثار داستانی هم می‌شود آموزش‌هایی را مشاهده کرد. هر داستان، یک زندگی است. پس می‌شود از آن نکاتی را یاد گرفت. ولی در کل ادبیات، غیرآموزشی است و بیشتر برای لذت بردن و شریک شدن در تجربه نویسنده‌ای است، که تجربه‌اش را به شکل داستان کوتاه یا بلند، همراه با تصویر یا بدون تصویر، بیان می‌کند. 🔸شاید در گذشته هدف از نوشتن داستان برای کودکان، بیشتر، آموزش بوده. مثل کتاب‌های صمد بهرنگی که داستان‌هایی غم‌انگیز درباره فقر و اختلاف طبقاتی بودند. یا بیشترِ آثار مهدی آذریزدی که بازنویسی ادبیات کهن هستند و گوشه‌چشمی به آموزش دارند. 🔸ادبیات اصولاً آموزش مستقیم ندارد و کتاب‌های آموزشی در جایگاه خودشان استفاده می‌شوند، ولی کتاب‌های داستانی، مصور، رمان کودک و نوجوان، آثارعلمی-تخیلی و… محصولات فرهنگی هستند که کودکان و نوجوانان برای لذت‌بردن می‌خوانند. شاید نتوان بین آموزش و سرگرمی خط کشید یا به کتاب‌ها تک‌بعدی نگاه کرد. گاهی در آثار داستانی هم می‌شود آموزش‌هایی را مشاهده کرد. ibna.ir/x6zG2 @ibna_official

🔰نگاهی به رمان «بنده خدا» اثر کورمک مک‌کارتی؛ کاوشی در تاریکی‌های روح انسان 🔸رمان «بنده خدا» یکی از آثار اولیه کورمک مک‌کارتی و نمونه‌ای برجسته از توانایی این نویسنده صاحب‌سبک امریکایی در به تصویر کشیدن تاریکی‌های روح انسان و انزوای اجتماعی است‌‌ 🔸مضامین و سبک روایی «بنده خدا» به دلیل توصیف‌های بی‌رحمانه‌اش از خشونت و انحراف، برای خوانندگان با روحیه حساس مناسب نیست. با این حال، منتقدان معتقدند که این رمان فراتر از یک داستان جنایی، به بررسی انزوای اجتماعی، فقدان هویت و مرزهای بشریت می‌پردازد. لستر بالارد، به‌عنوان یک شخصیت منزوی، نه‌تنها از جامعه طرد شده، بلکه حتی از خودش نیز بیگانه است. مک‌کارتی با نثری موجز و سینمایی، خواننده را به ذهن آشوب‌زده لستر می‌برد و او را به‌گونه‌ای به تصویر می‌کشد که هم نفرت‌انگیز و هم قابل ترحم است. 🔸نقدها درباره «بنده خدا» به‌طور کلی به دو دسته تقسیم می‌شوند: ستایش از شجاعت مک‌کارتی در پرداختن به موضوعات تابو و انتقاد از خشونت بیش‌ازحد و فقدان همدلی در روایت. منتقدان مجله «نیویورک‌تایمز» این رمان را به دلیل نثر قدرتمند و توانایی مک‌کارتی در به تصویر کشیدن زوال اخلاقی ستوده‌اند، اما برخی دیگر معتقدند که نگاه بالینی او به لستر، مانع از ایجاد ارتباط عاطفی با خواننده می‌شود. ibna.ir/x6zCr @ibna_official

🔰گودرز رشتیانی استاد تاریخ دانشگاه تهران: وطن به مثابه جغرافیای پیوند 🔸گودرز رشتیانی: وطن رابطه‌ای است که در دل مکان واقعی شکل می‌گیرد. این مکان، همان خاکی است که زیستگاه انسان، حافظ خاطره و زمینه پایداری فرهنگی و تاریخی اوست. وطن پیوندی است که در جغرافیا شکل می‌گیرد؛ پیوندی که بنیاد و حافظ فرهنگ، سنن، تاریخ و حیات ایرانیان است. 🔸در رویکرد زبان‌محور، زبان به عنوان ستون فقرات هویت ملی در نظر گرفته می‌شود. زبان نه‌فقط ابزار ارتباط، بلکه بستر انتقال حافظه جمعی، اسطوره‌های ملی و سبک اندیشیدن است. در نظریه بندیکت اندرسن، ملت‌ها به‌واسطه زبان و رسانه‌های نوشتاری به‌عنوان جوامعی تصوری شکل می‌گیرند. 🔸مهم‌ترین عنصر پیوست‌دهنده تمامی این مؤلفه‌ها، خاک و سرزمین ایران است. سرزمین، نه‌فقط بستری برای زیست، بلکه فضای تثبیت خاطره، زبان، فرهنگ و تاریخ مشترک است. بدون خاک، هیچیک از عناصر فوق، تداوم‌پذیر نخواهند بود. نظریه مکان‌محور ریتسل به‌روشنی این نکته را توضیح می‌دهد: وطن رابطه‌ای است که در دل مکان واقعی شکل می‌گیرد. این مکان، همان خاکی است که زیستگاه انسان، حافظ خاطره و زمینه پایداری فرهنگی و تاریخی اوست. 🔸 بدیهی است زبان، فرهنگ و حافظه تاریخی و سنن مشترک نفی ناپذیرند اما تأکید بر زیرساختی است که همه این عناصر در آن معنا می‌یابند. در واقع میهن‌دوستی و ایران‌گرایی امروز، مسئولیت‌پذیری نسبت به خاک است. هویت ملی، بدون سرزمین پایدار، دوام نخواهد داشت. لازمه و شرط اساسی دفاع از وطن در شرایط حاضر دفاع از اکوسیستم، منابع طبیعی، و زیست‌پذیری سرزمین است. ibna.ir/x6zGj @ibna_official

🔰کتاب و مدیریت شهری استان‌ها- ۵ ضعف شورای شهر اراک در سیاست‌گذاری فرهنگی کتاب‌محور/ روش‌های سنتی ترویج کتابخوانی جواب نمی‌دهد 🔸 شورای شهر و شهرداری به عنوان نهادهای مدنی وظایف و مسئولیت‌هایی در حوزه کتاب و کتابخوانی دارند اما از آنجا که ضرورت کتابخوانی برای توسعه فرهنگی هنوز به درستی درک نشده، این وظایف در اراک به صورت حداقلی به انجام می‌رسد. 🔸در سال‌های اخیر، شهرهای مختلف با بهره‌گیری از ظرفیت شوراهای شهر و نهادهای مدیریت شهری، اقداماتی مانند حمایت از کتابخانه‌ها، توسعه فضاهای مطالعه و اجرای طرح‌های ترویجی را در دستور کار قرار داده‌اند؛ اما به‌نظر می‌رسد موضوع کتاب‌خوانی در شهر اراک هنوز به جایگاه شایسته خود در سیاست‌های شورای شهر نرسیده است. 🔸حسین معافی، درباره نقش مدیریت شهری در توسعه فرهنگ مطالعه و ترویج کتاب و کتابخوانی با تاکید بر ضرورت تقویت زیرساخت‌های فرهنگی و توسعه مطالعه توسط مدیریت شهری در کلانشهر اراک گفت: ترویج فرهنگ کتاب و کتابخوانی باید از دغدغه‌های مدیریت شهری باشد. 🔸وی با اشاره به ضرورت تقویت زیرساخت‌های فرهنگی در کلانشهر اراک بیان کرد: شهر اراک به‌عنوان یکی از قطب‌های صنعتی کشور، بیش از هر زمان دیگری نیازمند توجه به ارتقای کیفیت زندگی شهروندان از مسیر توسعه فرهنگی است و در این میان، ترویج فرهنگ کتاب و کتاب‌خوانی نقشی محوری دارد. ibna.ir/x6zzq @ibna_official

🔰گفت‌وگوی «ایبنا» با مترجم «دوست من ون‌گوگ»؛ شور درونی ون‌گوگ؛ راز ماندگاری یک هنرمند 🔸کتاب «دوست من ون‌گوگ» مجموعه‌ای از نامه‌ها و خاطرات امیل برنار درباره رابطه‌اش با ون‌گوگ و نگاهی به فراز و فرودهای روحی و هنری این نقاش را در بردارد. 🔸در این کتاب، مانند کتاب «نامه‌های ون‌گوگ» ترجمه رضا فروزی، تمرکز بر نامه‌ها است اما این دفعه متفاوت است. در این کتاب هر نامه‌ای که امیل برنار مطرح می‌کند، برایش یک پیشگفتار وجود دارد که مارتین بیلی جمع‌آوری کرده است. در این کتاب توضیح می‌دهد این نامه‌ها چرا منحصر به فردند و چه اتفاقی افتاده است و همین باعث می‌شود که ما صرفاً نخواهیم حرف‌های ونگوگ را بشنویم. او تنها به دوستانش نامه نمی‌داده؛ به برادرش و اطرافیان هم نامه می‌داده و این نشان می‌دهد پشت این نامه‌ها چه اتفاقاتی افتاده و چه رابطه‌هایی بوده است. مثلاً زمانی که از ناراحتی خود در نامه می‌گوید دقیقاً برایش چه اتفاقی افتاده بود. همان زمان یکی از منتقدان ون‌گوگ می‌توانست از کارهای ون‌گوگ حمایت کند ولی این کار را نکرد، ولی بعدها که برنار با او صحبت می‌کنه می‌گوید که کارهای ون‌گوگ بسیار خاص است و شروع به تحسین کارهای ون‌گوگ می‌کند ولی این اتفاق پس از مرگ او بوده است. تازه پس از مرگ از ون‌گوگ تقدیر می‌َ‌شود. ibna.ir/x6zFF @ibna_official

🔰نخستین مرحله از عملیات رمضان؛ تصرف پاسگاه زید، زنجیره دفاعی رژیم بعث را تضعیف کرد 🔸در نخستین مرحله از سلسله عملیات رمضان،قرارگاه فتح توانست پاسگاه زید را به تصرف درآورد. این پاسگاه برای عراق اهمیت داشت چرا که در مسیر نفوذ نیروهای ایرانی قرار داشت و سقوط آن می‌توانست راه را برای پیشروی به سمت بصره باز کند همچنین تصرف پاسگاه زید، پوشش دفاعی رژیم بعث عراق برای مناطقی مثل کانال ماهی و جاده خرمشهر–بصره را تضعیف می‌کرد. 🔸 زید برای عراق اهمیت داشت چرا که یکی از مواضع، در خط دفاعی شرق بصره بود. از نظر جغرافیایی، این پاسگاه در مسیر نفوذ نیروهای ایرانی قرار داشت و سقوط آن می‌توانست راه را برای پیشروی به سمت بصره باز کند. همچنین، زید نقش یک پایگاه دیده‌بانی و فرماندهی محلی را داشت و از آنجا آتش توپخانه و تحرکات منطقه هدایت می‌شد. از نظر روانی هم، این پاسگاه به‌عنوان یکی از نقاط مستحکم ارتش عراق شناخته می‌شد و سقوطش ضربه روحی به نیروهای عراقی وارد کرد. همچنین تصرف پاسگاه زید، پوشش دفاعی رژیم بعث عراق را برای مناطقی مثل کانال ماهی و جاده خرمشهر–بصره تضعیف می‌کرد. 🔸در پایان روز اول عملیات، قرارگاه فتح بیشترین پیشروی را داشت و به اهدافی در عمق مواضع دشمن نزدیک شد. در مقابل، قرارگاه‌های فجر و قدس با مشکلاتی چون ناهماهنگی، میادین مین، و مقاومت دشمن روبه‌رو شدند که پیشروی آن‌ها را محدود کرد. اما شکسته شدن خطوط اولیه دشمن در چندین محور، نویدبخش ادامه عملیات در روزهای آتی بود. ibna.ir/x6zF6 @ibna_official

🔰دردسر تازه انتشارات برکلی؛ ماجرای مقدمه جنجالی بر رمان «۱۹۸۴» جورج اورول چه بود؟ 🔸چاپ جدید رمان «۱۹۸۴» اورول با هشدارهای محتوایی جنجالی همراه شده است. ناشر در مقدمه کتاب به خوانندگان هشدار داده که ممکن است با «شخصیت‌های مشکل‌دار» و «نگاه‌های زن‌ستیزانه» در داستان مواجه شوند. 🔸این اقدام واکنش‌های تندی را در پی داشته است. بسیاری از منتقدان و صاحب‌نظران معتقدند اضافه کردن چنین هشدارهایی به کتابی که خود نماد مبارزه با سانسور و کنترل افکار است، نوعی تناقض آشکار است. «والتر کایرن»، نویسنده و منتقد ادبی، در واکنش به این موضوع گفته است: «این کاری که کردند، از همه آن چیزهایی که اورول در کتابش از آن می‌ترسید، بیشتر به ۱۹۸۴ شبیه است.» 🔸رمان ۱۹۸۴ که در سال ۱۹۴۹ منتشر شد، یکی از تاثیرگذارترین آثار ادبیات جهان محسوب می‌شود. این کتاب جامعه‌ای را تصویر می‌کند که در آن حکومت به شکل بی‌سابقه‌ای بر افکار و زندگی شهروندان کنترل دارد. جالب اینجاست که حالا، هشدارهای محتوایی اضافه شده به این کتاب، خود به موضوعی بحث‌برانگیز تبدیل شده و بسیاری آن را نمونه‌ای از همان اصلاح زبانی می‌دانند که اورول در کتابش از آن انتقاد کرده بود. ibna.ir/x6zqp @ibna_official

🔰چرا هوش مصنوعی به مهم‌ترین مهارت قرن تبدیل شده است؟ فرصتی نوین برای آموزش و توسعه 🔸نقش آموزش و نشر در پر کردن شکاف میان فناوری هوش مصنوعی و فرهنگ عمومی، اهمیت تولید محتوای تخصصی و آموزشی، و چالش‌ها و فرصت‌های آینده استفاده از هوش مصنوعی در نشر کتاب بررسی شد. 🔸نهاد مشخصی که بتواند کاربردهای هوش مصنوعی را به‌صورت روشن و قابل‌فهم برای عموم تبیین کند، وجود ندارد. اغلب اطلاعات در این حوزه پراکنده و غیرنظام‌مند است. به همین دلیل، خلأیی را احساس کردیم و تصمیم گرفتیم نشر "تکهوش" را راه‌اندازی کنیم. هدف ما این بود که هم کتاب‌های فیزیکی در این حوزه منتشر کنیم و هم از طریق فضای مجازی، به ترویج دانش هوش مصنوعی بپردازیم. در واقع، ما هم کتاب‌های دیجیتال منتشر می‌کنیم و هم کتاب‌های چاپی. همچنین تمام کتاب‌های انتشارات ما به‌صورت دوزبانه عرضه می‌شوند تا دسترسی و فهم آن‌ها برای مخاطبان بیشتری فراهم شود. 🔸برخی افراد نگران هستند که هوش مصنوعی جایگزین نیروی انسانی شود و منجر به از بین رفتن موقعیت‌های شغلی گردد. به همین دلیل، ما تلاش می‌کنیم تمرکز اصلی خود را بر آموزش و ترویج دانش هوش مصنوعی قرار دهیم تا مردم نه‌تنها با ماهیت این فناوری آشنا شوند، بلکه قابلیت‌ها و کارایی‌های واقعی آن را نیز درک کنند. 🔸در حوزه هوش مصنوعی، بخشی از اطلاعات دقیق و کاربردی هستند و بخشی دیگر ممکن است خطاپذیر باشند. ibna.ir/x6zFM @ibna_official