🔰نقد «کشف ایران» با حضور میرسپاسی، خسروپناه و بیات؛ ایران به‌مثابه دولت‌ملت مدنی 🔸علی میرسپاسی: ارانی با بسیاری از متفکرانی که بعدها با رضاشاه همکاری کردند تفاوتی اساسی داشت. او نگاهش را نه بر اساس بازتولید اسطوره نژادی یا زبانی، بلکه بر پایه مدنیت، شهروندی و عدالت اجتماعی استوار کرد. به‌زعم من، ارانی یکی از متفکران بنیان‌گذار پروژه‌ای است که من آن را “بازتصور ایران به‌مثابه دولت‌ملت مدنی” می‌نامم. 🔸خسروپناه: ریشه‌های ناسیونالیسم مدنی در ایران را به دوران مشروطه برمی گردد.در ایران، نخستین نمودهای ناسیونالیسم مدنی را می‌توان در آرمان‌های انقلاب مشروطه و کوشش‌های روشنفکران آن دوران برای تشکیل دولت-ملت دید. نخبگان تجددطلب ایرانی در عصر مشروطه، به‌ویژه سوسیال‌دموکرات‌ها، در پی تشکیل دولتی ملی بر پایه میراث فرهنگی، قرارداد اجتماعی و حاکمیت قانون بودند؛ نه با تکیه بر برتری‌طلبی قومی یا تحمیل فرهنگ یک قوم بر سایر اقوام. 🔸میرسپاسی: در کتاب تلاش کرده‌ام نشان دهم که در این دوره، مجموعه‌ای از تحولات منطقه‌ای و جهانی-از فروپاشی امپراتوری عثمانی تا ظهور ناسیونالیسم اروپایی-باعث شد روشنفکران ایرانی، خصوصاً چهره‌هایی مثل تقی ارانی، برای اولین بار با ضرورت بازسازی ایده ایران مواجه شوند. آن‌ها با این سوال روبه‌رو بودند که آیا می‌توان ایرانی را تصور کرد که نه بر پایه نژاد یا قوم، بلکه بر اساس ارزش‌های مدرن، دموکراتیک و مدنی تعریف شود؟ ibna.ir/x6zMP @ibna_official

🔰تاریخچه چاپ و نشر در استان‌ها- ۱ حکایت عشق چاپچی‌ها به کاغذ و کتاب/ صنعت چاپ در اردبیل یک قرن قدمت دارد 🔸 نخستین چاپخانه اردبیل با عنوان «احمدیه» ۱۲۱ سال پیش توسط مرحوم سید احمد در محل کاروانسرای حاجی رحیم در کنار مصلی فعلی دایر شد و از آن زمان پایه‌های رشد فرهنگ و هنر در این استان شکل گرفت. 🔸به نوشته مرحوم بابا صفری در کتاب «اردبیل در گذرگاه تاریخ»، فرزندان سید احمد که امروز به نام «نیر احمدی» شناخته می‌شود و پدر آنان سیداحمد در طول حیات مطبوعاتی خود خدمات زیادی به فرهنگ این شهر کرده، در این چاپخانه علاوه بر روزنامه «برگ سبز» و اوراق مختلف، کتاب‌هایی نیز مثل «مقامات حکیم الهی اردبیلی» و «وظیفه الاطفال» و نظایر آنها نیز چاپ و منتشر شده است. 🔸باباصفری در کتاب خود علت تعطیلی چاپخانه را شکل‌گیری جریانات سیاسی عنوان کرده و نوشته؛ بی نظمی‌ها و کش و قوس‌های سیاست‌های محلی بویژه پیدایش و ورود چاپخانه سربی کار این چاپخانه را با مشکلاتی مواجه کرد و سرانجام آن را به محاق تعطیلی انداخت. اما علت اصلی تعطیلی مطبعه احمدیه می‌تواند به دلیل پایین بودن سطح سواد مردم و عدم نیاز جامعه به کتاب و روزنامه و نبود مدارس و تشکیلات اداری باشد. 🔸طنین صدای ماشین‌های چاپ در استان اردبیل خاطرات و حکایت‌های ناگفته زیادی دارد که در یک گزارش قابل بیان نیست. صنعت چاپ هر چند سبب رشد زیر ساخت‌های فرهنگی، اقتصادی، صنعتی و سیاسی استان اردبیل شده ولی امروزه با رشد تکنولوژی و فناوری‌های روز جهان این صنعت آن چنان که باید در این خطه رشد نکرده است. ibna.ir/x6zM8 @ibna_official

🔰ایبنا گزارش می‌دهد؛ روایت یک انتظار طولانی؛ ساختمان تاریخی کتابخانه ملی احیا می‌شود؟ 🔸سال‌های اخیر وضعیت ساختمان شماره ۲ سازمان اسناد و کتابخانه ملی دستخوش تغییر و تحولات و برای مدتی به کتابخانه مجلس و موزه علم واگذار شد اما با وجود رفت و آمد مدیران همچنان در انتظار بازگشایی است. 🔸رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی، در پاسخ به این پرسش که آیا چشم‌اندازی برای تعیین زمان تقریبی بازگشایی ساختمان ۳۰ تیر، وجود دارد، گفته بود، تعیین برنامه یا جدول زمانی برای بازگشایی، به تخلیه کامل ساختمان منوط است. 🔸رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی در مصاحبه جدید با خبرنگار ایبنا درباره وضعیت این ساختمان گفت: در حال حاضر مراحل تخلیه ساختمان شماره ۲ کتابخانه ملی انجام شده است و این ساختمان مراحل بازسازی و ایمن‌سازی خود را پشت سر می‌گذارد. امیرخانی در بخش دیگری از این مصاحبه درباره زمان بازگشایی این ساختمان، همچنان زمان مشخصی را اعلام نکرد 🔸میترا صمیعی: فعال‌سازی این ساختمان می‌تواند موجب کاهش فشار بر کتابخانه ملی اصلی واقع در بزرگراه حقانی شود. کتابخانه ملی فعلی با زیربنای ۹۷ هزار متر مربع و مجموعه‌ای بالغ بر ۱۵ میلیون منبع، به‌عنوان بزرگترین کتابخانه خاورمیانه، بیشتر برای پژوهشگران و متخصصان مناسب است. فعال‌سازی ساختمان شماره ۲ می‌تواند بخشی از ارائه خدمات عمومی‌تر را به خود اختصاص و فشار بر فضای اصلی را کاهش دهد. ibna.ir/x6zN6 @ibna_official

🔰گفت‌وگو با مرجان فولادوند درباره اسطوره و نقلِ آن برای کودکان؛ بازنویسی اسطوره‌ها برای کودکان، کم‌ارزش‌تر از بازآفرینی‌شان نیست 🔸مرجان فولادوند، اسطوره‌پژوه و نویسنده ادبیات کودک و نوجوان، می‌گوید: بازنویسی وفادار به متن، سهم بسیار مهم و باارزشی در آشنا کردن بچه‌ها با روایت‌های کهن و اسطوره‌ها دارد. برخلاف برخی که بازآفرینی را مهم‌تر و ارزشمندتر از بازنویسی می‌دانند باور من بر این است که ارزش‌گذاری در این زمینه، بی‌معناست زیرا یک بازنویسی خوب می‌تواند بچه‌ها را در درجه نخست با آن چیزی که بوده آشنا کند و این اتفاق مهمی است. 🔸رابطه من با اسطوره‌ها از انکار شروع شد. من تصور می‌کردم اسطوره‌ها داستان‌های قدیمی و فانتزی‌هایی هستند که به دوران پیش از تاریخ و روزگار کودکی بشر مربوط می‌شوند اما از هر دری وارد می‌شدم تا خودم و جامعه پیرامون خودم را بشناسم و دلیل رفتارهای خود و رفتارهای جمعی را درک کنم به اسطوره می‌رسیدم. رابطه من با اسطوره از جست‌وجو برای رسیدن به پاسخ یک پرسش شروع شد وگرنه رشته من، اسطوه‌شناسی نبود. 🔸به نظرم آشنایی گروه‌های سنی مختلف، به‌ویژه خردسالان، کودکان و حتی نوجوان‌ها با اساطیر درست پیرو همان قانونی است که در زمینه‌های دیگر هم وجود دارد. یعنی کسانی که می‌خواهند بچه‌ها را با این موضوع آشنا کنند باید در دو زمینه متخصص باشند. باید اسطوره‌ها را به خوبی بشناسند و در این زمینه متخصص باشند، وگرنه گذراندن یک دوره شش‌ماهه و اندکی آشنایی با اساطیر ایرانی به کار نمی‌آید. دوم این‌که از پس نوشتن و تولید کار برای گروه سنی خردسال و کودک برآیند. ibna.ir/x6zMW @ibna_official

🔰روایت ایبنا از کتابفروشی‌های محلی پایتخت -۲۷ نیم قرن با «پیک» به اعتبار کتاب 🔸در شجره‌نامه نشر تهرانِ ایران، نام چهار مرد با پلاک «پیک» کتابفروشی ۵۰ ساله خیابان سی‌ودوم محله شهرآرا، مُهر شده است. 🔸«پیک» اولین کتابفروشی محله، حفظ شده به خواست و همت آقای زارعی فقید و تجربه برادر و همت پسرها و ویترینش برخلاف شناسنامه‌اش رنگ و لعاب امروزی گرفته. 🔸«پیک» را بعد از ۵۰ سال، باید کتابفروشی مدرن تعریف کرد؛ قاعده جذابیتش نه قفسه‌های قدیمی، آهنگِ به قول امروزی‌ها، استندهای گیفت و لوازم‌التحریر است و کتاب‌های داستان ایرانی و فرنگی، شعر، تاریخ و اقتصاد و پای ثابت خیلی از کتابفروشی‌ها، یعنی ادبیات کودک و نوجوان. ibna.ir/x6zMY @ibna_official

🔰آنتونیا شرکا در گفت‌وگو با ایبنا: «پیرپسر» بهترین شکل اقتباس است/ یک تراژدی مدرن را در فیلم می‌بینیم 🔸«پیرپسر» ساخته اکتای براهنی یکی از بارزترین آثار اقتباسی این روزهای سینماست که در عین اقتباسی بودن، زبانی کاملاً مستقل و منطبق با سینمای امروز ایران دارد. 🔸در سینمای جهان و در دوره‌های مختلف اقتباس‌های زیادی از رمان‌ها و داستان‌های داستایفسکی شده اما این بار در ایران کارگردانی مانند اکتای براهنی سراغ اثری می‌رود که تنها منبع اقتباسش داستایفسکی نبوده بلکه در اقتباس از اسطوره‌های ایرانی مثل «رستم و سهراب» گرفته تا اسطوره‌های تا تراژدی یونانی «ادیپ شهریار» (اثر سوفکل) نیز استفاده کرده است. 🔸 به هر حال بخش عمده‌ای از اقتباسش «برادران کارامازوف» فیودور داستایفسکی است و حتی فیلم در جاهایی به «جنایت و مکافات» هم اشاره دارد که منبع اقتباس فیلم قبلی و اول براهنی «پل خواب» بود. من فکر می‌کنم همان‌طور که براهنی پیش از این گفته بود، داستایفسکی نویسنده مورد علاقه‌اش است که از دوران کودکی، پدرش او را تشویق به خواندن رمان‌های این نویسنده می‌کرد و همین موضوع باعث شده تا دلبستگی و علاقه‌ای نسبت به ادبیات روسیه در او ایجاد شود. ibna.ir/x6zNk @ibna_official

🔰تاریخ‌خوانی در گفت‌وگو با عباس پناهی؛ تاریخ آدم را پیر می‌کند 🔸عباس پناهی گفت: تاریخ انسان را در بلندای زمان پیر می‌کند و تجربیاتی ارزشمند از زندگی انسان‌ها در اختیارش قرار می‌دهد. علم تاریخ از نگاه تجربه‌گرایی به معنی چگونه زیستن است. مطالعه عمیق تاریخ موجب می‌شود انسان و یا انسان‌ها از تکرار تجربه بپرهیزند، زیرا این گروه، انسان‌های دانا و هوشمند هستند. 🔸تاریخ ایران مجموعه‌ای از روزهای پرافتخار و روزهای شکست است که اتفاقاً روزهای شکست ما دست‌کمی از روزهای افتخار نداشت، چرا که توانستیم شکست‌ها را تبدیل به پیروزی کنیم و از درون شکست‌ها یک موفقیت و تجربه جدیدی بسازیم. ایرانیان بعد از اینکه از دشمنان خود متحمل شکست‌های تاریخی بزرگ شدند، به کنجی نخزیدند بلکه با تفکر و فرهنگ غنی خود راه، چاره‌ای و الگویی آفریدند و همین مسئله موجب مانایی و پایایی تاریخ ایران شده است. فرهنگ ایران در تاریخ برگ زرین و دستاوری پرافتخار بوده که حتی مهاجمانی به دور از سنت فکر، فرهنگ و تاریخ چون؛ تازیان، مغولان، تاتاران و دیگران را مقهور خود ساخت. 🔸معمولاً تاریخ در کشور ما این‌گونه برای بچه‌های ما بازگو شده است که این شاه، آن سلسله و…، در حالیکه تاریخ، تسلسل سلسله‌ها نیست. در مجموع انتظار ما باید از تاریخ این باشد که تجربه‌گرایی را وارد سیستم آموزشی مدارس کنیم و اینکه تاریخ به صورت اهورا و اهریمنی نشود، یعنی اینکه جریانی خوب و جریانی بد تلقی شود. تاریخ را باید به عنوان یک ظرفی برای جامعه قرار بدهیم که باعث غرور نشود. ibna.ir/x6zHb @ibna_official

🔰رمان «جیمز» نامزد دریافت جایزه صلح دیتون ادبیات علیه فراموشی 🔸پرسیوال اورت با رمان جسورانه جیمز، نه‌فقط بازخوانی‌ای ادبی از یک رمان کلاسیک آمریکایی نوشته مارک تواین ارائه کرده، بلکه روایت خاموش‌شدگان تاریخ را احیا کرده است. 🔸«جیمز»، در بازآفرینی روایت کلاسیک «ماجراهای هاکلبری فین» از منظر شخصیت «جیم» برده سیاه‌پوست به تلاشی بی‌سابقه برای بازپس‌گیری روایت می‌انجامد. مارک تواین در قرن نوزدهم، نخستین تلنگر را به وجدان آمریکایی زد؛ اما اورت در قرن بیست‌ویکم با جسارت تمام، این روایت را از مرکز سفیدپوست آن بیرون می‌کشد و برای حاشین نشین‌های آمریکایی یعنی سیاه پوستان حق سخن گفتن می‌دهد. 🔸اورت با نثری حساب‌شده و سرشار از لایه‌های طنز، خشم و تفکر، تصویری ارائه می‌دهد از اینکه چگونه زبان، همان‌قدر که می‌تواند ابزار ستم باشد، می‌تواند پلی باشد برای رهایی. در جیمز، زبان همچون میدان نبردی است میان حقیقت و جعل، میان حافظه و فراموشی، و میان قدرت و عدالت. ibna.ir/x6zNt @ibna_official

🔰قصه قفسه‌ها- ۱۱ کتابفروشی کمند؛ پناهگاه واژه‌ها در دل اصفهان 🔸کتابفروشی کمند نیم قرن است که در گوشه‌ای از خیابان آمادگاه اصفهان، از کهن‌ترین مناطق اصفهان، هنوز در حال نفس کشیدن و نفس بخشیدن است. 🔸پای صحبت‌های حسین صمصام‌شریعت می‌نشینم. مردی که حالا نیم قرن است نفس در نفس فرهنگ و کتاب دارد. او با نگاهی که از عمق تجربه و سال‌ها تلاش شکل گرفته، می‌گوید: «من سال ۱۳۵۴، در ۱۴ سالگی وارد این مجموعه شدم. از کودکی علاقه خاصی به خواندن کتاب داشتم؛ آن‌قدر که پول‌هایم را جمع می‌کردم و از کتاب‌فروشی کنار مدرسه کتاب می‌خریدم. شاید گاهی از بعضی کتاب‌ها چیزی نمی‌فهمیدم، ولی این علاقه بود که مرا به سمت این شغل کشاند.» 🔸مدیر کتابفروشی کمند اشاره می‌کند که سلیقه‌ها تغییر کرده‌اند؛ روزگاری کتاب‌های کلاسیک و داستان‌های سنتی بیشتر فروش داشتند، ولی اکنون موضوعات متنوع‌تری مثل رمان‌های معاصر، کتاب‌های روان‌شناسی و آموزشی پرطرفدار شده‌اند. این تغییرات، نشان‌دهنده تحولات اجتماعی و نیازهای تازه جامعه است. اما کتاب‌خوان‌های جدی هنوز همان کسانی هستند که کتاب را برای فهم بهتر زندگی می‌خوانند. ibna.ir/x6zbL @ibna_official

🔰در ۸۰ سالگی؛ مدیر نشر یزدان درگذشت 🔸سید مهدی بقایی‌پور، مدیر انتشارات یزدان، پس از مدتی تحمل بیماری دار فانی را وداع گفت. 🔸اولین کتابی که وی منتشر کرد کتاب «کاغذ زر» نوشته غلامحسین یوسفی بود. سپس کتاب‌هایی از محمدعلی اسلامی ندوشن را انتشار داد و کم‌کم به ناشر انحصاری آثار دکتر اسلامی ندوشن مشهور شد. از دیگر کتاب‌های این نشر می‌توان به آثاری از قدرت‌الله روشنی زعفرانلو و سیروس ذکاء اشاره کرد. 🔸از جمله مهم‌ترین کارهایی که انتشارات یزدان انجام داده بود انتشار کتاب دوازده‌جلدی «تاریخ بزرگ جهان» بود که جزو معدود کتاب‌های دارای تأییدیه گروه تاریخ یک دانشگاه است. 🔸دکتر اسلامی ندوشن در مقدمه این کتاب آورده است: «از انتشارات یزدان نیز با امتنان یاد کنم که با خوشرویی، ترجمه و نشر کتابی به این تفصیل را پذیرفت، افسوس که یکی از سهامداران و رئیس هیئت مدیرۀ آن مهندس محمد بقائی‌پور که با علاقه بسیار این مجموعه را پایه‌گذاری کرد، در جوانی روی در نقاب خاک کشید، و اکنون نیست که ثمره کوشش خود را ببیند ibna.ir/x6zMX @ibna_official

🔰پروژه مستندسازی سایمون هال: تعریف دوباره قدرت از دریچه سه انقلاب بزرگ قرن بیستم 🔸در کتاب «سه انقلاب»، سایمون هال با روایتی تحلیلی مسیر سه انقلاب بنیادین روسیه، چین و کوبا را به تصویر می‌کشد و مفاهیم قدرت سیاسی را در بستر تحولات قرن بیستم بازخوانی می‌کند. این اثر نشان می‌دهد چگونه سفرهای سرنوشت‌ساز رهبران و نقش‌آفرینی روزنامه‌نگاران توانست تعریف قدرت را در دوران مدرن دگرگون سازد. 🔸کتاب، از همان ابتدا با ترسیم صحنه خیابان‌های پتروگراد در پاییز ۱۹۱۷، خواننده را با جوّ اجتماعی و بحران‌زده دوره تلاقی می‌دهد، جایی که «سلسله‌مراتب کهنه از بین می‌رود و طبقه کارگر به قدرت می‌رسد». در ادامه، روایت بازگشت ولادیمیر لنین از تبعید در سوئیس و نقش تعیین‌کننده او در سمت و سوی انقلاب روسیه برجسته می‌شود. سایمون هال در این بخش کوشیده است با ارجاع به سفر لنین، نه‌فقط یک رهبر سیاسی، بلکه منطقاً روند شکل‌گیری جریان انقلابی را واکاوی کند. تأکید لنین بر ناکافی بودن انقلاب فوریه و تلاش او برای جهش نظری و عملی به سمت انقلاب اکتبر، در این بخش با استناد به اسناد، مکاتبات و مشاهدات جان رید و دیگران مستند می‌شود. ibna.ir/x6zMQ @ibna_official

🔰در آستانه دومین سالگرد درگذشت نویسنده برجسته سوری نخستین فهرست کوتاه جایزه خالد خلیفه اعلام شد 🔸نخستین دوره جایزه خالد خلیفه، که با هدف حمایت از نویسندگان نوظهور سوری و بزرگداشت یاد نویسنده فقید رمان «مردن کار سختی است» راه‌اندازی شده، با معرفی فهرست کوتاه پنج رمان برگزیده وارد مرحله نهایی شد. 🔸این جایزه درصدد آن است که راه خلیفه را ادامه دهد و به نویسندگانی میدان بدهد که در نخستین گام‌های خود، تلاش می‌کنند روایتی تازه از رنج، امید، تبعید، هویت و زادگاه ارائه کنند. ibna.ir/x6zMk @ibna_official