🔰درباره کتاب «اژدهای بهشتی» اثر کارل ساگان؛ اخراج از «عدن»؛ محصول تکامل هوش در آدمی 🔸کارل ساگان در کتاب «اژدهای بهشتی» با زبانی ساده و مثال‌هایی قابل فهم، از تکامل مغز سخن گفته و سعی کرده در این مسیر از دانش قابل توجه خود در ادبیات و هنر و حتی رجوع به اسطوره‌ها نیز بهره بگیرد. 🔸«اژدهای بهشتی» کتابی درباره تکامل هوش آدمی است. ساگان در این کتاب با پرداختن به مبحث مهمی که داروین پایه‌گذار آن بود، یعنی انتخاب طبیعی، خواننده را از کهکشان‌ها به درون مغز می‌کشاند. او حتی برای تبین این موضوع از علوم کامپیوتری که در دهه نوشتن شدن کتاب، بسیار جدید بود نیز بهره می‌برد. ساگان معتقد است که مغز ما به‌کمک رقیب شایسته‌اش، یعنی کامپیوتر، ناگزیر است تا به تکامل خود ادامه دهد. 🔸ساگان با استناد به یافته‌های دیرین‌شناسان به این موضوع اشاره می‌کند که پایین آمدن اجداد انسان از درخت بر زمین و راه رفتن روی دو پا به قبل از بزرگ‌شدن مغز مربوط است. یک استرالوپیتکوس با حجم مغزی حدود یک‌سوم انسان امروزی قادر بود که روی دو پا راه برود. 🔸ساگان دیگر یافته‌های دیرین‌شناسی را با قصص متون کهن مذهبی مطابقت می‌دهد و اشاره می‌کند که شاید برای اجداد ما در ۳ تا ۴ میلیون سال پیش، باغ عدن چنان تفاوتی با زمین نداشت. در آن دوران تمایزی بین گونه‌های اولیه انسان با سایر جانوران و گیاهان نبود. براساس روایت انجیل، انسان پس از رانده شدن از بهشت است که به مرگ طاقت‌فرسا، پوشیدن لباس، تمایز بین زن و مرد، جنایت و… محکوم می‌شود. ibna.ir/x6zP9 @ibna_official

🔰در گفت‌وگوی ایبنا با مهرداد کورش‌نیا مطرح شد؛ «نردبان شخصیت» را بر اساس کهن الگوهای یونگ نوشتم/ هدفم ساده‌سازی مفاهیم روان‌شناختی بود 🔸مهرداد کورش‌نیا مطرح کرد: من همان ابتدای کتاب تأکید کرده‌ام که این کتاب یک متن روانشناسی نیست، این کتاب دفترچه راهنمایی است برای ورود به جهان کهن‌الگوها و تیپ‌های شخصیتی، بدون آنکه وارد پیچیدگی‌های فلسفی و روانکاوی شویم، با حجمی تعمداً کم و جمع‌وجور، چرا که نسل امروز، حوصله کتاب‌های قطور را ندارند. 🔸نویسنده با تلفیق روان‌شناسی، اسطوره‌شناسی و تجربه عملی خود، الگویی کاربردی برای خلق شخصیت در فیلمنامه، نمایشنامه و داستان ارائه می‌دهد. این کتاب دو فصل دارد: فصل اول به شخصیت‌های مردانه (از جمله زئوس، آپولون، پوزئیدون) و فصل دوم به شخصیت‌های زنانه (مانند آتنا، هرا، آفرودیت) اختصاص یافته است. او با تولید ویدئوهای آموزشی و نگارش کتاب «نردبان شخصیت» در زمینه شخصیت‌شناسی در سینما فعالیت پژوهشی داشته و در آثار مطرحی چون «قصیده گاو سفید»، «بی‌آبان»، و سریال‌هایی مانند «ممنوعه»، «کرگدن» و «دیو و ماه‌پیشونی» به عنوان نویسنده حضور داشته است. در این گفتگو به مفاهیمی چون؛ نسبت بین شخصیت و درام، نقش الهام و دانش در نویسندگی، مفهوم دراماتورژی، و … پرداخته شد. 🔸این کتاب دفترچه راهنمایی است برای ورود به جهان کهن‌الگوها و تیپ‌های شخصیتی، بدون آنکه وارد پیچیدگی‌های فلسفی و روانکاوی شویم. ibna.ir/x6zN8 @ibna_official

🔰تسوندوکو و زیبایی تعلیق؛ در ستایش کتاب‌های نخوانده 🔸در دنیایی که ارزش هر چیز با کارکرد و نتیجه‌اش سنجیده می‌شود، انباشت کتاب‌های نخوانده ممکن است نشانه‌ای از اهمال یا زیاده‌خواهی به نظر برسد. اما طبق مفهوم ژاپنی تسوندوکو، کتاب نخوانده، نه نشانه‌ شکست، بلکه یادگاری از رویایی هنوز محقق ‌نشده است. 🔸کتاب نخوانده، وعده‌ای است بی‌تاریخ. گویی هر بار که چشممان به جلد آن می‌افتد، یادآوری می‌شویم که هنوز امکانی هست، هنوز لحظه‌ای هست که می‌تواند متفاوت از اکنون باشد. تسوندوکو در این معنا، کنشی شاعرانه است؛ ما آینده‌ای را به خانه می‌بریم، آن را در قفسه می‌گذاریم، و با نگاهی کهنه و هر روزه از کنار آن می‌گذریم. اما چیزی در آن باقی می‌ماند که در لحظه مناسب، ما را فراخواهد خواند. 🔸از سوی دیگر، جمع‌آوری کتاب‌ها می‌تواند تجربه‌ای اجتماعی، زیبایی‌شناسانه و حتی آیینی باشد. بسیاری از ما کتاب‌ها را نه فقط برای خواندن، بلکه برای لمس، تماشا و حتی هم‌زیستی با آنها جمع می‌کنیم. جلدها، فونت‌ها، بو و بافت کاغذها، همه به تجربه‌ای جسمانی از حضور کتاب بدل می‌شوند. این حضور، حتی در غیاب خوانده شدن، نوعی امنیت و معنا به فضا می‌بخشد. همان چیزی که در کتابخانه‌ها، چه عمومی چه خصوصی، حس می‌کنیم: حس پناه، سکوت، امکان. شاید باید یاد بگیریم که نه‌تنها در خواندن، که در نخواندن هم شکلی از معنا و زندگی جاری است. تسوندوکو ما را دعوت می‌کند به بازاندیشی درباره رابطه‌مان با کتاب، با زمان، و با خودمان. ibna.ir/x6zPf @ibna_official

🔰درخشش وداد نبی در ایتالیا؛ شاعر سوری برنده جایزه بین‌المللی شعر کامایوره ایتالیا شد 🔸وداد نبی، شاعر سوری، توانست جایزه بین‌المللی شعر کامایوره ۲۰۲۵ را برای مجموعه شعر «قاره‌ای به‌نام تن» که به زبان ایتالیایی ترجمه شده، از آنِ خود کند 🔸در بیانیه هیأت داوران به ریاست شاعر ایتالیایی «میکِله برانکالی» آمده است: «در جنگ، شعر جایی ندارد؛ آن‌چه می‌ماند، تنها ویرانی و مرگ و سرگردانی است، گم‌گشتگی احساسی، دره‌هایی پر از درد و زخم در قاره‌ای به‌نام تن؛ جایی‌که دوست دیروز به دشمن بدل می‌شود. وداد نبی در اشعارش زخم‌های فاجعه سوریه را به دوش می‌کشد؛ فاجعه‌ای که پاپ فرانسیس آن را "جنگ جهانی تکه‌تکه" نامیده است. جنگی که روابط انسانی و شهرهایی چون حلب، یکی از کهن‌ترین شهرهای جهان، را ویران کرده است. در جهانی که گویی بی‌وقفه در حال حرکت است و آدم‌ها پله‌پله به سوی انزوایی متحرک می‌روند، وداد نبی پرسشی را پیش روی دوستان دیروز و دشمنان امروز می‌گذارد؛ پرسشی که شاید تاریخ را بازنویسی کند: چه‌کسی اشک پشیمانی خواهد ریخت؟» ibna.ir/x6zMg @ibna_official

🔰ایبنا گزارش می‌دهد؛ اتحادیه تولید و نشر محتوا در فضای مجازی و مسئله توسعه نشر دیجیتال 🔸رشد صنعت محتوا در حوزه کتاب دیجیتال، ایجاد فضای ارتباطی بین ناشران، پلتفرم‌ها و مخاطبان، همچنین آسیب‌شناسی بازار محتوا ازجمله مباحثی است که می‌توان امیدوار بود با تشکیل اتحادیه تولید و نشر محتوا در فضای مجازی سامان پیدا کند. 🔸با شکل‌گیری اتحادیه، پلتفرم‌هایی که بیش از یک‌میلیون کاربر دارند و تولیدکنندگان محتوا با گردش مالی بیش از یک‌میلیارد تومان و تشکل‌های فعال در حوزه محتوا می‌توانند، به عضویت این اتحادیه دربیایند. این شامل پیام‌رسان‌ها، فروشگاه‌های دیجیتال، کتاب‌های الکترونیکی و تولیدکنندگان محتوا با ظرفیت حداقلی کسب‌وکار است. 🔸به اعتقاد دبیر اتحادیه تولید و نشر محتوا در فضای مجازی، این تشکل به‌عنوان یک نهاد تجمیع‌کننده، مخرج مشترک نظرات دستگاه‌های حاکمیتی و دولتی در حوزه محتوا است. دستگاه‌های مختلف معمولاً به دلیل چالش‌های متعدد نمی‌توانند به‌تنهایی همه فعالیت‌ها را پیش ببرند. اتحادیه این امکان را فراهم می‌کند که نظرات و جهت‌گیری‌های این دستگاه‌ها شنیده شده و در یک مسیر همگرا دنبال شود. این هم‌افزایی موجب می‌شود منابع، بهینه تخصیص یابد، از تمرکز بیش از حد در یک حوزه و کمبود در حوزه دیگر جلوگیری شود و راهبردهای فرهنگی و محتوایی با هماهنگی بیشتری طراحی و اجرا شوند. ibna.ir/x6zLm @ibna_official

🔰تاملی بر یادداشت ماریس کرایزمن درباره نویسندگی و فروتنی؛ چگونه می‌توان نویسنده ماند و در عین حال خوب بود؟ 🔸شاید عمیق‌ترین بخش یادداشت کرایزمن، جایی باشد که از مرگ طبقه خلاق متوسط می‌گوید؛ طبقه‌ای که زمانی می‌توانست با نوشتن مقاله یا کتاب، زندگی‌ای شرافتمندانه و نسبتاً باثبات داشته باشد. امروز، همان طبقه یا به حاشیه رانده شده یا برای بقا، ناچار به پذیرش فرم‌هایی از کار فرهنگی شده که بیشتر مصرف‌گرایانه‌اند تا خلاقانه. 🔸او از فشارهایی سخن می‌گوید که نویسنده و تیم نشر را گرفتار چرخه انتظارات غیر واقع بینانه کرده است: رویای ناممکن دیده شدن در باشگاه‌های کتاب سلبریتی‌ها، افتخار جلد نیویورک تایمز، وسوسه قرار گرفتن در فهرست‌های پرفروش. در مقابل، او از ارزش فروتنی دفاع می‌کند؛ از آگاهی به اینکه اغلبِ این اتفاقات تصادفی‌اند و بیرون از دایره اختیار نویسنده. «نویسنده خوب بودن» از نظر او، یعنی درک همین عدم‌قطعیت‌ها و رفتار محترمانه با کسانی که در پشت‌صحنه نشر، با دستمزد کم و بار سنگین، کار می‌کنند. ibna.ir/x6zNw @ibna_official

🔰به بهانه سالروز عملیات والفجر۲؛ مدل نوین نبرد در کوهستان؛ نتیجه همکاری ارتش، سپاه و هوانیروز پیروزی در شمال‌غرب؛ تسلط بر حاج‌عمران و چومان مصطفی 🔸عملیات والفجر ۲ که در تیرماه سال ۱۳۶۲ در منطقه استراتژیک غرب پیرانشهر و حاج‌عمران به اجرا درآمد، نقطه عطفی در سلسله نبردهای شمال‌غرب کشور محسوب می‌شود. این عملیات با اهدافی همچون انهدام نیروهای دشمن، آزادسازی ارتفاعات مهم و جلوگیری از نفوذ عناصر ضدانقلاب، با موفقیت‌هایی همراه شد که پیامدهای سیاسی و نظامی آن در معادلات جنگ تأثیرگذار بود. 🔸منطقه‌ای که عملیات والفجر ۲ در آن اجرا شد، از موقعیتی سوق‌الجیشی برخوردار بود. پادگان حاج‌عمران در میان ارتفاعاتی قرار گرفته که از شمال به چنارستان و کلاشین، از جنوب به سکران و کدو، از شرق به تمرچین و پیرانشهر و از غرب به تنگه دربند و شهر چومان مصطفی عراق محدود می‌شد. این موقعیت جغرافیایی موجب شده بود که تسلط بر این منطقه، امکان کنترل بر تحرکات ضدانقلاب، حمایت از نیروهای کرد و مخالف بعث و نیز اجرای عملیات‌های نامنظم در عمق خاک عراق را فراهم کند. علاوه بر این، نزدیکی به تأسیسات نفتی کرکوک و شهرهای مهمی مانند اربیل، موقعیت این منطقه را برای نیروهای ایرانی حیاتی‌تر می‌کرد. 🔸در روزهای پس از شروع عملیات، نیروهای ایرانی موفق شدند روستاهایی چون «رایات» را تصرف کرده و با محاصره چند روستای دیگر، گمرک پیرانشهر -حاج‌عمران را نیز آزاد کنند. ibna.ir/x6zPz @ibna_official

🔰در کتاب صلح لینکلن؛ مایکل ورنبرگ روایت رایج از پایان جنگ را به چالش می‌کشد 🔸با انتشار کتاب «صلح لینکلن»، مایکل ورنبرگ روایت سنتی پایان یافتن جنگ داخلی آمریکا را زیر سوال می‌برد و نشان می‌دهد که پایان این نبرد، برخلاف تصور عمومی، فرآیندی طولانی و چندمرحله‌ای بوده است. او با تکیه بر اسناد تاریخی و تحلیل چندلایه، مرز میان جنگ و صلح را بازتعریف می‌کند. 🔸تمرکز این کتاب بر یک پرسش محوری اما بنیادین است: پایان واقعی جنگ داخلی آمریکا کجا و کی رقم خورد؟ نویسنده، برخلاف روایات تثبیت شده تاریخی، روایت‌هایی چندلایه و درهم‌تنیده از حوزه‌های نظامی، سیاسی و اجتماعی را به‌هم پیوند داده و تلاش می‌کند نشان دهد پایان این جنگ، بیش از آنکه لحظه‌ای مشخص داشته باشد، فرآیندی بغرنج و تدریجی بوده است. 🔸ساختار کتاب از روایت سفر و تصمیم‌گیری‌های شخصی آبراهام لینکلن آغاز می‌شود؛ از جمله فصل توصیفی ورود تاریخی او به سیتی پوینت در کنار رود جیمز، اهمیت کشتی River Queen، و مذاکرات نافرجام با نمایندگان موتلفه. نویسنده در فصل‌های بعدی با تحلیل اسناد، سخنرانی‌ها و کنش‌های نظامی و سیاسی، توضیح می‌دهد چگونه امید به آتش‌بس همواره در تعارض با الزام به پایان قطعی و عدالت در مسأله برده‌داری قرار داشت. ورنبرگ به شکل سیستماتیک بخش‌هایی مانند تحلیف دوم ریاست‌جمهوری لینکلن، جزئیات مذاکرات Hampton Roads و سرانجام تسلیم ارتش‌های جنوب را تحلیل می‌کند و نتیجه می‌گیرد که نقطه پایان جنگ، بیش از هر چیز، به شکل روایت آن بستگی داشته است. ibna.ir/x6zPd @ibna_official

🔰کالوم مک‌کان در گفت‌وگو با گاردین: رمان نمی‌تواند به تنهایی جهان را تغییر دهد، اما در دیوار ترکی می‌اندازد! 🔸نویسنده ایرلندی در توضیح فلسفه نوشتنش، قدرت ادبیات را نه در تغییر مستقیم جهان، بلکه در ایجاد تردید و گشودن مسیری برای به چالش کشیدن ساختارهای موجود می‌داند. او باور دارد در جهانی پر از دیوارهای بلندِ سیاسی و اجتماعی، یک رمان خوب می‌تواند همان تَرَک کوچکی باشد که امید به فروریختن دیوار را زنده نگه می‌دارد. 🔸 رمان به‌تنهایی قادر به تغییر این مسائل نیست، اما می‌تواند ترکی کوچک در دیوار ایجاد کند تا دیگران آن ترک را گسترش دهند و شاید روزی آن دیوار فرو بریزد. آیا من لزوماً نویسندگان را به کنشگری فرا می‌خوانم؟ نه، اما شخصاً احساس می‌کنم به این کار موظفم. نوشتن درباره اسرائیل و فلسطین در «اَپیروگون» موضوعی سنگین بود و البته مخاطراتی به همراه داشت، اما شاید همین اثر مختصر بتواند اندیشه متعارف را اندکی جابه‌جا کند. نویسندگان دیگر به‌اندازه گذشته اهمیت ندارند؛ این روزها باید از نیازی درونی و با جسارت نوشت و همین برای من جذاب است. دوست دارم پشتم به دیوار باشد. ibna.ir/x6zH7 @ibna_official

🔰انتشار پژوهش «خوب نمی‌خوانند» در دانشگاه‌های آمریکا؛ جهان ما دیگر از شخصیت‌های معنوی و ادبی بهره‌ای نمی‌برد 🔸در روزگاری که همه‌چیز به زبان ساده تقلیل یافته و آموزش بدل به تکرار شعارهای بی‌اثر شده، مقاله‌ای با عنوان «خیلی خوب نمی‌خوانند» در دانشگاه‌های آمریکا نه فقط از بحران درک مطلب سخن می‌گوید، بلکه ما را با حقیقتی مواجه می‌کند که سال‌هاست از آن گریخته‌ایم: حقیقت زوال فهم، فقدان حکمت، و ناتوانی تمدن ما در تربیت نسلی که بتواند با جهان گفت‌وگو کند. «اگر می‌خواهیم بچه‌ها خواندن یاد بگیرند، مادران باید بخشی از آرزوهایشان را کنار بگذارند.» این جمله شاید زننده و آزاردهنده به‌نظر برسد ولی حقیقت این است که ما تربیت فرزندان را به دوش زنان انداخته و هیچ پاداشی هم برای این روند در نظر نگرفته‌ایم. 🔸شاید خواننده مدرن در برابر این دو واژه گارد بگیرد چون متاسفانه در جهانی قرار گرفته‌ایم که از دین می‌گریزد و طبیعت را در مقالات زیست‌محیطی مصرف می‌کند. اما آنچه نویسنده یادآور می‌شود، نه بازگشت به دین، بلکه پذیرش محدودیت است؛ محدودیتی که غرور مدرن ما تاب شنیدنش را ندارد. ibna.ir/x6zJg @ibna_official

🔰مدیرعامل انتشارات علمی و فرهنگی به ایبنا خبر داد؛ خسارت ۲۰ میلیاردی جنگ به انتشارات علمی و فرهنگی بودجه‌ای برای بازسازی نداریم 🔸مدیرعامل انتشارات علمی و فرهنگی با اشاره به ادامه فعالیت این مجموعه با وجود آسیب‌های جنگ ۱۲ روزه، از کارشناسی خسارت ۲۰ میلیارد تومانی خبر داد. 🔸 فعلاً بودجه‌ای برای تامین هزینه تعمیرات و بازسازی نداریم، با این وجود معتقدیم که کار فرهنگ و دانش نباید به تعویق بیفتد؛ بنابراین همکاران با ظرفیت نسبی، کار خود را شروع کردند و کارهای انتشارات در حال انجام و پیگیری است. 🔸نباید فراموش کنیم، همه مشکلات اقتصادی و اجتماعی ناشی از سستی زیربنای فرهنگی است؛ در چنین شرایطی جریان سازنده فرهنگ باید ادامه داشته باشد و این موضوع برای همکاران در علمی و فرهنگی اهمیت دارد؛ زیرا بر این باوریم، چنین مکانی‌هایی مثل مکان‌های تاریخی است و فعالیت آن‌ها را نباید متوقف کرد، هرچند اگر درآمد کافی نداشته باشد. ibna.ir/x6zNT @ibna_official

🔰گفت‌وگو با دکتر غلامعلی حداد عادل درباره ترجمه «تمهیدات»؛ کانت می‌خوانم، اما کانتی نیستم 🔸کانت طوری است که می‌توان پنجه در پنجه‌ او انداخت و با او زورآزمایی کرد غلامعلی حداد عادل در گفت‌وگو با ایبنا گفت:‌ من بیشتر به فلسفه اسلامی علاقه دارم و در فلسفه اسلامی به ملاصدرا علاقه‌مند هستم. منتها فکر می‌کنم تامل در فلسفه فیلسوفی مثل کانت به ما کمک می‌کند تا سوال‌هایی را که کانت را وادار به طرح جدید کرد، به فلسفه اسلامی عرضه کنیم و ببینیم فلسفه اسلامی چه پاسخی ارائه می‌دهد. 🔸علت اینکه در بین فیلسوفان اروپایی کانت بیش تر از همه در ایران خوانده شده و تدریس شده و مطرح است، این است که جنس استدلال‌های کانتی امکان یک نوع مقایسه‌ای میان فلسفه اسلامی و فلسفه اروپایی را فراهم می‌کند یعنی کانت به شیوه‌ای استدلال می‌کند که حکمای اسلامی استدلال می‌کنند. البته ممکن است این دو دسته استدلال به دو نتیجه متفاوت برسد، اما این دو فلسفه می‌توانند با هم درگیر شوند، مثل دو کشتی‌گیر که هر دو اهل فن هستند و می‌توانند با هم کشتی بگیرند. 🔸علت اصلی توجه به فلسفه کانت همین بزرگی و اهمیت اوست. کما اینکه هارتناک در مقدمه کتاب «نظریه معرفت کانت» می‌گوید «منزلت کانت در فلسفه جدید شبیه منزلت افلاطون و ارسطو در فلسفه یونان و فلسفه قدیم غرب است». بنابراین این علت اصلی توجه به اوست. منتها نوع بیان کانت طوری است که همان طور که عرض کردم، به فلسفه تطبیقی راه می‌دهد. ibna.ir/x6zPH @ibna_official