🔰قصه قفسه‌ها- ۱۲ کتابفروشی گلبهار؛ محل آشنایی آذریزدی با اسلامی ندوشن 🔸برخی کتابفروشی‌ها فقط محل عرضه کتاب نیستند بلکه زادگاه جریان‌های فکری و فرهنگی هستند و کتابفروشی گلبهار در این جرگه است. آذریزدی که سال‌ها در این کتابفروشی مشغول کار بود، بزرگ‌ترین دستاورد این سال‌ها را آشنایی با چهره‌های برجسته فرهنگی از غلامعلی رئیس یزدی صاحب بزرگ‌ترین کتابخانه شخصی یزد تا محمدعلی اسلامی ندوشن می‌دانست. 🔸مهدی آذر یزدی، که خود روزهایی از جوانی را در این کتابفروشی گذرانده، در خاطراتش می‌نویسد: «کودکان دبستانی که از بازار می‌گذشتند، به هم خبر می‌دادند: بچه‌ها! اینجا هم یک گلبهار وا شده!» اشاره‌ای به اهمیت چنان مکان‌هایی در آن روزگار که نام «گلبهار» برای مردم یزد، مترادف با خود کتابفروشی شده بود. 🔸هرچند این کتابفروشی در نهایت به سرنوشت بسیاری از مؤسسات فرهنگی قدیمی دچار شد، اما میراث آن تا امروز زنده است. آذریزدی بزرگ‌ترین دستاورد این سال‌ها را آشنایی با چهره‌های برجسته فرهنگی می‌دانست: از غلامعلی رئیس یزدی صاحب بزرگ‌ترین کتابخانه شخصی یزد و عبدالحسین آیتی نویسنده تاریخ یزد تا محمدعلی اسلامی ندوشن و محمود افشار صاحب مجله آینده. ibna.ir/x6zqC @ibna_official

🔰گفت‌وگوی ایبنا با نویسندگان کتاب‌های «نقاشی قهوه‌خانه‌ای»؛ نقاشی قهوه‌خانه‌ای حافظه تصویری مردم ایران است 🔸سمیه حمیدی نویسنده کتاب نقاشی قهوه‌خانه‌ای مطرح کرد: نقاشی قهوه‌خانه‌ای از دل فرهنگ عامه برخاسته، هنری مردمی است که در فضای قهوه‌خانه‌ها شکل گرفت و مخاطب آن تودۀ مردم بودند. از آنجایی که بسیاری از مخاطبان سواد خواندن و نوشتن نداشتند، تصویر جای متن را می‌گرفت و نقاش روایت را منتقل می‌کرد 🔸حمیدی: ویژگی اصلی نقاشی قهوه‌خانه‌ای پیوند عمیق با آن هویت ایرانی است؛ به‌گونه‌ای‌که در آن، تصویر قهرمانان شاهنامه، صحنه‌های مذهبی مانند قیام عاشورا، روایت‌های عرفانی، داستان‌های عامیانه و موضوعات مربوط به زندگی روزمره مردم بازتاب یافته است. از این‌رو، می‌توان گفت که این سبک از نقاشی نه فقط یک ابزار هنری، بلکه رسانه‌ای مهم برای حفظ و انتقال بخش‌هایی از هویت تاریخی و فرهنگی ایرانیان است. 🔸عشقی: روایت‌گری و تلاش برای یادآوری داستان‌ها و نگهداری آنچه در گذشته مانده و باید به آینده برسد. در عین حال دربند نبودن و رهایی در آنچه می‌خواهد بازگو کند، ویژگی ممتاز آن است. 🔸حمیدی:در واقع می‌توان گفت که این سبک از نقاشی روایت‌محور است؛ روایت‌های مذهبی، حماسی و عامیانه که از طریق سنت شفاهی به مردم منتقل شده‌بود و حالا از زبان نقالان گفته می‌شد. به همین دلیل می‌توان گفت نقاشی قهوه‌خانه‌ای یکی از صادقانه‌ترین آینه‌های فرهنگ عامه به شمار می‌آید ibna.ir/x6zLT @ibna_official

🔰پژوهشگر جنگ در گفت‌وگو با ایبنا؛ هدف اصلی پرواز دوران: پالایشگاه، نه اجلاس! 🔸نادیده گرفتن قدرت و تأثیرگذاری استراتژیک نیروی هوایی ارتش در جنگ مهدی بابا محمودی،مولف گفت:شهید دوران از این جهت که در عملیات انهدام پالایشگاه الدوره بغداد برای برهم زدن اجلاس سران غیرمتعهد هواپیمایش مورد اصابت قرار گرفت، مهم است. او در آن شرایط می‌توانست اسیر شود، اما اسارت را نپذیرفت و شهید شد. 🔸اهمیت شهید دوران را اگر مطالعه بفرمایید، جواب خیلی مفصل و مشهورش در کتاب «ناصر ایجکت نکن» آمده که چرا شهید دوران از این جهت که در عملیات انهدام پالایشگاه الدوره بغداد برای برهم زدن اجلاس سران غیرمتعهد هواپیمایش مورد اصابت قرار گرفت، مهم است. او در آن شرایط می‌توانست اسیر شود، اما اسارت را نپذیرفت و شهید شد. این انتخاب باعث شد که او نسبت به دیگران متمایز باشد. البته اسارت ننگ نیست، چون خیلی از خلبانان ما اسیر شدند و ما به آن‌ها افتخار می‌کنیم؛ آن‌ها هم شجاع بودند و در خاک دشمن اسیر شدند. 🔸یکی از ویژگی‌های ویژه شهید دوران نسبت به دیگران همین تصمیم او در آن لحظه بحرانی بود. دومین ویژگی مهم، اقدام شجاعانه محمود اسکندری بود که در همان عملیات با موفقیت اجلاس سران را برهم زدند؛ کاری که وزارت امور خارجه با تمام تلاش‌ها و رایزنی‌ها نتوانست انجام دهد. 🔸 شهید عباس دوران چهره‌ای شناخته‌شده و بزرگ در تاریخ نیروی هوایی است و طبیعی‌ست که نام ایشان برجسته باشد. اما در سایه این شهرت، نقش جناب اسکندری کمتر دیده شده، در حالی که کار اصلی و تعیین‌کننده در همان عملیات را ایشان انجام دادند. ibna.ir/x6zQH @ibna_official

🔰وزیر فرهنگ در تالار وحدت عنوان کرد؛ آماده‌باش تاریخی بخشی از هویت دفاعی ملت ایران است ما نه کشوری کم‌شناسنامه‌ایم و نه ملتی با حافظه‌ای منقطع 🔸وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در مراسم «تا ابد ایران» پاسداشت شهدای فرهنگ، هنر و رسانه گفت: رژیم صهیونیستی خطای محاسباتی نسبت به واکنش مردم ایران داشت و این خطای خود را در جنگ ۱۲ روزه نشان داد. 🔸ایران در چهارراه تاریخی شرق و غرب و شمال و جنوب قرار دارد. این موقعیت خاص باعث شده ایران همواره در معرض تهاجمات و تحولات بزرگ تاریخی باشد و در عین حال، یک آمادگی دفاعی مستمر در دل جامعه ایرانی نهادینه شود. این آماده‌باش تاریخی، بخشی از هویت دفاعی ملت ایران است؛ موضوعی که دشمنان از درک آن عاجزند. 🔸ایران کشوری با تاریخی پیوسته، ممتد و تمدنی است. ما نه کشوری کم‌شناسنامه‌ایم و نه ملتی با حافظه‌ای منقطع. چه در تاریخ اسطوره‌ای و چه در تاریخ مکتوب، ملت ایران با حماسه‌های پهلوانی و عرفانی شکل گرفته است. این ترکیب، قدرتی منحصربه‌فرد در فرهنگ و مقاومت ما ایجاد کرده است. ibna.ir/x6zRW @ibna_official

🔰گفت‌وگو با جعفر توزنده‌جانی به‌مناسبت انتشار کتاب «درختِ جان»؛ داستان پیرزن دلسوزی که به فکر دیگران بود 🔸در داستان «درختِ جان» با مادر سکینه روبرو هستیم که وقتی درخت خشکی از او درخواست آب می‌کند، درخت سبز می‌شود و گل‌های آبی می‌دهد. گل‌ها به میوه‌های قلمبه و شیرین تبدیل می‌شوند و مادر سکینه برای بچه‌های ده میوه می‌برد. به همه میوه رسید به جز پسرک یتیم. مادر سکینه تصمیم می‌گیرد هر طور شده برای او میوه بیاورد. 🔸کار امثال مادر سکینه کار عجیبی نیست. در گذشته، از این دست آدم‌ها که حاضر بودند همه‌چیز، حتی جانشان را بدهند، زیاد بود. حالا شاید کمی کمرنگ شده، اما هنوز هم هستند پدر و مادرهایی که برای بچه‌هایشان حاضرند از جانشان بگذرند، حتی برای دیگران. من هم چه زن، چه مرد، از این آدم‌ها زیاد دیده‌ام. علاوه بر این، مادر سکینه نماد زمین است؛ زمینی که با دادن آب به درخت‌ها و گیاهان اطراف روستا، آنجا را به جنگلی سرسبز تبدیل می‌کند و دلش نمی‌خواهد کسی به مرادش نرسد. راستش، وقت نوشتن داستان، نگاهی هم به مادر خودم داشتم. 🔸 از همان کودکی، یادم هست وقتی غذا را سر سفره می‌گذاشت، به ندرت با ما غذا می‌خورد. چای می‌خورد و به خوردن ما نگاه می‌کرد، انگار می‌خواست مطمئن شود غذا کم نیاید. نه این‌که ما نداشته باشیم، اتفاقاً همیشه غذا زیاد بود. ibna.ir/x6zQ2 @ibna_official

🔰رئیس جمهور: پای ایران که در میان باشد، اختلافات رنگ می‌بازد 🔸مسعود پزشکیان گفت: ملت ایران در برابر زور، ظلم و ستم سر خم نکرده و نخواهد کرد. در تاریخ هم نشان داده‌اند که وقتی پای ایران در میان است، اختلافات را کنار می‌گذارند. 🔸مردم، جانانه به میدان آمده‌اند. با آب پاکی روی دست نامردان ریخته‌اند. برای ایران، برای این آب‌وخاک، از همه‌چیز گذشتند. درود بر شرف و عزت این مردم. دولت خود را خدمتگزار و نوکر مردم می‌داند و صادقانه تلاش می‌کنیم هرچه در توان داریم، در طبق اخلاص بگذاریم. 🔸تا زمانی که جان داریم و نفس می‌کشیم، این راه را ادامه خواهیم داد. ما قدردان مردم و عزت آن‌هاییم. هرکه علی‌رغم دلخوری‌ها، ایران را تنها نگذاشت، برای ما محترم است. این راه را با قدرت ادامه خواهیم داد. ibna.ir/x6zSk @ibna_offical

🔰گزارش ایبنا از مشهد؛ کودکان جاهدشهر با «نور امید» کتاب‌خوان‌تر از همیشه شدند 🔸 «نور امید» کتابخانه‌ای کوچک در منطقه جاهدشهر مشهد است که با ۷۰۰ عضو فعال، کودکان و نوجوانان منطقه را کتاب‌خوان‌تر از قبل کرده است. 🔸به خاطر فضای کوچک این کتابخانه، کتاب‌ها را خیلی گزینشی برای ثبت در این کتابخانه انتخاب می‌کنم، شاید در طول سال، ۵ هزار کتاب به این کتابخانه بیاید اما از میان آن‌ها تنها هزار کتاب را ثبت می‌کنم و بقیه را به مرکز مبادله استان می‌فرستم تا به دیگر کتابخانه‌ها اختصاص داده شود، بنابراین ما اینجا کتاب‌های گزینشی و خوبی را داریم و کیفیت بر کمیت غلبه کرده است. 🔸کودکان که به صورت رایگان می‌توانند عضو این کتابخانه شوند، مبلغ عضویت نوجوانان نیم‌بها است و دیگر افراد هم با یک قطعه عکس و پرداخت مبلغ عضویت می‌توانند عضو شوند ضمن اینکه افراد با عضویت در کتابخانه نور امید امکان استفاده از کتابخانه‌های سراسر کشور را هم دارند. ibna.ir/x6zPN @ibna_official

🔰مروری بر «خطا بر قلم صنع؟»؛ زلزله در باورهای تئولوژیک 🔸کتاب، روایتی صمیمی، جسورانه و در عین حال فلسفی از یکی از کهن‌ترین و پیچیده‌ترین چالش‌های ایمان دینی است: «چرا شر وجود دارد؟» اثر حاضر با نگاهی تلفیقی از فلسفه دین، فلسفه اخلاق و تجربه زیسته می‌کوشد باور به خدای اخلاقی را با واقعیات دردناک شرور جهان آشتی داده، مسئله شر را از ارتفاعات انتزاعی به کوچه و خیابان، به مترو و صف نان، و به اتاق قرنطینه کرونایی ‌بکشاند. 🔸«خطا بر قلم صنع؟» در اصل، نسخه‌ای بازنگری‌شده از پایان‌نامه کارشناسی ارشد نویسنده در رشته فلسفه دین است، با راهنمایی دکتر ابوالقاسم فنایی، فیلسوف اخلاق و مدرس دانشگاه. اما این اثر به‌هیچ‌وجه حالت آکادمیک خشک ندارد. نویسنده از همان آغاز، با صراحت و صداقت، می‌گوید دغدغه‌اش در این تحقیق نه کسب نمره و مدرک، بلکه پاسخی به سوالی وجودی و عمومی است: «اگر خدایی هست که قادر، عالم و خیرخواه است، پس چرا شر در جهان وجود دارد؟». 🔸نویسنده با الهام از ویتگنشتاین و رویکردهای فلسفه کاربردی، فلسفه را نه برای فلسفه، بلکه برای درمان درونی انسان معاصر می‌خواهد. او معتقد است دوران «فلسفه برای فلسفه» گذشته است. انسان مدرن، رنج‌دیده از جنگ، فقر، ویروس و بی‌عدالتی، دیگر حوصله نظریه‌پردازی‌های انتزاعی را ندارد. او فلسفه را برای تسکین دردهایش می‌خواهد، و اگر به فلسفه دین روی می‌آورد، برای آن است که به پرسش‌هایی چون «چرا خدا کاری نمی‌کند؟» پاسخ بیابد، نه اینکه درباره حدوث ذاتی و مثال منفصل بحث کند. ibna.ir/x6zNS @ibna_official

🔰نگاهی به کتاب «انقلاب مشروطه؛ جنبش آزادی‌خواهی ایرانیان»؛ رهایی از خودکامگی 🔸مشروطه‌خواهان خط‌شکن استبداد بودند کتاب «انقلاب مشروطه: جنبش آزادی‌خواهی ایرانیان» اثر علیرضا ملائی توانی، بررسی جامع و مستندی است از یکی از مهم‌ترین تحولات سیاسی و اجتماعی تاریخ معاصر ایران که در آن زوایای مختلف جنبش آزادی‌خواهی، از دلایلی که باعث پدید آمدن انقلاب مشروطه شد تا پیامدهای گسترده آن در عرصه‌های سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی به تفصیل بازگو می‌شود. 🔸در این اثر، مولف با بهره‌گیری از اسناد تاریخی معتبر، شرایط و زمینه‌های ظهور موج آزادی‌خواهی را در جامعه ایران شرح می‌دهد. او ابتدا به تشریح علل و عوامل داخلی از جمله نارضایتی‌های عمومی، تلاش‌های اندیشمندان و روشنفکران و نیز تاثیرات مستقیم نظام‌های استبدادی پیشین و فشارهای بیرونی که بر آتش این جنبش می‌افزود، می‌پردازد. سپس، کتاب با زبانی روان ولی دقیق، روند شکل‌گیری و تکامل انقلاب مشروطه را، از آغاز جنبش تا دستیابی به نظامی مبتنی بر قانون و نمایندگی مردمی، به تصویر می‌کشد. 🔸آزادی‌خواهی و حاکمیت قانون مهمترین انگیزه جنبش‌های ملی ایرانیان در صد و پنجاه سال اخیر است که نخستین‌بار در انقلاب مشروطه چهره زودگذر خود را نمایان ساخت. دشواری‌ها و هزینه‌های فراوان مهار خودکامگی نشان می‌دهد که آزادی کالایی کمیاب است. نه منتقدان آزادی‌خواه و کنشگران اصلاح‌گر ایرانی پس از مشروطه توانستند ائتلافی فراگیر برای تحقق آزادی‌های مدنی شکل دهند و نه حکومت گران ایرانی به آرمان‌های دموکراتیک متعهد ماندند. ibna.ir/x6zQT @ibna_official

🔰آسیب‌شناسی نشر بومی - ۶ فاصله میان قلم و چاپخانه؛ چرا مؤلفان کردستانی ناشران تهرانی را ترجیح می‌دهند؟ 🔸در سال‌های اخیر، در کنار رشد کیفی و کمی آثار ادبی و پژوهشی در استان کردستان، همچنان شاهدیم که بسیاری از مؤلفان و نویسندگان بومی، به جای همکاری با ناشران بومی، آثار خود را برای انتشار به ناشران پایتخت می‌سپارند. این انتخاب، هرچند گاه از سر ضرورت و تجربه‌گرایی است، اما بی‌شک تبعاتی برای صنعت نشر و هویت فرهنگی استان در پی دارد. 🔸در سال‌های اخیر، اگرچه فضای نشر در استان کردستان نسبت به دهه‌های پیش رشد محسوسی داشته، اما همچنان یک شکاف مشخص میان مؤلفان بومی و ناشران استانی احساس می‌شود. بسیاری از نویسندگان کردستانی، حتی آن‌ها که ساکن استان هستند، ترجیح می‌دهند آثارشان را به ناشران تهرانی یا خارج از استان بسپارند. این انتخاب، تنها به دلایل فنی یا امکانات چاپ خلاصه نمی‌شود، بلکه بازتابی از بی‌اعتمادی متقابل، نبود زیرساخت توزیع، دغدغه‌های حرفه‌ای و گاه حتی مسائل فرهنگی و هویتی است. 🔸در چنین فضایی، ناشران بومی نه تنها در رقابت با مراکز نشر پایتخت توان مالی و تبلیغاتی لازم را ندارند، بلکه در اغلب موارد حتی در نگاه نویسندگان محلی نیز به گزینه‌ای حاشیه‌ای تبدیل شده‌اند. 🔸گویی نویسنده کردستانی، برای دیده‌شدن ناچار است از مرزهای جغرافیایی زادگاهش عبور کند و به جایی پناه ببرد که نظام نشر ساختارمندتری دارد؛ اما آیا واقعاً این تنها راه است؟ چرا ارتباط پایداری میان مؤلفان محلی و ناشران بومی شکل نگرفته؟ ibna.ir/x6zww @ibna_official

🔰درباره رمان «تَرکه‌مَرد» دشیل هَمِت؛ پایان یک نویسنده، آغاز یک الگو در ادبیات جنایی 🔸در دل نیویورکِ پرزرق‌وبرق دهه ۳۰، مردی لاغر با گذشته‌ای تاریک و زبانی تیز، پرده از جنایتی می‌کشد که زیر لایه‌ای از گفت‌وگوهای نیش‌دار و ظاهر آراسته، حقیقتی خونین را پنهان کرده است. «ترکه‌مرد» نه‌فقط یک رمان جنایی‌ست، بلکه تصویری زنده از جامعه‌ آمریکا در عصر بحران اقتصادی و شاهکاری از نویسنده‌ای است که ژانر جنایی تاریک یا همان نوآر را برای همیشه متحول کرد: دشیل همت. 🔸همت با آثاری همچون «شاهین مالت» (The Maltese Falcon)، «خرمن سرخ» (Red Harvest) و «کلید شیشه‌ای» (The Glass Key)، بنیان‌گذار سبکی شد که بعدها با عنوان «نوآر» (Noir) شناخته شد؛ سبکی که در آن دنیای جنایی، خاکستری، فاسد و آمیخته به طنز تلخ و سردرگمی اخلاقی است. او نه‌تنها نویسنده‌ای متعهد به ادبیات، بلکه انسانی فعال در مسائل اجتماعی بود. در دهه ۱۹۴۰، به‌خاطر عقاید چپ‌گرایانه‌اش تحت تعقیب دولت آمریکا قرار گرفت و حاضر نشد در دادگاه همکاری کند و حتی زندانی شد. 🔸همت در «ترکه مرد» موفق شده طنز و خشونت را در کنار هم بنشاند؛ نه به‌نحوی که طنز، از جدیت جنایت بکاهد، بلکه طوری که این دو، جهان سرد و بی‌اعتمادی را ملموس‌تر کنند. نیک با بی‌اعتنایی ظاهری‌اش به خشونت، ما را به تأمل درباره پوچی این جنایت‌ها می‌کشاند. گاه خنده‌مان می‌گیرد، گاه بهت‌زده می‌شویم؛ و گاه، هر دو حس هم‌زمان پدیدار می‌شوند. ibna.ir/x6zSz @ibna_official

🔰یک استاد دانشگاه مطرح کرد؛ وطن در شاهنامه به معنی مطالبه برای عدالت است 🔸یک استاد دانشگاه گفت: وطن در خیزش و کنشِ قهرمانان شاهنامه، به معنای «دولت» و مطالبه عدالت در مدیریت کلان و حکمرانی به کار رفته است. 🔸منظومه حماسی شاهنامه که در دوره حاکمیت سامانیان و غزنویان پدید آمد، به قصه کاوه آهنگر و یار و همراه او فریدون پرداخته است و وطن در خیزش و کنش قهرمانان این قصه، به معنای «دولت» و مطالبه عدالت در مدیریت کلان و حکم‌رانی در قلمروی ایران و جنبش و خیزش در برابر حکمرانی ظالمانه بر مردمان «خاک» و قلمروی ایران به کار رفته است. ibna.ir/x6zSJ @ibna_official