🔰مروری بر «خطا بر قلم صنع؟»؛ زلزله در باورهای تئولوژیک 🔸کتاب، روایتی صمیمی، جسورانه و در عین حال فلسفی از یکی از کهن‌ترین و پیچیده‌ترین چالش‌های ایمان دینی است: «چرا شر وجود دارد؟» اثر حاضر با نگاهی تلفیقی از فلسفه دین، فلسفه اخلاق و تجربه زیسته می‌کوشد باور به خدای اخلاقی را با واقعیات دردناک شرور جهان آشتی داده، مسئله شر را از ارتفاعات انتزاعی به کوچه و خیابان، به مترو و صف نان، و به اتاق قرنطینه کرونایی ‌بکشاند. 🔸«خطا بر قلم صنع؟» در اصل، نسخه‌ای بازنگری‌شده از پایان‌نامه کارشناسی ارشد نویسنده در رشته فلسفه دین است، با راهنمایی دکتر ابوالقاسم فنایی، فیلسوف اخلاق و مدرس دانشگاه. اما این اثر به‌هیچ‌وجه حالت آکادمیک خشک ندارد. نویسنده از همان آغاز، با صراحت و صداقت، می‌گوید دغدغه‌اش در این تحقیق نه کسب نمره و مدرک، بلکه پاسخی به سوالی وجودی و عمومی است: «اگر خدایی هست که قادر، عالم و خیرخواه است، پس چرا شر در جهان وجود دارد؟». 🔸نویسنده با الهام از ویتگنشتاین و رویکردهای فلسفه کاربردی، فلسفه را نه برای فلسفه، بلکه برای درمان درونی انسان معاصر می‌خواهد. او معتقد است دوران «فلسفه برای فلسفه» گذشته است. انسان مدرن، رنج‌دیده از جنگ، فقر، ویروس و بی‌عدالتی، دیگر حوصله نظریه‌پردازی‌های انتزاعی را ندارد. او فلسفه را برای تسکین دردهایش می‌خواهد، و اگر به فلسفه دین روی می‌آورد، برای آن است که به پرسش‌هایی چون «چرا خدا کاری نمی‌کند؟» پاسخ بیابد، نه اینکه درباره حدوث ذاتی و مثال منفصل بحث کند. ibna.ir/x6zNS @ibna_official

🔰نگاهی به کتاب «انقلاب مشروطه؛ جنبش آزادی‌خواهی ایرانیان»؛ رهایی از خودکامگی 🔸مشروطه‌خواهان خط‌شکن استبداد بودند کتاب «انقلاب مشروطه: جنبش آزادی‌خواهی ایرانیان» اثر علیرضا ملائی توانی، بررسی جامع و مستندی است از یکی از مهم‌ترین تحولات سیاسی و اجتماعی تاریخ معاصر ایران که در آن زوایای مختلف جنبش آزادی‌خواهی، از دلایلی که باعث پدید آمدن انقلاب مشروطه شد تا پیامدهای گسترده آن در عرصه‌های سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی به تفصیل بازگو می‌شود. 🔸در این اثر، مولف با بهره‌گیری از اسناد تاریخی معتبر، شرایط و زمینه‌های ظهور موج آزادی‌خواهی را در جامعه ایران شرح می‌دهد. او ابتدا به تشریح علل و عوامل داخلی از جمله نارضایتی‌های عمومی، تلاش‌های اندیشمندان و روشنفکران و نیز تاثیرات مستقیم نظام‌های استبدادی پیشین و فشارهای بیرونی که بر آتش این جنبش می‌افزود، می‌پردازد. سپس، کتاب با زبانی روان ولی دقیق، روند شکل‌گیری و تکامل انقلاب مشروطه را، از آغاز جنبش تا دستیابی به نظامی مبتنی بر قانون و نمایندگی مردمی، به تصویر می‌کشد. 🔸آزادی‌خواهی و حاکمیت قانون مهمترین انگیزه جنبش‌های ملی ایرانیان در صد و پنجاه سال اخیر است که نخستین‌بار در انقلاب مشروطه چهره زودگذر خود را نمایان ساخت. دشواری‌ها و هزینه‌های فراوان مهار خودکامگی نشان می‌دهد که آزادی کالایی کمیاب است. نه منتقدان آزادی‌خواه و کنشگران اصلاح‌گر ایرانی پس از مشروطه توانستند ائتلافی فراگیر برای تحقق آزادی‌های مدنی شکل دهند و نه حکومت گران ایرانی به آرمان‌های دموکراتیک متعهد ماندند. ibna.ir/x6zQT @ibna_official

🔰آسیب‌شناسی نشر بومی - ۶ فاصله میان قلم و چاپخانه؛ چرا مؤلفان کردستانی ناشران تهرانی را ترجیح می‌دهند؟ 🔸در سال‌های اخیر، در کنار رشد کیفی و کمی آثار ادبی و پژوهشی در استان کردستان، همچنان شاهدیم که بسیاری از مؤلفان و نویسندگان بومی، به جای همکاری با ناشران بومی، آثار خود را برای انتشار به ناشران پایتخت می‌سپارند. این انتخاب، هرچند گاه از سر ضرورت و تجربه‌گرایی است، اما بی‌شک تبعاتی برای صنعت نشر و هویت فرهنگی استان در پی دارد. 🔸در سال‌های اخیر، اگرچه فضای نشر در استان کردستان نسبت به دهه‌های پیش رشد محسوسی داشته، اما همچنان یک شکاف مشخص میان مؤلفان بومی و ناشران استانی احساس می‌شود. بسیاری از نویسندگان کردستانی، حتی آن‌ها که ساکن استان هستند، ترجیح می‌دهند آثارشان را به ناشران تهرانی یا خارج از استان بسپارند. این انتخاب، تنها به دلایل فنی یا امکانات چاپ خلاصه نمی‌شود، بلکه بازتابی از بی‌اعتمادی متقابل، نبود زیرساخت توزیع، دغدغه‌های حرفه‌ای و گاه حتی مسائل فرهنگی و هویتی است. 🔸در چنین فضایی، ناشران بومی نه تنها در رقابت با مراکز نشر پایتخت توان مالی و تبلیغاتی لازم را ندارند، بلکه در اغلب موارد حتی در نگاه نویسندگان محلی نیز به گزینه‌ای حاشیه‌ای تبدیل شده‌اند. 🔸گویی نویسنده کردستانی، برای دیده‌شدن ناچار است از مرزهای جغرافیایی زادگاهش عبور کند و به جایی پناه ببرد که نظام نشر ساختارمندتری دارد؛ اما آیا واقعاً این تنها راه است؟ چرا ارتباط پایداری میان مؤلفان محلی و ناشران بومی شکل نگرفته؟ ibna.ir/x6zww @ibna_official

🔰درباره رمان «تَرکه‌مَرد» دشیل هَمِت؛ پایان یک نویسنده، آغاز یک الگو در ادبیات جنایی 🔸در دل نیویورکِ پرزرق‌وبرق دهه ۳۰، مردی لاغر با گذشته‌ای تاریک و زبانی تیز، پرده از جنایتی می‌کشد که زیر لایه‌ای از گفت‌وگوهای نیش‌دار و ظاهر آراسته، حقیقتی خونین را پنهان کرده است. «ترکه‌مرد» نه‌فقط یک رمان جنایی‌ست، بلکه تصویری زنده از جامعه‌ آمریکا در عصر بحران اقتصادی و شاهکاری از نویسنده‌ای است که ژانر جنایی تاریک یا همان نوآر را برای همیشه متحول کرد: دشیل همت. 🔸همت با آثاری همچون «شاهین مالت» (The Maltese Falcon)، «خرمن سرخ» (Red Harvest) و «کلید شیشه‌ای» (The Glass Key)، بنیان‌گذار سبکی شد که بعدها با عنوان «نوآر» (Noir) شناخته شد؛ سبکی که در آن دنیای جنایی، خاکستری، فاسد و آمیخته به طنز تلخ و سردرگمی اخلاقی است. او نه‌تنها نویسنده‌ای متعهد به ادبیات، بلکه انسانی فعال در مسائل اجتماعی بود. در دهه ۱۹۴۰، به‌خاطر عقاید چپ‌گرایانه‌اش تحت تعقیب دولت آمریکا قرار گرفت و حاضر نشد در دادگاه همکاری کند و حتی زندانی شد. 🔸همت در «ترکه مرد» موفق شده طنز و خشونت را در کنار هم بنشاند؛ نه به‌نحوی که طنز، از جدیت جنایت بکاهد، بلکه طوری که این دو، جهان سرد و بی‌اعتمادی را ملموس‌تر کنند. نیک با بی‌اعتنایی ظاهری‌اش به خشونت، ما را به تأمل درباره پوچی این جنایت‌ها می‌کشاند. گاه خنده‌مان می‌گیرد، گاه بهت‌زده می‌شویم؛ و گاه، هر دو حس هم‌زمان پدیدار می‌شوند. ibna.ir/x6zSz @ibna_official

🔰یک استاد دانشگاه مطرح کرد؛ وطن در شاهنامه به معنی مطالبه برای عدالت است 🔸یک استاد دانشگاه گفت: وطن در خیزش و کنشِ قهرمانان شاهنامه، به معنای «دولت» و مطالبه عدالت در مدیریت کلان و حکمرانی به کار رفته است. 🔸منظومه حماسی شاهنامه که در دوره حاکمیت سامانیان و غزنویان پدید آمد، به قصه کاوه آهنگر و یار و همراه او فریدون پرداخته است و وطن در خیزش و کنش قهرمانان این قصه، به معنای «دولت» و مطالبه عدالت در مدیریت کلان و حکم‌رانی در قلمروی ایران و جنبش و خیزش در برابر حکمرانی ظالمانه بر مردمان «خاک» و قلمروی ایران به کار رفته است. ibna.ir/x6zSJ @ibna_official

🔰یک جامعه‌شناس مطرح کرد؛ «خراسانیات؛ مجموعه آثار دکتر شریعتی» یک هویت‌گرایی جدید است 🔸 یک جامعه‌شناس گفت: «خراسانیات؛ مجموعه آثار دکتر علی شریعتی» به مفهوم «ضد خاطرات» و «حافظه آلترناتیو» شباهت دارد و یک نوع هویت‌گرایی جدید است، هویت‌ساز و هویت‌گراستیز است. 🔸ما در آثار والتر بنیامین تقابل دو مفهوم حافظه و تاریخ را شاهد بودیم، تاریخ روایت رسمی فاتحان است که آرشیو می‌شود و مجوزدار است، بنیامین می‌گوید ما قربانیان، هیچ‌گاه در این تاریخ نبوده و نیستیم. پس دوگانه «حافظه در برابر تاریخ» را مطرح می‌کند، تاریخی که مجوز ندارد و ممنوعه است. 🔸در خراسانیاتِ شریعتی ما با تمام این بحث‌ها روبه‌رو هستیم، وجه حافظه امروزی که جامعه از شریعتی دارد که سخنران است و در حسینیه ارشاد سخنرانی‌های بسیاری داشته و «مذه، علیه مذهب» را مطرح می‌کند، اما از سویی دیگر ما خود شریعتی را داریم که استاد تاریخ دانشگاه مشهد و تاریخ اسلام و ایران را تدریس می‌کرد و یکی از معروف‌ترین جملاتش این است که من از «تاریخ و تقی‌زاده بیزارم». 🔸اوکتاب «کویر» را دارد که همان ضد خاطرات است، این کتاب یک زندگینامه خودنوشت است، داستان فردی که زندگی‌اش از کویر مزینان شروع می‌شود، اما این داستان اتوبیوگرافی نیست، روایت خطی ندارد، از وسط رها می‌شود، از نامه‌ای به دوست می‌گوید، از صفر آفرینش و معبد و… می‌گوید، این کتاب اصلاً فرم اتوبیوگرافیک ندارد، خاطره نویسی کلاسیک نیست. ibna.ir/x6zSp @ibna_official

🔰در نشستی تخصصی مطرح شد؛ جایگاه ادب در اندیشه مولانا 🔸 استاد ادبیات فارسی با تاکید بر ابعاد میان رشته‌ای مثنوی همچون اخلاق، عرفان، عرفان تطبیقی و روانشناسی، به تبیین جایگاه ادب در اندیشه مولانا پرداخت و آن را فراتر از نزاکت روزمره و دارای معرفتی عرفانی و روانی دانست. 🔸واژه «ادب» از ریشه سومری «دوپ» یا «دیپی» به معنای نوشتن آمده و این ریشه را می‌توان در واژه‌هایی چون «ادبستان»، «دبستان»، «دبیر»، «دیباچه»، «ادبیات»، «دیوان» و… مشاهده کرد. همچنین ممکن است این واژه از ریشه عربی «دأب» به معنای آیین باشد. جالب توجه اینکه در زبان ژاپنی نیز واژه‌ای مشابه با عنوان «ریگی» وجود دارد که به معنای آیین ادب‌ورزی یا رعایت ادب است (ری: احترام + گی: آیین). 🔸در نگرش مولوی، ادب بار معنایی معرفتی، عرفانی و روان‌شناختی دارد. کسی اهل ادب است که توکل داشته باشد، حریص و خرده‌گیر نباشد، حدود خود را بداند و در مواجهه با خدا و خلق، فروتنی پیشه کند. ibna.ir/x6zSq @ibna_official

🔰رونق کتاب در سائوپائولو؛ چهارمین دوره «نمایشگاه کتاب پاکائمبو» با رشد چشمگیر مخاطبان و تمرکز بر دیجیتال‌سازی 🔸چهارمین دوره نمایشگاه کتاب پاکائمبو در سائوپائولو، با حضور ۸۰ هزار بازدیدکننده، رشد چشمگیری را نسبت به سال گذشته تجربه کرد. 🔸این نمایشگاه که با فرمت آزاد و رایگان برگزار می‌شود، بستری برای گفت‌وگوهای فرهنگی و رونق فروش کتاب فراهم کرده است. ناشرانی چون «گروه آتنتیکا» از رشد ۱۴۰ درصدی فروش نسبت به سال گذشته خبر دادند. در کنار جشن‌های عمومی کتاب، نشست‌های تخصصی نیز با حضور چهره‌های بین‌المللی برگزار شد. 🔸موضوعات کلیدی این رویدادها شامل لزوم انسجام زنجیره نشر، تاثیر هوش مصنوعی، نوآوری و رشد کتاب‌های صوتی بود. «ینس کلینگهلفر» از بوک‌وایر بر اهمیت صبر در گذار به دیجیتال تاکید کرد و برزیل را «بازاری خاص» دانست که هنوز از تمام ظرفیت درآمدزایی خود بهره نبرده است. او گفت: «انتقال به دیجیتال زمان می‌برد و نیازمند ساخت کاتالوگ، سرمایه‌گذاری در محتوا و دیدگاه بلندمدت است.» ibna.ir/x6zQP @ibna_official

🔰در رونمایی «الگوی مدیریت نیروهای داوطلب مردمی در جهاد سازندگی»؛ درباره جهاد سازندگی و پژوهش‌های مربوط به آن کار نشده است 🔸نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی گفت: امروز تصویری کارتونی و تحریف‌شده از جهاد به ما ارائه داده‌اند. همین باعث شده که در ساده‌ترین مسائل کشور دچار مشکل شویم، اگر حرکت جهادی به‌درستی شکل بگیرد، بسیاری از مشکلات کشور قابل حل و مدیریت‌پذیرند. 🔸جهاد سازندگی نهادی بود که در سال ۱۳۵۸ توسط انجمن‌های دانشجویی برای کمک به روستاییان تشکیل شد. اما نگاه تهدیدمحور به مردم و جهاد مردمی، نیز از همان بدو تشکیل جهاد سازندگی وجود داشت. در مقاله معروفی که در روزنامه انقلاب اسلامی منتشر شد، بنی‌صدر جهاد سازندگی را «غول بی‌شاخ و دم» نامید؛ یعنی نهادی که بنا بود همه‌کاره باشد. 🔸 بخشی از سیستم و ساختار سیاسی به‌دلیل حضور پرقدرت جهاد در روستاها، احساس خطر می‌کنند و همین باعث شد آن را تبدیل به یک وزارتخانه کرده و زیر نظر مجلس قرار دهند تا از قدرت مردمی آن کاسته شود. این روند ادامه دارد تا دهه هفتاد که جهاد سازندگی با وزرات کشاورزی ادغام می‌شود و عملاً جهاد سازندگی استحاله می‌شود و دیگر اثری از جهاد سازندگیِ اول انقلاب باقی نمی‌ماند. ibna.ir/x6zSv @ibna_official

🔰نویسنده برنده نوبل درباره بحران در کره‌جنوبی در گفتگو با گاردین: همه رمان‌هایم درباره گونه‌های خشونت انسانی است! 🔸هان کانگ، نویسنده اهل کره جنوبی و برنده نوبل ادبیات، اعتراف می‌کند مضمون مرکزی آثارش واکاوی ابعاد مختلف خشونت انسانی است. او با بازتاب بخش‌های تاریک تاریخ معاصر کره،تلاش می‌کند مرز میان وحشی‌گری و کرامت را در روایت‌های خود به تصویر بکشد. 🔸به‌عنوان روایت‌گری شاخص از قرن خونین کره، هان به صدای وجدان جامعه و سخنگوی دهه‌های تاریک تاریخ معاصر کشور بدل شده است—دوره‌هایی که کره برای دموکراسی مبارزه کرد. رمان «اعمال انسانی» (۲۰۱۶) او داستان تلخ سرکوب خونین اعتراض دانشجویان علیه دولت استبدادی در مه ۱۹۸۰ در گوانگجو، شهر محل رشد هان است. پس از ده روز اعتراض، تخمین زده می‌شود دو هزار نفر، عمدتاً غیرنظامی، به دست نیروهای نظامی کشته، شکنجه یا زخمی شدند. رمان تازه‌اش، «ما جدا نمی‌شویم»، به قیامی پیش‌تر علیه حکومت نظامی در جزیره ججو پس از جنگ جهانی دوم می‌پردازد، جایی که گفته می‌شود تا سی هزار نفر قتل عام شدند. هر دو فاجعه سال‌ها از سوی دولت و گروه‌های راست‌گرا انکار یا کمرنگ جلوه داده شد. 🔸آثار هان پژواک این زخم‌های ملی است، اما ابعاد آن از مرزها فراتر رفته است. او در «اعمال انسانی» می‌پرسد: «انسانیت چیست؟ برای حفظ انسانیت چه باید کرد؟» رمان‌هایش صرفاً روایات شهادت نیستند؛ بلکه کنش‌هایی رادیکال به نفع همدلی‌اند. ibna.ir/x6zSn @ibna_official

🔰یادداشت علی قاسمی منفرد بر کتاب «خواندن فراسوی مرزها»؛ تعامل فرهیختگان دو سرزمین فارسی‌خو 🔸علی قاسمی منفرد، مترجم کتاب «خواندن فراسوی مرزها» در این یادداشت نوشت: «خواندن فراسوی مرزها» می‌کوشد با تمرکز بر مقطعی که ایران و افغانستان در مسیر مدرن‌سازی حرکت می‌کردند نشان دهد که چگونه چهره‌های فکری و ادبی این دو سرزمین فارسی‌خو در تعامل و مشارکت و حتا تنش با یکدیگر قرار گرفتند. 🔸او برخلاف نگاه غالب که معتقد است ادبیات، به عنوان فرآورده‌ای مدرن، مستقیماً از قاره سبز به دست فارسی‌زبانان رسیده، فرآیند شکل‌گیری مقوله ادبیات را به ویژه حاصل تعامل منطقه‌ای و بازآرایی مفهومی «ادب» می‌داند. در واقع کار او مطالعه‌ای است تطبیقی مبتنی بر رابطه شرق- شرق که در آن اروپا حضوری پس‌زمینه‌ای دارد. 🔸همزمان با این مواجهه، ایران و افغانستان در تلاش برای ساخت‌دهی به دولت- ملت، الگوی سیاسی وابسته به قرن نوزدهم، به سر می‌برند که پی‌آمد آن برآمدن روحیه ملی‌گرایی رمانتیک در دولت پهلوی اول و سلطنت مصاحبان با این اعتقاد راسخ است که هر ملتی زبان، نژاد و دین ویژه خود را دارد. این‌چنین، از یک‌سو با تلاش چندجانبه‌ای برای نهادینه کردن ادبیات فارسی طرفیم، و از سوی دیگر، مسأله زبان ملی حکایت از کشمکش‌هایی تازه دارد. همین است که افغانستانی‌ها پشتو را به سطح زبانی ملی برمی‌کشند و ایرانی‌ها جایگاه خود را در مقام تنها عامل نهادینه‌سازی فارسی و یگانه نگهبان آن تثبیت می‌کنند. ibna.ir/x6zRT @ibna_official

🔰تحلیل فلسفی «احساسات سیاسی» از نوسباوم؛ دعوت نوسباوم به سیاست عاشقانه 🔸یکی از مهم‌ترین مفاهیم این کتاب، «عشق سیاسی» است؛ عشقی که نه احساساتی افراطی، بلکه مبتنی بر احترام متقابل، برابری و همبستگی انسانی است. 🔸نوسباوم از سنتی ریشه‌دار در فلسفه و ادبیات سیاسی غرب بهره می‌گیرد که در آن، عشق به انسانیت یا به میهن، نقشی اخلاقی و سیاسی ایفا می‌کند. او از جان استوارت میل، والت ویتمن و حتی موتسارت به عنوان نمونه‌هایی از تلاش برای خلق هویتی مدنی بر پایه احساسات مثبت یاد می‌کند. اما در عین حال، میان عشق سیاسی و ناسیونالیسم کور تفاوت می‌گذارد. 🔸 از دید او، عشق سیاسی سالم، بر کثرت‌گرایی، احترام به اقلیت‌ها و احساس مسئولیت جمعی تأکید دارد. نوسباوم در این‌جا استدلالی بسیار مهم را پیش می‌کشد: «احساسات عمومی باید هدایت، پالایش و بازسازی شوند. اگر نهادهای دموکراتیک احساسات را به حال خود رها کنند، فضا برای ظهور ترس، نفرت و تحقیر آماده خواهد شد». 🔸از بخش‌های پرقدرت کتاب، تحلیل نوسبوم از احساسات منفی‌ای چون ترس، انزجار و تحقیر در سیاست امروز است. او نشان می‌دهد که چگونه این احساسات، در قالب گفتمان ضدمهاجر، اسلام‌هراسی، نژادپرستی یا پوپولیسم راست‌گرا، به ابزارهایی برای حذف دموکراسی بدل شده‌اند. از نظر نوسباوم، ترس، وقتی با حس بی‌قدرتی و تهدید خارجی ترکیب شود، می‌تواند به نفی حقوق اقلیت‌ها و تحکیم اقتدارگرایی منجر شود. ibna.ir/x6zJV @ibna_official