🔰نویسنده برنده نوبل درباره بحران در کره‌جنوبی در گفتگو با گاردین: همه رمان‌هایم درباره گونه‌های خشونت انسانی است! 🔸هان کانگ، نویسنده اهل کره جنوبی و برنده نوبل ادبیات، اعتراف می‌کند مضمون مرکزی آثارش واکاوی ابعاد مختلف خشونت انسانی است. او با بازتاب بخش‌های تاریک تاریخ معاصر کره،تلاش می‌کند مرز میان وحشی‌گری و کرامت را در روایت‌های خود به تصویر بکشد. 🔸به‌عنوان روایت‌گری شاخص از قرن خونین کره، هان به صدای وجدان جامعه و سخنگوی دهه‌های تاریک تاریخ معاصر کشور بدل شده است—دوره‌هایی که کره برای دموکراسی مبارزه کرد. رمان «اعمال انسانی» (۲۰۱۶) او داستان تلخ سرکوب خونین اعتراض دانشجویان علیه دولت استبدادی در مه ۱۹۸۰ در گوانگجو، شهر محل رشد هان است. پس از ده روز اعتراض، تخمین زده می‌شود دو هزار نفر، عمدتاً غیرنظامی، به دست نیروهای نظامی کشته، شکنجه یا زخمی شدند. رمان تازه‌اش، «ما جدا نمی‌شویم»، به قیامی پیش‌تر علیه حکومت نظامی در جزیره ججو پس از جنگ جهانی دوم می‌پردازد، جایی که گفته می‌شود تا سی هزار نفر قتل عام شدند. هر دو فاجعه سال‌ها از سوی دولت و گروه‌های راست‌گرا انکار یا کمرنگ جلوه داده شد. 🔸آثار هان پژواک این زخم‌های ملی است، اما ابعاد آن از مرزها فراتر رفته است. او در «اعمال انسانی» می‌پرسد: «انسانیت چیست؟ برای حفظ انسانیت چه باید کرد؟» رمان‌هایش صرفاً روایات شهادت نیستند؛ بلکه کنش‌هایی رادیکال به نفع همدلی‌اند. ibna.ir/x6zSn @ibna_official

🔰یادداشت علی قاسمی منفرد بر کتاب «خواندن فراسوی مرزها»؛ تعامل فرهیختگان دو سرزمین فارسی‌خو 🔸علی قاسمی منفرد، مترجم کتاب «خواندن فراسوی مرزها» در این یادداشت نوشت: «خواندن فراسوی مرزها» می‌کوشد با تمرکز بر مقطعی که ایران و افغانستان در مسیر مدرن‌سازی حرکت می‌کردند نشان دهد که چگونه چهره‌های فکری و ادبی این دو سرزمین فارسی‌خو در تعامل و مشارکت و حتا تنش با یکدیگر قرار گرفتند. 🔸او برخلاف نگاه غالب که معتقد است ادبیات، به عنوان فرآورده‌ای مدرن، مستقیماً از قاره سبز به دست فارسی‌زبانان رسیده، فرآیند شکل‌گیری مقوله ادبیات را به ویژه حاصل تعامل منطقه‌ای و بازآرایی مفهومی «ادب» می‌داند. در واقع کار او مطالعه‌ای است تطبیقی مبتنی بر رابطه شرق- شرق که در آن اروپا حضوری پس‌زمینه‌ای دارد. 🔸همزمان با این مواجهه، ایران و افغانستان در تلاش برای ساخت‌دهی به دولت- ملت، الگوی سیاسی وابسته به قرن نوزدهم، به سر می‌برند که پی‌آمد آن برآمدن روحیه ملی‌گرایی رمانتیک در دولت پهلوی اول و سلطنت مصاحبان با این اعتقاد راسخ است که هر ملتی زبان، نژاد و دین ویژه خود را دارد. این‌چنین، از یک‌سو با تلاش چندجانبه‌ای برای نهادینه کردن ادبیات فارسی طرفیم، و از سوی دیگر، مسأله زبان ملی حکایت از کشمکش‌هایی تازه دارد. همین است که افغانستانی‌ها پشتو را به سطح زبانی ملی برمی‌کشند و ایرانی‌ها جایگاه خود را در مقام تنها عامل نهادینه‌سازی فارسی و یگانه نگهبان آن تثبیت می‌کنند. ibna.ir/x6zRT @ibna_official

🔰تحلیل فلسفی «احساسات سیاسی» از نوسباوم؛ دعوت نوسباوم به سیاست عاشقانه 🔸یکی از مهم‌ترین مفاهیم این کتاب، «عشق سیاسی» است؛ عشقی که نه احساساتی افراطی، بلکه مبتنی بر احترام متقابل، برابری و همبستگی انسانی است. 🔸نوسباوم از سنتی ریشه‌دار در فلسفه و ادبیات سیاسی غرب بهره می‌گیرد که در آن، عشق به انسانیت یا به میهن، نقشی اخلاقی و سیاسی ایفا می‌کند. او از جان استوارت میل، والت ویتمن و حتی موتسارت به عنوان نمونه‌هایی از تلاش برای خلق هویتی مدنی بر پایه احساسات مثبت یاد می‌کند. اما در عین حال، میان عشق سیاسی و ناسیونالیسم کور تفاوت می‌گذارد. 🔸 از دید او، عشق سیاسی سالم، بر کثرت‌گرایی، احترام به اقلیت‌ها و احساس مسئولیت جمعی تأکید دارد. نوسباوم در این‌جا استدلالی بسیار مهم را پیش می‌کشد: «احساسات عمومی باید هدایت، پالایش و بازسازی شوند. اگر نهادهای دموکراتیک احساسات را به حال خود رها کنند، فضا برای ظهور ترس، نفرت و تحقیر آماده خواهد شد». 🔸از بخش‌های پرقدرت کتاب، تحلیل نوسبوم از احساسات منفی‌ای چون ترس، انزجار و تحقیر در سیاست امروز است. او نشان می‌دهد که چگونه این احساسات، در قالب گفتمان ضدمهاجر، اسلام‌هراسی، نژادپرستی یا پوپولیسم راست‌گرا، به ابزارهایی برای حذف دموکراسی بدل شده‌اند. از نظر نوسباوم، ترس، وقتی با حس بی‌قدرتی و تهدید خارجی ترکیب شود، می‌تواند به نفی حقوق اقلیت‌ها و تحکیم اقتدارگرایی منجر شود. ibna.ir/x6zJV @ibna_official

🔰گزارش ایبنا از یک کتابفروشی‌ در محله جیحون؛ میراث‌دار کتاب‌های عمو علی‌اصغر ... 🔸انتهای خیابان جیحون، لابلای هیاهوی مردم برای فرار از گرما، زهرا هر روز سختی راه طولانی کرج تا تهران را تحمل می‌کند تا با امید کرکره‌های کتابفروشی عموی شهیدش را بالا بدهد. 🔸«سال ۱۳۴۸ عمو علی‌اصغر بعد از اینکه دیپلم گرفت، مغازه جلوی خانه را به کتابفروشی تبدیل کرد، با یک سرمایه اولیه که از پدربزرگم گرفت، کتاب خرید، قفسه چید و کارش را شروع کرد و به اولین کتابفروشی محل تبدیل شد. اینجا را الان نگاه نکنید که بیشتر لوازم‌التحریر است، در یک دوره‌ای به غیر از کتاب هیچ چیزی در این مغازه پیدا نمی‌شد.» 🔸با اینکه علی‌اصغر سال ۱۳۶۱ شهید شد اما هر از گاهی هنوز هم دوستان و همرزمانش به کتابفروشی سر می‌زنند، احوالپرس خانواده می‌شوند و با حسرت به قاب عکسش که بالای مغازه جا خوش کرده، نگاهی می‌کنند و می‌روند، این کتابفروشی هنوز هم پناه خیلی‌هاست، هم در محله، هم فامیل و هم دوست و آشنا. 🔸کتابفروشی‌های محلی هویت هر خیابان و محله هستند، پایگاه‌هایی فرهنگی که بن‌مایه و اساس‌شان بر کتاب و نشر و فرهنگ بنا شده است، پایگاهی برای جوان‌ترها تا بخوانند و بیاموزند. اینروزها بیش از هر زمان دیگری به احیای کتابفروشی‌های قدیمی در دل محلات مختلف تهران نیاز داریم، کتابفروشی‌هایی که جان می‌دهند به فرهنگ و زندگی مردم.... ibna.ir/x6zRf @ibna_official

🔰خلاصه‌نویسی کلاسیک‌ها برای کودکان، در گفت‌وگو با مینا حدادیان: هیچ اثر کهن فارسی مانند شاهنامه مورد توجه کودکان قرار نگرفته است 🔸مینا حدادیان، کارشناس و نویسنده کتاب کودک، گفت: بر اساس تجربه فردی‌ام می‌توانم بگویم هیچ اثر کهن فارسی مانند شاهنامه مورد توجه کودکان و نوجوانان قرار نگرفته و شاهنامه در بزنگاه‌های مهم تاریخی به ما کمک کرده تا هویت ملی‌مان را بازسازی کنیم و به ما اعتماد به نفس ‌می‌دهد و یادآوری می‌کند که در چه سرزمینی زندگی می‌کنیم و لازم است از آن محافظت کنیم. 🔸فکر می‌کنم درباره‌ی داستان‌های کهن فارسی اینکه ما چه اثری را برای مخاطب انتخاب می‌کنیم، مساله مهمی است و نیاز به فردی دارد که هم مخاطب را بشناسد و هم درک دقیقی از زمانه داشته باشد. 🔸بسیاری از قصه‌گویان و راویان قصه‌های شفاهی برای مردم می‌توانند یک اثر ادبی کلاسیک را به صورت خلاصه در قالب یک روایت شفاهی برای مردم بازگو کنند. در اینجا هم طیف دیگری از نظرات پیش می‌آید که می‌توانیم به آن هم فکر کنیم. 🔸بر اساس تجربه فردی‌ام می‌توانم بگویم هیچ اثر کهن فارسی مانند شاهنامه مورد توجه کودکان و نوجوانان قرار نگرفته و شاهنامه در بزنگاه‌های مهم تاریخی به ما کمک کرده تا هویت ملی‌مان را بازسازی کنیم و به ما اعتماد به نفس می‌دهد و یادآوری می‌کند که در چه سرزمینی زندگی می‌کنیم و لازم است از آن محافظت کنیم. در دوره‌هایی از تاریخ، شاهان برای اینکه نشان بدهند چقدر ایران‌دوست هستند نام‌های شاهنامه‌ای بر روی فرزندشان می‌گذاشتند. ibna.ir/x6zSy @ibna_official

🔰یادداشت؛ کاریکتابور: جادوی کلمات در دنیای کتاب 🔸محسن حاجی‌زین‌العابدینی، عضو هیئت‌ علمی گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی معتقد است؛ در دنیای پرشتاب امروز، کاریکتابور با جادوی کلمات و طنز، یادآوری می‌کند، کتابخوانی می‌تواند هم سرگرم‌کننده و هم عمیق باشد. 🔸«کاریکِتابور» اصطلاحی اختراعی است برای بیان مفاهیم گزیده، خلاقانه، انتقادی، مختصر و گاه طنزآمیز در مورد کتاب و اهل بیت آن مثل کتابخوانی، مطالعه، کتابخانه، کتابفروشی، کتابدار، چاپخانه، انتشارات و … که با الهام از اصطلاح ساخته شده توسط مرحوم احمد شاملو برای نوشته‌های پرویز شاپور درست شده است. 🔸این اصطلاح و کارکرد آن مبتنی بر تکنیکی است که امروزه آن را «بازی‌وارسازی» می‌نامند. مرحوم شاپور نه روحش از این اصطلاح خبر داشت و نه تصورش را می‌کرد که در آینده کسانی پیدا شوند که این کار ادبی او و خلق یک گونه ادبی خلاقانه را به بازی وارسازی نسبت دهند. در گونه‌های ادبی کشورهای دیگر نیز، هایکوی سه لختی یا سه سطری ژاپنی چنین احوالی دارد. به طور کلی زیاده‌گویی و روده‌درازی در نوشته چندان مطلوب نبوده و عباراتی چون قلَّ و دلُ؛ و مختصر و مفیدنویسی دایر بر این بوده که اگر می‌شود چیزی را حذف کرد و لطمه‌ای به متن وارد نکند حتماً باید حذفش کرد و به اصطلاح چگال‌نویسی کرد. وانگهی، این مختصرنویسی نباید به معنا و مفهوم صدمه وارد کند و همیشه تعادل در متن پسندیده بوده چنانکه تاکید کرده‌اند که در گفتن و نوشتن باید از «اِِطناب مُمِل و ایجاز مُخِل» پرهیز کرد. ibna.ir/x6zSF @ibna_official

🔰با صدور پیام؛ وزیر فرهنگ، درگذشت آیت‌الله غلامعلی نعیم‌آبادی را تسلیت گفت 🔸 به نقل از مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، متن پیام سیدعباس صالحی به شرح زیر است: «درگذشت عالم جلیل‌القدر، حضرت آیت‌الله غلامعلی نعیم‌آبادی موجب تأثر شد. آن فقیه وارسته که سال‌ها در جایگاه نماینده ولی فقیه در هرمزگان و عضو مجلس خبرگان رهبری، خالصانه به کشور و مردم خدمت کرد، همواره با سلوک علمی و تقوای عملی خود الگوی شایسته‌ای بود. این ضایعه را به خانواده محترم، شاگردان، مردم شریف هرمزگان و جامعه دینی کشور تسلیت می‌گویم و از درگاه خداوند متعال، علو درجات ایشان را مسئلت دارم.» مرحوم نعیم‌ابادی، بیش از دارای کتاب‌های تألیفی متعددی در زمینه‌های دینی، سیاسی و تاریخی است. از وی ۳۵ عنوان کتاب به یادگار مانده است. ibna.ir/x6zSK @ibna_official

🔰گفت‌وگو با نویسنده کتاب «طعم تلخ خرما»؛ بازتاب پایداری در ادبیات کودکان کرمانشاهی؛ از خاطرات جنگ تا کتاب کودک 🔸 در گذر سال‌هایی که سکوت و دلهره بر خانه‌ها سایه انداخته بود، نویسندگانی در کرمانشاه دل به روایت سپردند تا حقیقت آن روزها را با زبان کودکانه بازگو کنند؛ حقیقتی که نه در شعار که در روایت‌های ساده و انسانی، نسل به نسل منتقل شده و مهناز فتاحی در زمره آنهاست. 🔸وقتی پای ادبیات پایداری برای کودک و نوجوان به میان می‌آید، همه نگاه‌ها به سراغ کتاب‌های رسمی و قهرمان‌محور می‌رود. اما گاهی قصه‌هایی از دل زندگی واقعی، بی‌هیاهو و صادقانه می‌توانند اثرگذارتر باشند؛ درست مانند خاطره‌ای ساده از روزهای جنگ که با طعم تلخ خرما در ذهن نویسنده باقی مانده و بعدها به کتاب تبدیل شده است. 🔸ادبیات پایداری علاوه بر روایت درد و رنج، باید پیام امید و آینده روشن را نیز منتقل کند، ما از روزهای سخت و بحران‌ها می‌نویسیم اما پایان این داستان‌ها باید امید و آرامش باشد چرا که این امر به کودکان کمک می‌کند در برابر سختی‌ها مقاوم‌تر باشند و با حس ایستادگی زندگی کنند. 🔸کودکان به کتاب‌های هیجانی علاقه‌مند هستند و این موضوع طبیعی است اما باید قهرمانان بومی خود را نیز داشته باشند. بر همین اساس باید گفت که ما در فرهنگ و تاریخ خود شخصیت‌های بسیاری داریم که می‌توانند قهرمان قصه‌های کودکان باشند اما باید داستان‌های خوب، روان و باکیفیتی تولید شوند که بتوانند مخاطب و جامعه هدف را جذب کنند. ibna.ir/x6zMN @ibna_official

🔰مروری بر «سیاست زمین؛ گفتمان‌های محیط زیستی»؛ نجات زمین 🔸کتاب به بررسی پیوند میان مسائل زیست‌محیطی و ساختارهای قدرت می‌پردازد. نویسنده با استفاده از نظریه گفتمان، سیاست زیست‌محیطی را نه صرفاً واکنشی به بحران‌های طبیعی، بلکه عرصه‌ای برای نبرد روایت‌ها، منافع، ایدئولوژی‌ها و قدرت‌ها می‌بیند. 🔸کتاب از همان آغاز با رد نگاه‌های طبیعت‌محور و علمی‌گرای صرف، بر آن است تا نشان دهد که چگونه سیاست‌های محیط‌زیستی، بازتاب منافع خاص، طبقات اجتماعی، و یا حتی پروژه‌های جهانی سرمایه‌داری است. در این نگاه، حتی واژه‌هایی چون «پایداری» و «توسعه پایدار» نیز خنثی نیستند؛ بلکه ابزارهایی گفتمانی برای تثبیت هژمونی ایدئولوژیک خاصی در سطح جهانی‌اند. 🔸یکی از نکات قابل تأمل در کتاب، تحلیل مقایسه‌ای گفتمان‌های مختلف پیرامون طبیعت است. نویسنده با بررسی گفتمان‌های بوم‌شناسان رادیکال، نهادهای بین‌المللی، دولت‌ها و شرکت‌های چندملیتی، نشان می‌دهد که هر یک از این کنشگران چگونه با روایت خاص خود از محیط‌زیست، نوع خاصی از سیاست‌گذاری را پی می‌گیرند. برای مثال، گفتمان توسعه‌گرا، با تأکید بر «مدیریت منابع» و «کارایی اقتصادی»، در نهایت هدف خود را در بهره‌برداری پایدار از طبیعت تعریف می‌کند، در حالی‌که گفتمان عدالت محیط‌زیستی بر توزیع نابرابر پیامدهای زیست‌محیطی بین طبقات و جوامع تأکید می‌کند. ibna.ir/x6zKt @ibna_official

🔰کارنامه فرهنگی احمد شاملو، در گفت‌وگوی ایبنا با فیض شریفی؛ اگر شعرهای موفق شاملو ترجمه شوند، جهان او را خواهد شناخت 🔸احمد شاملو، شاعر، مترجم و روزنامه‌نگار برجسته ایرانی، با خلق شعر سپید، نقدهای جسورانه بر ادبیات کلاسیک و فعالیت‌های گسترده در ژورنالیسم و ترجمه، تحولی عظیم در ادبیات معاصر ایران پدید آورد. به‌مناسبت دوم مرداد، سالگرد درگذشت این شاعر بزرگ، در گفت‌وگویی با فیض شریفی، جنبه‌های مختلف کارنامه فرهنگی او بررسی شده است. 🔸رابطه شاملو با نیما یوشیج پیچیده بود. نیما گاه از شاملو انتقاد کرده و معتقد بوده که زبان او بیش از حد انتزاعی شده و از نگاه واقع‌گرایانه فاصله گرفته است. شریفی توضیح می‌دهد: «نیما معتقد بود که شاعر باید نگاه خود را از آسمان به واقعیت‌های اطراف معطوف کند، دقیق ببیند، بخواند و به طبیعت و انسان‌ها توجه کند.» با این حال، شاملو با اصرار بر یافتن زبان خود، راهی نو در شعر پارسی گشود. 🔸یکی از بحث‌برانگیزترین جنبه‌های کارنامه شاملو، نقدهای او بر شاعران کلاسیک، به‌ویژه فردوسی و سعدی، بود. او معتقد بود که بخش‌هایی از «شاهنامه» مانند داستان ضحاک، نمادی از نظام فئودالی و برده‌داری است. این دیدگاه، واکنش‌های تندی را در جامعه ادبی برانگیخت. ibna.ir/x6zSH @ibna_official

🔰نگاهی به کتاب «عیاران کوچان»؛ شهریاری، دین‌یاری و پهلوانی 🔸رویکرد کتاب در امتزاج مؤلفه‌های سه‌گانۀ تمدنی ایرانیان یعنی «شهریاری، دینیاری و پهلوانی» است؛ تاآنجاکه برای بودن در جهان پیش از اسلام و پس از اسلام در پرتو حکمت و سیاست ایرانی و سیاست‌نامه‌نگاری و صد البته سنت شاهنامه‌نگاری به نقطۀ آرمانی و والایی خود را رسانیده است. 🔸نویسنده در این کتاب بیشتر به جنبه‌های پهلوانی عیاری کوچان نگریسته و گاه به نمودهای دینیاری آنان نیز پرداخته است؛ چراکه پس از جستجوی بسیار، شهریاری آنان در هاله‌ای از ابهام بوده است، در جای‌جای این دورۀ اساطیری تاریخی گاه سایه‌روشن‌هایی از شهریاری مستقل آنان و گاه یاری‌گری آنان به پهلوانان و شهریاران دیده می‌شود. 🔸 نویسنده باورمند است اگرچه کوچانیان شهریاران باورمند اساطیری و تاریخی نداشته‌اند، اما در دوره‌ای از تاریخ حماسی خود پهلوانی به نام «اشکش» را داشتند که یاری‌گر سیاووش و کی‌خسرو در نبرد با افراسیاب بوده‌اند و در جایی دیگر همیار پهلوانی‌های رستم سیستانی در نجات بیژن از چاه افراسیاب می‌شود. ibna.ir/x6zQs @ibna_official

🔰نگاهی به نمایش «بر زمین می‌زندش»/ وفور غیاب 🔸«بر زمین می‌زندش» به نویسندگی و کارگردانی علی شمس، اجرای مبتنی بر متون مختلف در دوره‌ها و اعصار گوناگون است. شمس از نویسندگان و پژوهشگران جوان حوزه تئاتر است که چندین کتاب در حوزه تئاتر از او منتشر شده است. 🔸هنگامی که میان مفاهیم مطنطن و پر افاده مانند کوآنتوم، نسبیت، عدم قطعیت، علم‌زدگی، زمان‌گریزی و… نمی‌شود وسواس به خرج داد و برای صحنه تئاتر گوشه‌ای از یک مفهوم را صحنه‌پردازی کرد؛ صحنه نمایش شبیه گوی بخت‌آزمایی می‌شود. مفاهیم را داخل گوی می‌اندازی و هر پرده قرعه به نام یکی از این مطنطنات می‌افتد. 🔸غیبت و نبود زندگی پس از زایش، آن را مملو از غیاب زندگی می‌کند. در کنار اوستا خوانی و اشاراتی به اسطوره‌های سومری، این بر زمین زدن انسان، اساس چرخه معلق زمانی نمایش است. 🔸بر زمین زدنی که خیام چنین آن را سروده: «جامی است که عقل آفرین میزندش / صد بوسه ز مهر بر جبین میزندش / این کوزه گر دهر چنین جام لطیف / می‌سازد و باز بر زمین می‌زندش» بر زمین زدن یا همان مرگ وام گرفته از این رباعی خیام است. ibna.ir/x6zTm @ibna_official