🔰خلاصهنویسی کلاسیکها برای کودکان، در گفتوگو با مینا حدادیان:
هیچ اثر کهن فارسی مانند شاهنامه مورد توجه کودکان قرار نگرفته است
🔸مینا حدادیان، کارشناس و نویسنده کتاب کودک، گفت: بر اساس تجربه فردیام میتوانم بگویم هیچ اثر کهن فارسی مانند شاهنامه مورد توجه کودکان و نوجوانان قرار نگرفته و شاهنامه در بزنگاههای مهم تاریخی به ما کمک کرده تا هویت ملیمان را بازسازی کنیم و به ما اعتماد به نفس میدهد و یادآوری میکند که در چه سرزمینی زندگی میکنیم و لازم است از آن محافظت کنیم.
🔸فکر میکنم دربارهی داستانهای کهن فارسی اینکه ما چه اثری را برای مخاطب انتخاب میکنیم، مساله مهمی است و نیاز به فردی دارد که هم مخاطب را بشناسد و هم درک دقیقی از زمانه داشته باشد.
🔸بسیاری از قصهگویان و راویان قصههای شفاهی برای مردم میتوانند یک اثر ادبی کلاسیک را به صورت خلاصه در قالب یک روایت شفاهی برای مردم بازگو کنند. در اینجا هم طیف دیگری از نظرات پیش میآید که میتوانیم به آن هم فکر کنیم.
🔸بر اساس تجربه فردیام میتوانم بگویم هیچ اثر کهن فارسی مانند شاهنامه مورد توجه کودکان و نوجوانان قرار نگرفته و شاهنامه در بزنگاههای مهم تاریخی به ما کمک کرده تا هویت ملیمان را بازسازی کنیم و به ما اعتماد به نفس میدهد و یادآوری میکند که در چه سرزمینی زندگی میکنیم و لازم است از آن محافظت کنیم. در دورههایی از تاریخ، شاهان برای اینکه نشان بدهند چقدر ایراندوست هستند نامهای شاهنامهای بر روی فرزندشان میگذاشتند.
ibna.ir/x6zSy
@ibna_official
🔰یادداشت؛
کاریکتابور: جادوی کلمات در دنیای کتاب
🔸محسن حاجیزینالعابدینی، عضو هیئت علمی گروه علم اطلاعات و دانششناسی دانشگاه شهید بهشتی معتقد است؛ در دنیای پرشتاب امروز، کاریکتابور با جادوی کلمات و طنز، یادآوری میکند، کتابخوانی میتواند هم سرگرمکننده و هم عمیق باشد.
🔸«کاریکِتابور» اصطلاحی اختراعی است برای بیان مفاهیم گزیده، خلاقانه، انتقادی، مختصر و گاه طنزآمیز در مورد کتاب و اهل بیت آن مثل کتابخوانی، مطالعه، کتابخانه، کتابفروشی، کتابدار، چاپخانه، انتشارات و … که با الهام از اصطلاح ساخته شده توسط مرحوم احمد شاملو برای نوشتههای پرویز شاپور درست شده است.
🔸این اصطلاح و کارکرد آن مبتنی بر تکنیکی است که امروزه آن را «بازیوارسازی» مینامند. مرحوم شاپور نه روحش از این اصطلاح خبر داشت و نه تصورش را میکرد که در آینده کسانی پیدا شوند که این کار ادبی او و خلق یک گونه ادبی خلاقانه را به بازی وارسازی نسبت دهند.
در گونههای ادبی کشورهای دیگر نیز، هایکوی سه لختی یا سه سطری ژاپنی چنین احوالی دارد. به طور کلی زیادهگویی و رودهدرازی در نوشته چندان مطلوب نبوده و عباراتی چون قلَّ و دلُ؛ و مختصر و مفیدنویسی دایر بر این بوده که اگر میشود چیزی را حذف کرد و لطمهای به متن وارد نکند حتماً باید حذفش کرد و به اصطلاح چگالنویسی کرد. وانگهی، این مختصرنویسی نباید به معنا و مفهوم صدمه وارد کند و همیشه تعادل در متن پسندیده بوده چنانکه تاکید کردهاند که در گفتن و نوشتن باید از «اِِطناب مُمِل و ایجاز مُخِل» پرهیز کرد.
ibna.ir/x6zSF
@ibna_official
🔰با صدور پیام؛
وزیر فرهنگ، درگذشت آیتالله غلامعلی نعیمآبادی را تسلیت گفت
🔸 به نقل از مرکز روابط عمومی و اطلاعرسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، متن پیام سیدعباس صالحی به شرح زیر است:
«درگذشت عالم جلیلالقدر، حضرت آیتالله غلامعلی نعیمآبادی موجب تأثر شد. آن فقیه وارسته که سالها در جایگاه نماینده ولی فقیه در هرمزگان و عضو مجلس خبرگان رهبری، خالصانه به کشور و مردم خدمت کرد، همواره با سلوک علمی و تقوای عملی خود الگوی شایستهای بود.
این ضایعه را به خانواده محترم، شاگردان، مردم شریف هرمزگان و جامعه دینی کشور تسلیت میگویم و از درگاه خداوند متعال، علو درجات ایشان را مسئلت دارم.»
مرحوم نعیمابادی، بیش از دارای کتابهای تألیفی متعددی در زمینههای دینی، سیاسی و تاریخی است. از وی ۳۵ عنوان کتاب به یادگار مانده است.
ibna.ir/x6zSK
@ibna_official
🔰گفتوگو با نویسنده کتاب «طعم تلخ خرما»؛
بازتاب پایداری در ادبیات کودکان کرمانشاهی؛ از خاطرات جنگ تا کتاب کودک
🔸 در گذر سالهایی که سکوت و دلهره بر خانهها سایه انداخته بود، نویسندگانی در کرمانشاه دل به روایت سپردند تا حقیقت آن روزها را با زبان کودکانه بازگو کنند؛ حقیقتی که نه در شعار که در روایتهای ساده و انسانی، نسل به نسل منتقل شده و مهناز فتاحی در زمره آنهاست.
🔸وقتی پای ادبیات پایداری برای کودک و نوجوان به میان میآید، همه نگاهها به سراغ کتابهای رسمی و قهرمانمحور میرود. اما گاهی قصههایی از دل زندگی واقعی، بیهیاهو و صادقانه میتوانند اثرگذارتر باشند؛ درست مانند خاطرهای ساده از روزهای جنگ که با طعم تلخ خرما در ذهن نویسنده باقی مانده و بعدها به کتاب تبدیل شده است.
🔸ادبیات پایداری علاوه بر روایت درد و رنج، باید پیام امید و آینده روشن را نیز منتقل کند، ما از روزهای سخت و بحرانها مینویسیم اما پایان این داستانها باید امید و آرامش باشد چرا که این امر به کودکان کمک میکند در برابر سختیها مقاومتر باشند و با حس ایستادگی زندگی کنند.
🔸کودکان به کتابهای هیجانی علاقهمند هستند و این موضوع طبیعی است اما باید قهرمانان بومی خود را نیز داشته باشند. بر همین اساس باید گفت که ما در فرهنگ و تاریخ خود شخصیتهای بسیاری داریم که میتوانند قهرمان قصههای کودکان باشند اما باید داستانهای خوب، روان و باکیفیتی تولید شوند که بتوانند مخاطب و جامعه هدف را جذب کنند.
ibna.ir/x6zMN
@ibna_official
🔰مروری بر «سیاست زمین؛ گفتمانهای محیط زیستی»؛
نجات زمین
🔸کتاب به بررسی پیوند میان مسائل زیستمحیطی و ساختارهای قدرت میپردازد. نویسنده با استفاده از نظریه گفتمان، سیاست زیستمحیطی را نه صرفاً واکنشی به بحرانهای طبیعی، بلکه عرصهای برای نبرد روایتها، منافع، ایدئولوژیها و قدرتها میبیند.
🔸کتاب از همان آغاز با رد نگاههای طبیعتمحور و علمیگرای صرف، بر آن است تا نشان دهد که چگونه سیاستهای محیطزیستی، بازتاب منافع خاص، طبقات اجتماعی، و یا حتی پروژههای جهانی سرمایهداری است. در این نگاه، حتی واژههایی چون «پایداری» و «توسعه پایدار» نیز خنثی نیستند؛ بلکه ابزارهایی گفتمانی برای تثبیت هژمونی ایدئولوژیک خاصی در سطح جهانیاند.
🔸یکی از نکات قابل تأمل در کتاب، تحلیل مقایسهای گفتمانهای مختلف پیرامون طبیعت است. نویسنده با بررسی گفتمانهای بومشناسان رادیکال، نهادهای بینالمللی، دولتها و شرکتهای چندملیتی، نشان میدهد که هر یک از این کنشگران چگونه با روایت خاص خود از محیطزیست، نوع خاصی از سیاستگذاری را پی میگیرند. برای مثال، گفتمان توسعهگرا، با تأکید بر «مدیریت منابع» و «کارایی اقتصادی»، در نهایت هدف خود را در بهرهبرداری پایدار از طبیعت تعریف میکند، در حالیکه گفتمان عدالت محیطزیستی بر توزیع نابرابر پیامدهای زیستمحیطی بین طبقات و جوامع تأکید میکند.
ibna.ir/x6zKt
@ibna_official
🔰کارنامه فرهنگی احمد شاملو، در گفتوگوی ایبنا با فیض شریفی؛
اگر شعرهای موفق شاملو ترجمه شوند، جهان او را خواهد شناخت
🔸احمد شاملو، شاعر، مترجم و روزنامهنگار برجسته ایرانی، با خلق شعر سپید، نقدهای جسورانه بر ادبیات کلاسیک و فعالیتهای گسترده در ژورنالیسم و ترجمه، تحولی عظیم در ادبیات معاصر ایران پدید آورد. بهمناسبت دوم مرداد، سالگرد درگذشت این شاعر بزرگ، در گفتوگویی با فیض شریفی، جنبههای مختلف کارنامه فرهنگی او بررسی شده است.
🔸رابطه شاملو با نیما یوشیج پیچیده بود. نیما گاه از شاملو انتقاد کرده و معتقد بوده که زبان او بیش از حد انتزاعی شده و از نگاه واقعگرایانه فاصله گرفته است. شریفی توضیح میدهد: «نیما معتقد بود که شاعر باید نگاه خود را از آسمان به واقعیتهای اطراف معطوف کند، دقیق ببیند، بخواند و به طبیعت و انسانها توجه کند.» با این حال، شاملو با اصرار بر یافتن زبان خود، راهی نو در شعر پارسی گشود.
🔸یکی از بحثبرانگیزترین جنبههای کارنامه شاملو، نقدهای او بر شاعران کلاسیک، بهویژه فردوسی و سعدی، بود. او معتقد بود که بخشهایی از «شاهنامه» مانند داستان ضحاک، نمادی از نظام فئودالی و بردهداری است. این دیدگاه، واکنشهای تندی را در جامعه ادبی برانگیخت.
ibna.ir/x6zSH
@ibna_official
🔰نگاهی به کتاب «عیاران کوچان»؛
شهریاری، دینیاری و پهلوانی
🔸رویکرد کتاب در امتزاج مؤلفههای سهگانۀ تمدنی ایرانیان یعنی «شهریاری، دینیاری و پهلوانی» است؛ تاآنجاکه برای بودن در جهان پیش از اسلام و پس از اسلام در پرتو حکمت و سیاست ایرانی و سیاستنامهنگاری و صد البته سنت شاهنامهنگاری به نقطۀ آرمانی و والایی خود را رسانیده است.
🔸نویسنده در این کتاب بیشتر به جنبههای پهلوانی عیاری کوچان نگریسته و گاه به نمودهای دینیاری آنان نیز پرداخته است؛ چراکه پس از جستجوی بسیار، شهریاری آنان در هالهای از ابهام بوده است، در جایجای این دورۀ اساطیری تاریخی گاه سایهروشنهایی از شهریاری مستقل آنان و گاه یاریگری آنان به پهلوانان و شهریاران دیده میشود.
🔸 نویسنده باورمند است اگرچه کوچانیان شهریاران باورمند اساطیری و تاریخی نداشتهاند، اما در دورهای از تاریخ حماسی خود پهلوانی به نام «اشکش» را داشتند که یاریگر سیاووش و کیخسرو در نبرد با افراسیاب بودهاند و در جایی دیگر همیار پهلوانیهای رستم سیستانی در نجات بیژن از چاه افراسیاب میشود.
ibna.ir/x6zQs
@ibna_official
🔰نگاهی به نمایش «بر زمین میزندش»/ وفور غیاب
🔸«بر زمین میزندش» به نویسندگی و کارگردانی علی شمس، اجرای مبتنی بر متون مختلف در دورهها و اعصار گوناگون است. شمس از نویسندگان و پژوهشگران جوان حوزه تئاتر است که چندین کتاب در حوزه تئاتر از او منتشر شده است.
🔸هنگامی که میان مفاهیم مطنطن و پر افاده مانند کوآنتوم، نسبیت، عدم قطعیت، علمزدگی، زمانگریزی و… نمیشود وسواس به خرج داد و برای صحنه تئاتر گوشهای از یک مفهوم را صحنهپردازی کرد؛ صحنه نمایش شبیه گوی بختآزمایی میشود. مفاهیم را داخل گوی میاندازی و هر پرده قرعه به نام یکی از این مطنطنات میافتد.
🔸غیبت و نبود زندگی پس از زایش، آن را مملو از غیاب زندگی میکند. در کنار اوستا خوانی و اشاراتی به اسطورههای سومری، این بر زمین زدن انسان، اساس چرخه معلق زمانی نمایش است.
🔸بر زمین زدنی که خیام چنین آن را سروده: «جامی است که عقل آفرین میزندش / صد بوسه ز مهر بر جبین میزندش / این کوزه گر دهر چنین جام لطیف / میسازد و باز بر زمین میزندش» بر زمین زدن یا همان مرگ وام گرفته از این رباعی خیام است.
ibna.ir/x6zTm
@ibna_official
🔰غریبزاده در آیین رونمایی از «زیر درخت بابل»:
داستانهایم، میوههایی است که از جغرافیای بوشهر میچینم
🔸 داریوش غریبزاده، فیلمساز و داستاننویس جنوبی، بوشهر را شهر خاص و عجیبی دانست و تاکید کرد: داستانهای من همان میوههایی است که از جغرافیای بوشهر از جاشوها، ماهیگیرها، پشتبوم همسایه و... میچینم.
🔸داستان نوشتن هم مثل فیلم ساختن و نقاشی کردن است، داستان چیزی جز تجربه زیسته نیست. پشت این تجربه زیسته همه چیز نهفته است؛ زندگی، سیر حوادث، خاطرات و جغرافیا. جغرافیا مهمترین عنصر در شکلگرفتن داستان است که البته بدون وجود انسان معنا پیدا نمیکند. من در جغرافیای بوشهر از بچگی با دریا، ماهیگیر و جاشو و بازار مواجه شدم، اینها مرا بهعنوان یک داستاننویس ساختند.
🔸 من اگر ۶۳ سال پیش در سوئد یا هند یا آمریکا متولد میشدم، داستانهایم فرق داشتند. من مثل آیینهای هستم که این داستانها را در این جغرافیا منعکس میکنم. به همین دلیل هیچوقت خودم را خالق داستان نمیدانم، چراکه داستان برای من نیست و من مخلوق این فرهنگ و روابط اجتماعی و سیاسی و فرهنگی هستم. داستان نوشتن مثل یک باغ میوه است که در آن سیر میکنیم و میوه میچینیم. این میوهها برای ما نیست فقط آنها را میچینیم. داستانهای من هم همان میوههایی است که از جغرافیای بوشهر میچینم از جاشوها، ماهیگیرها، پشتبوم همسایه و...
ibna.ir/x6zTg
@ibna_official
🔰مروری بر «سیاست و حکومت در خاورمیانه و شمال آفریقا»؛
نگاه واقعبینانه به یکی از پیچیدهترین موضوعات سیاست جهانی
واکاوی بحران فلسطین و اسرائیل در بستر تحولات منطقهای
🔸کتاب «سیاست و حکومت در خاورمیانه (غرب آسیا) و شمال آفریقا» تالیف حمید احمدی به بررسی ساختارهای سیاسی، نظامهای حکومتی، و چالشهای منطقهای این بخش مهم جهان میپردازد. این کتاب با نگاهی جامع به پیچیدگیهای تاریخی، فرهنگی و اجتماعی، تلاش میکند تا تحولات سیاسی منطقهای را درک کند. یکی از مهمترین مباحث این کتاب، مسئله فلسطین و اسرائیل است که سالهاست محور تنشهای سیاسی، نظامی و اجتماعی در خاورمیانه بوده و تأثیرات آن به کل منطقه و حتی جهان کشیده شده است.
🔸در این کتاب، هر کشور از منظر نظام سیاسی، نقش گروههای مختلف اجتماعی، و تعامل با بازیگران منطقهای و جهانی تحلیل شده است. بهخصوص، مسئله فلسطین و اسرائیل یکی از پیچیدهترین و حساسترین موضوعات منطقه است که ماهیت بحران، تاریخ شکلگیری، و پیامدهای آن به دقت بررسی شدهاند.
🔸کتاب «سیاست و حکومت در خاورمیانه و شمال آفریقا» منبعی جامع و تحلیلی برای درک پیچیدگیهای سیاسی این منطقه است. با تمرکز ویژه بر مسئله فلسطین و اسرائیل، خواننده با تاریخچهای دقیق، روندهای سیاسی و دیپلماسی منطقهای، و همچنین چالشهای اجتماعی و انسانی روبرو میشود. این کتاب کمک میکند تا فراتر از نگاههای ساده و یکبعدی، به عمق و ابعاد مختلف بحران نگاه کنیم و نقش بازیگران مختلف را بهتر بشناسیم.
ibna.ir/x6znF
@ibna_official
🔰معرفی کتاب «الی بیت المقدس»؛
ردپای آزادی: روایت یک سفر پر رمز و راز از مزار گاندی تا قلعه شریف
🔸با آغاز جنگ ۲۲ روزه بین اسرائیل و مقاومت فلسطین در غزه و حمله اسرائیل به کشتی امدادرسانی «ماوی مرمره» که برای رساندن کمکهای بشردوستانه به غزه اعزام شده بود، خشم مردم بینالملل را برافروخت. بسیاری از فعالان جهان اسلام و سایر نقاط جهان به دنبال راهی برای شکستن محاصره غزه بودند.
🔸این کاروان از مزار گاندی در هند حرکت خود را آغاز کرد و با عبور از کشورهای مختلفی مانند پاکستان، ایران و ترکیه، نهایتاً وارد لبنان شد تا از آنجا خود را به نزدیکی مرزهای فلسطین اشغالی برساند. نویسنده در این کتاب، نهتنها روایتگر خاطرات خود از حرکت کاروان است، بلکه فضای سیاسی، اجتماعی و مردمی کشورهای میزبان، استقبال ملتها، کارشکنیهای دولتها و فشارهای صهیونیستی را نیز به تصویر میکشد.
🔸در ایران، کاروان با استقبال مردم مواجه شد. در قم، تهران و مسیرهای مختلف، مردم با خودروها و موتورهایشان به استقبال کاروان میروند و شعارهایی در حمایت از فلسطین و علیه اسرائیل سر دادند. کاروان پس از چند روز اقامت در تهران، عازم مرز بازرگان و از آنجا وارد ترکیه شد. در ترکیه، اعضای کاروان به محل اقامت سفیر اسرائیل رفتند و تجمعی نمادین برگزار کردند. این تجمع با شعارهایی به ۷۲ زبان دنیا همراه بود. دولت ترکیه برای بایکوت رسانهای و اعمال محدودیت علیه کاروان تلاش زیادی میکرد.
ibna.ir/x6zKJ
@ibna_official
🔰گزارش ایبنا ازنشست مدیران کل ارشاد استانها با معاون فرهنگی وزیر؛
فعالیتهای معاونت فرهنگی وزارت ارشاد در مسیر هوشمندسازی/ رویههای نو در حال اجراست
🔸معاون فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و مدیران ستادی این حوزه، رویههای نوینی که در این معاونت طراحی شده است را تشریح و عنوان کردند که بناست در برنامه تحولی معاونت فرهنگی، از ظرفیت تکنولوژیهای جدید، استفادههای موثری شود.
🔸ابراهیم حیدری مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران: رویکردهایمان را با شعار «ایران فقط تهران نیست» که وزیر فرهنگ و ارشاد نیز همواره مطرح کردهاند، طراحی کردیم اما انتظار است که استانها منتظر دریافت اعتبارات صرفاً از مرکز نباشند.
🔸باید از ظرفیتهای استانی مانند شرکتها، صنایع و کارخانجات و سایر ظرفیتهای بومی و محلی استفاده کنیم و در این مسیر وزارتخانه و ستاد نیز حمایت کرده و برنامهها را واگذار میکنیم.
🔸دهقانکار: یکی از این اقدامات در همین طرح تحول، استفاده از فنارویهای نوین است، اکنون هوش مصنوعی مورد تاکید معاون فرهنگی وزیر ارشاد قرار دارد که بحث صدور مجوز تا جایی که امکان وجود دارد، از هوش مصنوعی استفاده شود.
ibna.ir/x6zTD
@ibna_official