🔰تاریخچه چاپ و نشر در ایران- ۳/ گلستان؛
روایتی تازه از داستان تأسیس چاپخانه «گرگان»/ اسناد مکتوب در برابر روایتهای شفاهی
🔸 چاپخانه گرگان، قدیمیترین مرکز چاپ استان گلستان است که همچنان فعال بوده و قصههای کمتر شنیده شدهای در دل دارد. داستانهایی از تلاش، سرمایهگذاری و چالش که تاکنون عمدتاً در روایتهای شفاهی باقی مانده بود و حالا با ارائه اسنادی مکتوب توسط پژوهشگر گلستانی، روایتهای پنهانِ شروع فعالیت این چاپخانه ارائه میشود.
🔸به باور اسدالله معطوفی، نویسنده و مورخ گلستانی که در کتاب پیشینه چاپ و انتشار مطبوعات در گرگان (استرآباد) به آن اشارهکرده است؛ یکی از دلایل ضعف چاپ و نشر در استرآباد به خاطر دیر تأسیس شدن چاپخانه در این خطه و عدم چاپ نشریه در این دیار آن هم با وجود افراد فرهیخته پُرشمار بوده است.
🔸معطوفی در کتابش عنوان داشته است: «در استرآباد پس از چاپ ژلاتینی، اولین چاپخانه سُربی بسیار دیر، یعنی سال ۱۳۴۷ هجری قمری (۱۳۰۷-۱۳۰۸ خورشیدی) احداث شد. این دستگاه چاپ را مرحوم آقا کربلایی علیاصغر تقی اُف معروف به شفیعی استرآبادی پس از اخذ مجوز با سختی زیاد (چون خُرده تجار استرآباد بوده) از طریق روسیه و بندرگز، در زمستان ۱۳۰۶ خورشیدی وارد استرآباد و «چاپخانه گرگان» را در حاشیه ورودی دهانه اول بازار نعلبندان گرگان دایر کرد.
ibna.ir/x6zTj
@ibna_official
🔰سیدمنصور سیدسجادی از یافتههای شهرسوخته گفت؛
شهری که در آن هیچ نشانی از جنگ و جدال نیست
چهار نوع انگور، قدیمیترین گونه زیره و گشنیز و بنه و جمجمه جراحی شده
🔸سیدمنصور سیدسجادی گفت: تاکنون در شهر سوخته هیچ نشانی از جنگ و جدال میان جوامع گوناگون مشاهده نشده است: شهر دیوار و برجهای دفاعی ندارد، تاکنون هیچگونه اسلحه تهاجمی و یا تدافعی پیدا نشده است، هیچ اثری از تخریبهای حاصله از زد و خورد دیده نشده است.
🔸عمدهترین مباحث مطرح شده در این کتاب عبارتند از: پیشینه مطالعات سفال در شهر سوخته، ساختار سفال، انواع سفال نخودی رنگ، خاکستری، قرمز و سفال رنگارنگ، نتایج حاصله از تجزیههای شیمیایی، مشخصات ظاهری ظروف، اشکال سفالها شامل کاسه، لیوان، تنگ، جامهای پایهدار، دیگ، انواع خمرهها، قوری، سینی و اشکال نامتعارف دیگر به همراه کاربری این ظروف. نقوش و شناخت سبک نقشمایههای طبیعی و هندسی، نشانههای سفالگران، کاربری انواع ظروف و بالاخره گاهنگاری و تاریخ این اشیاء سفالی به همراه بحثی درباره همسانیهای سفال شهر سوخته با سایر محوطههای باستانی دورو نزدیک. کتاب دارای ۷۸ لوحه رنگی و طرحهای متعددی از ظروف سفالی ویک کتابشناسی است.
🔸انتشارات مقالات باستانشناسی در کشورهای مختلف ونشریات گوناگون همواره در دسترس همگان نیست.سه ویژگی اصلی کتاب عبارتند از: بررسی و مطالعه کلیه پژوهشهای انجام شده در یک جا به نحوی که کلیه اطلاعات مربوطه در اختیار علاقهمندان در یک جا ارائه شود، بررسی کامل و طبقهبندی کلیه اشیاء سفالی به دست آمده که تاکنون به این صورت ارائه نشده بوده است.
ibna.ir/x6zPp
@ibna_official
🔰گفتوگو با نادر تکمیلهمایون، مترجم «تنتن» از زبان فرانسه؛
«تنتن» تاریخ قرن بیستم برای کودکان و نوجوانان است / در ترجمه حتی یک فریم را حذف نکردیم
🔸نادر تکمیلهمایون، مترجم مجموعه کامل ۲۴ جلدی «ماجراهای تنتن» از زبان فرانسه، در گفتوگو با ایبنا درباره این مجموعه کمیکبوک مشهور و محبوب و هرژه، خالق آن، گفت: «تنتن» حاصل پنجاه شصت سال فعالیت هرژه است. او بینشی سیاسی، مردمشناسانه و جامعهشناسانه داشت؛ برای همین «تنتن» سنوسال نمیشناسد و برای همهی نسلها قابلدرک و دوستداشتنی است. هرژه خبرنگاری خلق کرد که همهفنحریف بود؛ سفر میکرد، شجاع بود، با حکومتهای دیکتاتوری مواجه میشد، و حتی به ماه رفت. او مورخ قرن بیستم برای بچهها بود.
🔸بسیاری از نسخههای قبلی از زبان انگلیسی ترجمه شدهاند، نه فرانسه. این موضوع مشکلاتی در ترجمه به وجود آورده است. برای مثال در نسخهی اصلی، تنتن هیچکدام از مخاطبهای خود را «تو» خطاب نمیکند و برای همگی از «شما» استفاده میکند. این نشاندهندهی ادب و نزاکتی در لحن داستان است؛ فرقی نمیکند که مخاطبِ تنتن کاپیتان هادوک باشد یا فردی دیگر. اما چون در زبان انگلیسی تفاوت میان «تو» و «شما» مشخص نیست، در ترجمههای فارسیِ مبتنی بر انگلیسی، شخصیتها یکدیگر را با «تو» خطاب میکنند که با فضای داستان همخوان نیست.
ibna.ir/x6zRX
@ibna_official
🔰نگاهی به رمان «ایستگاه ئوئنوی توکیو» اثر یو میری؛
ارواح سرگردان کارگران، در حاشیه جوامع مدرن
🔸رمان «ایستگاه ئوئنوی توکیو» اثر یو میری، نویسندهی ژاپنی-کرهای، روایتی تلخ، شاعرانه و اندیشمندانه از سرنوشت کازو، کارگری بیخانمان در توکیو است که پس از مرگ، روحش در ایستگاه ئوئنو سرگردان میماند. یو میری با نثری شفاف و چندلایه، جامعه مدرن ژاپن را از زاویه نگاه حاشیهنشینان به تصویر میکشد و خواننده را به درنگ در باب فقر، انزوا، و ناپایداری زندگی انسانها در جهانی بیرحم فرامیخواند.
🔸در رمان «ایستگاه ئوئنوی توکیو»، خواننده با کازو همراه میشود؛ مردی سالخورده، کارگر مهاجر از فوکوشیما، که پس از مرگش، روحش در پارک نزدیک ایستگاه ئوئنو سرگردان مانده است. ایستگاهی که روزی نماد پیشرفت و شکوه امپراتوری ژاپن بود، حالا به پناهگاهی موقت برای بیخانمانها بدل شده است؛ انسانهایی که در شلوغی پایتخت، نامرئیاند.
🔸ایستگاه ئوئنوی توکیو» تنها درباره سرنوشت فردی کازو نیست؛ بلکه پرترهای اجتماعی از میلیونها انسان بیصدا در ژاپن معاصر است. فقر در این رمان صرفاً کمبود پول نیست، بلکه نوعی تهیبودن از تعلق، امنیت، و حتی اعتبار انسانی است. بیخانمانی کازو، او را نهتنها از امکانات زندگی، بلکه از نظامهای نمادین اجتماعی—از جمله خانواده، شغل، و زبان—محروم کرده است.
ibna.ir/x6zVp
@ibna_official
🔰گفتوگوی ایبنا با مهدی چاوشور، مترجم کتاب؛
«راهنمای راتلج بر دراماتورژی» میتواند زمینهساز تحولی اساسی در آموزش آکادمیک تئاتر در ایران باشد
🔸در دوران پرشتاب تحولات تئاتری، دراماتورژی دیگر صرفاً نامی بر نقش مشاور کارگردان نیست؛ بلکه به یکی از مفاهیم مرکزی در نقد، تولید و بازخوانی تئاتر معاصر بدل شده است.
🔸در کتاب «راهنمای راتلج بر دراماتورژی»، تمایز بنیادینی میان دو تلقی از دراماتورژی برقرار شده است: نخست، دراماتورژی بهمثابهی «عملکرد» یا کنش خلاق در فرایند تولید نمایش، و دوم، دراماتورژی به مثابه «نظام معرفتی» یا نحوهای خاص از اندیشیدن دربارهی ساختار، روایت، بدن، تاریخ و ایدئولوژی. این تمایز دوگانه نه صرفاً در سطح مفهومی بلکه در سازماندهی ساختاری کتاب نیز بازتاب یافته است.
🔸بخشهایی از کتاب که به جایگاه تاریخی و عملی دراماتورژها در نظامهای تئاتری جهان (از آلمان و ایالات متحده گرفته تا ایران، چین و آفریقای جنوبی) میپردازند، نمود عینی تلقی اولاند؛ در حالی که فصولی که در آنها از دراماتورژی بهعنوان شیوهای نظری برای مواجهه با ساختارهای ایدئولوژیک و اشکال جدید میانرشتهای یاد میشود، ناظر به دراماتورژی در مقام ابزار معرفتشناختی است. در ترجمه فارسی این اثر نیز با وقوف دقیق به اهمیت این تمایز مفهومی، راهبردی تحلیلی اتخاذ شده است تا ضمن وفاداری به لحن و تنوع زبانی متن اصلی، دوگانگی یادشده بهگونهای قابل فهم در زبان فارسی بازتولید شود.
ibna.ir/x6zSB
@ibna_official
🔰معرفی «یک روز از زندگی عابد سلامه»؛
کودکان فلسطینی، زنده زنده در آتش اسرائیل سوختند
🔸تراژدی که در جاده مرگ رقم خورد
«یک روز از زندگی عابد سلامه: موشکافی یک تراژدی در بیتالمقدس»، روایت یک روز از زندگی عابد سلامه نیست؛ بلکه بازتابی از زندگی روزمره هزاران فلسطینی است که هر روز با کشتار، تحقیر و درد از دستدادن عزیزانشان زندگی میکنند.
🔸دیوار حائل، سازهای بتنی و بلند است که اسرائیل در اوایل دهه ۲۰۰۰ ساخت تا مناطق فلسطینینشین کرانه باختری را از مناطق تحت کنترل خود، بهویژه اطراف بیتالمقدس، جدا کند. هدف اعلامشده اسرائیل از ساخت این دیوار، جلوگیری از ورود مهاجمان فلسطینی بود، اما پیامدهای آن فراتر بود. دیوار، عملاً هزاران فلسطینی را از شهر بیتالمقدس، مراکز درمانی، مدارس و محل کارشان جدا کرده و زندگی روزمرهی آنها را با مشکلات فراوانی روبهرو کرده است. بسیاری از بخشهای دیوار درون کرانه باختری ساخته شدهاند و زمینهای فلسطینیان را مصادره کرده یا آنها را در محاصره قرار دادهاند. فلسطینیها این دیوار را آپارتاید میخوانند.
🔸داستان با تصادف مرگبار یک اتوبوس مدرسه فلسطینی با یک تریلی در حومه بیتالمقدس یا اورشلیم آغاز میشود. فرزند پنجساله عابد، میلاد، در این حادثه کشته میشود.
ibna.ir/x6zRq
@ibna_official
🔰ایبنا بررسی کرد؛
ضرورت «بازاریابی جغرافیایی» کتابفروشیهای محلی
🔸بازاریابی جغرافیایی برای کتابفروشیهای محلی، نه ابزار لوکس که یک ضرورت حیاتی است. در شرایطی که فروش آنلاین در حال بلعیدن بازار سنتی است، دیدهشدن در «جستوجوهای محلی» میتواند رمز بقا باشد.
🔸«بازاریابی محلی» یا «جغرافیایی» به زبان ساده یعنی حضور هوشمندانه در نتایج جستوجوی آنلاین برای مخاطبانی که در همان محدوده جغرافیایی به دنبال محصول یا خدماتی میگردند.
🔸بهعنوان مثال وقتی کاربری در یکی از خیابانهای تهران یا هر نقطه دیگری از ایران، عبارت «کتابفروشی نزدیک من» یا «خرید کتاب رمان» در محله زندگیاش را جستوجو میکند، تنها فروشگاههایی در نتایج دیده میشوند که در نقشه گوگل، اطلاعات دقیقی دارند، بهروزرسانی شدهاند و توانستهاند با بهینهسازی محتوای دیجیتال خود، موتورهای جستوجو را متقاعد کنند که «درستترین پاسخ» هستند.
🔸کتابفروشیها بیش از آنکه فقط کالا بفروشند، حامل بخشی از حافظه فرهنگی و اجتماعی هر محلهاند. اگر این حافظه قرار است بماند، باید زبان مخاطب امروز را بشناسد - و یکی از مؤثرترین زبانهای این نسل، موتور جستوجوست.
🔸بنابراین به زبان ساده، اگر کتابفروشی محلی در گوگل پیدا نمیشود، برای بسیاری از مشتریان بالقوه، اصلاً وجود خارجی ندارد.
ibna.ir/x6zVz
@ibna_official
🔰نویسنده کتاب «چه کسی داستانم را خواهد گفت؟» در گفتگو با گاردین:
این فقط یک کوچ نیست؛ سقوط یک زندگی جمعی است!
🔸کتاب «چه کسی داستانم را خواهد گفت؟: دفترچه خاطرات غزه» نوشته نویسندهای بینام، روایتی است از سقوط نهتنها دیوارها، که فروپاشی یک زندگی جمعی. در سایه بمبها و آوارگی دائمی، معنای خانه برای هزاران نفر از اهالی غزه رنگ باخته است. اکنون، هجرتی اجباری جریان دارد که نه تنها چهارچوبهای خشت و گل، که ریشههای هویت و خاطره را نیز درهم میشکند.
🔸این روزها، نویسندهای فلسطینی بینام و بینشان از گوشهای دور از خانه برای گاردین مینویسد: از زندگیای که روزی داشت و تبعیدی که حالا سهم او و میلیونها نفر دیگر شده است. بیستویک ماه است که این نویسنده، جز تماشای جهانِ رو به فروپاشی پیرامونش، کاری از دستش برنمیآید. خاطرات او نه گزارش نظامی است و نه تحلیلی رویدادمحور؛ مجموعهای است از چیزهایی که به مرور، یکییکی از دست داده است: خانهای که بنا بود تا آخر عمر پناهش باشد؛ شغلی که هر صبح امید بازگشت به آن را داشت و شهری که قرار بود مکانی برای زندگی باشد، نه جایی برای به گور رفتن.
🔸او مانند بسیاری دیگر در غزه، به دورههایی که همهچیز یکشبه به جهنم بدل میشود، عادت داشت. اما اینبار متفاوت بود؛ این بار نه فقط خانهها ویران شدند، بلکه یک جمعیت کامل از میان رفت. آماری که امروز همه میدانند: بیش از ۵۷ هزار کشته و ۱.۹ میلیون آواره.
ibna.ir/x6zV5
@ibna_official
🔰گفتوگوی گاردین با گونبریت سوندستروم:
رمان من اثری فمینیستی به معنای رایج نیست!
🔸گونبریت سوندستروم با رمان «نامزدی»، تصویری متفاوت از زن و روابط عاشقانه ارائه میدهد؛ روایتی که فراتر از کلیشههای رایج فمینیستی است. او تأکید میکند داستانش نه مروج جدایی، بلکه نشاندهنده حق انتخاب و فردیت زنان است.
🔸واقعیت این است که «نامزدی» تنها یک رمان عاشقانه معمولی نیست، بلکه قصه زنی است که تمایلی ندارد صرفاً بهخاطر در دسترس بودن و تبعیت از هنجارها، خودش را فدا کند. مارتینا و گوستاو، شخصیتهای اصلی، در دانشگاه با یکدیگر آشنا میشوند. گوستاو خواهان رابطهای سنتی است، اما از دیدگاه مارتینا، دقیقاً همین ساختار به تهدیدی علیه آزادی و پویایی زندگی تبدیل میشود.
🔸«نامزدی» بیش از آنکه درباره تجربه دوست داشتن باشد، به موضوع دوست داشته شدن و کنار زدن مرکزیت مردان در روابط میپردازد. سوندستروم میگوید: «این کتاب خیلی مدرنتر از آن است که بسیاری فکر میکنند. حتی امروز نیز شگفتآور است که شخصیت زن داستان اینهمه جسارت دارد.»
ibna.ir/x6zVc
@ibna_official
🔰غمانگیزترین رمانهای فانتزی؛
مرثیههایی به زبان داستان
🔸اگر از پایانهای خوش و قهرمانهای همیشهپیروز خستهاید، مطالعه این رمانها توصیه میشود ولی داستان این رمانهای فانتزی فقط اشک است و اندوه، شکست و فراموشی است.
🔸اربابان تاریکی کشته شده؟ شاهزادگان نجاتیافته؟ سرزمینهای آزادشده؟ نه، خبری از اینها در این فانتزیها نیست. گاهی زندگی آنطور که میخواهیم پیش نمیرود. قهرمان شکست میخورد. عاشقان میمیرند. آدمبدها پیروز میشوند. اگر حالتان ابری است، اگر دنبال تخلیه عاطفی هستید، اگر نیاز به یک گریه دارید، این رمانهای فانتزی همان نسخهای است که تجویز شده است.
🔸در دنیای کتابهای غمانگیز، ترانه آشیل دقیقاً همان تعریفیست که باید از غم داشت.
🔸در دنیای فانتزی غمانگیز، کمتر کسی به پای گای گوریل کی میرسد. تیگانا، اوج هنرش در آفرینش اندوه است.
ibna.ir/x6zQq
@ibna_official
🔰به انتخاب سایت ماریس؛
برترین کتابهای فانتزی قرن بیست و یکم
🔸فانتزی یکی از محبوبترین و گستردهترین ژانرهای ادبیات و سرگرمی است. در این ژانر، وقایع، شخصیتها و دنیاها اغلب به گونهای طراحی میشوند که قوانین طبیعی و منطقی دنیای واقعی را نقض می کنند و بر پایه جادو، موجودات خیالی و دنیاهای ساختهشده قرار دارند. در داستانهای فانتزی، جادو و قدرتهای خارقالعاده نقشی کلیدی دارند. این نیروها ممکن است در همه جای جهان فانتزی وجود داشته باشند یا تنها در اختیار برخی شخصیتها باشند.
🔸سرافینا نوشته ریچل هارتمن:
سرافینا دختری با استعداد موسیقی است که دربار سلطنتی را با هنر خود مسحور کرده – اما رازی بزرگ دارد. وقتی شاهزادهای به قتل میرسد و مظنون اصلی اژدهایان هستند، او باید با دقت در سیاستهای پرتنش انسان و اژدها حرکت کند تا جنگی ویرانگر را متوقف کند.
🔸فراتر از جنگهای عمیق نوشته پل استوارت و کریس ریدل:
این مجموعه در دنیایی عجیب روی لبهای از یک پرتگاه بزرگ اتفاق میافتد. داستانهای متنوع و موجوداتی فراموشنشدنی بهویژه با طراحیهای گرافیکی تیره و ترسناک کریس ریدل، این سری را فراتر از داستانهای کودکانه میبرد – کابوسهای نوجوانان از همینجا شروع میشود!
ibna.ir/x6zDM
@ibna_official
🔰گفتوگو با سامان صفرزائی مترجم«احساسات سیاسی»؛
عشق، جان گمشده سیاست
🔸لیبرالیسم اگر نتواند در برابر بحرانهای اجتماعی و فرهنگی، زبان عاطفه و کرامت را بازیابد، بهراحتی به پوستهای حقوقی، و در نهایت به ابزاری در دست نیروهای غیردموکراتیک بدل میشود. ما این خطر را در جهان امروز بارها دیدهایم. عدالت بدون عشق، به عدالت سرد و بیجان میانجامد؛ و نوسبام با شجاعت، این جانِ گمشده را دوباره به لیبرالیسم بازمیگرداند.
🔸لیبرالیسم برای تحقق عدالت، نیازمند «فضیلتهای عاطفی» است—و نهادهای دموکراتیک باید این فضیلتها را از طریق آموزش عمومی، هنر، موسیقی، ادبیات، آیینهای جمعی، و حتی نمادهای ملی پرورش دهند. او مینویسد: «عشق، نقطۀ آغاز است—نه احساسات بیمنطق، بلکه عشق به کرامت انسانی، عشق به تنوع، عشق به نهادهایی که ما را به یکدیگر پیوند میدهند.
🔸برخلاف تصوری که گاه در سطح تحلیلهای سیاسی کلاسیک دیده میشود، عواطف سیاسی در جوامعی با سرکوب مزمن نه تنها از میان نمیروند، بلکه در ساحت ناخودآگاه جمعی انباشته، زخمخورده و مشتاق بروز میمانند. بههمین دلیل، برخلاف نگاهی که سیاست را به عرصۀ نخبگان یا نهادهای رسمی محدود میکند، نوسبام بر آن است که عواطف، بنیان هستیشناسانه سیاستاند—و در جوامعی چون ایران، این امر نهفقط یک ایده، بلکه تجربهای تاریخی است.
🔸در جوامعی با پیشینه استبداد، بازسازی عواطف سیاسی از آموزش مدنی یا ساختارهای حقوقی آغاز نمیشود، بلکه از احساس امکانپذیری حقیقت، صداقت، کرامت، و مشارکت آغاز میشود.
ibna.ir/x6zNj
@ibna_official