🔰گفتوگوی گاردین با گونبریت سوندستروم:
رمان من اثری فمینیستی به معنای رایج نیست!
🔸گونبریت سوندستروم با رمان «نامزدی»، تصویری متفاوت از زن و روابط عاشقانه ارائه میدهد؛ روایتی که فراتر از کلیشههای رایج فمینیستی است. او تأکید میکند داستانش نه مروج جدایی، بلکه نشاندهنده حق انتخاب و فردیت زنان است.
🔸واقعیت این است که «نامزدی» تنها یک رمان عاشقانه معمولی نیست، بلکه قصه زنی است که تمایلی ندارد صرفاً بهخاطر در دسترس بودن و تبعیت از هنجارها، خودش را فدا کند. مارتینا و گوستاو، شخصیتهای اصلی، در دانشگاه با یکدیگر آشنا میشوند. گوستاو خواهان رابطهای سنتی است، اما از دیدگاه مارتینا، دقیقاً همین ساختار به تهدیدی علیه آزادی و پویایی زندگی تبدیل میشود.
🔸«نامزدی» بیش از آنکه درباره تجربه دوست داشتن باشد، به موضوع دوست داشته شدن و کنار زدن مرکزیت مردان در روابط میپردازد. سوندستروم میگوید: «این کتاب خیلی مدرنتر از آن است که بسیاری فکر میکنند. حتی امروز نیز شگفتآور است که شخصیت زن داستان اینهمه جسارت دارد.»
ibna.ir/x6zVc
@ibna_official
🔰غمانگیزترین رمانهای فانتزی؛
مرثیههایی به زبان داستان
🔸اگر از پایانهای خوش و قهرمانهای همیشهپیروز خستهاید، مطالعه این رمانها توصیه میشود ولی داستان این رمانهای فانتزی فقط اشک است و اندوه، شکست و فراموشی است.
🔸اربابان تاریکی کشته شده؟ شاهزادگان نجاتیافته؟ سرزمینهای آزادشده؟ نه، خبری از اینها در این فانتزیها نیست. گاهی زندگی آنطور که میخواهیم پیش نمیرود. قهرمان شکست میخورد. عاشقان میمیرند. آدمبدها پیروز میشوند. اگر حالتان ابری است، اگر دنبال تخلیه عاطفی هستید، اگر نیاز به یک گریه دارید، این رمانهای فانتزی همان نسخهای است که تجویز شده است.
🔸در دنیای کتابهای غمانگیز، ترانه آشیل دقیقاً همان تعریفیست که باید از غم داشت.
🔸در دنیای فانتزی غمانگیز، کمتر کسی به پای گای گوریل کی میرسد. تیگانا، اوج هنرش در آفرینش اندوه است.
ibna.ir/x6zQq
@ibna_official
🔰به انتخاب سایت ماریس؛
برترین کتابهای فانتزی قرن بیست و یکم
🔸فانتزی یکی از محبوبترین و گستردهترین ژانرهای ادبیات و سرگرمی است. در این ژانر، وقایع، شخصیتها و دنیاها اغلب به گونهای طراحی میشوند که قوانین طبیعی و منطقی دنیای واقعی را نقض می کنند و بر پایه جادو، موجودات خیالی و دنیاهای ساختهشده قرار دارند. در داستانهای فانتزی، جادو و قدرتهای خارقالعاده نقشی کلیدی دارند. این نیروها ممکن است در همه جای جهان فانتزی وجود داشته باشند یا تنها در اختیار برخی شخصیتها باشند.
🔸سرافینا نوشته ریچل هارتمن:
سرافینا دختری با استعداد موسیقی است که دربار سلطنتی را با هنر خود مسحور کرده – اما رازی بزرگ دارد. وقتی شاهزادهای به قتل میرسد و مظنون اصلی اژدهایان هستند، او باید با دقت در سیاستهای پرتنش انسان و اژدها حرکت کند تا جنگی ویرانگر را متوقف کند.
🔸فراتر از جنگهای عمیق نوشته پل استوارت و کریس ریدل:
این مجموعه در دنیایی عجیب روی لبهای از یک پرتگاه بزرگ اتفاق میافتد. داستانهای متنوع و موجوداتی فراموشنشدنی بهویژه با طراحیهای گرافیکی تیره و ترسناک کریس ریدل، این سری را فراتر از داستانهای کودکانه میبرد – کابوسهای نوجوانان از همینجا شروع میشود!
ibna.ir/x6zDM
@ibna_official
🔰گفتوگو با سامان صفرزائی مترجم«احساسات سیاسی»؛
عشق، جان گمشده سیاست
🔸لیبرالیسم اگر نتواند در برابر بحرانهای اجتماعی و فرهنگی، زبان عاطفه و کرامت را بازیابد، بهراحتی به پوستهای حقوقی، و در نهایت به ابزاری در دست نیروهای غیردموکراتیک بدل میشود. ما این خطر را در جهان امروز بارها دیدهایم. عدالت بدون عشق، به عدالت سرد و بیجان میانجامد؛ و نوسبام با شجاعت، این جانِ گمشده را دوباره به لیبرالیسم بازمیگرداند.
🔸لیبرالیسم برای تحقق عدالت، نیازمند «فضیلتهای عاطفی» است—و نهادهای دموکراتیک باید این فضیلتها را از طریق آموزش عمومی، هنر، موسیقی، ادبیات، آیینهای جمعی، و حتی نمادهای ملی پرورش دهند. او مینویسد: «عشق، نقطۀ آغاز است—نه احساسات بیمنطق، بلکه عشق به کرامت انسانی، عشق به تنوع، عشق به نهادهایی که ما را به یکدیگر پیوند میدهند.
🔸برخلاف تصوری که گاه در سطح تحلیلهای سیاسی کلاسیک دیده میشود، عواطف سیاسی در جوامعی با سرکوب مزمن نه تنها از میان نمیروند، بلکه در ساحت ناخودآگاه جمعی انباشته، زخمخورده و مشتاق بروز میمانند. بههمین دلیل، برخلاف نگاهی که سیاست را به عرصۀ نخبگان یا نهادهای رسمی محدود میکند، نوسبام بر آن است که عواطف، بنیان هستیشناسانه سیاستاند—و در جوامعی چون ایران، این امر نهفقط یک ایده، بلکه تجربهای تاریخی است.
🔸در جوامعی با پیشینه استبداد، بازسازی عواطف سیاسی از آموزش مدنی یا ساختارهای حقوقی آغاز نمیشود، بلکه از احساس امکانپذیری حقیقت، صداقت، کرامت، و مشارکت آغاز میشود.
ibna.ir/x6zNj
@ibna_official
🔰معنای بازاندیشی انتقادی در سنتهای دانشی؛
سنت بهمثابه شریک تفکر
🔸راه مشترک سنتگرایان و سنتستیزان
سنت ایرانی، نه چونان گذشتهای سپریشده و دورافتاده، بلکه بهمثابه سایهای زنده و پیوستهحاضر، در تاروپود وجود ما تنیده است. این سایه، چه در تلاش فرار از آن باشیم و چه در کوشش برای چنگ زدن به آن، ما را رها نمیکند.
🔸این نوشتار میکوشد تا با نگاهی انتقادی و سوبژکتیو، سنتهای دانشی را نه بهمثابه بت یا دشمن، نه پناهگاه یا زندان، بلکه بهعنوان امکانی برای آفرینش، بازسازی و گفتوگو بازشناسد. سنت، در این نگاه، میدانی است برای درگیری خلاق، کاوش دیالکتیکی و بازاندیشی مولد. هدف نه ستایش سنت است و نه نفی آن، بلکه گشودن راهی برای مواجههای آگاهانه و پویا با آن، مواجههای که به جای بازتولید یا انکار، به بازآفرینی و زایش منجر شود.
🔸سنتگرایان، با چسبیدن به ظاهر سنت، آن را به مجموعهای از قواعد خشک و بیروح تقلیل میدهند. این گروه، در تلاش برای حفظ اصالت، از پویایی و زایندگی سنت غافل میمانند و آن را در قفسی از تعصب محبوس میکنند. از سوی دیگر، سنتستیزان، با ادعای تجدد و گسست از گذشته، گمان میبرند که میتوانند سنت را بهکلی کنار بگذارند. اما این گسست، اغلب ظاهری است. آنها، چه در زبان، چه در شیوه تفکر و چه در رفتار، همچنان در چارچوبهایی عمل میکنند که ریشه در همان سنت دارند. بهعنوان مثال، بسیاری از روشنفکران ایرانی که در قرن گذشته با شعار تجدد به نفی سنت پرداختند، در عمل نتوانستند از الگوهای فکری و فرهنگیای که از سنت به ارث برده بودند، کاملاً جدا شوند.
ibna.ir/x6zVV
@ibna_official
🔰لذت پنهانی خواندن شبانه؛
شب، پناهگاهی است برای زیستن و چه پناهی بهتر از کتاب؟
🔸اگر روز، میدان جنگی است برای بقا، شب، پناهگاهی است برای زیستن. و چه پناهی بهتر از کتاب؟ شاید به همین دلیل است که هنوز، با وجود تمام خستگیها، گوشیهای هوشمند، سریالها، خبرها و هزار حواسپرتی دیگر، باز هم شبها، ما به سراغ کتابها میرویم.
🔸خواندن در شب، تنها یک عادت نیست. نوعی آیین است، آری، آیینی پنهانی، شخصی، همچون راز گفتن با ذهنی که سالها پیش این واژهها را نوشته و حالا در دل تاریکی دوباره با تو حرف میزند. لحظهای که خانه آرام میگیرد، آدمها در خواباند و دنیا دست از شلوغی کشیده، کتابها جان میگیرند. گویا کلمات، تنها در شب جرات گفتنِ تمام آنچیزی را دارند که در روشنایی نمیگویند.
🔸خوب میدانم که کتابخوانی در تاریکی، چیزی فراتر از مطالعه است؛ آدابی دارد، آیینی بیصدا. نه شبیه خواندن در اتوبوس است، نه در سالن کتابخانه، نه حتی در یک کافهی شلوغ. شب، کتاب را از فرم بیرونیاش میرهاند و بدل به پنجرهای میکند که به درونت باز میشود. یک پردهی ضخیم میان تو و جهان میافتد؛ دیگر صدای خیابان، هشدار پیامک، تماسهای کاری یا گفتوگوهای تکراری وجود ندارد. تو میمانی و واژههایی که شبیه پچپچِ آشنای مادربزرگ هستند، وقتی که قصهای را شبهنگام برایت تعریف میکرد. با گذشت سالها، آن عادت شبانه به آیینی پختهتر بدل شد. حالا دیگر نه زیر پتو، بلکه با لیوانی چای، رو به پنجرهای نیمهباز، در اتاقی نیمهروشن، واژهها را جرعهجرعه مینوشم.
ibna.ir/x6zVZ
@ibna_official
🔰پنگوئنِ کوچک، استعاره بزرگ؛
نگاهی به اقتباس متفاوت پیتر کاتانئو از کتاب تام میچل
🔸«درس های پنگوئن» فیلمی کمدی و درام محصول سال ۲۰۲۴ به کارگردانی پیتر کاتانئو و با بازی استیو کوگان و جاناتان پرایس است.
🔸کتاب «درسهای پنگوئن» روایتی است صمیمی و طنزآمیز از یک معلم بریتانیایی که در دههی ۱۹۷۰ در یکی از مدرسههای شبانهروزی آرژانتین تدریس میکرد و طی یک اتفاق عجیب، یک پنگوئن نجاتیافته را با خود به مدرسه آورد. در نسخه مکتوب، این ماجرا بیش از هر چیز، روایتگر پیوندی انسانی با یک حیوان است؛ اما فیلم کاتانئو، این خاطرهی نسبتاً شخصی را به زمینهای سیاسی-اجتماعی پیوند میزند و از دل آن، روایتی دربارهی «انسانیت در دل بحران» میسازد.
🔸یکی از هوشمندانهترین تصمیمات فیلمساز در اقتباس، جابجایی مرکز ثقل داستان از فرد به جامعه است. در حالی که کتاب، بیشتر از نگاه خودنگارانه نویسنده روایت میشود و تمرکز اصلیاش بر رابطهی مرد و پنگوئن است، فیلم بهطور هوشمندانهای این رابطه را در بستر بحرانیتر و سیاسیتری قرار میدهد: آرژانتینِ سال ۱۹۷۶، درست در آستانه یکی از خشنترین دورههای دیکتاتوری نظامی. این پسزمینه سیاسی در کتاب حضوری کمرنگ دارد، اما در فیلم، دیوارهای مدرسه نهفقط مرز فیزیکی، بلکه نشانهای از فاصلهی اخلاقی و انسانی با آنچه در بیرون میگذرد، میشوند.
ibna.ir/x6zTt
@ibna_official
🔰آسیبشناسی نشر بومی- ۷
اما و اگرهای احیای جایگاه ناشران چهارمحالی/ گلایههای دوسویه ناشران و مولفان
🔸 نشر بومی در استان چهارمحال و بختیاری مانند بسیاری دیگر از استانها دچار آسیبهایی است ولی برای احیای این جایگاه و زدودن آسیب از چهره نشر استان، اما و اگرهایی وجود دارد.
🔸نوعی باور فرهنگی در میان نویسندگان وجود دارد که «چاپ کتاب در تهران» معادل کیفیت، اعتبار و پرستیژ بیشتر است. این نوع تلقی که ناشی از تمرکز تاریخی فعالیتهای فرهنگی در پایتخت است، باعث شده تا ناشران استانی صرفنظر از تلاششان، در ذهن بسیاری از مؤلفان، به عنوان گزینه «دوم» تلقی شوند.
🔸یکی از چالشهای جدی در حوزه نشر استانها، بیاعتمادی روزافزون مؤلفان بومی نسبت به ناشران محلی است.
🔸این عدم تمایل، ریشه در مجموعهای از مشکلات ساختاری و رفتاری در حوزه نشر استانی دارد که در ادامه به ترتیب آنها را بیان میکنم؛ نخست، فقدان ناشری صاحبنام و معتبر در سطح ملی در استان، یکی از دلایل اصلی است. مؤلفان تمایل دارند آثارشان در مجموعههایی منتشر شود که از اعتبار، نفوذ و شبکه توزیع گستردهتری برخوردار باشند، ویژگیهایی که عمدتاً در ناشران تهرانی یافت میشود.
🔸حلقه مفقودهای است که باعث میشود زنجیره تولید تا مصرف فرهنگی در استانها ناقص باقی بماند و تا زمانی که راهحل سیستماتیکی برای آن اندیشیده نشود، ناشر استانی در جایگاه رقابتی قرار نخواهد گرفت.
ibna.ir/x6znq
@ibna_official
🔰گفتوگوی اختصاصی ایبنا با محمود عابدی؛
تصحیح متون ادبی، بدون عشق و آگاهی ممکن نیست
🔸محمود عابدی، محقق و مصحح برجسته، گفت: اگر کسی علاقه دارد متنی را تصحیح کند، باید اطلاعات جانبی آن را هم پیدا کند. تصحیحکردن متنی مثل «شاهنامه» و امثال آن، افتخار بزرگی است، خدمت بزرگی است. ولی مقدمات بسیاری لازم دارد. یکی از این مقدمات، خوب خواندن همان «شاهنامه» است. این کار به مداومت، ممارست، و مطالعه دائم نیاز دارد. امیدوارم که آیندگان ما بیش از ما در این راه آماده شوند و اطلاعات اولیه را کسب کنند.
🔸منظور از «تصحیح متون» در اینجا این است که یک متن کهن، با استفاده از نسخههای خطی، چنان به خواننده امروز عرضه شود که گویی خود مؤلف آن را چنین نوشته است. طبعاً این متون متعلق به سالهای بسیار دور هستند و تنها از طریق نسخههای خطی میتوان به آنها دست یافت. ما باید آن متون را چنان عرضه کنیم که مقصود مؤلف حفظ شود.
🔸یک مصحح زمانی که متن را تصحیح میکند، به ارزشهای آن معتقد باشد و باور داشته باشد که این کتاب چنان ارزشی دارد که میتوان عمری را صرف آن کرد. سوم اینکه باید از زبان مؤلف، تاریخ حیات مؤلف و نیز تاریخ عصر مؤلف آگاهی داشته باشد. باید از زبان، تاریخ و جغرافیای دیگر حوزهها هم اطلاعات خوبی داشته باشد.
🔸مسئولیت تصحیح متن، کار سادهای نیست؛ ما در برابر خوانندگان مسئولیتی داریم. این متون امانتی است که تاریخ به دست ما سپرده و قرار است آن را به آنها بسپاریم. بنابراین در برابر آنها مسئولیتی عمده داریم.
ibna.ir/x6zW6
@ibna_official
🔰نقش روانشناسی عامه پسند در شکلگیری باورهای غلط و سطحینگری؛
وقتی روانشناسی مُسَکّن میشود
🔸روانشناسی زرد، پدیدهای فراگیر در عصر اطلاعات، با سادهسازی مفاهیم پیچیده روانشناختی، نهتنها درک عمیق را به حاشیه میراند، بلکه با ترویج باورهای سطحی و نادرست، به بیاعتمادی عمومی به دانش علمی دامن میزند. این رویکرد عامهپسند، که در رسانهها و فضای مجازی ریشه دوانده، چگونه تفکر انتقادی را تضعیف کرده و چه تأثیری بر فرهنگ جامعه دارد؟
🔸اگر به تحلیل فلسفی و تاریخی این پدیده بنگریم، باید گفت که روانشناسی زرد، در اصل، نتیجهای طبیعی از تمایل انسانها بهدست آوردن آگاهی سریع و کمهزینه است. در نگاه فلسفی، این پدیده میتواند بهعنوان نوعی تداوم در پیروی بشر از شهودگرایی و سادهسازی حقیقت فهمیده شود، حقیقتی که در بسیاری از فرهنگها و جوامع، بهویژه در ایران، بهدلیل نیازهای فوری و نبود آموزشهای جامع، بهراحتی در مسیر سطحینگری و تقلیدهای بیفکر جای میگیرد. این روند، اما، باعث میشود تا عواقب اجتماعی و فرهنگی آن بهمراتب بلندمدتتر و پیچیدهتر گردد، زیرا باورهای سطحی جایگزین دانشهای بنیادین میشوند و این، نتیجهای است که در کاهش اعتماد به علوم معتبر و ایجاد نوعی بیاعتمادی عمومی نسبت به آموزشها و منابع علمی منجر میشود.
🔸روانشناسی زرد نوعی فرآیند ساختاری است که حقیقت را در حاشیه مینشاند و آن را در قالبهای کوتاه و جذاب تیرهوتار مینمایاند.
ibna.ir/x6zVx
@ibna_official
🔰چرا تاریخ در گفتوگو با نادره جلالی؛
مردم به دنیا آمدند، رنج کشیدند و مردند!
🔸نادره جلالی: در طی سالیان متمادی و حجم عظیمی از کتابها که حاصل تاریخ سرگذشت بشر بوده و سرانجام پادشاه رو به مرگ از یکی از مورخان زبده دربار میخواهد که حال که خوانش تمامی این کتب از سرگذشت جوامع بشری برای وی ممکن نیست، پس در سه کلمه برای او خلاصه کند، نشان از اهمیت فهم تاریخ حتی به هنگام زوال دارد. پاسخ این بود: مردم به دنیا آمدند، رنج کشیدند و مردند!
🔸پاسخ دقیق و مستقیمی برای تعریف چیستی تاریخ وجود ندارد و مورخان و فیلسوفان تاریخ نیز دربارۀ اینکه تاریخ چیست و بسیاری از پرسشهای دیگر در این حوزه اتفاق نظر ندارند. بهویژه اینکه، پاسخ به این پرسش با شکلگیری مکتبهای گوناگون تاریخنگاری و با توجه به اینکه نوع نگاه پایهگذاران و پیروان این مکاتب در طول زمان تغییر و تحول مییابد، تعاریف متنوعی به خود میگیرد. اما از آنجایی که انسان، زمان و مکان، سه پدیدهای است که هر مورخی با آن سر و کار دارد، شاید بتوان بر این مبنا یک تعریف پایه و در عین حال جامعی از تعریف تاریخ ارائه داد که شامل هر طیفی از مخاطبان این پرسش باشد..
🔸ابتداییترین و اساسیترین فایدۀ تاریخ همین عبرتآموزی بود. هم متون مقدس دینی بر آن تأکید میکردند و از پیروان خود میخواستند که با نگاه و مطالعۀ بقایا و آثار گذشتگان عبرت بیاموزند و هم مورخان کلاسیکی که علاوه بر وقایعنگاری به تأمل در آثار گذشتگان میپرداختند، بر این جنبه از فواید تاریخ تأکید داشتند.
ibna.ir/x6zVv
@ibna_official
🔰گفتوگو با معصومه یزدانی درباره کتاب «هفت تا کاسه، هفت تا خونه»؛
دغدغهام دیدن و پذیرفتن تفاوتهاست
🔸معصومه یزدانی، نویسنده ادبیات کودک و نوجوان، در گفتوگو با ایبنا گفت: یکی از دغدغههای من بهطور کلی در نوشتن داستانها و کتابهایم، دیدن و پذیرفتن تفاوتهاست. پذیرش تفاوتها از نظر من یعنی نه ترحم میکنیم، نه نه از فردی که به هر دلیل با ما تفاوت دارد دوری میکنیم و او را نادیده میگیریم.
🔸یکی از دغدغههای من بهطور کلی در نوشتن داستانها و کتابهایم، دیدن و پذیرفتن تفاوتهاست. پذیرش تفاوتها از نظر من یعنی نه ترحم میکنیم، نه از فردی که به هر دلیل با ما تفاوت دارد دوری میکنیم و او را نادیده میگیریم. این دغدغه در طراحی شخصیتهای کتابهای «سینسینا کارآگاه میشود»، «پیشی کوچولو چند انگشت داری»، «فینچول، مورچهای که میخواست داماد ملکه بشود» هم وارد شده است. چون فکر میکنم وقتی بچهها افرادی را که به هر دلیلی تفاوتهای ظاهری یا حتی فرهنگی با آنها دارند، ببینند و بهعنوان افرادی عادی که نیازها و ضرورتهای متفاوتی دارند بپذیرند، شرایط زندگی همدلانه و انسانی با دیگران در جامعه فراهم میشود.
🔸ممکن است برای هر کدام از ما شرایطی پیش بیاید که بهطور موقت یا دائمی تغییراتی در جسم و تواناییهای جسمیمان ایجاد شود. من عمداً سعی میکنم در کتابهایم شخصیتهایی طراحی کنم که با وجود محدودیتهایی که دارند، پرشور و پرتوان زندگی میکنند و در جامعه حضور مثبت و تاثیرگذار دارند.
ibna.ir/x6zTW
@ibna_official