🔰آسیب‌شناسی نشر بومی- ۷ اما و اگرهای احیای جایگاه ناشران چهارمحالی/ گلایه‌های دوسویه ناشران و مولفان 🔸 نشر بومی در استان چهارمحال و بختیاری مانند بسیاری دیگر از استان‌ها دچار آسیب‌هایی است ولی برای احیای این جایگاه و زدودن آسیب از چهره نشر استان، اما و اگرهایی وجود دارد. 🔸نوعی باور فرهنگی در میان نویسندگان وجود دارد که «چاپ کتاب در تهران» معادل کیفیت، اعتبار و پرستیژ بیشتر است. این نوع تلقی که ناشی از تمرکز تاریخی فعالیت‌های فرهنگی در پایتخت است، باعث شده تا ناشران استانی صرف‌نظر از تلاش‌شان، در ذهن بسیاری از مؤلفان، به عنوان گزینه «دوم» تلقی شوند. 🔸یکی از چالش‌های جدی در حوزه نشر استان‌ها، بی‌اعتمادی روزافزون مؤلفان بومی نسبت به ناشران محلی است. 🔸این عدم تمایل، ریشه در مجموعه‌ای از مشکلات ساختاری و رفتاری در حوزه نشر استانی دارد که در ادامه به ترتیب آن‌ها را بیان می‌کنم؛ نخست، فقدان ناشری صاحب‌نام و معتبر در سطح ملی در استان، یکی از دلایل اصلی است. مؤلفان تمایل دارند آثارشان در مجموعه‌هایی منتشر شود که از اعتبار، نفوذ و شبکه توزیع گسترده‌تری برخوردار باشند، ویژگی‌هایی که عمدتاً در ناشران تهرانی یافت می‌شود. 🔸حلقه مفقوده‌ای است که باعث می‌شود زنجیره تولید تا مصرف فرهنگی در استان‌ها ناقص باقی بماند و تا زمانی که راه‌حل سیستماتیکی برای آن اندیشیده نشود، ناشر استانی در جایگاه رقابتی قرار نخواهد گرفت. ibna.ir/x6znq @ibna_official

🔰گفت‌وگوی اختصاصی ایبنا با محمود عابدی؛ تصحیح متون ادبی، بدون عشق و آگاهی ممکن نیست 🔸محمود عابدی، محقق و مصحح برجسته، گفت: اگر کسی علاقه دارد متنی را تصحیح کند، باید اطلاعات جانبی آن را هم پیدا کند. تصحیح‌کردن متنی مثل «شاهنامه» و امثال آن، افتخار بزرگی است، خدمت بزرگی است. ولی مقدمات بسیاری لازم دارد. یکی از این مقدمات، خوب خواندن همان «شاهنامه» است. این کار به مداومت، ممارست، و مطالعه دائم نیاز دارد. امیدوارم که آیندگان ما بیش از ما در این راه آماده شوند و اطلاعات اولیه را کسب کنند. 🔸منظور از «تصحیح متون» در اینجا این است که یک متن کهن، با استفاده از نسخه‌های خطی، چنان به خواننده امروز عرضه شود که گویی خود مؤلف آن را چنین نوشته است. طبعاً این متون متعلق به سال‌های بسیار دور هستند و تنها از طریق نسخه‌های خطی می‌توان به آن‌ها دست یافت. ما باید آن متون را چنان عرضه کنیم که مقصود مؤلف حفظ شود. 🔸یک مصحح زمانی که متن را تصحیح می‌کند، به ارزش‌های آن معتقد باشد و باور داشته باشد که این کتاب چنان ارزشی دارد که می‌توان عمری را صرف آن کرد. سوم اینکه باید از زبان مؤلف، تاریخ حیات مؤلف و نیز تاریخ عصر مؤلف آگاهی داشته باشد. باید از زبان، تاریخ و جغرافیای دیگر حوزه‌ها هم اطلاعات خوبی داشته باشد. 🔸مسئولیت تصحیح متن، کار ساده‌ای نیست؛ ما در برابر خوانندگان مسئولیتی داریم. این متون امانتی است که تاریخ به دست ما سپرده و قرار است آن را به آن‌ها بسپاریم. بنابراین در برابر آن‌ها مسئولیتی عمده داریم. ibna.ir/x6zW6 @ibna_official

🔰نقش روانشناسی عامه پسند در شکل‌گیری باورهای غلط و سطحی‌نگری؛ وقتی روانشناسی مُسَکّن می‌شود 🔸روان‌شناسی زرد، پدیده‌ای فراگیر در عصر اطلاعات، با ساده‌سازی مفاهیم پیچیده روان‌شناختی، نه‌تنها درک عمیق را به حاشیه می‌راند، بلکه با ترویج باورهای سطحی و نادرست، به بی‌اعتمادی عمومی به دانش علمی دامن می‌زند. این رویکرد عامه‌پسند، که در رسانه‌ها و فضای مجازی ریشه دوانده، چگونه تفکر انتقادی را تضعیف کرده و چه تأثیری بر فرهنگ جامعه دارد؟ 🔸اگر به تحلیل فلسفی و تاریخی این پدیده بنگریم، باید گفت که روان‌شناسی زرد، در اصل، نتیجه‌ای طبیعی از تمایل انسان‌ها به‌دست آوردن آگاهی سریع و کم‌هزینه است. در نگاه فلسفی، این پدیده می‌تواند به‌عنوان نوعی تداوم در پیروی بشر از شهودگرایی و ساده‌سازی حقیقت فهمیده شود، حقیقتی که در بسیاری از فرهنگ‌ها و جوامع، به‌ویژه در ایران، به‌دلیل نیازهای فوری و نبود آموزش‌های جامع، به‌راحتی در مسیر سطحی‌نگری و تقلیدهای بی‌فکر جای می‌گیرد. این روند، اما، باعث می‌شود تا عواقب اجتماعی و فرهنگی آن به‌مراتب بلندمدت‌تر و پیچیده‌تر گردد، زیرا باورهای سطحی جایگزین دانش‌های بنیادین می‌شوند و این، نتیجه‌ای است که در کاهش اعتماد به علوم معتبر و ایجاد نوعی بی‌اعتمادی عمومی نسبت به آموزش‌ها و منابع علمی منجر می‌شود. 🔸روان‌شناسی زرد نوعی فرآیند ساختاری است که حقیقت را در حاشیه می‌نشاند و آن را در قالب‌های کوتاه و جذاب تیره‌وتار می‌نمایاند. ibna.ir/x6zVx @ibna_official

🔰چرا تاریخ در گفت‌وگو با نادره جلالی؛ مردم به دنیا آمدند، رنج کشیدند و مردند! 🔸نادره جلالی: در طی سالیان متمادی و حجم عظیمی از کتاب‌ها که حاصل تاریخ سرگذشت بشر بوده و سرانجام پادشاه رو به مرگ از یکی از مورخان زبده دربار می‌خواهد که حال که خوانش تمامی این کتب از سرگذشت جوامع بشری برای وی ممکن نیست، پس در سه کلمه برای او خلاصه کند، نشان از اهمیت فهم تاریخ حتی به هنگام زوال دارد. پاسخ این بود: مردم به دنیا آمدند، رنج کشیدند و مردند! 🔸پاسخ دقیق و مستقیمی برای تعریف چیستی تاریخ وجود ندارد و مورخان و فیلسوفان تاریخ نیز دربارۀ اینکه تاریخ چیست و بسیاری از پرسش‌های دیگر در این حوزه اتفاق نظر ندارند. به‌ویژه اینکه، پاسخ به این پرسش با شکل‌گیری مکتب‌های گوناگون تاریخ‌نگاری و با توجه به اینکه نوع نگاه پایه‌گذاران و پیروان این مکاتب در طول زمان تغییر و تحول می‌یابد، تعاریف متنوعی به خود می‌گیرد. اما از آنجایی که انسان، زمان و مکان، سه پدیده‌ای است که هر مورخی با آن سر و کار دارد، شاید بتوان بر این مبنا یک تعریف پایه و در عین حال جامعی از تعریف تاریخ ارائه داد که شامل هر طیفی از مخاطبان این پرسش باشد.. 🔸ابتدایی‌ترین و اساسی‌ترین فایدۀ تاریخ همین عبرت‌آموزی بود. هم متون مقدس دینی بر آن تأکید می‌کردند و از پیروان خود می‌خواستند که با نگاه و مطالعۀ بقایا و آثار گذشتگان عبرت بیاموزند و هم مورخان کلاسیکی که علاوه بر وقایع‌نگاری به تأمل در آثار گذشتگان می‌پرداختند، بر این جنبه از فواید تاریخ تأکید داشتند. ibna.ir/x6zVv @ibna_official

🔰گفت‌وگو با معصومه یزدانی درباره کتاب «هفت تا کاسه، هفت تا خونه»؛ دغدغه‌ام دیدن و پذیرفتن تفاوت‌هاست 🔸معصومه یزدانی، نویسنده ادبیات کودک و نوجوان، در گفت‌وگو با ایبنا گفت: یکی از دغدغه‌های من به‌طور کلی در نوشتن داستان‌ها و کتاب‌هایم، دیدن و پذیرفتن تفاوت‌هاست. پذیرش تفاوت‌ها از نظر من یعنی نه ترحم می‌کنیم، نه نه از فردی که به هر دلیل با ما تفاوت دارد دوری می‌کنیم و او را نادیده می‌گیریم. 🔸یکی از دغدغه‌های من به‌طور کلی در نوشتن داستان‌ها و کتاب‌هایم، دیدن و پذیرفتن تفاوت‌هاست. پذیرش تفاوت‌ها از نظر من یعنی نه ترحم می‌کنیم، نه از فردی که به هر دلیل با ما تفاوت دارد دوری می‌کنیم و او را نادیده می‌گیریم. این دغدغه در طراحی شخصیت‌های کتاب‌های «سین‌سینا کارآگاه می‌شود»، «پیشی کوچولو چند انگشت داری»، «فینچول، مورچه‌ای که می‌خواست داماد ملکه بشود» هم وارد شده است. چون فکر می‌کنم وقتی بچه‌ها افرادی را که به هر دلیلی تفاوت‌های ظاهری یا حتی فرهنگی با آن‌ها دارند، ببینند و به‌عنوان افرادی عادی که نیازها و ضرورت‌های متفاوتی دارند بپذیرند، شرایط زندگی همدلانه و انسانی با دیگران در جامعه فراهم می‌شود. 🔸ممکن است برای هر کدام از ما شرایطی پیش بیاید که به‌طور موقت یا دائمی تغییراتی در جسم و توانایی‌های جسمی‌مان ایجاد شود. من عمداً سعی می‌کنم در کتاب‌هایم شخصیت‌هایی طراحی کنم که با وجود محدودیت‌هایی که دارند، پرشور و پرتوان زندگی می‌کنند و در جامعه حضور مثبت و تاثیرگذار دارند. ibna.ir/x6zTW @ibna_official

🔰نگاهی به کتاب «پذیرش شکست» نوشته مارال لطیفی؛ چگونه طبقه متوسط فقیرتر شد؟ 🔸کتاب «پذیرش شکست» اثری قابل تامل و مهم در حوزه علوم اجتماعی ایران برای توضیح چگونگی افزایش نابرابری و کاهش قدرت سیاسی و اجتماعی و اقتصادی طبقه متوسط در یک دهه اخیر است. 🔸طبقه متوسط در دوران جدید مهم‌ترین عامل(agent) در تغییر و تحولات سیاسی و اجتماعی محسوب می‌شود. در جامعه معاصر ایران نیز این طبقه نقش کلیدی در جنبش‌های سیاسی و اجتماعی ایفا کرده است. نویسنده در کتاب حاضر کوشیده «افت اقتدار و قدرت» این اقشار میانی جامعه شهرنشین ایرانی را در سی و پنج سال گذشته نشان دهد. 🔸به باور او روند فقیرشدن و افت اقشار میانی از سالهای پایانی دهه ۱۳۶۰ آغاز شد، یعنی «با پیش گرفتن انواع سیاست‌های شناخته شده برای کاهش نقش دولت در اقتصاد، مانند خصوصی‌سازی، آزادسازی واردات، تعدیل نیروهای انسانی، کاهش چشمگیر یارانه‌ها و …» اما این روند از ابتدای دهه ۱۳۹۰ با اجرای موج جدیدی از سیاست‌ها از جمله شوک‌درمانی در حامل‌های انرژی و نرخ ارز شدت بیشتری یافت به گونه‌ای که رفاه ایرانیان در دهه ۱۳۹۰ به شدت افت کرد. افزایش نابرابری یکی از پیامدهای این روند است که به معنای ثروتمندتر شدن پردرآمدها و فقیرتر شدن کم‌درآمدترین‌ها است و موجب کوچک‌تر شدن لایه‌های میانی درآمدی و سقوط صاحبان درآمدهای متوسط به سطوح پایین می‌شود. ibna.ir/x6zWh @ibna_official

🔰بازخوانی «خاطرات ریمون آرون»؛ مدافع لیبرالیسم محافظه‌کارانه 🔸کتاب، جمع‌بندی زندگی پربار علمی یک فیلسوف و جامعه‌شناس طی پنجاه سال حضور فعال در صحنه‌ی بین‌المللی در عصر ایدئولوژی‌هاست. 🔸از مهم‌ترین بنیان‌های اندیشه‌ی آرون، تأکید او بر مرز میان دانش و سیاست است که همچون وبر، بر عبور نکردن از آن تأکید داشت. از نگاه آرون، نمی‌توان در عین حال دانشمند و سیاست‌ورز بود، بی‌آنکه به یکی از این دو خیانت نکرد. با این‌حال، این بدان معنا نبود که استاد دانشگاه نقشی در نقد سیاست ندارد. آرون خود با نگارش مقالات و سرمقاله‌هایی در نشریاتی چون فیگارو و کمانتر کوشید تا در مقام روشنفکری مسئول، سیاست‌های داخلی و خارجی دولت‌ها را از منظر عقلانیت نقاد بررسی کند. 🔸یکی از محورهای کتاب، بازتاب رابطه‌ی پرکشمکش میان ژان پل سارتر و ریمون آرون است؛ دو روشنفکر تأثیرگذار فرانسوی که راه‌شان از دوران دانشجویی در دانشسرای عالی آغاز و نهایتاً در بزنگاه‌های سیاسی و فلسفی از یکدیگر جدا شد. در طول زمان، سارتر چپ‌گرایی رادیکال، و آرون، لیبرالی محافظه‌کار گردید. کتاب خاطرات، با نثری پخته و مملو از ظرافت، این جدال را از منظری تاریخی روایت می‌کند که بازه‌ی آن از ترک مناظره‌ای رادیویی پس از مقایسه‌ی دوگل با هیتلر توسط سارتر، تا انتقاد تند آرون از گزارش سفر سارتر به اتحاد جماهیر شوروی، نیز هجونامه نیش‌دار سارتر در مه ۱۹۶۸ گسترده است. ibna.ir/x6zVT @ibna_official

🔰یادداشت؛ بازخوانی یک سوءبرداشت تاریخی در خوانش آثار موریس پِزار 🔸موریس پزار، باستان‌شناس فرانسوی آنچه از «دفن نخل» در بوشهر گزارش کرده، ناشی از برداشتی نادرست در ترجمه یا تحلیل است. به‌احتمال زیاد، این تعبیر نمونه‌ای از روش‌های بومی و اقلیمی کاشت درخت در مناطق گرم و کم‌آب جنوب ایران بوده است. ✍سید محمدرضا بلادی، نویسنده و پژوهشگر: 🔸موریس پِزار در گزارشی از مشاهدات خود، به گودال‌هایی اشاره می‌کند که در آن‌ها نخل کاشته شده بود. برخی پژوهشگران از جمله فرانچسکا گرِلوت سوسینی بر پایه‌ همین توصیف، این عمل را آیینی تدفینی مرتبط با کیریریشا، ایزدبانوی ایلامی دانسته‌اند. ووتر هنکلمن نیز در کتاب «خدایان دیگری که هستند» به همین روایت ارجاع داده و می‌نویسد: 🔸«یک رسم محلی جالب توجه، یعنی کندن گودال‌هایی برای دفن نخل‌ها، توسط (موریس) پِزار در شبه‌جزیره بوشهر، لیان باستانی مشاهده شده است. او در این خصوص به سازه‌ای باستانی اشاره می‌کند که ظاهراً برای همین منظور طراحی شده بود، اما در مورد قدمت آن اظهار نظری نمی‌کند. گرِلوت نیز با احتیاط، مراسم دفن نخل را به آیینی مرتبط با کیریریشا نسبت داده است(Henkelman, 2008, p. 330).» ibna.ir/x6zVg @ibna_official

🔰یادداشت پژوهشگر تاریخ معاصر؛ آناتومی خیانت و جنایت در مسیر مرصاد تا نصیرات 🔸عملیات مرصاد، آخرین عملیات‌ نظامی در جنگ ایران و عراق است که در مرداد ۱۳۶۷ و پس از پذیرش قطعنامه ۵۹۸ از سوی ایران انجام شد. این عملیات، پاسخی بود به تهاجم سازمان مجاهدین خلق (منافقین) که با حمایت ارتش عراق، قصد داشتند از غرب کشور وارد ایران شوند و حتی هدف خود را «تصرف تهران» اعلام کرده بودند. ✍عباس صفایی مهر، مدیر اندیشگاه روایت ایرانی و پژوهشگر تاریخ معاصر: 🔸بازخوانی عملیات مرصاد در تیرماه ۱۳۶۷، نه صرفاً یادآوری یک پیروزی نظامی بلکه ضرورت تحلیلی برای فهم ماهیت «تروریسم ابزاری» است. مرصاد، آزمایشگاهی بود که در آن، پیوند نامقدس یک فرقه تروریستی با یک دیکتاتور (صدام حسین) به خلق یکی از سیاه‌ترین اوراق تاریخ معاصر ایران انجامید. این عملیات نشان داد چگونه یک گروهک با ادعاهای خلقی و انقلابی، می‌تواند در نهایت به پیاده‌نظام دشمن ملت خود تبدیل شود و برای رسیدن به قدرت، بر روی اجساد هم‌وطنانش کلیدواژه «فتح» را فریاد بزند. 🔸پذیرش قطعنامه ۵۹۸ از سوی ایران، سران سازمان را دچار یک خطای محاسباتی مرگبار کرد. آن‌ها این اقدام را نه نشانه‌ای از حکمت و درایت برای حفظ منافع ملی، که گواهی بر فروپاشی کامل ساختار دفاعی و اجتماعی ایران پنداشتند. ibna.ir/x6zWr @ibna_official