🔰ضرورت‌ها و فرصت‌های خانه‌های ادبیات و فرهنگ- ۳ لرستان در حسرت خانه‌ای برای ادبیات 🔸 کارشناسان بر این باورند که تاسیس «خانه شعر و ادبیات» در لرستان می‌تواند نهادی برای هدایت، شناسایی، پرورش استعدادهای جوان و ارتقای عدالت فرهنگی و معرفی ظرفیت‌های ادبی لرستان در سطح ملی باشد. 🔸در این گزارش ضمن بررسی وضعیت فعلی ادبیات در لرستان و چالش‌های پیش‌رو، به تحلیل ضرورت و کارکردهای شکل‌گیری خانه شعر و ادبیات در راستای ارتقای جریان‌های ادبی استان از نظر «سیدمصطفی جهانبخت» و «میلاد شهبازی» از شاعران و نویسندگان لرستانی پرداخته‌ایم. 🔸از منظر این کارشناسان ظرفیت‌های بالقوه شعر این استان به دلیل فقدان حمایت نهادی و نبود انسجام هنوز بالفعل نشده‌اند و جایگاه واقعی خود را نیافته‌اند. آنها بر این باورند تاسیس خانه شعر و ادبیات در لرستان می‌تواند نهادی برای هدایت، شناسایی، پرورش استعدادهای جوان و ارتقای عدالت فرهنگی و معرفی ظرفیت‌های ادبی لرستان در سطح ملی و بین‌المللی باشد. 🔸پیشینه غنی فرهنگی و شفاهی (افسانه‌ها، لالایی‌ها، حماسه‌های قومی)، حضور شاعران و نویسندگان مستعد در شهرها و حتی روستاها و علاقه نسل جوان به شعر معاصر و ادبیات بومی از مهمترین نقاط قوت شعر لرستان است؛ اما عمده ضعف‌هایی که مشاهده می‌شود؛ نبود نهادهای حمایتی و تخصصی برای هدایت این استعدادها و همچنین ضعف زیرساخت‌های فرهنگی مانند سالن‌ها، کتابخانه‌ها و مراکز ادبی، پراکندگی فعالیت‌ها و نبود انسجام و پیوستگی میان شاعران و نویسندگان لرستان است. ibna.ir/x6zMw @ibna_official

🔰چرا تاریخ در گفت‌وگو با بهزاد کریمی؛ تاریخ دانشی برای مواجهه انتقادی با قدرت تاریخ دانشی است برای شهروندیِ مسئولانه و اندیشیدن به امکان‌های رهایی و عدالت در جهان معاصر. 🔸بهزاد کریمی گفت: ورود زنان، اقلیت‌ها، و گروه‌های حاشیه‌نشین به عرصه‌ی تاریخ‌نگاری در دهه‌های اخیر، باعث شده که چشم‌اندازهای تازه‌ای به روی گذشته گشوده شود. بنابراین، تاریخ‌نگاری، کنشی است متأثر از جایگاه اجتماعی، فرهنگی و معرفتی مورخ، و آگاهی از این وضعیت، شرط نخست برای خوانش انتقادی تاریخ است. 🔸تاریخ را انسان‌ها می‌نویسند؛ با همه‌ی پیش‌فرض‌ها، گرایش‌ها، و محدودیت‌های‌شان. اگرچه مورخان حرفه‌ای، با روش‌ها و فنون خاص خود، نقش اصلی را در تدوین تاریخ ایفا می‌کنند، اما باید اذعان داشت که تاریخ همواره در تعامل با قدرت، حافظه‌ی جمعی و روایت‌های رقیب شکل می‌گیرد. تاریخ هرگز در خلأ نوشته نمی‌شود. حتی انتخاب اینکه چه چیزی را بنویسیم، از کدام منابع بهره بگیریم، و به کدام صداها گوش فرا دهیم، همگی اموری هستند سیاسی و ارزشی. افزون بر آن، ورود زنان، اقلیت‌ها، و گروه‌های حاشیه‌نشین به عرصه‌ی تاریخ‌نگاری در دهه‌های اخیر، باعث شده که چشم‌اندازهای تازه‌ای به روی گذشته گشوده شود. بنابراین، تاریخ‌نگاری، کنشی است متأثر از جایگاه اجتماعی، فرهنگی و معرفتی مورخ، و آگاهی از این وضعیت، شرط نخست برای خوانش انتقادی تاریخ است. ibna.ir/x6zY6 @ibna_official

🔰بازخوانی «چالش‌های فن‌سالاری برای دموکراسی»؛ دموکراسی در سایه دانش؟ 🔸نویسندگان در این اثر با بهره‌گیری از نظریه‌های سیاسی، تحلیل نهادهای سیاسی و شواهد تجربی، افزایش نفوذ نخبگان غیرمنتخب و تکنوکرات‌هایی که خود را بی‌طرف، علم‌گرا و مسئول معرفی می‌کنند را مورد بررسی قرار می‌دهند. 🔸کارامانی در مقدمه‌ای غنی و نظری، دموکراسی مدرن را زاییده‌ی دو انقلاب بزرگ قرن نوزدهم مشتمل بر انقلاب ملی و انقلاب صنعتی می‌داند. انقلاب ملی به شکل‌گیری دولت-ملت‌ها و مشارکت مردم در سیاست انجامید و انقلاب صنعتی به توسعه‌ی سرمایه‌داری صنعتی، بوروکراسی، و اتکای روزافزون به دانش تخصصی منجر گشت. این دو روند هم‌زمان اما متضاد، از یک سو مردم‌سالاری و برابری را تقویت کردند و از سوی دیگر، بر پیچیدگی، سلسله‌مراتب دانشی و مدیریت عقلانی تأکید گذاشتند. در نتیجه، دولت مدرن به ترکیبی از ملت و دولت، مشارکت و تخصص، انتخابات و کارشناسی تبدیل شد. با این حال، نویسندگان معتقدند که این توازن شکننده است و در برخی برهه‌ها به نفع یکی بر دیگری چرخیده است. اگر در قرن بیستم چالش اصلی دموکراسی نمایندگی پوپولیسم بود، در قرن بیست و یکم خطر بزرگ‌تر ممکن است فن‌سالاری باشد. 🔸یکی از نوآوری‌های مهم کتاب، تحلیل فن‌سالاری به عنوان یک گفتمان به‌مثابه‌ی مجموعه‌ای از گزاره‌ها، سبک‌های گفتار، ارجاع به داده‌ها، زبان فنی، و لحن ضداحساسی است که هم در میان سیاست‌مداران و هم شهروندان رسوخ کرده است. رهبران سیاسی گاه به زبان فن‌سالارانه سخن می‌گویند، حتی اگر منتخب مردم باشند. ibna.ir/x6zWg @ibna_official

🔰مروری بر رمان «جسدهای شیشه‌ای» به بهانه زادروز مسعود کیمیایی/ خاطره، خیابان و خیانت! 🔸رمان «جسدهای شیشه‌ای» یکی از همان آثاری است که کیمیایی را با تمام جهان ذهنی و هنری‌اش معرفی می‌کند. اگر به سینمای او علاقمند باشید، خواندن این رمان نسخه مکتوب همان تفکراتی است که او در پلان‌های سینمایی‌اش سعی دارد به تصویر بکشد. 🔸او از دل این روایت پر از خیانت و خشونت که البته کاملاً دراماتیک بوده و مخاطب را با خود همراه می‌سازد، نقبی به اتفاقات گذشتگان تاریخ زندگی کاوه به عنوان شخصیت اصلی می‌زند. وقتی که او زخم‌خورده و تنها برای مرهمی سراغ خاله پیرش می‌رود و او همان نقطه اتصال کاوه با وقایع گذشته و ارتباطش با خانواده پر اصل و نسبش دارد. این اتصال بهانه را برای مواضع ضد توده‌ای و حمایت تمام قد کیمیایی از محمد مصدق فراهم می کند. 🔸گویی روایت تاریخ به تنهایی می تواند بار داستان را به دوش بکشد و داستان تاریخی کودتای بیست و هشت مرداد، به نظر مولف به قدر کافی قابلیت‌های کشش داستانی را دارد. تا جایی که راوی دانای کل رمان، بدون اینکه لازم ببیند در هر فصل از روایت خود، دو شخصیتی که به مرور تاریخ گذشته نشسته‌اند را ترسیم و توصیف کند، به یکباره روایت خود را آغاز می‌کند بدون اینکه فضاسازی و جایگاه شخصیت‌ها در دل این روایت تاریخی تعیّن یابد. ضمن اینکه پرداخت غیرداستانی به واقعه‌ای تاریخی در دل رمان، آن را به رمان تاریخی بدل نمی‌کند. بلکه اتفاقات تاریخی در دل زیست روزمره شخصیت‌ها قابل پیگری و روایت خواهد بود. ibna.ir/x6zZ6 @ibna_official

🔰ایبنا گزارش می‌دهد؛ پرونده بازگشت کتاب درسی به کتابفروشی‌ها خاک می‌خورد/استمرار موازی‌کاری‌ها 🔸کتابفروشان همانند ۶سال گذشته، شهریورماه امسال هم سهمی از کتاب‌های درسی ندارند، به‌نظر می‌رسد بررسی این مسئله لابه‌لای پرونده‌های نیمه‌تمام کمیسیون فرهنگی و وزارت آموزش و پرورش خاک می‌خورد. 🔸لابه‌لای تعطیلی‌های ناشی از قرنطینه، کاهش جدی مخاطبان و حرکت مشتریان به سمت خریدهای آنلاین، مردمی هم که سالانه به بهانه خرید کتاب درسی به کتابفروشی‌ها می‌رفتند، این تصمیم از سوی وزارت آموزش و پرورش، ضربه‌ای جدی بر پیکره کتابفروشی‌ها بود اما کتابفروشان در نامه‌های متعدد و نشست‌های مشترک، با مسئولان سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، این موضوع را بارها پیگیری کردند و خواستار بازنگری و بازگشتن به رویه قبل شدند. 🔸اما گویا وزارت آموزش و پرورش تصمیمی برای تغییر این تصمیم ندارد، مسئولان این وزارتخانه همواره در نشست‌های مشترک با کتابفروشان به موضوعات و مشکلاتی چون، مرجوعی کتاب‌های درسی و سود اندک کتابفروشان تاکید کرده‌اند. تخفیف سازمان پژوهش، به کتابفروشان در ابتدا ۱۵ درصدی بود که با موافقت صنف، به ۱۰ و بعد ۸ درصد هم کاهش پیدا کرد اما این موضوع باز هم گره کور این ماجرا باز نکرد. ibna.ir/x6zVB @ibna_official

🔰بر اساس اعلام کتابفروشی‌ها؛ پرفروش‌ترین کتاب‌های کشور کانادایی در سال ۲۰۲۵ 🔸این فهرست بر اساس آمار فروش هفتگی از بیش از ۲۶۰ کتابفروشی مستقل کانادایی بین ۱ ژانویه تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۵ گردآوری شده است. 🔸فهرست پرفروشترین کتاب‌های کانادا در نیمه اول سال ۲۰۲۵، ترکیبی جذاب از آثار تازه‌نفس و کلاسیک‌های بازگشته به صحنه را نشان می‌دهد. از خاطرات شخصیت‌های تاثیرگذار تا داستان‌های تخیلی با درون‌مایه‌های اجتماعی، این فهرست نه تنها سلیقه خوانندگان، بلکه تحولات فرهنگی و سیاسی جامعه کانادا را نیز بازتاب می‌دهد. 🔸 «یک روز، همه همیشه مخالف این می‌شوند» اثر عمر الاکد رمان حول محور یک جامعه فرضی می‌چرخد که در آن نظام حاکم، نوعی «همگرایی اجباری» را بر مردم تحمیل کرده است. دولت با استفاده از فناوری‌های پیشرفته‌ی نظارتی و تبلیغات گسترده، شهروندان را وادار می‌کند تا در تمام جنبه‌های زندگی، موافق سیاست‌های رسمی باشند. هرگونه مخالفت یا تفکر مستقل به شدت سرکوب می‌شود. داستان از زبان چند شخصیت روایت می‌شود که به‌تدریج متوجه می‌شوند سیستم حاکم، واقعیت را تحریف می‌کند و آنها را در جهتی نادرست هدایت می‌کند. ibna.ir/x6zWz @ibna_official

🔰وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پاسخ به نمایندگان در صحن علنی مجلس: وزارت فرهنگ با امکانات محدود، صدها رویداد و جشنواره فرهنگی و هنری برگزار می‌کند تشریح اقدامات وزارت فرهنگ و اهالی فرهنگ، هنر و رسانه در جنگ ۱۲ روزه 🔸وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی برای پاسخ به سوال نماینده بهار و کبودرآهنگ و جمعی دیگر از نمایندگان در صحن علنی مجلس شورای اسلامی حاضر شد. 🔸در ۱۲ روز دفاع مقدس دوم، اصحاب فرهنگ و هنر و رسانه جایگاه قابل توجهی را در این ایام داشتند. از این فرصت استفاده می‌کنم و خدمات اصحاب فرهنگ و هنر را بازگو می‌کنم و از این گروه مرجع هنری تشکر کنم. 🔸 اصحاب فرهنگ و هنر در این مدت، مواضع زیادی را در حمایت از ایران بیان کردند و محصولات ملی و میهنی زیادی تولید و منتشر شد. 🔸 کنسرت‌های خیابانی متعدد در تهران توسط هنرمندان حرفه‌ای اجرا شد؛ به عنوان مثال کنسرت‌هایی از قبیل ارکستر سمفونیک تهران در میدان آزادی، برگزاری موسیقی آذری با موضوع همبستگی ملی در میدان هفتم تیر در روزهایی که تهران در موشک‌باران بود، کنسرت آقای قمصری در میدان آزادی؛ یعنی عملاً فضای شعر و موسیقی کشور در خدمت حماسه ملی و میهنی ایران قرار گرفت. 🔸پیوند دادن هنر آیینی با مقاومت در خیمه هنر در ۱۰ شب اتفاق افتاد. در حوزه سینما در همان ایام ۱۲ روز دفاع مقدس، در قالب پویش «برای وطن» فیلم‌های کوتاهی که سینماگران ساختند و هم‌اکنون در مرحله داوری آن‌ها قرار داریم. همچنین ده‌ها فیلم کوتاه، ده‌ها فیلم مستند کوتاه و متوسط در حال ساخت است. ibna.ir/x6zZ7 @ibna_official

🔰اقتباس در سینمای مسعود کیمیایی در گفت‌وگو با احمد طالبی‌نژاد؛ خلاقیت کیمیایی به داستان‌ها رنگ و بوی دیگری می‌دهد/ دولت‌آبادی را تحریک کردم علیه کیمیایی واکنش نشان دهد 🔸نامه‌ای که کیمیایی در دهه ۶۰ در مجله فیلم منتشر کرد را من از ایشان گرفتم و در اختیار مجله قرار دادم. در آن نامه کیمیایی در جواب اعتراض دولت‌آبادی گفته بود که «به وقار ۱۰ جلدی کلیدر باشید و اعتراض نکنید. 🔸به‌طور کلی موضوع اقتباس در سینمای ایران از دیرباز قابل بحث و چالش بوده است. بسیاری از فیلم‌هایی که در دوران فیلمفارسی ساخته می‌شدند، از داستان‌های کلاسیک ایرانی اعم از «شاهنامه» و منظومه‌های عاشقانه مثل «لیلی و مجنون» و «شیرین و فرهاد» اقتباس می‌شدند. اقتباس بود اما اقتباس فیلمفارسی بود، فیلم‌های صرفاً سرگرم کننده بودند. اما در دورانی که موج نوی سینمای ایران به وجود آمد تعداد قابل توجهی فیلم خوب بر مبنای ادبیات خوب آن دوران ساخته شدند که نمونه آن «خاک» و «داش آکل» مسعود کیمیایی است. 🔸فیلم و آن هم فیلم اقتباسی ساختن حوصله می‌طلبد. اگر قرار است از یک اثر ادبی اقتباس کنید باید درباره آن بسیار مطالعه کنید و وقت صرف کنید. به هر حال در شرایط کنونی آقای کیمیایی در این سن و سال با وجود بیماری و مشکلاتی که دارد دیگر حوصله دوران جوانی و میانسالی را ندارد که سراغ آثار ادبی برود. خود او پر از ایده و فکر است و متاسفانه این فکرها و ایده‌ها گاهی خوب قوام نمی‌یابد و تبدیل به فیلم می‌شوند. ibna.ir/x6zZm @ibna_official

🔰به بهانه سالروز عملیات والفجر۳؛ نبردی در سایه؛ ۱۷ روزی که جنگ بی‌تغییر ماند ناکامی ارتش عراق در بازپس‌گیری ارتفاعات کله‌قندی 🔸عملیات والفجر۳ در مردادماه ۱۳۶۲ با هدف آزادسازی ارتفاعات مرزی و تأمین امنیت محور ایلام، مهران و دهلران، در منطقه عمومی مهران اجرا شد. این عملیات که به‌مدت ۱۷ روز ادامه داشت، با مشارکت گسترده یگان‌های ارتش و سپاه، به آزادسازی بخش‌هایی از خاک ایران، انهدام تجهیزات سنگین ارتش عراق و پاک‌سازی برخی مسیرهای مواصلاتی منجر شد. 🔸هدف اصلی عملیات والفجر ۳، تثبیت محور ارتباطی میان ایلام، مهران و دهلران، افزایش امنیت تردد نیروها و ممانعت از استقرار ارتش عراق در دشت بدره عنوان شده بود. در واقع، با استقرار نیروهای ایرانی در ارتفاعات مرزی، تلاش شد خطوط دفاعی ارتش عراق به عقب رانده شود و برتری موضعی در این بخش از مرز حاصل شود. 🔸یکی از مهم‌ترین نتایج عملیات، تأمین تنگه کنجانچم بود که نقش کلیدی در کنترل جاده‌های مواصلاتی منطقه و جلوگیری از تحرکات ارتش عراق داشت. این تنگه، به‌واسطه موقعیت جغرافیایی، می‌توانست مسیر ارتباطی مهران با سایر مناطق مرزی را ایمن‌سازی کند. 🔸بر اساس روایات میدانی، پس از بروز دشواری‌هایی در آزادسازی برخی ارتفاعات مهم، تصمیم‌گیری فرماندهان برای استفاده از گردان‌های تخصصی و ورود مستقیم فرماندهان ارشد مانند شهید محمدابراهیم همت به خط مقدم، موجب تغییر معادلات شد. ibna.ir/x6zYR @ibna_official

🔰نقد «تجاوز به ذهن» باحضور عبدالرحمن نجل‌رحیم و محمد مهدی اردبیلی؛ آزادی در بستر بدن و جامعه معنا می‌یابد 🔸نجل‌رحیم گفت: نویسنده آزادی را تنها در پرتو تنهایی فردی، بازگشت به خود و دوری از جمع می‌داند؛ اما آزادی فقط در ذهن و انزوا حاصل نمی‌شود بلکه در بستر بدن و جامعه نیز معنا می‌یابد. 🔸این اثر از نظر موضوعی، در مرز میان روان‌شناسی تبلیغاتی، روان‌کاوی، فلسفه سیاسی و نقد نظام‌های تمامیت‌خواه قرار می‌گیرد و تلاش دارد تجربیات دوران فاشیسم و کمونیسم را تحلیل کند. 🔸مرلو تاکید می‌کند که آزادی سیاسی تنها زمانی امکان‌پذیر است که آزادی ذهنی نیز وجود داشته باشد. او آموزش و پرورش را مهم‌ترین راه دفاع از آزادی می‌داند. 🔸برای رسیدن به آزادی، باید به بدن احترام گذاشت. به‌ویژه بدن زنان، که همواره محمل تبعیض و کنترل بوده است. راه رهایی تنها در آموزش نیست، بلکه در آگاهی از ارزش بدن و پذیرش تنوع انسانی است. محمد مهدی اردبیلی: 🔸علم‌زدگی کتاب، آن‌هم از نوع نیمه‌قرن بیستمی، باعث شده که به پرسش‌های فلسفی اساسی چون آزادی، اراده، قدرت، و سوژه نپردازد. آزادی در این کتاب، چیزی فروکاسته‌شده به استقلال فردی در انتخاب سبک زندگی است، در حالی که امروز ما می‌دانیم همین استقلال فردی نیز برساخته‌ی ساختارها و نظام‌های تولید معناست. 🔸در بخشی از کتاب، مرلو از تسلط فرهنگ بر روح انسان می‌گوید، از رام‌سازی مردم توسط دانش روان‌شناختی تجاری، و از تبدیل مردم به خریدارانی مطیع. این هشدارها، امروز از همیشه معاصرترند. ibna.ir/x6zZ2 @ibna_official

🔰بارکر در گفت‌وگو با بوک‌پریزر: نویسندگی را حرفه‌ای عمیقاً تنها و بی‌پناه می‌دانم! 🔸بارکر با بی‌پرده‌گویی از تجربه‌های شخصی‌اش می‌گوید، جایی که ساعت‌های طولانی تنهایی و غوطه‌وری در دنیای داستان‌ها، نویسندگی را به حرفه‌ای منزوی بدل می‌کند. او معتقد است حتی دستاوردهای بزرگ نیز نمی‌توانند خلأ بی‌پناهی این مسیر را پُر کنند. 🔸صدای بارکر از خانه‌اش در کانتی دورهام به گوش می‌رسد، اما دنیای روایت او جایی میان حاشیه شمال انگلستان و جبهه‌های جنگ جهانی اول در نوسان است. او سال‌ها پیش با رمان‌هایی چون «یونیون استریت» و «خانه‌ات را منفجر کن» به ادبیات وارد شد؛ آثاری که بی‌پروا زخم‌های روزمره زنان طبقه‌ی کارگر را به صفحه آوردند: تجاوز، فقر، خشونت و دردی که هر روز تکرار می‌شود. با این حال، نویسنده می‌داند که گاهی لازم است عقب بنشیند و همه چیز را به تخیل خواننده بسپارد: «در رمان اولم، صحنه تجاوز عیناً وجود ندارد؛ تنها یک وقفه روایی است و باقی را ذهن خواننده می‌سازد و همین مؤثرتر از هر توصیف مستقیم است.» بارکر نویسندگی را حرفه‌ای عمیقاً تنها و بی‌پناه می‌داند: «ما نویسنده‌ها همدیگر را می‌بینیم، اما درباره‌ی نوشتن کمتر صحبت می‌کنیم؛ بیشتر حرف‌ها حول پول، ناشر و قرارداد است.» ارتباط با خواننده اما چیزی است که به کار معنا می‌دهد؛ اعتراف می‌کند زمانی متوجه واقعیت یافتن یک کتاب می‌شود که بازخورد خوانندگان را می‌شنود.. ibna.ir/x6zYT @ibna_official

🔰«دیوانگی را به روش خودم تجربه کنم»؛ پیوند خاطره و تاریخ با معماری خانه 🔸در رمان «دیوانگی را به روش خودم تجربه کنم»، ایلین فینی با هوشمندی تمام، خانه را به پناهگاهی برای خاطرات و تاریخ بدل می‌سازد. داستان کلر اوکانر با تلاقی گذشته و حال، نشان می‌دهد چگونه معماری یک خانه می‌تواند حامل زخم‌ها و روایت‌های نسل‌ها باشد. 🔸رمان با ترسیم بازگشت کلر به روستای آتِنری آغاز می‌شود و از همان ابتدا نشانه‌های ساختار تو در توی روایت در متن نمایان است. لایه روایت خانوادگی کلر به طور مداوم با میان‌پرده‌هایی از خاطرات گذشتگان و افسانه‌های بومی درهم می‌آمیزد و خانه اوکانر، نه صرفاً یک اقامتگاه یا پس‌زمینه رویدادها، بلکه شخصیت اصلی و زنده‌ای در داستان است. تواریخ محلی مانند اشارات به «تور بالی لی» (خانه ییتس)، پارک کول، و حکایت‌های مربوط به حملات ارتش انگلستان، نقش پویایی در لایه‌گذاری معنایی اثر دارند. اما این قرار دادن تاریخ در دل روایت، صرفاً تزئینی نیست؛ بلکه ریشه هویت و رنج نسل‌های مختلف خانواده اوکانر را آشکار می‌سازد. 🔸قوت اصلی رمان، به اجماع بیشتر منتقدان، در پیوند ظریف گذشته و حال، و خلق روایتی چندصدایی و عمیق قرار دارد؛ خصوصاً در شیوه‌ای که نویسنده از طریق خاطرات خانوادگی، جغرافیا و روابط انسانی، معنای تداوم حافظه، درد و شفای جمعی را در یک بستر ملموس و معاصر قرار داده است. ibna.ir/x6zRp @ibna_official