🔰بررسی تأثیر تاریخ و هویت بر خانواده در رمان کاندیدای بوکر؛
سرنوشت غمانگیز کرهایهای دور از وطن
🔸این رمان، راز ناپدید شدن یک پدر را با سرنوشت غمانگیز کرهایهای دور از وطن در هم میآمیزد و نشان میدهد چگونه تراژدیهای شخصی، پژواکی از بحرانهای بزرگ تاریخی هستند. این اثر کاوشی است در باب رخنه بیرحمانه تاریخ به خصوصیترین حوزههای زندگی یک خانواده ازهمپاشیده.
🔸ساختار روایی «چراغقوه» آینهای تمامنما از مضامین اصلی آن یعنی حافظه مغشوش و هویتهای تکهتکه شده است. چوی از یک خط زمانی مستقیم پرهیز میکند و در عوض، با جابهجاییهای مداوم میان زمانها، مکانها و دیدگاه شخصیتهای مختلف، پازل پیچیده داستان را قطعهقطعه در برابر خواننده میچیند. روایت بین گذشته و حال در نوسان است و مدام به آن شب سرنوشتساز در کنار موجشکن بازمیگردد. این بازگشتهای وسواسگونه، نهتنها تعلیق را افزایش میدهد، بلکه وضعیت روانی شخصیتها، بهویژه لوئیزا و مادرش را به تصویر میکشد که در چنبره این خاطره و پرسش بیپاسخ «چه بر سر پدر آمد؟» گرفتار آمدهاند.
🔸نقطه قوت اصلی و وجه تمایز چراغقوه، توانایی آن در پیوند زدن یک فاجعه خانوادگی به یکی از تاریکترین و پیچیدهترین فصلهای تاریخ معاصر است. ناپدید شدن پدر بهتدریج از یک معمای صرفاً خانوادگی (آیا خودکشی کرده؟ آیا حادثهای رخ داده؟) فراتر رفته و به روایتی از جاسوسی، بحرانهای بینالمللی و سرنوشت غمانگیز کرهایهای دور از وطن تبدیل میشود.
ibna.ir/x6z8W
@ibna_official
🔰با صدور بیانیه اعلام شد؛
حمایت خانواده صنعت چاپ از سیدعباس صالحی
🔸خانواده صنعت چاپ و بستهبندی ایران در حمایت از رویکرد و مسئولیتپذیری وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی بیانیه صادر کرد.
🔸اگرچه برخی نمایندگان محترم، توضیحات وزیر را کافی ندانستند، اما برای ما، اعضای خانواده بزرگ صنعت چاپ، همین صراحت و شفافسازی و حضور مسئولانه، نشانگر منش و رویکردی است که اهالی فرهنگ، هنر و صنعت سالهاست در انتظارش هستند: نگاهی پاسخگو، گفتوگو محور و مسئولیتپذیر.
🔸ما به عنوان فعالان و خانواده بزرگ صنعت چاپ و بستهبندی ایران، باور داریم وزیری که با این میزان شفافیت و تعهد به میدان پاسخگویی میآید، میتواند زمینهساز ارتباط سازندهتر دولت و فعالان حوزه فرهنگ و صنعت باشد و بستر پیشرفت و همدلی را برای این سرزمین فراهم آورد.
ibna.ir/x6B35
@ibna_official
🔰در گفتوگو با ایبنا عنوان شد؛
نمایشنامهنویسی لرستان؛ هنری در سایه مانده/ ضرورت تاسیس خانه نمایشنامهنویسان
🔸لرستان - نویسنده لرستانی، معتقد است با وجود ریشههای عمیق فرهنگی و تاریخی در لرستان، نمایشنامهنویسی این استان همچنان در حاشیه مانده است، هنری که میتواند روایتگر هویت زاگرس باشد، به نهالی ضعیف تبدیل شده است.
🔸شعبان، وضعیت نمایشنامهنویسی لرستان را به نهالی تشبیه میکند که در خاکی مستعد ریشه دوانده؛ اما هنوز به آب و نور کافی دست نیافته است؛ نهالی که برای قد کشیدن و بالیدن به حمایت و مراقبت پیوسته نیاز دارد.
🔸وی نبود آموزشهای تخصصی و زیرساختهای حرفهای را یکی از بزرگترین ضعفهای این حوزه دانست و افزود: در لرستان نه دانشکده یا مرکز تخصصی داریم که نمایشنامهنویسی را بهصورت علمی آموزش دهد، نه کارگاههای مستمری وجود دارد که نویسندهها مهارت خود را ارتقا دهند. بسیاری از نمایشنامهنویسان خودآموختهاند و همین باعث میشود آثار بیشتر شبیه روایتهای شفاهی و قصههای محلی باشند تا متونی با ساختار دراماتیک قوی و پرکشش.
🔸نمایشنامهنویسان لرستان نه فقط با ضعف زیرساختی آموزشی؛ بلکه با مشکلات اقتصادی جدی و کمبود حمایتهای صنفی روبهرو هستند، وقتی مسائل معیشتی و نبود امنیت شغلی دغدغه روزمره نویسندههاست، طبیعی است که تمرکز بر خلق اثر عمیق و ماندگار سخت میشود.
🔸نمایشنامههای بومی خیلی کم منتشر میشوند و اغلب از لحاظ کیفی هم قابلدفاع نیستند. با نبود نقد و پژوهش تخصصی، نویسندهها نه دیده میشوند و نه فرصت رشد فکری و حرفهای دارند.
ibna.ir/x6zTx
@ibna_official
🔰درباره کتاب «آیا خدای خوب میتواند اینهمه رنج را اجازه دهد؟»؛
ریچارد سوینبرن در برابر جیمز استربا
🔸این کتاب مناظرهای فلسفی میان دو فیلسوف برجسته، جیمز استربا (خداناباور) و ریچارد سوینبرن (خداگرا) دربارهی مسألهی شر و وجود خداست. این بحث به مسئلهای کلاسیک در فلسفه دین بازمیگردد: اگر خداوند قادر مطلق و نیکمطلق است، چرا اینهمه شر و رنج وجود دارد؟
🔸استربا تلاش میکند نسخهای تازه از "مسألهی منطقی شر" ارائه دهد؛ چیزی که بسیاری بعد از دفاع پلانتینگا (Alvin Plantinga) از آن عبور کرده بودند.
🔸اما نقد نویسنده (ساموئل لِبِنز) این است که استربا نمیتواند اثبات کند که هر خیر ممکن بدون هیچ شر لازم حاصل میشود؛ در نتیجه، استربا هنوز نتوانسته نسخه منطقی مسأله شر را کاملاً احیا کند.
🔸سوینبرن به جای یک دفاعیه حداقلی (که صرفاً نشان دهد وجود خدا و شر با هم ممکناند)، دست به توجیه کامل شرها (Theodicy) میزند و میکوشد دلیل الهی برای رنجهای خاص را نشان دهد.
🔸این دیدگاه بسیار بحثبرانگیز است و حتی نویسنده مقاله آن را نوعی «استفاده ابزاری از قربانیان» توسط خدا میداند.
🔸کتاب با اینکه ارزش خواندن دارد و برخی نکات جالب را مطرح میکند، اما نتوانسته گرهی از مسئلهی شر بگشاید یا مسیر تازهای در فلسفه دین بگشاید. مسأله شر همچنان باز است.
ibna.ir/x6B3s
@ibna_official
🔰نگاهی به جایگاه آب در تاریخ و فرهنگ ایران؛
اندوه روانِ جهان
🔸عروسی ایزدبانوی آبها با کاریز
وقتی قنات خشک میشد و مردم از آمدن آب نااُمید میشدند، کاری عجیب اما پُر از معنا میکردند؛ برای قنات، عروسی میگرفتند. در آیینی که ریشه در باورهای باستانی به الهه آب، آناهیتا، و ایزد باران، تیشتر داشت، زنی بیوه را بهعنوان «عروس قنات» انتخاب میکردند.
🔸در فرهنگ ایران باستان آب سرچشمه پاکی، آبادنی و شادمانی است. ارج نهادن به آب در نزد ایرانیان آن چنان زبانزد جهانیان بوده است که تاریخنگارانی چون هرودت (سده ۵ پیش از میلاد) چنین مینویسد: «ایرانیان در رود ادرار نمیکنند و در آن تف نمی کنند و دستهای آلوده خود را در آن نمیشویند. همچنین نمیتوانند ببینند که کسی آن را بیالاید.آنها رودها را محترم میدارند. همچنین استرابون جغرافیدان یونانی (سده نخست پیش از میلاد) میگوید: «ایرانیان در آب روان آب تنی نمیکنند و در آن لاشه و مردار نمیافکنند و به هیچ روی آلودن آن را روا نمیدارند»
🔸نیایش «آب زور» با «اردویسور نیایش» درون مایهای اندیشیدنی دارد. درون مایهای که انسان مسوولیتپذیر را وامیدارد بیشتر بیاندیشد و بیشتر اندیشههای خود را به کردار در آورد. مزدا داده به همهی گیاهان مزدا داده به همهی ستودگان مادی و مینوی و به همهی فروهرهای پاکان و راستان که پیروز و پرتوان هستند، درود و نیرو و آفرین پیشکش میشود و به سخنی دیگر سپاسداری از آنها بر زبان رانده میشود.
ibna.ir/x6B2N
@ibna_official
🔰نگاهی به مجموعه «بیخودشدگی»؛
خولیو رامون ریبِیرو و جهان داستانهایش
🔸خولیو رامون ریبِیرو، یکی از برجستهترین داستاننویسان آمریکای لاتین، با نثری ساده اما عمیق، جهانی از تجربههای انسانی را در داستانهای کوتاه خود خلق کرده است. مجموعه «بیخودشدگی» دریچهای است به دنیای این نویسندهی پرویی که در آن تناقضات زندگی مدرن، ازخودبیگانگی و جستوجوی معنا با طنزی تلخ و نگاهی فلسفی به تصویر کشیده شدهاند.
🔸او در داستانهایش به زندگی طبقات متوسط و پاییندست جامعه پرو، بهویژه در لیما، میپردازد و با زبانی ساده اما پر از ظرافت، تنشهای درونی و اجتماعی انسان مدرن را کاوش میکند. سبک او ترکیبی از رئالیسم، طنز تلخ و نوعی بدبینی فلسفی است که با چاشنی همدلی و انساندوستی همراه شده. شخصیتهای داستانهایش اغلب افرادی معمولیاند که در برابر فشارهای زندگی، رویاها و هویتشان به چالش کشیده میشوند.
🔸«بیخودشدگی» به دلیل تنوع موضوعی و سبک روایی، یکی از بهترین نمونههای آثار ریبِیرو است. داستانهای این مجموعه، با ترکیب طنز، کنایه و عمق فلسفی، خواننده را به تأمل در مسائل انسانی و اجتماعی وامیدارند. ریبِیرو در این داستانها نهتنها بهعنوان یک نویسنده، بلکه بهعنوان یک مشاهدهگر دقیق جامعه و روان انسان میدرخشد. زبان ساده اما پرمعنای او، همراه با شخصیتپردازیهای قوی و فضاسازیهای زنده، داستانها را به آثاری جاودانه تبدیل کرده است.
🔸خولیو رامون ریبِیرو با«بیخودشدگی» و دیگرآثارش،جهانی خلق کرده که در آن انسانها با تمام ضعفها، آرزوها وتناقضاتشان به تصویر کشیده شدهاند.
ibna.ir/x6B3r
@ibna_official
🔰بیوک ملکی در گفتوگو با ایبنا:
شعر نوجوان آینهای است برای دیدن خود، نه سادهسازی ادبیات بزرگسال
🔸بیوک ملکی، شعر نوجوان را بازتابی از هویت، دغدغهها و آرمانهای نسل در حال رشد میداند؛ نسلی که دیگر کودک نیست، اما هنوز در جهان بزرگسالی گم نشده. او تأکید میکند که شعر نوجوان باید با شناخت دقیق مخاطب و زبان او سروده شود چرا که نوجوان امروز، اندیشمند، آرمانگرا و حساس به تحولات اجتماعی و سیاسی است.
🔸یکی از ویژگیهای بارز شعر بیوک ملکی، زبان روان و تصویری اوست. ملکی، استاد تصویرسازی با کلمات است. شعرهای او اغلب پر از تصاویر زنده و ملموساند که ذهن نوجوان را به حرکت درمیآورند و تخیلش را تحریک میکنند. در کنار این زبان تصویری، توجه به موسیقی شعر بیوک ملکی هم بسیار اهمیت دارد. او با استفاده از وزنهای دلنشین و آهنگین، شعرهایی میسراید که بهراحتی در ذهن مینشینند و در حافظه باقی میمانند.
بیوک ملکی در گفتوگویی نه چندان بلند با ایبنا و در تعریف شعر نوجوان میگوید:
🔸بسیاری از شاعران، دوران نوجوانی را حدفاصل دوره کودکی و جوانی میدانند در صورتیکه اینطور نیست. برای نوجوانها که مستقل شدهاند و به تنهایی فکر میکنند، مسائل اجتماعی و سیاسی مهم است. آنها آرمانگرا هستند و میخواهند به اهداف و آرزوهای خود برسند. پس شاعران نوجوان باید به این نکته توجه کنند و ذهن و زبان و دنیای مخاطب خود را بشناسند. بهعبارتی شعر نوجوان، شعری است که چون آینه باشد و نوجوان، چهره خودش را در آن ببیند.
ibna.ir/x6B2F
@ibna_official
🔰سه نمایشنامه که پیوندی میان فرهنگ عاشورا و دفاع مقدس برقرار میکند
🔸«مجموعه نمایشنامههای ایرانی» سلسله نمایشنامههایی است که سال گذشته از سوی انتشارات سروش منتشر شد.
🔸نمایشنامه «کلاه، نگاه، نقطه صفر مرزی و…» روایت رزمندهای است که بعد از جنگ هنوز درگیر فضای جبهه و مبارزه بوده و سعی دارد دیگران را به این باور برساند که دفاع و مبارزه به اتمام نرسیده، بلکه شکل و نوع آن تغییر پیدا کرده است. نمایش نگاه و زبانی انتقادی دارد و رویکرد کلی اثر تبیین جایگاه واقعی شهدا و جانبازان در زمانهای است که جنگ سرد به اتمام رسیده است.
🔸نمایشنامه «اردتمند شما؛ کریم» نوعی متاتئاتر است که پس از فوت کریم اکبری مبارکه نگاشته شده است. شخصیت های نمایش که در جهان واقعی بازیگران روی صحنه هستند، نمایشی آئینی و عاشورایی را در دل روایت مسائل و مشکلات خود برای اجرا پیش میبرند.
🔸نمایش «سیب توی حوض» روایت دختر سه سالهای است که پدرش شهید شده و در دیالوگهایی میان او و عمه اش فضای عاشورایی را به نمایش می گذارد.
ibna.ir/x6B3w
@ibna_official
🔰ایبنا درباره پرسش نمایندگان از وزیر فرهنگ گزارش میدهد؛
ناظر غایب، فرهنگ بیپناه
🔸وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در حالی برای ادای پاسخ به پرسش نمایندگان، به مجلس شورای اسلامی رفت که بخش زیادی از مصوبات فرهنگی همچنان اجرا نشده و نقش نظارتی مجلس در این میان، کمرنگ باقی مانده است.
🔸وقتی از کمبود اعتبارات حوزه فرهنگ گفته میشود، منظور دقیقاً چیست؟ وقتی از مهجوریت کتاب و نادیده گرفتن فعالان این صنعت مظلوم اما توانمند میگوییم، به ضرورت رفع کدام نیازمندیها تاکید میشود؟ چرا از پیشینه غنی و ریشه تنومند فرهنگی و کتابی ایران میگوییم اما اولویتبندیها، برای حفظ این جایگاه تنظیم نمیشود؟
🔸یکی از مهمترین محور پاسخهای وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، دولت چهاردهم به پرسش نمایندگان مجلس شورای اسلامی، که سهشنبه ۷ مردادماه در ساختمان بهارستان ایراد شد، تاکید بر تلاش این وزارتخانه بر انجام وظایف محوله و تداوم برگزاری رویدادهای فرهنگی با وجود کمبود شدید بودجه فرهنگ، با توجه به افزایش شدید هزینهها بود.
🔸وی در تریبون خانه ملت، اعلام کرد: این وزارتخانه سال ۱۴۰۳ در مجموع ۳ همت در حوزه هزینهای و سال جاری حدود ۴.۵ همت، بودجه داشت اما هزینههای آن در مجموع ۷۶ درصد افزایش داشته است.
🔸با وجود چنین شرایطی، صالحی به برگزاری صدها رویداد، مراسم، جشنوارههای بسیار بزرگ و گسترده اشاره میکند.
ibna.ir/x6B3H
@ibna_official
🔰عکسی قدیمی از جلال ستاری و یاران موافق
جلال ستاری - جواد مجابی - دکتر عائلی و دو روزنامهنگار (در سمت راست)
🔸 امروز، ۹ مرداد، سالروز درگذشت جلال ستاری، پژوهشگر و مترجم برجسته ایرانی است. به همین مناسبت بد ندیدیم عکسی از سالهای جوانی او را منتشر کنیم؛ عکسی متعلق به آرشیو جواد مجابی و منتشرشده در کتاب «خاطرات نسل آخر»، که شامل مصاحبه علی شروقی با مجابی درباره خاطرات او از اهل فرهنگ است و در نشر ثالث منتشر شده. مجابی در این کتاب از ستاری بهعنوان «یکی از فرزانگان معدود ما» و کسی که درک جدیدمان از اسطوره را مدیون او هستیم یاد کرده است.
ibna.ir/x6B3y
@ibna_official
🔰جویس کارول اوتس، نویسنده پرآوازه و پرکار آمریکایی؛
اولیس بزرگترین رمان زبان انگلیسی است
🔸جویس کارول اوتس، نویسنده پرآوازه و پرکار آمریکایی، درباره آخرین رمانش، گرایش ادبی اخیر به خودزندگینامهنویسی (Autofiction) و جادوی رمان «اولیس» اثر جیمز جویس سخن گفته است.
🔸رمان جدید اوتس با نام «روباه» برگرفته از شخصیت منفی داستان است؛ معلمی در مدرسهای شبانهروزی که با چهرهای جذاب و رفتاری فریبنده، اعتماد دانشآموزان را جلب میکند، اما پشت این ظاهر خوشایند، واقعیتی تاریک و آزارگر پنهان است.
🔸در ذهنم پروندهای بود که در آن دختری قربانی سوءاستفاده شده بود و احتمالاً خودکشی کرده بود. وقتی دختران – یا حتی پسران – اسیر فردی سوءاستفادهگر میشوند، معمولاً به خود آسیب میزنند ولی بهندرت آن فرد را متهم میکنند. به سیاستمداران کاریزماتیک هم فکر میکردم – آن جاذبهی تاریک و سیاه، جایی که فساد و جرمشان واضح است، اما مردم همچنان آنها را دوست دارند.
🔸کارآگاه داستان فکر میکند: «این مرد باید چه کار کند تا بالاخره متهم شود؟» پاسخ این است: تقریباً هیچ چیز. وقتی در جامعهات شکارچیای وجود دارد، معمولاً حتی پس از مرگش هم از او محافظت میشود.
🔸اگر در جزیرهای تنها باشم، با خودم اولیس را میبرم. من عاشق دی.اچ. لارنس هستم، اما او جسارت و تنوع جیمز جویس را ندارد. اولیس همهچیز دارد بهجز خشونت. جویس اعتقادی به نوشتن درباره خشونت نداشت – من اینطور نیستم – و در آن خبری از رنجهای عمیق، مثل قحطی، نیست. با این حال، به نظر من بزرگترین رمان زبان انگلیسی است.
ibna.ir/x6zXC
@ibna_official
🔰مروری بر کتاب «خاطرات جنگ»؛
روایت یک روشنفکر از دل پیچیدهترین بحرانهای قرن بیستم
کتابی که با بیاعتنایی و حتی مقاومت روبهرو شد
🔸کتاب «درود بر کاتالونیا» اثر جورج اورول، نویسنده و روزنامهنگار انگلیسی، خاطرات مستقیم او از حضور در جبهههای جنگ داخلی اسپانیا را روایت میکند. در حال حاضر ترجمه این کتاب با نام «خاطرات جنگ» با ترجمه الهام آقا باباگلی منتشر شده است.
🔸این کتاب گزارشی است مستند و شخصی از مشارکت داوطلبانه جورج اوروِل در جنگ داخلی اسپانیا (۱۹۳۶–۱۹۳۹)، جنگی که میان جمهوریخواهان چپگرا و نیروهای فاشیستی ژنرال فرانسیسکو فرانکو درگرفت. اورول با نگاهی بیپیرایه، صریح و گاه سرد تجربه خود را از خط مقدم، درگیریهای درونگروهی، فضای پرالتهاب سیاسی و شرایط معیشتی جنگزدههای اسپانیا روایت میکند.
🔸این کتاب از حیث روایت تاریخی اهمیت دارد، همچنین نشاندهنده تحولی فکری در زندگی ادبی اورول نیز هست. او که با انگیزه حمایت از عدالت اجتماعی و آزادیهای مردمی به اسپانیا رفته بود، در جریان جنگ با وجوه پنهان و پیچیدهای از تضادهای درونی جناح چپ، سانسور، بیاعتمادی و ناکارآمدی ساختارهای سیاسی مواجه شد. این کتاب نقطه آغاز نوع نگاه انتقادی و ضدتوتالیتاری اورول است که بعدها در آثار ادبیاش مانند ۱۹۸۴ و مزرعه حیوانات به اوج میرسد.
ibna.ir/x6zVk
@ibna_official