🔰ضرورتها و فرصتهای خانههای ادبیات و فرهنگ- ۵
خانه شعر و ادبیات؛ ضرورتی فرهنگی برای اراک/ نقش فرهنگ در توسعه فراموش شده است
🔸 نبود خانه شعر و ادبیات در استان مرکزی به ویژه اراک یکی از خلاءهای فرهنگی در این منطقه به شمار میرود، کمبودی که انسجام، تعامل و بالندگی فضای ادبی استان را با چالش مواجه کرده است.
🔸در شرایطی که در بسیاری از استانهای کشور با راهاندازی خانههای شعر و ادبیات بستری مناسب برای رشد و بالندگی استعدادهای ادبی و فضایی برای گفتوگو میان شاعران، نویسندگان، پژوهشگران و منتقدان و مؤلفان ایجاد کردهاند، استان مرکزی همچنان از داشتن چنین ساختار و فضای سازندهای محروم است. بدون شک شکلگیری خانه شعر و ادبیات در اراک میتواند ضمن فراهم کردن فضایی خلاقانه و پویا برای تعامل اهل قلم، نقش بسزایی در ارتقای کیفی تولیدات ادبی استان ایفا کند و به انسجام فرهنگی و هویتی جامعه کمک کند.
🔸با وجود پیشینه غنی فرهنگی و ادبی استان مرکزی نبود نهادهای منسجمی همچون خانه شعر و ادبیات یکی از چالشهای اساسی در مسیر توسعه فرهنگی این منطقه به شمار میرود.
🔸ایجاد کانونهای ادبی و هنری با مدیریت و راهبری افرادی که از کارکرد اخلاقی، معرفتی و رامکننده ادبیات آگاهاند، چیزی جز پالایش روانی و اخلاقی در یک شهر و جامعه نیست.
ibna.ir/x6zM6
@ibna_official
🔰«عصر انقلابها» در گفتوگو با مبین کرباسی؛
انقلابهای نو زمینهساز ظهور پوپولیسماند
🔸فرید زکریا در واقع با قرار دادن مکتب لیبرالیسم به عنوان یک نظرگاه، به انقلابهای جهانی نگاه و فقط آنهایی که در این جریان فکری ریشه و یا از آن تأثیر گرفتهاند را مورد بررسی قرار داده است که البته میتوان از جهاتی به آن نقد انتزاعی بودن را وارد دانست.
🔸کتاب روایتی است از دو روی سکه پیشرفت: هلند قرن هفدهم که با نوآوری مالی، سیاست مدرن را ابداع کرد؛ انقلاب صنعتی که هم ثروت آفرید و هم شکاف طبقاتی؛ و جهان امروز که در آتش چهار انقلاب «جهانیسازی»، «قبیلهگرایی»، «فناوری فراتر از تصور» و «تحولات ژئوپلیتیکی» میسوزد. آیا قطبیشدن جوامع، خشم پوپولیستی و افول آمریکا به تاریکترین دوره تاریخ بشر منجر خواهد شد؟ زکریا با ترکیبی کمنظیر از تاریخنگاری دقیق و تحلیل آیندهنگرانه، نشان میدهد خوشبینی نه یک احساس زودگذر، که سنگ بنایی تمدنساز در تاریخ است. او از راز بقای نهادهای لیبرال میگوید؛ از ضرورت بازتعریف جهانیسازی برای نجات کارگران؛ و از قدرت خرد جمعی برای عبور از بحرانها.
🔸در واقع، زکریا در این کتاب بیشتر به تغییر روندها اشاره میکند تا تغییر پارادایم. به باور او نسبت به لیبرالیسم به عنوان یک نسخه موفق در دو قرن گذشته خللی وارد نشده اما نقدهای جدی به آن دارد که سعی میکند در این کتاب به آنها اشاره و راهحل ارائه دهد.
ibna.ir/x6B5J
@ibna_official
🔰مروری بر کتاب «در باب اهمیت ترجمه» ادیت گروسمن؛
هنر ترجمۀ ادبی، بهروایت مترجم انگلیسیِ «دنکیشوت»
🔸ادیت گروسمن، مترجم «دنکیشوت» سروانتس و آثاری از گابریل گارسیا مارکز به زبان انگلیسی، معتقد بود که مترجمان حق دارند خودشان را نویسنده و خالق اثر بدانند. او در فصلی از کتاب «در باب اهمیت ترجمه» توضیح میدهد که مترجمان ادبی باید به چه ابزاری مجهز باشند و چه مهارتهایی داشته باشند تا بتوانند هنرمندانه ترجمه کنند و ترجمهشان به اثری همسنگِ آنچه ترجمه کردهاند بدل شود.
🔸کتاب «در باب اهمیت ترجمه» در واقع واکنش یک مترجم ادبی به برداشتهای غلطیست که نسبت به ترجمه و کار مترجم وجود دارد. گروسمن در این کتاب بر آن است که نشاندهد اهمیت کار مترجم ادبی بسیار بیش از ترجمۀ یک متن از زبان مبداء به زبان مقصد است چرا که ترجمۀ ادبی باب آشنایی فرهنگها و جوامع مختلف با یکدیگر را میگشاید و همچنین این امکان را فراهم میکند که در زمان سفر کنیم و مردم و جوامع و فرهنگهایی را بشناسیم که قرنها از ما فاصله دارند.
🔸فوتوفن ترجمه و اینکه یک مترجم ادبی در حین ترجمۀ یک متن باید به چه ریزهکاریهایی توجه کند و چه نوع مواجههای با متن داشته باشد، از دیگر موضوعاتی است که در مقدمۀ کتاب «در باب اهمیت ترجمه» به آن پرداخته شده است.
ibna.ir/x6B6R
@ibna_official
🔰ایبنا گزارش میدهد؛
متاورس و آینده صنعت نشر: از کتابخوانی به تجربهگری در دنیای مجازی
🔸متاورس در حال بازتعریف تجربههای فرهنگی و ارتباطی انسان است؛ فضایی مجازی که صنعت نشر را از کتابخوانی سنتی به تجربهگری تعاملی و چندحسی سوق میدهد و آیندهای نو برای محتوا رقم میزند.
🔸یکی از مهمترین مفاهیمی که با متاورس همراه است، گیمیفیکیشن یا «بازیوارسازی» است. این مفهوم به معنی ورود بازی و قواعد بازی به زندگی جدی انسانهاست. درحالی که «play» (بازی آزاد) بیشتر به کودکان مرتبط است، «game» (بازی ساختارمند) میتواند برای بزرگسالان هم جذاب و تعاملی باشد.
🔸ورود به فضای متاورس، با همه امکانات و فرصتهایش، خطراتی نیز دارد. ازجمله اینکه اگر ناشران ایرانی و فرهنگی نتوانند به موقع و با محتوای بومی وارد این فضا شوند، در معرض دیده نشدن و کنار گذاشته شدن قرار میگیرند.
🔸همچنین ایجاد محتوای تعاملی با کیفیت و جذاب نیازمند سرمایهگذاری، آموزش و برنامهریزی دقیق است که باید از همین امروز مورد توجه قرار گیرد.
🔸متاورس به عنوان دنیای مجازی آینده، فرصتها و چالشهای بزرگی را پیش روی صنعت نشر قرار داده است. در این جهان، کتابها دیگر صرفاً اشیای فیزیکی نیستند، بلکه تجربههایی تعاملی و چندحسی میشوند.
🔸ناشرانی که بتوانند خود را با این تحول همراه کنند، نهتنها زنده میمانند بلکه در این بازار نوظهور موفق خواهند بود. اما غفلت از این تغییرات ممکن است موجب از دست رفتن مخاطب و عقب ماندن از روند جهانی شود.
ibna.ir/x6B9r
@ibna_official
🔰تاریخخوانی در گفتوگو با پریسا کدیور؛
تاریخ افق انتظار میسازد
🔸پریسا کدیور گفت: تاریخ افق انتظار میسازد. یعنی مواجهه با علم تاریخ مانند علوم طبیعی تکساحتی نیست. این امر در مورد ادبیات هم صدق میکند. یعنی هر چه مخاطب در آن غور میکند، ساحتهای جدیدی پیش رویش گشوده میشود و از سوی دیگر، سپهر فکریاش عمق مییابد.
🔸نخستین سطح تجربه ما از مقولهای تاریخی، دریافت «روایت» (Narration) است؛ با مطالعه یک متن تاریخی در وهله اول، از مجموعهای از رویدادها و وقایعی که در زمان و مکان مشخصی در گذشته رخ دادهاند، آگاهی مییابیم. این، عامیانهترین تعریف از باسوادی در علم تاریخ است و شاید کفایت انتظاری است که عموماً از معلومات تاریخی قلمداد میشود. اما این سطح، کف افق انتظار از «درک تاریخی» است. مطالعه تاریخ زمانی میتواند اثرگذاری فردی و یا اجتماعی داشته باشد که بعد از شناخت وقایع، به «چرایی» و تجزیه و تحلیل رخدادها پرداخته شود؛ وگرنه، صرف دانستن یک سری نام و تاریخ و رویدادها چه تغییر نگرشی میتواند ایجاد کند؟
ibna.ir/x6zNW
@ibna_official
🔰مروری بر نمایش «بر زمین میزندش»/ارجاعات اسطورهای روی صحنه تئاتر
🔸تمرکز نمایش بر سه محور اصلی است: فلسفه، فیزیک و زمان.
🔸گاو سلاخیشده مهمترین عنصر صحنه نمایش است؛ بیجان، پوستکنده و قرارگرفته بر میزی که همچون محراب یا قربانگاه، در مرکز توجه ایستاده.
🔸این گاو نهتنها اشارهای به گاو یکتا آفریده پیش نمونه حیوانات سودمند در اسطورههای ایرانی دارد، بلکه نمادی از انسان مدرن نیز هست: قربانی! در ادامه، حضور مار (تجسم اهریمن در اساطیر ایرانی) و ارجاع به کیومرث (نخستین انسان)، نمایش را عمیقاً در بستر اسطوره ایرانی استوار میکند.
🔸روایت آفرینش از زمان بیکران تا لحظه هبوط، با عناصر بصری و حرکتی روی صحنه گره میخورد. کار حتی از اسطوره عبور میکند و به انسان مدرن و اسطورههای امروزش میرسد؛ جایی که یوتیوب جایگزین منبع دانایی و آگاهی شده است.
🔸در این میان، زمان حضوری دائمی و مسلط دارد: از تکرار نام زروان –خدای زمان بیکران در آیین زروانی– تا ساعتهایی که روی صحنه و حتی گردن یکی از شخصیتها آویزان است. فرم دایرهای صحنه، چرخش بیوقفهی بازیگران، و تکرار حرکات و موقعیتها، تصویری استعاری از اسارت انسان در چرخ زمان است. این چرخه، معنای زندگی را زیر سؤال میبرد: این همه دویدن و چرخیدن زندگی برای چیست؟
ibna.ir/x6B9w
@ibna_official
🔰لوسی فولی:
نویسنده رمانهای جنایی از تاثیر آگاتا کریستی بر بازنویسی آثارش میگوید
🔸لوسی فولی، نویسنده معاصر رمانهای جنایی، تاکید میکند که بازخوانی آثار آگاتا کریستی، الهامبخش بازنویسی و پرداخت مجدد داستانهایش بوده است. او معتقد است رمز و رازهای پیچیده و فضاسازیهای منحصر به فرد کریستی نقش بسزایی در شکلگیری نگاه نویسندگیاش داشتهاند.
🔸در کودکی شیفته مجموعه «بریامبلی هِج» (Brambly Hedge)، نوشته جیل بارکلم بودم. ظرافت کمنظیر تصویرسازیها و خلق جهانی پنهان در این آثار، برایم بسیار لذتبخش بود. اکنون از اینکه این مجموعه را با دختر چهار سالهام بازخوانی میکنم، لذت میبرم. جلد «تپههای بلند» (The High Hills) با درونمایهای شبیه آثار تالکین، بار ماجرایی و جستوجویی جذابی دارد.
🔸تقریباً تمام آثار آگاتا کریستی را میتوانم نام ببرم. نخستینبارها که آنها را خواندم (در سنی بسیار پایینتر از سن توصیهشده!)، به جنبه معماییشان جذب شدم. اکنون که دوباره به سراغشان میروم، متوجه میشوم برخی آثارش تا چه اندازه تیره و پیچیده هستند: «شب بیپایان»، «و آنگاه هیچکس نبود»، «خانه کج»، و «اسب رنگپریده» نمونههایی چشمگیرند. اکنون، از منظر نویسندگی، به آنها بازمیگردم تا رمز موفقیت کریستی را کشف کنم.
ibna.ir/x6B99
@ibna_official
🔰یادداشت حسین انتظامی درباره کتاب «عقل و سکون در حکمرانی»؛
سعدی اینک به قدم رفت و به سر باز آمد
کتاب لاریجانی نوشته خودش است
🔸وجه تسمیه کتاب اشاره به بیتی از شیخ اجل دارد: «سالها رفت مگر عقل و سکون آموزد / تا چه آموخت کز آن شیفتهتر باز آمد» که میتواند حدیث نفس نویسنده و جمهوری اسلامی باشد. مطالعه این کتاب به همه تصمیمسازان، تصمیمگیران و علاقمندان اندیشه سیاسی پیشنهاد میشود.
🔸کسانی که دکتر علی لاریجانی را از نزدیک میشناسند به ترکیب دانش و تجربه در مدل حکمرانی-مدیریت او واقفاند. کمتر مسئولی در جمهوری اسلامی است که سطح و دامنه مدیریتی لاریجانی را تجربه کرده باشد: وزارت فرهنگ، ریاست سازمان صدا و سیما، عضویت در شورای عالی امنیت ملی که چند سال دبیری شورا را نیز به عهده داشت، ریاست مجلس که به لحاظ کمّی نیز رکورد شکن بوده است (سه دوره) و یک چهرهی اجماعساز و به همین جهت مورد عناد خالصسازان.
🔸وجه تسمیه کتاب اشاره به بیتی از شیخ اجل دارد: «سالها رفت مگر عقل و سکون آموزد / تا چه آموخت کز آن شیفتهتر باز آمد» که میتواند حدیث نفس نویسنده و جمهوری اسلامی باشد. مطالعه این کتاب به همه تصمیمسازان، تصمیمگیران و علاقمندان اندیشه سیاسی پیشنهاد میشود. حتی اگر فرصت نمیکنید کل این کتاب ۲۰۰ صفحهای را بخوانید لااقل مقدمه عالمانه و جامع آن را مرور کنید.
🔸قابل توجه مسئولان محترمی که کتابهایشان زینتبخش کتابخانههای دولتی است: کتاب لاریجانی نوشته خودش است!
ibna.ir/x6B9v
@ibna_official
🔰جنجال رسانهها بر سر یک یادداشت؛
ویرجینیا وولف در آینه واژگون: خشم یا فرافکنی؟
🔸انتشار یکی از آخرین یادداشتهای ویرجینیا ولف نویسنده مشهور انگلیسی در رسانههای این کشور جنجال تازهای درباره افکار منحرف نویسنده درباره افراد ناتوان ذهنی برانگیخته است ولی گاردین طی مطلبی به این جنجالها پاسخ داده است.
🔸منتقدان با استناد به یک یادداشت روزانه نویسنده انگلیسی، وولف را به داشتن باورهایی شبیه به اصلاحنژادگرایان همعصرش متهم میکنند. اما هام، در مقام یک پژوهشگر و حافظ میراث فکری وولف، این تفسیر را سطحی و بیاعتنا به زمینه روانی و تاریخی نویسنده میداند. او با اشاره به امکان آنکه خود وولف نیز طبق قانون «کمخردی» مصوب ۱۹۱۳ کشور انگلیس میتوانست در زمره «افراد خطرناک» قرار گیرد، یادآور میشود که مواجهه او با نهادهای روانپزشکی، تجربهای زیسته و زخمی شخصی بوده است.
🔸رمان خانم دالووی گواهی است بر این اضطراب. شخصیت «سپتیموس اسمیت»، سربازی بازگشته از جنگ با روانی ویران، که صدای درختان را میشنود و با پرندگان سخن میگوید، بازتابی از همان ناتوانی روانی است که جامعه نمیتواند آن را تحمل کند و در نهایت به مرگ و حذف او ختم میشود. در این رمان، وولف به شکلی عمیقتر و هنریتر، همان مضامینی را جستجو میکند که شاید در یادداشتهایش با لحن گزندهتری بیان شدهاند: تنهایی، وحشت از درون، و ناتوانی زبانی در فهم رنج انسانی.
ibna.ir/x6B84
@ibna_official
🔰مهراب عالی نویسنده «قبله در قلاع»؛
بازگشت به حافظه جمعی ایرانیان
🔸نویسنده قبله در قلاع گفت: تاریخ رسمی همواره مرکزگرا و قدرتمحور بوده، اما در این اثر تلاش شده تاریخ از پایین، از مردم، و از حافظههای محلی بازنویسی شود. ما نیاز داریم حافظه جمعی ایرانیان را از بند روایتهای رسمی آزاد کنیم.
🔸مهراب عالی در تشریح ساختار کتاب گفت: این اثر در ژانری ترکیبی نوشته شده است؛ تلفیقی از روایت تاریخی، سفرنامه خیالی، مراسله، خوابنامه و طنز فلسفی. زبان کتاب بهصورت آگاهانه، نثری قجری بازسازیشده است تا خواننده را در فضای تاریخی قرار دهد و در عین حال، با طنز و تناقضهای موقعیتی، لایههایی از نقد قدرت، حافظه و سیاست را درک کند.
🔸در این روزها که ایران دوباره به خود آمده و حس میهندوستی در میان مردم جان گرفته، باید به تاریخ فراموششده بازگردیم تا نمادهای ملی و فرهنگیمان را از نو بشناسیم.
اگر اهمیت نمادهای محلی و اقوام ایران مانند، قلاع، ایل، زبان محلی، زنان، و مردم را به صحنه بازگردانیم، تصویر ما از ایران، کاملتر، عادلانهتر و زندهتر خواهد بود.
🔸گفتنی است رویکرد فلسفی به قدرت، بازنمایی مردم به جای ساختار، و نقد تاریخ رسمی از منظر حاشیهها، این اثر را به یکی از نمونههای نادر ادبیات معاصر ایران در حوزه بازخوانی هویت ملی بدل کرده است.
🔸کارشناسان فرهنگی معتقدند که انتشار این اثر میتواند سهم اقوام در تاریخ ایران را بازتعریف کرده و در تقویت وحدت ملی از مسیر تنوع فرهنگی، نقشآفرین باشد.
ibna.ir/x6B8N
@ibna_official
🔰15 مرداد سالروز شهادت خلبان عباس بابایی؛
فرماندهای که تاریخ دفاع هوایی ایران را تغییر داد
🔸در سال ۱۳۶۶، امیر سرلشکر عباس بابایی برای انجام سفر حج آماده شده بود، اما در لحظه آخر و در فرودگاه، تصمیم گرفت از سفر منصرف شود. او در این خصوص گفت: «مکه من این مرز و بوم است. مکه من آبهای گرم خلیج فارس و کشتیهایی است که باید سالم از آن عبور کنند. تا امنیت برقرار نباشد، من نمیتوانم خودم را راضی کنم.» این جمله گویای اهمیت بینظیر امنیت کشور برای او بود و نشان از تعهد عمیق به وظیفهاش داشت.
🔸عباس بابایی در عملیاتهای متعددی حضور داشت که از جمله مهمترین آنها میتوان به عملیاتهای والفجر، خیبر و بیتالمقدس اشاره کرد. در این عملیاتها، وی با مدیریت دقیق و حضور مستقیم در خطوط مقدم، موفق به اجرای مأموریتهای پیچیده و حساس شد.
🔸در یکی از سختترین و خونینترین عملیاتهای دوران دفاع مقدس یعنی کربلای ۵ (دیماه ۱۳۶۵)، خلبان بابایی در طراحی عملیات پشتیبانی هوایی برای منطقه شلمچه و شرق بصره نقش کلیدی داشت. در این عملیات، او با استفاده از تاکتیکهای پرواز ارتفاع پایین و مانورهای فریبنده، توانست حملات مؤثر و غافلگیرکنندهای علیه خطوط مقدم دشمن ترتیب دهد. طبق روایت خلبانان، یکی از هواپیماهای ایرانی که در عملیات هدف قرار گرفته بود، با هماهنگی بابایی توانست مسیر بازگشت ایمن داشته باشد. او در ستاد عملیات، شبانهروز وضعیت هواپیماها و مأموریتها را بررسی میکرد و اغلب حتی برای لحظهای استراحت نمیکرد.
ibna.ir/x6B46
@ibna_official
🔰رئیس بنیاد ایرانشناسی در دیدار با رئیس بنیاد بوعلیسینا؛
مفاخر ملی مانند ابنسینا جایگاه جهانی ایران را تقویت میکنند
🔸علی اکبر صالحی، رئیس بنیاد ایرانشناسی در دیدار رئیس بنیاد بوعلیسینا بر معرفی مفاخر ملی و استفاده از میراث مشاهیر در تقویت جایگاه جهانی ایران تأکید کرد.
🔸رئیس بنیاد ایرانشناسی: در صدد هستیم با تدریس اساتید فلسفه و حکمت که درباره میراث ابنسینا و سایر مشاهیر فعالیت میکنند، و نیز نشستهای علمی و کلاسهای آموزشی، مخاطبان عمومی را با این بزرگان بیشتر آشنا کنیم. و در اینراه امیدواریم بتوانیم برنامههای مشترکی در این باره با بنیاد بوعلی اجرا کنیم.
🔸به طور مثال بایستی بخشهایی از کتاب قانون که مطابق با علم روز است، استخراج و با زبان ساده و فارسی روان در موضوعات مختلف در اختیار مخاطبان قرار دهیم.
🔸پیوند ایران و ابنسینا، ایران و فردوسی و ایران و سایر بزرگان ناگسستنی است و میراث علمی ایران جز با مشاهیر و دانشمندانش قابل تعریف نیست.برنامههای علمی و چاپ و نشر آثار ابنسینا بایستی تنها در سطح نخبگان باقی نماند و مثلاً برای جامعه هدف ۱۰۰ هزار نفری از دانشآموزان معرفی و خواندن آثار ابن سینا را در برنامهها گنجانده شود. بنیاد ایرانشناسی در این زمینهها میتواند با بنیاد بوعلیسینا همکاری نماید.
ibna.ir/x6B9x
@ibna_official