🔰رحیم محمدی از فراز و فرودهای جامعه شناسی در ایران می‌گوید؛ زیر سایه سنگین ایدئولوژی 🔸رحیم محمدی در این گفت‌وگو می‌گوید که چرا جامعه‌شناسی در ایران درست فهمیده نشد و چرا وقتی سوسیالیسم آمد جامعه‌شناسی تبدیل به ایدئولوژی شد مانند فلسفه. کسانی که استاد فلسفه در دانشگاه تهران بودند، مانند احمد فردید و شاگردان او، سخنگویان و خالقان یک ایدئولوژی بودند! در جامعه‌شناسی هم کتابهای آریانپور و شریعتی و طبری و حسین ادیبی و عبدالمعبود انصاری همگی ایدئولوژی مارکسیستی بودند. 🔸وقتی جامعه‌شناسی به عنوان یک علم، وارد ساختار زبانی و آگاهی ایرانی یا ایرانی اسلامی می‌شود، زبان ایرانی و این نظام آگاهی و این جهان‌بینی، علم جامعه‌شناسی را متأثر می‌کند و زمینه و زمانه‌ی ایرانی جامعه‌شناسی را به سوی پرسش‌ها و مسأله‌ها و مفاهیم و تئوری‌های خاصی هدایت می‌کند. دست کم در انتخاب موضوعات، اتفاقات جدیدی می‌افتد. بنابراین در واقع بین موضوعِ علم و خود علم و تئوری‌ها و مفاهیمش یک رفت و آمدی هست و یک تأثیر و تأثّری هست. 🔸در ابتدا اصلاً «جامعه‌شناسی به عنوان علم» فهمیده نشد. مؤسسان جامعه‌شناسی در ایران کسانی مثل صدیقی و مهدوی نویسنده‌ی کتاب «علم الاجتماع» و احسان نراقی، وقتی ما آثار آنها را می‌خوانیم هنوز احساس نمی‌کنیم علم جامعه‌شناسی و نظریه‌ها و مفاهیم جامعه‌شناسی فهمیده شده است. در ایران علم جامعه‌شناسی و تئوری‌ها و مفاهیم آن، نسل به نسل و به تدریج توسط استادان جامعه‌شناسی و پژوهشگران فهمیده می‌شود. ibna.ir/x6Bc6 @ibna_official

🔰مترجم «کار رمان» در گفت‌وگو با ایبنا: «کار رمان» تاریخِ اندیشیدن از مسیر رمان را شرح می‌دهد 🔸سولماز کاکایی، مترجم کتاب «کار رمان» نوشته جوزف اپستاین، گفت: این کتاب با وجود حجم کم، بسیار پرارجاع است؛ البته خلاصه تاریخ ادبیات ارائه نمی‌دهد. تاریخِ اندیشیدن از مسیر رمان را شرح می‌دهد و ما را به سفری درون رمان می‌برد تا نوع خاصی از بینش و تفکر انسانی را کشف کنیم. نقشه راهی به دستمان می‌دهد که مسیر ذهن و زندگی خودمان را بیابیم و از طریق مرور تاریخ این بینش و جهان‌بینی، رمان و جایگاهش در زندگی مدرن را بهتر بفهمیم. 🔸این کتاب با وجود حجم کم، بسیار پرارجاع است؛ البته خلاصه تاریخ ادبیات ارائه نمی‌دهد؛ حداقل نه به آن شکلی که برایمان آشنا و تکراری است. تاریخِ اندیشیدن از مسیر رمان را شرح می‌دهد و ما را به سفری درون رمان می‌برد تا نوع خاصی از بینش و تفکر انسانی را کشف کنیم. نقشه راهی به دستمان می‌دهد که مسیر ذهن و زندگی خودمان را بیابیم و از طریق مرور تاریخ این بینش و جهان‌بینی، رمان و جایگاهش در زندگی مدرن را بهتر بفهمیم. 🔸در دوره‌ای که افراط در فرم و تکنیک، نفس رمان را گرفته، دید اخلاقی و انسانی، زندگی تازه‌ای به رمان می‌بخشد. مخاطب امروزی باید پیچیدگی محتوا و ارتباط فلسفی و انسانی را در رمان ببیند تا قدردان این شکل از روایت باشد. نویسنده امروزی باید در درجه اول با همین دید آغاز به کار بکند تا بتواند مخاطب خود را بیابد و جذب کند. ibna.ir/x6Bcm @ibna_official

🔰از کتیبه بیستون تا به امروز در گفت‌وگو با روح‌الله اسلامی؛ ایران تمدن کتبی 🔸ما تمدن کتبی بودیم. یعنی آثار کتبی از ما به جا مانده است. یعنی ایران از جمله تمدن‌هایی است که از گذشته‌های دور تا امروز آثار مکتوب بسیاری از خود به‌جا گذاشته است. 🔸در سده‌های میانه شاهد شکل‌گیری ایده ایران هستیم که توسط اندیشمندانی چون فارابی و ابن‌سینا و به خصوص فردوسی صورت می‌گیرد. یعنی فردوسی جایگاه بسیار مهمی دارد. ابن مقفع هم ایده ایران را به زبان عربی بر می‌گرداند یعنی یک پایه عربی از فرهنگ و هویت ایرانی می‌توان مشاهده کرد. هر چه جلوتر می‌آییم این ایده ایران توسط بزرگانی چون خواجه نظام‌المک طوسی قدرتمندتر می‌شود. این بزرگان سبک حکمرانی ایرانی را بسط می‌دهند. خواجه نصیرالدین طوسی فلسفه و اخلاق سیاسی ایرانی را شکل می‌دهند. 🔸یکی از دورانی که احتمال می‌رفت زبان فارسی و اندیشه ایران از بین برود، دوره جدید است. زیرا تکنولوژی‌های جدیدی پدید آمد و دولت‌های قدرتمندی مثل انگلستان و روسیه و آمریکا در اطراف ما به ظور رسیدند و شروع کردند قسمت‌هایی از ایران را جدا کردند. ما هم توانایی مقابله با ایشان را نداشتیم. 🔸برخی گفتند باید زبان را تغییر داد، برخی گفتند باید خط را عوض کرد، برخی گفتند باید انگلیسی و فرانسوی را به دانشگاه‌ها بیاوریم، اما مدارس فارسی باشد. بعضی گفتند علوم قدیم مثل الهیات و ادبیات فارسی و عربی باشد، علوم جدید مثل ریاضی و فیزیک و شیمی به زبان‌های اروپایی باشد. ibna.ir/x6Bdz @ibna_official

🔰بحران اخلاقی غرب؛ عمر العقاد در کتابش تراژدی انسانی غزه را مستند می‌کند 🔸در کتاب «روزی همه همیشه مخالف این خواهند بود»، عمر العقاد با بازخوانی روایت مرگ هند رجب، کودک پنج‌ساله ساکن غزه، گوشه‌ای از ابعاد فراموش‌شده تراژدی انسانی این منطقه را زنده می‌کند. او با نگاهی ژرف و روایت‌گر، خاموشی رسانه‌ای و تقلیل درد قربانیان به آمار را به چالش می‌کشد و مخاطب را به مواجهه‌ای جدی با چشم‌انداز انسانی بحران دعوت می‌کند. 🔸کیفیت اصلی کتاب در همین انتخاب نقطه عزیمت آن است: غزه ۲۰۲۳؛ جایی که روایت‌های رسمی، عمدتاً کوتاه و بی‌اثر باقی مانده‌اند و بار اصلی روایت خشونت به دوش خبرنگاران شهروند و فعالانی افتاده که با قیمت جان ثبت حقیقت می‌کنند. العقاد این خلاء صدای مستقل را می‌بیند و فصل نخست کتاب را به همین سکوت آکنده از خشونت اختصاص می‌دهد. جایگاه وائل الدحدوح، موتاژ عزایزه و بیسان عوده به عنوان صداهای غیرفیلترشده بحران، در آغاز کتاب برجسته است؛ خبرنگارانی که نوشته‌های‌شان اغلب از جان خودشان بیشتر دوام می‌آورد. 🔸العقاد با هشیاری نشان می‌دهد که چگونه اعمال سیاست‌های قدرت همواره گروه‌هایی را خارج از تعریف «انسانیت کامل» قرار داده؛ نه فقط فلسطینی‌ها یا مهاجران، بلکه هرکس از حلقه امتیاز دور است. این پرسش‌ها مستقیم و بی‌پرده‌اند: وقتی جان ده‌ها هزار غیرنظامی با یک عبارت شرطی ملایم مثل “اما…” کمرنگ می‌شود، ارزش‌های لیبرال دقیقاً به چه کار می‌آیند؟ ibna.ir/x6zMc @ibna_official

🔰قصه قفسه‌ها- ۱۶ کتابفروشی‌ ۹۰ ساله در کوچه‌پس‌کوچه‌های کهن‌شهرِ نیشابور 🔸کتابفروشی سخنور سال ۱۳۱۴ توسط محمدرضا سخنور تاسیس شد و حالا هنوز هم پس از ۹۰ سال پاتوقی برای پژوهشگران، نویسندگان، مترجمان و دوستداران کتاب در نیشابور است 🔸نیشابور در گذشته چهره‌ای سرشناس با نام ابن‌ندیم داشته. ابن ندیم مفسر، محقق و کتاب‌شناس بوده، اهالی نیشابور در سالیان قبل مرحوم حاج محمدرضا سخنور، بنیانگذار کتابفروشی و چاپخانه سخنور را به ابن‌ندیم معاصرِ نیشابور می‌شناختند. احتمالاً مردم با توجه به قرابت دغدغه‌مندی‌اش به کتاب، کتابداری، فروش‌کتاب و اهتمام‌اش برای خدمت‌رسانی به اهالی علم و ادب این عنوان را به او داده بودند. 🔸شوق بی‌شائبه او به کتاب و کتابخوانی، اهتمام ویژه او نسبت به قافله قلم‌داران، دین‌یاران و عالمان، شیفتگی و شیدایی که نسبت به حرفه خود داشت از او وجودی ساخته بود عاشق‌پیشه و فرهنگ‌مدار. 🔸مدیر کتابفروشی سخنور : خرید کتابخانه‌های خصوصی هم بخشی از فعالیت این کتابفروشی در ایام گذشته و حتی اکنون است، با این عمل ضمن جلوگیری از ضایع شدن سرمایه‌های فرهنگی، زمینه را برای استفاده بهینه و گسترده از این کالای حیاتی، فراهم کرده‌ایم. به عنوان نمونه با خرید کلیه کتاب‌های چند مرکز معروف مشهد یعنی فخر و نشر زوار و عرضه آن به مشتریان چه به صورت فروش و چه به صورت کرایه، خدمت فرهنگی در خود تحسینی ارائه شده است. ibna.ir/x6zy7 @ibna_official

🔰نتیجه بررسی‌های علوم عصبی و پژوهش‌های ادبی؛ آیا شنیدن می‌تواند جایگزین خواندن شود؟ 🔸در عصر پادکست‌ها و کتاب‌های صوتی، این پرسش مطرح است که آیا شنیدن می‌تواند جایگزین خواندن شود؟ بررسی‌های علوم عصبی و پژوهش‌های ادبی نشان می‌دهد که هر کدام از این روش‌ها فرآیندهای ذهنی متفاوتی را فعال می‌کنند و مزایا و محدودیت‌های خاص خود را دارند. 🔸شنیدن زبان، برخلاف خواندن، یک تجربه زمانی است. شنونده باید در همان لحظه، صداهای پیوسته و سریع را تحلیل کند، مرزهای کلمات را تشخیص دهد و معانی را استخراج نماید. این امر نیازمند حافظه کاری قوی و توجه مستمر است. از سوی دیگر، شنیدن می‌تواند اطلاعات بیشتری در قالب لحن، تاکید، احساسات و هویت گوینده منتقل کند که در خواندن معمولاً قابل انتقال نیستند. 🔸در آثار ادبی شفاهی یا اجراهای نمایشی، نقش شنیدن و «شنیده شدن» پررنگ‌تر است. نمایشنامه‌های شکسپیر یا شعرهای حماسی در فرهنگ‌های مختلف عمدتاً از طریق شنیدن و اجرا منتقل شده‌اند و این تجربه شنیداری نوع خاصی از فهم و ارتباط عاطفی ایجاد می‌کند. 🔸خواندن و شنیدن هر دو از ابعاد گوناگون به یادگیری و درک زبان کمک می‌کنند. خواندن ابزار قدرتمندی است برای درک عمیق، تحلیل متون پیچیده و ارتباط با ساختار زبان، در حالی که شنیدن می‌تواند تجربه‌ای زنده، پویا و در مواردی عاطفی‌تر ارائه دهد. ibna.ir/x6Bdb @ibna_official

🔰یائل فان در وودن در گفت‌وگو با گاردین: می‌خواستم روایتی از عشق در پیِ ویرانی جنگ بیافرینم 🔸یائل فان در وودن، نویسنده هلندی و برنده جایزه ادبی زنان، در رمان «حفاظت» تلاش کرده است تصویری صمیمی و انسانی از عشق را پس از ویرانی‌های جنگ ترسیم کند. او باور دارد که امید و محبت حتی زیر سایه خاطرات تلخ ملی و فردی همچنان می‌توانند راهی به آینده بگشایند. 🔸 در وودن آگاهانه روایت رمان را از زاویه دید ایزابل و نه اوا انتخاب کرده است، تا صرفاً روایت قربانی گفته نشود.او می‌خواست با شخصیت ایزابل نشان دهد همدستی، محصول اعمال کوچک و به ظاهر بی‌اهمیتی‌ست که در عمل به طرد و نادیده‌انگاری می‌انجامد؛ گناهی که همه مرتکب می‌شویم: «این بخشی از تجربه انسانی‌ست؛ پرسش آن است که وقتی درمی‌یابیم چشم بر واقعیتی هولناک بسته‌ایم، چگونه با آن روبه‌رو می‌شویم و چگونه به زندگی ادامه می‌دهیم؟» 🔸قدرت عاطفی رمان در این نکته نهفته است که ایزابل، حتی برای خودش، شخصیتی ناشناس و متحول جلوه می‌کند. در جایی به برادرش می‌گوید: «کسی مثل من کجاست؟ اصلاً چیزی به نام مثل من وجود ندارد.» 🔸بزرگ‌ترین امید ون در وودن برای رمانش، با گسترده‌شدن طیف مخاطبان، این است که به گفته‌ی خودش اگر گزاف نباشد الهام‌بخش امید باشد. ibna.ir/x6zZY @ibna_official

🔰در گفت‌وگو با ایبنا مطرح شد؛ وعده افتتاح کارخانه کاغذ از سنگ الیگودرز باز هم عقب افتاد/ افتتاح شاید اواخر پاییز 🔸 نماینده مردم الیگودرز در مجلس شورای اسلامی گفت: با توجه به مشکلات پیش آمده در بندر شهید رجایی، امکان ورود کشتی حامل تجهیزات به کشور با تاخیر مواجه شد، اکنون خوشبختانه این مسائل برطرف شده و انتظار می‌رود کارخانه کاغذ از سنگ الیگودرز تا پایان آذر ماه و در نهایت پایان سال جاری به بهره‌برداری برسد. ibna.ir/x6BdB @ibna_official

🔰به مناسبت ۲۰ مرداد صدوششمین سالروز تولد عباس زریاب‌خویی؛ مشتری پروپاقرص کتابفروش‌های دوره‌گرد 🔸عباس زریاب خویی: هرگز دیده نشده بود که کسی پول پدرش را بردارد و کتاب بخرد در شهر ما یک کتابفروش معتبر بیشتر نبود و نام مدیر آن میرزا عبداله سنائی بود آن مرحوم با من همراهی داشت و کتاب‌هایی را که تازه وارد می‌کرد به من نشان می‌داد و قرض می‌داد. کتابفروش‌های دوره گردی نیز بودند که کتاب‌های کهنه را از خانه‌ها گرفته و می‌فروختند. من مشتری پروپاقرص آنها نیز بودم اما کتاب‌ها بیشتر دینی و حکایات و قصص و داستان‌های دینی بود. 🔸بچه‌های هم‌سال من کتاب‌های مرا که همیشه بغل و جیب‌های من از آن پر بود، می‌گرفتند و پاره می‌کردند و به جوی آب می‌انداختند هیچکس مرا تشویق نمی‌کرد حتی معلمان من نیز مرا مسخره می‌کردند. من در مسائل تاریخی و ادبی و اجتماعی اطلاعاتی بیشتر از آموزگاران پیدا کرده بودم و سر کلاس به اصطلاح مچ ایشان را می‌گرفتم و این بر کینه و بغض ایشان می‌افزود. از کتاب‌هایی که در آن زمان خواندم ترجمه‌های داستان‌های تاریخی اسلام، تألیف جرجی زیدان بود که بر اطلاعات تاریخی من افزود. ناسخ‌التواریخ و منتظم ناصری و کتاب‌هایی از این قبیل را در سال‌های ده تا سیزده سالگی خوانده بودم. ibna.ir/x6BdN @ibna_official

🔰نصرت‌الله محمود زاده در گفت‌وگو با ایبنا؛ از خشایارشاه تا بهروز پورشریفی؛ قهرمانانی که تاریخ را با پل‌هایشان رقم زدند پل بعثت؛ از طراحی با سکه یک ریالی تا بازتاب جهانی در جنگ ایران و عراق 🔸نصرت‌الله محمودزاده، مولف کتاب «دینامیک به‌روز»گفت: خشایارشاه برای عبور از مسیر آبی طولانی‌ای که مانع رسیدن به یونان بود، تمام کشتی‌های موجود در کشور را گرد هم آورد و آن‌ها را به صورت متصل کنار یکدیگر قرار داد.این اقدام بسیار معروف و تاریخی است. اکنون، پس از گذشت قرن‌ها، پلی که توسط مهندسان ایرانی در دوران دفاع مقدس طراحی و اجرا شد، با همان عظمت و حتی بیشتر، مورد توجه رسانه‌های بین‌المللی قرار گرفت. 🔸 نقش مهندسی در جنگ، به‌ویژه پس از عملیات بیت‌المقدس، بسیار برجسته شد و موفقیت‌های ما به‌طور مستقیم به توان مهندسی وابسته بود. نمونه بارز این نقش، حفظ جزیره مجنون در عملیات خیبر است که بدون پشتوانه مهندسی محقق نمی‌شد. این واقعیت اهمیت پرداختن به شخصیت‌های مهندسی را دوچندان می‌کند، زیرا آن‌ها توانسته‌اند فناوری را به‌روز کنند و آن را در خدمت نیازهای حیاتی کشور، از جمله بحران‌های کم‌آبی و امنیت غذایی قرار دهند. ibna.ir/x6zx2 @ibna_official

🔰ضرورت‌ها و فرصت‌های خانه‌های ادبیات و فرهنگ- ۷ جای خالی خانه‌های شعر و ادبیات در دیار کریمان/ نویسندگان نوپای کرمانی تشنه آموزش 🔸شعر و ادبیات در استان کرمان از رونق نسبتاً خوبی برخوردار است اما جای خالی ساختاری منسجم و فراگیر همچون خانه شعر و ادبیات که بتواند دغدغه‌های نویسندگان به ویژه در حوزه آموزش را پاسخ دهد، اهل قلم این استان به ویژه نویسندگان نوپا را رنج می‌دهد. 🔸تجربه شهرهایی که پیش‌تر اقدام به راه‌اندازی خانه‌های شعر و ادبیات کرده‌اند، مانند تهران، شیراز، مشهد و تبریز، نشان می‌دهد که ایجاد چنین مرکزی تا چه اندازه می‌تواند در کشف استعدادهای نو، تقویت پیوند میان نسل‌ها، فراهم کردن بستر آموزش اصولی و حتی تولید آثار ادبی قابل‌تأمل موثر باشد. در این شهرها، خانه‌های ادبیات با برگزاری منظم کارگاه‌ها، نشست‌های نقد، جشنواره‌های منطقه‌ای و تعامل با رسانه‌ها توانسته‌اند به قطب‌های فرهنگی تبدیل شوند. 🔸خانه‌های شعر و ادبیات می‌توانند به‌عنوان پلی واسط میان افراد مستعد و انجمن‌های حرفه‌ای عمل کنند؛ آن‌ها فضاهایی هستند که در آن‌ها می‌توان بدون ترس از قضاوت، الفبای شعر، داستان، ترجمه و نقد ادبی را فرا گرفت، اعتماد به نفس پیدا کرد و به مرور برای ورود به انجمن‌های تخصصی آماده شد. 🔸اگر خانه‌های شعر و ادبیات به‌درستی تعریف و راه‌اندازی شوند، می‌توانند یکی از موثرترین حلقه‌های زنجیره آموزش و تولید ادبی در کشور باشند. نباید از نقش آن‌ها به‌عنوان واسطه‌ای مطمئن میان فرد مستعد و فضای حرفه‌ای ادبیات غافل شد. ibna.ir/x6zR7 @ibna_official

🔰گزارشی از کتابخانه مرجع کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان؛ پلی به کتاب‌های کودکِ سراسر جهان 🔸اینجا تنها کتابخانه تخصصی و تحقیقاتی در حوزه کودک و نوجوان در ایران است؛ فضایی که متخصصان و فعالان حوزه کتاب کودک و نوجوان و دانشجویان مرتبط با این حوزه می‌توانند در دنیای پر از تخیل این گروه سنی قدم بزنند و به منابع مورد نیازشان دسترسی پیدا کنند. 🔸کتابخانه مرجع کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان نه تنها برای مخاطبان عام ناشناخته است، بلکه برای مخاطبان اصلی آن نیز چندان شناخته‌شده نیست و گویی مسئولان کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان برای توسعه این کتابخانه و شناساندن آن تلاش چندانی نکرده‌اند. با اینکه نشست‌های گوناگون تخصصی در این کتابخانه برگزار می‌شود اما از نظر اطلاع‌رسانی و روابط عمومی در این سال‌ها چندان موفق عمل نشده است. 🔸این کتابخانه فضای مهمی در بخش فرهنگی و توسعه کتابخوانی به حساب می‌آید و از این رو شناساندن آن نیز حائز اهمیت است. نه تنها کتاب به زبان فارسی بلکه کتاب و نشریه به ۲۱ زبان زنده دنیا نیز در این کتابخانه گردآوری و نگهداری می‌شود. برای یادآوری اهمیت و گشت و گذار در این فضا، به سراغ اعظم بزرگی، مدیر کتابخانه مرجع کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان آمده‌ایم. او از اهداف و برنامه‌ها و نقش این مرکز در ترویج کتابخوانی و اشاعه اطلاعات می‌گوید و بخش‌های متنوع و همچنین منحصر به فرد این کتابخانه را معرفی می‌کند. ibna.ir/x6Bf8 @ibna_official