🔰وضعیت نقد ادبی در ایران در گفت‌وگوی ایبنا با حسین پاینده؛ تأکید بر تولید نظریه‌های «بومی»، خطرناک است/هوش مصنوعی خلاقیت ادبی را نابود کرده است 🔸حسین پاینده در گفت‌وگو با ایبنا گفت: بر پایه‌ی کدام اصول علمی و مسلمات پذیرفته‌شده در مطالعات ادبی، می‌توان مدعی شد که ادبیات در این یا آن کشور، از قواعد عام ادبیات مستثنی است و برای فهمش باید نظریه‌های مخصوص و «بومی» درست شود؟ خطرات ناپیدایی هم در چنین گزاره‌هایی وجود دارد که نباید از آن غافل شویم. مروری بر تاریخ جنگ جهانی دوم و به‌ویژه گزاره‌های نژادپرستانه و برتری‌طلبانه‌ای که زمینه‌ساز این جنگ شد، شاید آموزه‌های عامی داشته باشد که ما را در پذیرش گزاره‌های مشابه در حوزه‌ی ادبیات محتاط کند. 🔸بسیاری از نظریه‌های جدیدتر نقد ادبی، یا هنوز معرفی نشده‌اند و یا ما درک درست و عمیقی از آن‌ها نداریم. 🔸نظریه‌ی روایت‌شناسی را در نظر بگیرید؛ آن عده از داستان‌نویسانی که با نظریه‌های روایت‌شناسی در نقد ادبی آشنایی عمیق داشته باشند، پیرنگ و کلاً ساختار روایتیِ داستان‌های‌شان به‌مراتب حساب‌شده‌تر و قوی‌تر است. 🔸تفاوت بین نگارش علمی و نگارش ژورنالیستی، سلسله‌مراتبی نیست. به بیان دیگر، مقصود این نیست که مقالات علمی بر مقالات ژورنالیستی برتری دارند. 🔸در حوزه‌ی ادبیات، تأثیر هوش مصنوعی در تولید رمان و ترجمه به نابودی خلاقیت انجامیده است. در گذشته رمان‌نویسان ما برای نوشتن رمانی دویست صفحه‌ای مدت‌های مدید تحقیق می‌کردند. ibna.ir/x6BY6 @ibna_official

🔰گزارش دیداری از موزه کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران؛ ویترین تجدد ایرانی 🔸موزه کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران به راستی ویترین کتابخانه، بلکه معرف کل دانشگاه تهران است، دانشگاهی که خود بدون تردید ویترین تجدد ایرانی است، با همه خوب و بدی‌هایش. 🔸کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران، بالاتر از زمین چمن سابق (نماز جمعه کنونی) و پایین‌ترین از پارک و مسجد، مثل قلب پردیس مرکزی دانشگاه است با ساختمانی چشم‌نواز و با ابهت. ساخت این بنا هفت سال به طول انجامیده. پیشنهادش را نخستین‌بار احمد فرهاد، رئیس وقت دانشگاه در سال ۱۳۳۸ مطرح کرد و از سال ۱۳۴۲ به همت چهره‌هایی چون حافظ فرمانفرمائیان و سید حسین نصر و عزت‌الله نگهبان و ایرج افشار و محمد تقی دانش‌پژوه کار آن شروع و پیگیری شد. 🔸 همه اشیای حاضر در موزه قبل از آن پخش و پلا بود. قدیمی‌ترین اشیای این موزه نقشه‌های تاریخی هستند که مربوط به قرن هفدهم میلادی است. 🔸اصلی‌ترین گردآورندگان اشیای موزه مرحوم ایرج افشار و دوستان و همکاران او هستند. بی‌دلیل نیست که دیواری از موزه به او اختصاص یافته است. 🔸تالار نشریات در زیرزمین کتابخانه مرکزی است و در آن مجموعه‌های ارزشمند و نفیس و کمیابی از مطبوعات و نشریات قدیمی نگهداری می‌شود. ibna.ir/x6BYm @ibna_official

🔰مدیرکل دفتر چاپ وزارت فرهنگ به ایبنا خبر داد: برپایی پاویون صنعت چاپ در نمایشگاه‌های بین‌المللی داخلی 🔸مدیرکل دفتر چاپ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از برپایی پاویون صنعت چاپ با هدف معرفی ظرفیت‌ها و توانمندی‌های صادراتی این صنعت در نمایشگاه‌های بین‌المللی داخلی خبر داد. 🔸پاویون به‌عنوان ویترینی واحد و رسمی، تصویر حرفه‌ای و یکپارچه‌ای از صنعت چاپ ارائه می‌دهد و موجب ارتقای جایگاه آن در میان صنایع داخلی و در نگاه بازارهای خارجی می‌شود، تاکید کرد: نمایشگاه‌ها محل حضور طیف گسترده‌ای از مشتریان بالقوه هستند؛ پاویون صنعت چاپ، شرایطی فراهم می‌کند تا بازدیدکنندگان به‌طور متمرکز با توانمندی‌های این حوزه آشنا شوند و ارتباطات تجاری جدید شکل گیرد. ibna.ir/x6BS7 @ibna_official

🔰ردپای اسطوره/ خراسان؛ «زیبد»؛ دیارِ دوازده‌رخ و قبر پیران‌ویسه/ اسطوره‌های شاهنامه در میان مردم زنده‌اند 🔸گناباد می‌تواند پایتخت حماسی شاهنامه ایران لقب بگیرد 🔸 خراسان، سرزمین افسانه‌ها و اسطوره‌ها، این بار ما را به سفری در دل شاهنامه فردوسی می‌برد. در این سفر، به دنبال ردپای «پیران ویسه»، وزیر صلح‌طلب تورانی، و میدان نبرد «دوازده رخ» در گناباد و زیبد هستیم، جایی که اسطوره و واقعیت در هم تنیده‌اند. 🔸مینورسکی، خاورشناس روسی درباره گناباد نوشته «نام گناباد در متون کهن جنابد، یا گناوه است. در خراسان، یک روستای گناباد در ولایت توس و یک شهر گناباد وجود دارد که همان گنابادِ جنگ دوازده‌رخ است و برای حمله لشکر انبوه توران به داخل ایران محل مناسبی بوده است». 🔸مردم زیبد و گناباد پیران‌ویسه را با اسم «پیرو» می‌شناسند و او را شبیه «بزرگمهر» فردی حکیم می‌بینند، حتی برخی به کوهِ «صفه پیران‌ویسه» می‌روند و فاتحه‌ای برای او می‌خوانند. 🔸مردم زیبد حتی محل دفن پیران ویسه را که در دخمه‌ای قرار داد، به خوبی می‌شناسند، در زیبد از هرکسی چه پیر و چه جوان اگر بپرسید، پیران‌ِویسه و محل دفن او را می‌شناسند. 🔸اهمیت زیبد تنها مرهون موقعیت جغرافیایی آن نیست بلکه بیشتر به لحاظ سبقه فرهنگی و اسطوره‌ای، این خطه بخش خاصی از خاک پاک میهن است. ibna.ir/x6BWg @ibna_official

🔰به مناسبت روز جهانی بتمن؛ بتمن، اقتباس ماندگاری از دلِ کمیک استریپ 🔸معجزه هنر هفتم می تواند شخصیت‌ها را از دنیای محدود داستان‌های مصور، به قلب فرهنگ عمومی مردم بیاورد 🔸برای بتمن، اقتباس سینمایی این امکان را فراهم کرد که از یک قهرمان کمیک استریپ، به یک ابرقهرمان شناخته‌ شده و حتی نمادی جهانی بدل شود. 🔸تأکید بر اهمیت اقتباس در ماندگاری بتمن، نکته‌ای است که کمتر به آن توجه می‌شود. اگرچه شخصیت بتمن در ابتدا محصول کتاب‌های کمیک بود، اما بدون هنر اقتباس و انتقال او به قاب‌های سینما، تلویزیون و انیمیشن، هرگز به این سطح از محبوبیت و جاودانگی نمی‌رسید. 🔸روز جهانی بتمن فرصتی است تا به این بیندیشیم که چگونه می‌توان در فرهنگ‌های دیگر نیز شخصیت‌هایی خلق کرد که به همان اندازه جهانی و ماندگار شوند. ibna.ir/x6BXD @ibna_official

🔰نوستالژی میان صفحات؛ *چرا کتاب‌های محبوبمان را بارها می‌خوانیم؟* 🔸ادبیات ابزاری برای مقابله با تغییر، حفظ هویت، و یافتن امنیت در جهانی پر از بی‌ثباتی است 🔸تحقیقات تازه نشان می‌دهد یک خواننده معمولی کتاب مورد علاقه‌اش را دست‌کم شش بار خوانده و انتظار دارد هفت بار دیگر هم به سراغش برود. این بازخوانی صرفاً عادتی ادبی نیست؛ بلکه راهی برای بازگشت به احساس امنیت، صمیمیت و خاطرات آشناست. 🔸مفهوم «نوستالژی کتابی» که مطالعه آن را بررسی کرده، نشان می‌دهد افراد اغلب برای تجربه حس آشنایی، صمیمیت و دلتنگی، به کتاب‌هایی که قبلاً خوانده‌اند بازمی‌گردند. 🔸خواننده در بازخوانی کتاب، وارد فضایی آشنا می‌شود؛ جایی که شخصیت‌ها، پایان‌ها و خاطرات قابل پیش‌بینی هستند. در جهانی که سرعت تغییرات و فشارهای آن گاه طاقت‌فرساست، این تجربه کوچک اما قدرتمند، نقش تکیه‌گاهی امن را ایفا می‌کند. ibna.ir/x6BVx @ibna_official

🔰مرتضی اسماعیل‌کاشی در گفت‌وگو با ایبنا: مسئله رمان «مفیستو» انسان است و راجع به اخلاقیات و هنر حرف می‌زند 🔸مرتضی اسماعیل‌کاشی، کارگردان نمایش «بررسی آناتومی و زوایای پیشرفت شغلی آقای بازیگر در شب کریسمس یا مفیستوفلس» درباره این نمایش گفت: گاهی در کارگردانی صحنه برایم تبدیل به یک بوم نقاشی می‌شود که با ترکیب نور و دکور و هنرپیشه‌ها سعی می‌کنم تابلویی را بسازم؛ شاید اگر نقاشی بلد بودم یا دست به قلم بودم سراغ تئاتر نمی‌رفتم. 🔸مهم‌ترین مسئله‌ای که در این نمایشنامه وجود دارد، هنر و تئاتر است. وجوه مختلفی که در این نمایش بررسی می‌شود، مسئله تئاتر به عنوان هنر، وسیله‌ای برای سرگرمی، وسیله‌ای برای رسیدن به قدرت و پیشرفت و …. برای نگارش تنها یک وجه مدنظرمان نبوده است. 🔸چون مسئله این نمایشنامه، مسئله انسان است و راجع به اخلاقیات و هنر حرف می‌زند، چیزی نیست که تاریخ مصرف داشته باشد. این رمان و نمایش در هر دوره‌ای می‌تواند جذابیت داشته باشد. ibna.ir/x6BYG @ibna_official

🔰آسیب‌شناسی نشر بومی - ۱۷ نگاه صرف تجاری ناشران؛ آفت نشر اردبیل/ وقتی دخل و خرج ناشر جور در نمی‌آید سیستم توزیع در اردبیل معیوب است 🔸 بالا بودن هزینه تمام‌شده انتشار کتاب، عدم بازگشت سرمایه برای نویسنده و سرمایه‌گذار و ضعف شبکه توزیع، سبب شده ارتباط بین ناشر و نویسنده بومی در اردبیل تحت تاثیر مسائل اقتصادی قرار گیرد و نام ناشر محلی برای مخاطب ناآشنا بماند. نویسندگان بومی معتقدند که نگاه صرف تجاری ناشران، آفت بزرگ نشر در استان است. 🔸در حال حاضر بیشتر نویسنده‌های اردبیلی با هزینه شخصی کتاب چاپ می‌کنند. ناشر فقط پول می‌گیرد و کتاب را بعد از چاپ به نویسنده می‌دهد تا خودش بازاریابی کرده و بفروشد. در چنین اوضاعی نویسنده ترجیح می‌دهد وارد این چرخه نادرست نشود و کتابش را دست ناشری دهد که به معنی واقعی کلمه ناشر است و از فروش کتاب به مخاطب سود می‌برد. 🔸چرا باید خالق اثر فکر و تخصص خود را یک هزینه بزرگی است بگذارد و در کنارش هزینه‌های دیگر را نیز متقبل شود؟ 🔸جایی که نویسنده خودش صفر تا صد کار کتاب را خودش انجام می‌دهد و ناشر تنها آن را چاپ می‌کند و دست نویسنده می‌دهد، معلوم است نویسنده دیگر سراغ این ناشر بومی نخواهد رفت. ibna.ir/x6Bjq @ibna_official

🔰نویسنده کتاب «تب ناتمام» در گفت‌وگو با ایبنا؛ روایت زنان جنگ؛ گشودن پنجره‌ای به سوی نیمه پنهان دفاع مقدس 🔸روایت داستانی از صبر، شکر و رضایت 🔸زهرا حسینی مهرآبادی، مؤلف گفت: پرداختن به روایت‌های مادران و همسران شهدا از این لحاظ حائز اهمیت است که غبار را از چهره‌ نادیده‌ جنگ می‌زداید و نگاه ما را نسبت به هشت سال دفاع مقدس کامل‌تر و واقعی‌تر می‌کند. متأسفانه تاکنون آن‌گونه که شایسته است، به این زوایای پنهان جنگ، به‌ویژه روایت‌های مادران و همسران جانبازان، پرداخته نشده است. 🔸این کتاب تلاش می‌کند بخش کمتر دیده‌شده‌ای از پیامدهای جنگ را برای مخاطب روشن کند. 🔸بیش از چهار دهه از پایان جنگ تحمیلی می‌گذرد، اما تنها تعداد معدودی آثار وجود دارد که ابعاد مختلف زندگی جانبازان قطع نخاع گردنی را به‌طور جامع روایت کرده باشند. 🔸خانم منزوی، به عنوان مادر شهید و راوی اصلی کتاب، نقش بسیار برجسته‌ای ایفا می‌کند.زندگی او نمادی بارز از ایثار و ازخودگذشتگی است که به خوبی در کتاب به تصویر کشیده شده است. ibna.ir/x6BY2 @ibna_official

🔰کتاب «آگوستینِ آفریقایی»: بارخوانی هویت فراموش‌شده یکی از بزرگ‌ترین متفکران مسیحی 🔸کاترین کانیبیر در اثر پژوهشی جدید خود با عنوان «آگوستینِ آفریقایی»، با کنار زدن غبار قرن‌ها تفسیر اروپامحور، نشان می‌دهد که چگونه ریشه‌های آفریقایی آگوستین، اندیشه، جدال‌ها و هویت پیچیده‌اش را شکل داده است. این کتاب تصویری انسانی و واقعی‌تر از این قدیس نامدار ارائه می‌دهد. 🔸کتاب، با هوشمندی، سفر خود را از شناخته‌شده‌ترین اثر آگوستین، یعنی اعترافات، آغاز می‌کند 🔸کتاب «آگوستینِ آفریقایی» از زمان انتشار با استقبال گسترده منتقدان مواجه شده و نشریاتی چون نیویورکر، پابلیشرز ویکلی و کرکاس ریویوز آن را ستوده‌اند. 🔸 هویتی که «هم آگوستین را در معرض تحقیر قرار داد و هم به او فاصله انتقادی ارزشمندی از ایدئولوژی‌های امپراتوری بخشید.» ibna.ir/x6BYv @ibna_official

🔰کتاب تازه آرونداتی روی: میراث شخصی و نقد جهانی در «مادر ماری به سراغم می‌آید» 🔸نقطه ای که کتاب از یک خاطره شخصی به روایت یک تغییر بزرگ تاریخی جهش می‌کند 🔸آرونداتی روی در «مادر ماری به سراغم می‌آید» روایتی صریح و پرجزئیات از رابطه پیچیده با مادرش ارائه می‌دهد. او با کنار هم نشاندن تاریخ خانوادگی و نقدهای اجتماعی-سیاسی، تصویری چندلایه از هند و جهان معاصر ترسیم می‌کند. 🔸کتاب «مادر ماری به سراغم می‌آید» خیلی بیشتر از یک ادای دین به عشقی پرخار است؛ این کتاب، تحلیلی دقیق از چگونگی تولد یک هنرمند و یک کنشگر از دل تضادهای خانوادگی و ملی است. آرونداتی روی به ما نشان می‌دهد آن آتش درون، آن خشم اخلاقی و وقار بی‌امانی که منتقدان در آثارش ستوده‌اند، ریشه در نیروی متناقض و فراموش‌نشدنی زنی دارد که همزمان او را آفرید و تا مرز ویرانی پیش برد. این ibna.ir/x6BWB @ibna_official

🔰درباره پدیده تکرار مکررات در رمان‌ها؛ محافظه‌کاری پنهان در داستان‌های معاصر 🔸هرچند نویسندگان و خوانندگان ادبیات امروز خود را پیشرو می‌دانند، بسیاری از رمان‌های تحسین‌شده به‌جای گشودن افق‌های تازه، تنها باورهای از پیش تثبیت‌شده مخاطب را منعکس می‌کنند. 🔸قفسه‌های ادبیات داستانی پر است از رمان‌هایی که می‌گویند بحران زیست‌محیطی به نقطه بحرانی رسیده، ظلم و جراحت از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود، و اقتدارگرایی جهانی خطری خاص برای اقلیت‌ها و حاشیه‌نشینان است. 🔸تایید مداوم باورهای تثبیت شده گذشته هرچند برای مخاطب جذاب و سرگرم کننده است ولی خطری برای خلاقیت در ادبیات به شمار می‌رود. ibna.ir/x6BV7 @ibna_official