🔰گفتوگو با زاگرس زند درباره «از روزگار خُسروان»؛
شاهنامه نماد و نمونه برتر تاریخنویسی ایرانی
🔸بیگمان شاهنامه متنی تاریخی است و تاریخنگاری پیش از شاهنامه را میتوان در اسطورهها و روایات حماسیِ هندوایرانیان دید. ساختار و الگوی تاریخنگاری شاهنامه برگرفته از خداینامه است و در سنجش و تفاوت میان تاریخنویسی شاهنامه و تاریخنویسی پیش از آن باید شاهنامه را نماد و نمونهی برتر تاریخنویسی ایرانی دانست.
🔸فردوسی تاریخ را در همه شاخههایش چون: فرهنگ، ادیان، اقوام و ملتها، اخلاق، هنرها، جنگها و غیره میدیده. این رویکرد نباید باعث شود که شاهنامه را متنی «غیر تاریخی» قلمداد کنیم.
🔸 تاریخنگاری شاهنامه ویژگیهایی دارد که در تاریخنگاری پیش از خود بدان پُررنگیای که در شاهنامه هست، نمییابیم.
🔸فردوسی در روایتگری تاریخ، واپسین درزگیریها و مرمتها را انجام داده و هنرمندانه داستانهای میانپیوست را در دل چند پادشاهی جاسازی کرده است. هرچند بیشتر چنین پیکربندیی در خداینامه ایجاد شده بود، اما فردوسی بخشی از واپسین پیکربندیها را به کمک دانش و هنری که داشت، انجام داد.
ibna.ir/x6Cj3
@ibna_official
🔰«از توسعه تا مردمسالاری» در گفتوگو با رحمان قهرمانپور؛
دموکراسی محصول افراد کتابخوان نیست
🔸رحمان قهرمانپور گفت: دموکراسی امر ذهنی و محصول افرادکتابخوان نیست. دموکراسی از دل بحثها بیرون نمیآید، دموکراسی یک پدیده چندبعدی است و وجه جامعهشناختی دارد. عرض من این است که بر اساس فرمولهای این کتاب، در ایران، توسعه بهمعنای مدرنیزاسیون داشتیم اما آثار این توسعه مدیریت نشده است.
🔸نویسندگان این کتاب حرف جدیدی زدند که تقریباً موفق به اثبات آن هم شدند و آن اینکه یک مدل جالب توجه در جنوب شرق آسیا مشاهده میشود. در این منطقه، حکومتها بدون اینکه سقوط کنند از موضع قوت و قدرت دموکراسی را پذیرفتند که نمونه اعلای آن تایوان است.
🔸دموکراسی جوهره ثابت و دائمی ندارد و پدیدهای منحصراً غربی هم نیست. این حرف مولفین کتاب است. درست است که در غرب پدیدار شده اما جهانی است و جذابیتی بینالمللی پیدا کرده است.
🔸اینکه بگوییم مردم آمادگی دمکراسی ندارند مبهم است. چه کسی قرار است آمادگی داشته باشد؟ چه کسی قضاوت میکند که مردم آماده دموکراسی هستند یا خیر؟ یا مثلاً بگوییم مردم ایران آماده پذیرش دموکراسی هستند یا بنگلادش، سریلانکا یا پاکستان. یا شنیدهام میگویند ما از نظر فرهنگی استثنا هستیم. کجای ما استثنایی است؟
ibna.ir/x6Ck3
@ibna_official
🔰وودی آلن و رمان انتقامجویانهاش
🔸اولین رمان وودی آلن در ۸۹سالگی، بیش از آنکه اثری ادبی باشد، یادداشت دفاعیِ مردی است که از سالها پیش در دادگاه افکار عمومی محاکمه شده است.
🔸نوشتن، عملِ دیدن است، و نویسندگان با عمقِ نگاهشان داوری میشوند. آلن در هر اتاقی که باشد، کمتر از هر کس دیگر میبیند.» این جمله شاید جمعبندی مناسبی برای رمان باشد: اثری که نه طنز دارد، نه همدلی، و نه حتی کنجکاوی برای فهم دیگری. آنچه باقی میماند، صدای مردی است که هنوز باور دارد جهان، همان صحنهی مونولوگهای شخصی اوست.
ibna.ir/x6Cjt
@ibna_official
🔰در رمان سه بخشی کریس کراوس:
پیوند بحران شخصی یک نویسنده با یک معمای جنایی
🔸کریس کراوس در رمان جدیدش نویسندهای را به تصویر میکشد که برای فرار از بحرانهای شخصی و حرفهای خود به کلبهای دورافتاده در شمال مینهسوتا پناه میبرد. اما وقوع یک قتل بیرحمانه و بیمنطق در همسایگیاش، او را با وسواس تحقیق درباره یک معمای جنایی غیرقابلفهم مواجه میکند.
🔸اثر صرفاً زندگینامهای نیست؛ بلکه یک کاوش جسورانه در تقاطع سه بخش -حافظه شخصی، فروپاشی اجتماعی و محدودیتهای بنیادین روایت- است که در بستر یک جنایت واقعی و بیرحمانه در شمال مینهسوتا شکل میگیرد.
🔸این کتاب، در عصری که همه چیز به دنبال روایتهای ساده و قطعی است، یادآوری میکند که برخی از اعمال انسانی در برابر هرگونه تلاشی برای داستانسرایی مقاومت میکنند و این «ناخوانایی»، خود، تراژیکترین بخش ماجراست.
ibna.ir/x6Ckn
@ibna_official
🔰در رمان سه بخشی کریس کراوس:
پیوند بحران شخصی یک نویسنده با یک معمای جنایی
🔸کریس کراوس در رمان جدیدش نویسندهای را به تصویر میکشد که برای فرار از بحرانهای شخصی و حرفهای خود به کلبهای دورافتاده در شمال مینهسوتا پناه میبرد. اما وقوع یک قتل بیرحمانه و بیمنطق در همسایگیاش، او را با وسواس تحقیق درباره یک معمای جنایی غیرقابلفهم مواجه میکند.
🔸اثر صرفاً زندگینامهای نیست؛ بلکه یک کاوش جسورانه در تقاطع سه بخش -حافظه شخصی، فروپاشی اجتماعی و محدودیتهای بنیادین روایت- است که در بستر یک جنایت واقعی و بیرحمانه در شمال مینهسوتا شکل میگیرد.
🔸این کتاب، در عصری که همه چیز به دنبال روایتهای ساده و قطعی است، یادآوری میکند که برخی از اعمال انسانی در برابر هرگونه تلاشی برای داستانسرایی مقاومت میکنند و این «ناخوانایی»، خود، تراژیکترین بخش ماجراست.
ibna.ir/x6Ckn
@ibna_official
🔰کتاب «مریخیها» توضیح میدهد:
چگونه یک اشتباه نجومی، ژانر علمی-تخیلی را پایهگذاری کرد
🔸کتاب جدید دیوید بارون نشان میدهد که توهم یک ستارهشناس درباره وجود کانالها در سیاره سرخ، صرفاً یک خطای دید نبود. این باور نادرست، به بزرگترین منبع الهام برای تخیل نویسندگانی بدل شد که پایههای داستانسرایی علمی-تخیلی مدرن را بنا نهادند.
🔸این داستان تاریخی آینهای است در برابر جاهطلبیهای امروزی ما برای تسخیر مریخ. او با ظرافت، خطی مستقیم میان رؤیای پرسیوال لاول و برنامههای ایلان ماسک و ناسا ترسیم میکند و این پرسش بنیادین را مطرح میسازد: وقتی به آسمان و سیاره سرخ نگاه میکنیم، آیا به دنبال کشف بیگانگان هستیم یا در جستجوی بازتابی از امیدها، آرزوها و ترسهای خودمان؟ این کتاب یادآوری هوشمندانهای است که نشان میدهد سفر به مریخ، همیشه سفری به درون خود ما نیز بوده است.
ibna.ir/x6Ckm
@ibna_official
🔰یادداشتی درباره «دختران قبیله جنگ»؛
قبیله جنگ؛ تصویری بیواسطه و واقعگرایانه از جنگ سوریه
🔸علی علیبیگی، پژوهشگر در یادداشتی به بررسی رمان «دختران قبیله جنگ» پرداخته است.
🔸اگر کتابهای جواد افهمی را خوانده باشید به مهندسی داستانش پی خواهید برد. چند فصل ابتدایی یک مقدمهچینی و طرح مساله که رفتهرفته مخاطب درگیرش میشود و در ادامه درگیری بیشتر با داستان و عطش برای رسیدن به انتهای داستان و در نهایت پایانبندی درست.
🔸واقعه فوعه و کفریا که چند سال پیش در سوریه رقم خورد. این واقعه شده دستآویز نویسنده و تا جای ممکن این واقعه را داستانی و انسانی کرده و به زیبایی در قالب داستان ارائه داده است.
🔸هنوز هم برای مخاطب ایرانی جای سوال است که انسانهای یک شهر و یک کشور که سالیان دراز در کنار هم برادرانه می زیستند، چگونه یک شبه به دشمنِ هم تبدیل شدند و تشنه خون یکدیگر شدند؟!
🔸کتاب «دختران قبیله جنگ» یک کتاب خوب و سرپا از تبدیل وقایع سوریه به داستان است که قطعاً به خواندنش میارزد و میتوان ساعتها در موردش صحبت کرد.
ibna.ir/x6Cbw
@ibna_official
🔰بعد از دیدار و گفتوگو با رئیس کتابخانه؛
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از کتابخانه ملی اسپانیا بازدید کرد
🔸وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در ادامه سفر به اسپانیا از کتابخانه ملی این کشور بازدید کرد.
🔸سیدعباس صالحی در بدو ورود به این کتابخانه مورد استقبال رئیس کتابخانه ملی اسپانیا قرار گرفت. وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی پیش از این بازدید در نشستی کوتاه به بحث و گفتوگو با رئیس کتابخانه ملی اسپانیا پرداخت.
🔸در ادامه، رئیس کتابخانه ملی اسپانیا حین بازدید وزیر فرهنگ کشورمان از این کتابخانه توضیحاتی درباره بخشهای مختلف و نحوه عملکرد کتابخانه ملی اسپانیا ارائه کرد.
ibna.ir/x6CkQ
@ibna_official
🔰نویسنده «از ستیز تا ستایش» در گفتوگو با ایبنا توضیح داد؛
ستیز با فردوسی مسئله دیروز و امروز نیست
🔸زندگی پس از زندگی فردوسی را به پیشنهاد شفیعیکدکنی نوشتم
🔸شاهنامه مترادف است با زبان فارسی و فرهنگ ایرانی
🔸نیما ظاهری، نویسنده کتاب «از ستیز تا ستایش» در بررسی فردوسی و شاهنامه به روایت شاعران ایران از فرخی تا شفیعی کدکنی، گفت: این اثر را در لبیک به پیشنهاد محمدرضا شفیعی کدکنی و با این انگیزه که زندگی شاهکار بزرگ فردوسی را پس از مرگ شاعر بررسی کنم، نوشتم.
🔸فردوسی شاعری آزاداندیش بود که با مناسبات قدرت ارتباط نداشت و به همین جهت جزو شاعرانی که یکدیگر را و نیز سلطان را ستایش میکردند نبود.بعید میدانم هیچ شاعر دیگری مانند فردوسی باشد که این اندازه خودش و اثرش با برخوردهای متفاوت در دورانهای گوناگون مواجه باشد.
🔸ستیز با فردوسی مسئله دیروز و امروز نیست و عمری دارد به درازنای هزارسال؛ از امیر معزی نیشابوری گرفته که گفته بود «من عجب دارم ز فردوسی که تا چندان دروغ / از کجا آورد و بیهوده چرا گفت آن سمر»، تا همین نیما یوشیج که این شاعر را «خر» فرض کرده بود.
ibna.ir/x6Cjf
@ibna_official
🔰کلیما؛ مردی روشن در تاریکی زمانه/ بدرود ایوان، جهان بیتو اندکی خاموشتر شد
🔸خاموش شدن یکی از آخرین صداهای راستین ادبیات اروپای مرکزی
✍سید حسن حسینینژاد:
🔸در جهان و زمانهای که صدای جنگ، تهدید و تمامیتخواهی از هر سو بر میخیزد، ایوان کلیما به ما آموخت چگونه میتوان در تاریکی همچنان روشن ماند. او رفت، اما در سطرهایش نوری به جا گذاشت که همچنان بر صفحه ادبیات روشن و پناه انسان در روزگار شقاوت خواهد ماند.
🔸او نویسندهای بود که در تاریکیهای عصرش، به روشنیِ انسان باور داشت و از دل تجربه اردوگاهها و سانسور و سکوت، کلمات را چون شمعی در دست گرفت و نشان داد که «ادبیات» هنوز میتواند پناهگاهی برای «انسان» بماند.
🔸کلیما همانند همنسلانش همچون واسلاو هاول، میلان کوندرا و... شاهد شکستن رویاها و فرو ریختن آرمانهای مردم سرزمینش بود، اما برخلاف بسیاری، ایمانش به انسان را از دست نداد و در نوشتههایش، عشق و آزادی هرچند در جهانی پُر از دیوار و سانسور و... هنوز ممکن بودند.
ibna.ir/x6Ckj
@ibna_official
🔰گفتوگو با داریوش شهبازی به مناسبت روز تهران؛
جبر تاریخی یا خوششانسی تهرانیها
🔸تهران چگونه پایتخت شد؟
🔸نقش شاه تهماسب صفوی در شکلگیری تهران به عنوان یک شهر
🔸داریوش شهبازی: در اوایل قرن هفتم هجری در اثر حمله چندباره مغول به ری این شهر پر آوازه از رونق افتاد و بخشی از مردمش کشته شدند، اما تعدادی هم از آنها به دیگر نقاط پناهنده شدند. از آن جمله گروهی به آبادی سرسبز تهران آمدند. این رخداد بزرگترین شانسی بود که جبر تاریخ به تهرانیهای خوش شانس داد تا با جانشین کردن تهران به جای ری آن خلأ بزرگ را در منطقه پر کنند.
🔸در ابتدای قرن هفتم با حمله مغول شهر ری ویران میشود و یک زلزله هم پس از آن اتفاق میافتد. بنابراین ری دوران شکوه و جلال خود را از دست میدهد و تعدادی از اهالی ری به روستای تهران مهاجرت میکنند. البته در نخستین گام کسانی که از تهران به ورامین میروند این ورامین است که حاکمنشین و جانشین ری میشود منتها بعد از یکی دو قرن این اتفاق برای تهران میافتد و تهران گام به گام مراحل رشد را طی میکند.
🔸نادر شاه در دوره خود، شهر تهران را مورد توجه قرار داد و حتی کریم خان زند قصد داشت تهران را پایتخت کند، اما این تصمیم عملی نشد.
🔸در دوره افشاریه، نادر شاه پسرش رضاقلیمیرزا را حکمران تهران کرد و در دوره زندیه، ابتدا کریمخان، قصد داشت تهران را پایتخت کند، اما به دلایلی منصرف شد. که این حوادث همگی تأییدی بر اهمیت یافتن تهران در آن عصر است، اما هنوز در این زمان همای سعادت بر سر این شهر فرود نیامده است.
ibna.ir/x6Cm8
@ibna_official
🔰در بزرگداشت مولانا، همایی و فروزانفر عنوان شد:
همایی و فروزانفر از قلههای مطالعات مولاناشناسیاند/فروزانفر با نگاه انتقادی به تاریخ ادبیات توجه کرد
🔸علیاشرف صادقی، پژوهشگر و زبانشناس، در بزرگداشتی که برای مولانا، جلالالدین همایی و بدیعالزمان فروزانفر برگزار شد از همایی و فروزانفر بهعنوان قلههای مطالعات مولاناشناسی یاد کرد. در این مراسم همچنین علی بهرامیان، پژوهشگر و عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی، گفت: فروزانفر در مطالعات تاریخ ادبیات از اولین کسانی بود که به طور انتقادی به این حوزه توجه کرد.
🔸علی بهرامیان، معاون علمی دایرةالمعارف بزرگ اسلامی و عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی :آثار فروزانفر درباره مولانا همچنان بر قله است و فروزانفر تمام آرای صوفیه را خوانده بود و مثنوی را به طور کامل در خاطر داشت و ارزش کارهایش در فهم و شناساندن مولانا قابل ستایش است.
ibna.ir/x6Cmx
@ibna_official