🔰کلیما؛ مردی روشن در تاریکی زمانه‌/ بدرود ایوان، جهان بی‌تو اندکی خاموش‌تر شد 🔸خاموش شدن یکی از آخرین صداهای راستین ادبیات اروپای مرکزی ✍سید حسن حسینی‌نژاد: 🔸در جهان و زمانه‌ای که صدای جنگ، تهدید و تمامیت‌خواهی از هر سو بر می‌خیزد، ایوان کلیما به ما آموخت چگونه می‌توان در تاریکی همچنان روشن ماند. او رفت، اما در سطرهایش نوری به جا گذاشت که همچنان بر صفحه ادبیات روشن و پناه انسان در روزگار شقاوت خواهد ماند. 🔸او نویسنده‌ای بود که در تاریکی‌های عصرش، به روشنیِ انسان باور داشت و از دل تجربه اردوگاه‌ها و سانسور و سکوت، کلمات را چون شمعی در دست گرفت و نشان داد که «ادبیات» هنوز می‌تواند پناهگاهی برای «انسان» بماند. 🔸کلیما همانند هم‌نسلانش همچون واسلاو هاول، میلان کوندرا و... شاهد شکستن رویاها و فرو ریختن آرمان‌های مردم سرزمینش بود، اما برخلاف بسیاری، ایمانش به انسان را از دست نداد و در نوشته‌هایش، عشق و آزادی هرچند در جهانی پُر از دیوار و سانسور و... هنوز ممکن بودند. ibna.ir/x6Ckj @ibna_official

🔰گفت‌وگو با داریوش شهبازی به مناسبت روز تهران؛ جبر تاریخی یا خوش‌شانسی تهرانی‌ها 🔸تهران چگونه پایتخت شد؟ 🔸نقش شاه تهماسب صفوی در شکل‌گیری تهران به عنوان یک شهر 🔸داریوش شهبازی: در اوایل قرن هفتم هجری در اثر حمله چندباره مغول به ری این شهر پر آوازه از رونق افتاد و بخشی از مردمش کشته شدند، اما تعدادی هم از آن‌ها به دیگر نقاط پناهنده شدند. از آن جمله گروهی به آبادی سرسبز تهران آمدند. این رخداد بزرگ‌ترین شانسی بود که جبر تاریخ به تهرانی‌های خوش شانس داد تا با جانشین کردن تهران به جای ری آن خلأ بزرگ را در منطقه پر کنند. 🔸در ابتدای قرن هفتم با حمله مغول شهر ری ویران می‌شود و یک زلزله هم پس از آن اتفاق می‌افتد. بنابراین ری دوران شکوه و جلال خود را از دست می‌دهد و تعدادی از اهالی ری به روستای تهران مهاجرت می‌کنند. البته در نخستین گام کسانی که از تهران به ورامین می‌روند این ورامین است که حاکم‌نشین و جانشین ری می‌شود منتها بعد از یکی دو قرن این اتفاق برای تهران می‌افتد و تهران گام به گام مراحل رشد را طی می‌کند. 🔸نادر شاه در دوره خود، شهر تهران را مورد توجه قرار داد و حتی کریم خان زند قصد داشت تهران را پایتخت کند، اما این تصمیم عملی نشد. 🔸در دوره افشاریه، نادر شاه پسرش رضاقلی‌میرزا را حکمران تهران کرد و در دوره زندیه، ابتدا کریم‌خان، قصد داشت تهران را پایتخت کند، اما به دلایلی منصرف شد. که این حوادث همگی تأییدی بر اهمیت یافتن تهران در آن عصر است، اما هنوز در این زمان همای سعادت بر سر این شهر فرود نیامده است. ibna.ir/x6Cm8 @ibna_official

🔰در بزرگداشت مولانا، همایی و فروزانفر عنوان شد: همایی و فروزانفر از قله‌های مطالعات مولاناشناسی‌اند/فروزانفر با نگاه انتقادی به تاریخ ادبیات توجه کرد 🔸علی‌اشرف صادقی، پژوهشگر و زبان‌شناس، در بزرگداشتی که برای مولانا، جلال‌الدین همایی و بدیع‌الزمان فروزانفر برگزار شد از همایی و فروزانفر به‌عنوان قله‌های مطالعات مولاناشناسی یاد کرد. در این مراسم همچنین علی بهرامیان، پژوهشگر و عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی، گفت: فروزانفر در مطالعات تاریخ ادبیات از اولین کسانی بود که به طور انتقادی به این حوزه توجه کرد. 🔸علی بهرامیان، معاون علمی دایرةالمعارف بزرگ اسلامی و عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی :آثار فروزانفر درباره مولانا همچنان بر قله است و فروزانفر تمام آرای صوفیه را خوانده بود و مثنوی را به طور کامل در خاطر داشت و ارزش کارهایش در فهم و شناساندن مولانا قابل ستایش است. ibna.ir/x6Cmx @ibna_official

🔰به مناسبت ترجمه و انتشار «اشباح مارکس» اثر ژاک دریدا؛ زمانه از سامان خود گسسته است 🔸وضع برای مدعیان لیبرالیسم چندان هم خوب به نظر نمی‌رسد 🔸آیا باید مارکس را دور بیندازیم؟ آیا لیبرال دموکراسی بهترین شکل حکومت است؟ آیا سوسیالیسم برای همیشه مرده است؟ ژاک دریدا به ما پاسخ می‌گوید. 🔸اتحاد جماهیر شوروی چرا سقوط کرد؟ این سقوط چه ارتباطی با زندگی مردم سراسر جهان داشت؟ آیا با سقوط شوروی، مارکس نیز به تاریخ سپرده شد؟ آیا مارکس دیگر حرفی برای گفتن به ما ندارد؟ آیا هنوز می‌توان به لیبرالیسم، که در روایت تاریخی چند قرن گذشته جا خوش کرده، اعتراض کرد؟ اینها پرسش‌هایی هستند که دریدا تلاش می‌کند با آنها دست و پنجه نرم کرده و شاید نشانه‌هایی برای پاسخ گفتن را در اختیارمان بگذارد. 🔸ما وارث رازی هستیم که می‌گوید: بخوان مرا، آیا اصلاً قادر به این کار هستی؟».     ibna.ir/x6Cmk @ibna_official

🔰نگاهی به کتابخانه‌های مراکز درمانی قطب پزشکی ایران؛ کتاب؛ دارویی برای روزهای انتظار/ پیوند دیرینه طب و ادب در شیراز 🔸شیراز تنها شهر شعر و ادب فارسی نیست؛ اینجا قطب پزشکی ایران است و روزانه هزاران بیمار در مراکز درمانی آن چشم به درمان می‌دوزند اما در کنار دارو و جراحی، کتاب هم تسکین‌بخش درد بیماران است. 🔸یکی از تجربه‌های قابل توجه در این زمینه، برگزاری «بازار کتاب تابستانی» در بیمارستان تخصصی MRI شیراز در دهه هشتاد بود؛ رویدادی که توسط داریوش نویدگویی، مدیر انتشارات نوید شیراز با همکاری نهادهای فرهنگی و مدیران وقت بیمارستان شکل گرفت و در آن ناشران محلی و سراسری حضور داشتند. در این بازار، بیماران و همراهانشان می‌توانستند در فضایی متفاوت با کتاب آشنا شوند و کتاب‌هایی متناسب با ذائقه‌های گوناگون تهیه کنند. 🔸ایجاد «قفسه‌های گردش کتاب» در سالن‌های انتظار بیمارستان‌ها و مراکز درمانی، با کتاب‌های ساده و کوتاه از شعر، داستان کوتاه، زندگینامه‌های الهام‌بخش و حتی مجلات فرهنگی، می‌تواند نخستین گام باشد. خیرین می‌توانند این کتاب‌ها را تأمین کنند و انجمن‌های ادبی مسئولیت به‌روز کردن آنها را بر عهده گیرند. 🔸کتابخانه‌های دانشگاهی در بیمارستان‌ها سرمایه ارزشمندی هستند، اما کافی نیستند. بیماران و همراهان نیز نیازمند کلمه‌اند. صدای ادبیات و دست خیرین می‌تواند این نیاز را برآورده کند. شاید روزی در کنار نسخه پزشک، نسخه‌ای هم برای روح بیمار پیچیده شود: «یک داستان کوتاه در وقت خواب، یک شعر حافظ پیش از افطار، و یک رمان کوتاه در روزهای انتظار». ibna.ir/x6Chx @ibna_official

🔰رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران به ایبنا گفت؛ تلاش نهادهای فرهنگی برای حمایت از استاد فانی و میراث او 🔸غلامرضا امیرخانی با تاکید بر جایگاه استاد کامران فانی، گفت: اگر استاد فانی یا خانواده ایشان برای اهدا کتاب‌های ایشان به کتابخانه ملی اقدام کنند، قطعا برای کتابخانه افتخار است اما مسئله مهم در حال حاضر، سلامتی ایشان است. 🔸آقای فانی، شخصیت بزرگ و کم‌نظیری هستند؛ خیلی از بزرگان از ایشان به عنوان یک دائره‌المعارف متحرک یاد می‌کنند. 🔸سال‌ها پیش از نزدیک، کتابخانه ایشان را دیدم. استاد کتابخانه غنی دارند؛ خیلی اهل جمع‌آوری نسخ خطی نبودند و علاقه اصلی ایشان ابیات بود؛ علاوه‌براین کتابخانه ایشان منبع درخورتوجهی از کتاب‌های غیرفارسی بود. همان‌طور که می‌دانیم استاد فانی مترجم بسیار برجسته‌ای هستند. در منزل استاد مصاحبه‌ای با ایشان داشتم و فیلمی تهیه شد که موجود است ibna.ir/x6Cmg @ibna_official

🔰گفتگو با رئیس نمایشگاه فرانکفورت؛ جایی که یک جهان با زبان کتاب گفت‌وگو می‌کنند 🔸فرانکفورت «صحنه‌ای برای گفت‌وگو، دموکراسی و صلح» 🔸در آستانه‌ برگزاری هفتادوهفتمین دوره‌ نمایشگاه کتاب فرانکفورت، یورگن بوس رئیس این نمایشگاه از معنای واقعی این گردهمایی جهانی می‌گوید؛ جایی که بیش از صد کشور، با همه‌ی اختلاف‌ها و روایت‌هایشان، به یک زبان سخن می‌گویند؛ زبان کتاب. 🔸 «ما بستری فراهم می‌کنیم برای اینکه صداهای متفاوت بتوانند در کنار هم شنیده شوند. نمایشگاه فرانکفورت از آغاز تا امروز نماینده تنوع، آزادی بیان و آزادی نشر بوده است.» 🔸«ما به تصمیم هر فرد احترام می‌گذاریم، اما مأموریت ما این است که انسان‌ها را به هم متصل کنیم. نمایشگاه کتاب جایی است برای گفت‌وگوی محترمانه، نه قطع ارتباط.» ibna.ir/x6CkC @ibna_official

🔰نگاهی به شماره سوم فصلنامه مصوت؛ روایت واحد از نگاه‌های متنوع در جامعه 🔸این مجله راجب انسان است در همه ابعاد جامعه 🔸بررسی حضور زنان در عرصه عمومی ومسئله شهر زنانه ایرانی 🔸پشت پرده زندگی سلبریتی‌های محبوب،رسانه و نقش سلبریتی‌ها در جوامع امروزی 🔸شماره سوم مصوّت با عنوان «به یک صدا»، تلاشی است برای گردآوردن نگاه‌های متنوع در قالب روایتی واحد. 🔸تصویر جمعیت روی جلد، انعکاسی از عنوان مجله است. گویی این چهره‌های بسیار در نهایت به یک صدا بدل می‌شوند. بررسی انسان منهای جهان هستی یا جدا از جامعه، بررسی انسانی خیالی است. همه چیز برای انسان و در رابطه با انسان است البته نه به آن معنا که انسان و خواسته‌های او، خارج از هرچارچوب و قواعدی، و به صورت مطلق، محور امور اجتماعی، سیاسی و اقتصادی است. بلکه آن به این معناست که همه برنامه‌ریزی‌ها و بررسی‌ها باید از این مفهوم آغاز و سرانجام به این مفهوم ختم شود. ibna.ir/x6Cj6 @ibna_official

🔰فهرست کتاب‌هایی اهدای محمد مصدق به دانشکده حقوق» منتشر شد؛ هدیه مصدق به دانشگاه تهران نخستین بار ایرج افشار پیشنهاد تهیه این فهرست را داد 🔸«فهرست کتاب‌های اهدایی دکتر محمد مصدق به دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران» به همت دکتر محسن نیک‌بین و علیرضا فتح‌الهی توسط شرکت سهامی انتشار منتشر شد. 🔸آن طور که گردآورندگان این فهرست در مقدمه خاطرنشان کرده‌اند، نخستین‌بار مرحوم ایرج افشار بود که ایده گردآوری فهرستی از کتابخانه دکتر محمد مصدق را طرح کرد و گفت که بهتر است فهرستی از این آثار مشخص شود. ibna.ir/x6CmC @ibna_official

🔰مروری بر «وقتی هوا بی‌قلم می‌ماند» مهم‌ترین تهدید تغییرات اقلیمی، از بین رفتن امنیت غذایی است 🔸در روزگاری که سایه تغییرات اقلیمی بر زندگی مردم گسترده شده، رسانه‌های ایران هنوز از حضور جدی کارشناسان جوی بی‌بهره‌اند. «هوا بی‌قلم مانده است» بازتابی انتقادی از این غیبت و تلاشی برای رساندن علم اقلیم به جامعه است. 🔸کتاب «هوا بی‌قلم مانده است» تلاشی است برای پر کردن این خلأ. این کتاب نقش «ترجمان علم» را ایفا می‌کند؛ به این معنا که مفاهیم پیچیده اقلیم و تغییرات آب‌وهوایی را به زبانی ساده و قابل فهم برای عموم مردم بازگو می‌کند. موضوعی که اگرچه سال‌هاست روزنامه‌نگاران و خبرنگاران حوزه محیط‌زیست در گزارش‌ها و مقالات خود به آن پرداخته‌اند، اما همچنان در بطن جامعه مغفول مانده است. 🔸اثری که مجموعه‌ای از یادداشت‌ها و مقالات پیرامون آب‌وهوا و تغییرات اقلیمی در ایران را گردآوری کرده است. این نوشته‌ها حاصل کار پژوهشگران و روزنامه‌نگاران حوزه آب‌وهوا، سمانه نگاه و نیما فرید مجتهدی، طی یک دهه اخیر یعنی از سال ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۲ است. ibna.ir/x6Cfb @ibna_official

🔰چرا ادبیات کودک ایران به پارادایمی تازه نیاز دارد؟ ✍محمدمهدی سیدناصری، حقوقدان، مدرس دانشگاه و پژوهشگر حقوق بین‌الملل کودکان:  🔸در عصر دیجیتال و جهانی‌شدن، کودک دیگر تنها شنونده نیست، بلکه تولیدکننده معنا و فاعل فرهنگی است. او در فضای مجازی، بازی‌ها، پویانمایی‌ها و شبکه‌های اجتماعی حضور فعال دارد، می‌بیند، می‌نویسد، می‌سازد و تأثیر می‌گذارد. ازاین‌رو، ادبیات کودک در قرن بیست‌ویکم نمی‌تواند تنها برای کودک نوشته شود، بلکه باید با کودک و از چشم او نوشته شود. پارادایم جدید بر مبنای اصل گفت‌وگویی شکل می‌گیرد؛ ادبیاتی که به‌جای «آموزش از بالا» بر «هم‌سفری در معنا» تکیه دارد. 🔸در دهه‌های گذشته ادبیات کودک در ایران در چارچوبی تربیتی و پندآموز رشد کرد. هدف اصلی آن «هدایت»، «تربیت اخلاقی» و «اصلاح رفتار» کودکان بود. بسیاری از آثار ارزشمند و ماندگار این دوره در ترویج ارزش‌های انسانی و فرهنگی نقش مهمی داشتند، اما در عین حال اغلب از بالا به پایین و با نگاهی «قیم‌مآبانه» به کودک می‌نگریستند. 🔸در عصر دیجیتال و جهانی‌شدن، کودک دیگر تنها شنونده نیست، بلکه تولیدکننده معنا و فاعل فرهنگی است. او در فضای مجازی، بازی‌ها، پویانمایی‌ها و شبکه‌های اجتماعی حضور فعال دارد، می‌بیند، می‌نویسد، می‌سازد و تأثیر می‌گذارد. 🔸در پارادایم نو، هدف ادبیات کودک دیگر «تربیت» به‌معنای سنتی آن نیست، بلکه توانمندسازی فرهنگی و عاطفی است. ادبیات باید به کودک کمک کند تا جهان را بفهمد، از خود سخن بگوید، احساساتش را بشناسد و در برابر نابرابری، خشونت و تبعیض، زبان اعتراض و امید بیابد. ibna.ir/x6Cmw @ibna_official

🔰کارگردان نمایش «اسپیدوی قرمز» در گفت و گو با ایبنا؛ آثار نویسندگانی مثل نیل سایمون و مارتین مک‌دونا در تئاتر ایران به تکرار رسیده است 🔸کارگردان «اسپیدوی قرمز» گفت: برخلاف بسیاری از متن‌ها که معمولاً در میانه خواندنشان متوقف می‌شود و گره‌ای باعث تأخیر در ادامه می‌شود، این متن یک‌نفس خوانده شد و از همان ابتدا برایم روشن کرد که باید روی صحنه اجرا شود. به گفته دیوید ممت برخی متون دارای فضایی دراماتیک قوی هستند که هم مخاطب و هم گروه اجرایی را به سمت اجرا می‌کشانند، و این نمایشنامه دقیقاً چنین ویژگی‌ای دارد. 🔸نمایشنامه در متن اصلی کاملاً در استخر می‌گذرد و کاراکتر اصلی تقریباً تمام مدت با مایوی شنا روی صحنه است؛ چرا که این امر بخشی از مفهوم متن و تأکید بر انرژی مردانه و پرخاشگرانه شخصیت است. علاوه بر این، در پایان نمایش نیز صحنه‌هایی از تماس و بوسه میان شخصیت‌ها وجود دارد. بدیهی است که اجرای چنین مواردی در ایران امکان‌پذیر نیست و بنابراین لازم بود تغییرات و تدابیری اندیشیده شود… بدون آنکه در ساختار اصلی آن دستکاری اساسی کنیم. پس از خواندن نمایشنامه، آن را برای چند تن از اعضای گروه فرستادم. همگی متفق‌القول بودند که با متنی استثنایی روبه‌رو هستیم. البته بعضی دوستان در ابتدا معتقد بودند اجرای آن دشوار است و شاید شدنی نباشد، اما در نهایت پس از یک نشست جدی، تصمیم گرفتیم آن را به صحنه بیاوریم. ibna.ir/x6CmR @ibna_official