🔰فهرست کتابهایی اهدای محمد مصدق به دانشکده حقوق» منتشر شد؛
هدیه مصدق به دانشگاه تهران
نخستین بار ایرج افشار پیشنهاد تهیه این فهرست را داد
🔸«فهرست کتابهای اهدایی دکتر محمد مصدق به دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران» به همت دکتر محسن نیکبین و علیرضا فتحالهی توسط شرکت سهامی انتشار منتشر شد.
🔸آن طور که گردآورندگان این فهرست در مقدمه خاطرنشان کردهاند، نخستینبار مرحوم ایرج افشار بود که ایده گردآوری فهرستی از کتابخانه دکتر محمد مصدق را طرح کرد و گفت که بهتر است فهرستی از این آثار مشخص شود.
ibna.ir/x6CmC
@ibna_official
🔰مروری بر «وقتی هوا بیقلم میماند»
مهمترین تهدید تغییرات اقلیمی، از بین رفتن امنیت غذایی است
🔸در روزگاری که سایه تغییرات اقلیمی بر زندگی مردم گسترده شده، رسانههای ایران هنوز از حضور جدی کارشناسان جوی بیبهرهاند. «هوا بیقلم مانده است» بازتابی انتقادی از این غیبت و تلاشی برای رساندن علم اقلیم به جامعه است.
🔸کتاب «هوا بیقلم مانده است» تلاشی است برای پر کردن این خلأ. این کتاب نقش «ترجمان علم» را ایفا میکند؛ به این معنا که مفاهیم پیچیده اقلیم و تغییرات آبوهوایی را به زبانی ساده و قابل فهم برای عموم مردم بازگو میکند. موضوعی که اگرچه سالهاست روزنامهنگاران و خبرنگاران حوزه محیطزیست در گزارشها و مقالات خود به آن پرداختهاند، اما همچنان در بطن جامعه مغفول مانده است.
🔸اثری که مجموعهای از یادداشتها و مقالات پیرامون آبوهوا و تغییرات اقلیمی در ایران را گردآوری کرده است. این نوشتهها حاصل کار پژوهشگران و روزنامهنگاران حوزه آبوهوا، سمانه نگاه و نیما فرید مجتهدی، طی یک دهه اخیر یعنی از سال ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۲ است.
ibna.ir/x6Cfb
@ibna_official
🔰چرا ادبیات کودک ایران به پارادایمی تازه نیاز دارد؟
✍محمدمهدی سیدناصری، حقوقدان، مدرس دانشگاه و پژوهشگر حقوق بینالملل کودکان:
🔸در عصر دیجیتال و جهانیشدن، کودک دیگر تنها شنونده نیست، بلکه تولیدکننده معنا و فاعل فرهنگی است. او در فضای مجازی، بازیها، پویانماییها و شبکههای اجتماعی حضور فعال دارد، میبیند، مینویسد، میسازد و تأثیر میگذارد. ازاینرو، ادبیات کودک در قرن بیستویکم نمیتواند تنها برای کودک نوشته شود، بلکه باید با کودک و از چشم او نوشته شود. پارادایم جدید بر مبنای اصل گفتوگویی شکل میگیرد؛ ادبیاتی که بهجای «آموزش از بالا» بر «همسفری در معنا» تکیه دارد.
🔸در دهههای گذشته ادبیات کودک در ایران در چارچوبی تربیتی و پندآموز رشد کرد. هدف اصلی آن «هدایت»، «تربیت اخلاقی» و «اصلاح رفتار» کودکان بود. بسیاری از آثار ارزشمند و ماندگار این دوره در ترویج ارزشهای انسانی و فرهنگی نقش مهمی داشتند، اما در عین حال اغلب از بالا به پایین و با نگاهی «قیممآبانه» به کودک مینگریستند.
🔸در عصر دیجیتال و جهانیشدن، کودک دیگر تنها شنونده نیست، بلکه تولیدکننده معنا و فاعل فرهنگی است. او در فضای مجازی، بازیها، پویانماییها و شبکههای اجتماعی حضور فعال دارد، میبیند، مینویسد، میسازد و تأثیر میگذارد.
🔸در پارادایم نو، هدف ادبیات کودک دیگر «تربیت» بهمعنای سنتی آن نیست، بلکه توانمندسازی فرهنگی و عاطفی است. ادبیات باید به کودک کمک کند تا جهان را بفهمد، از خود سخن بگوید، احساساتش را بشناسد و در برابر نابرابری، خشونت و تبعیض، زبان اعتراض و امید بیابد.
ibna.ir/x6Cmw
@ibna_official
🔰کارگردان نمایش «اسپیدوی قرمز» در گفت و گو با ایبنا؛
آثار نویسندگانی مثل نیل سایمون و مارتین مکدونا در تئاتر ایران به تکرار رسیده است
🔸کارگردان «اسپیدوی قرمز» گفت: برخلاف بسیاری از متنها که معمولاً در میانه خواندنشان متوقف میشود و گرهای باعث تأخیر در ادامه میشود، این متن یکنفس خوانده شد و از همان ابتدا برایم روشن کرد که باید روی صحنه اجرا شود. به گفته دیوید ممت برخی متون دارای فضایی دراماتیک قوی هستند که هم مخاطب و هم گروه اجرایی را به سمت اجرا میکشانند، و این نمایشنامه دقیقاً چنین ویژگیای دارد.
🔸نمایشنامه در متن اصلی کاملاً در استخر میگذرد و کاراکتر اصلی تقریباً تمام مدت با مایوی شنا روی صحنه است؛ چرا که این امر بخشی از مفهوم متن و تأکید بر انرژی مردانه و پرخاشگرانه شخصیت است. علاوه بر این، در پایان نمایش نیز صحنههایی از تماس و بوسه میان شخصیتها وجود دارد. بدیهی است که اجرای چنین مواردی در ایران امکانپذیر نیست و بنابراین لازم بود تغییرات و تدابیری اندیشیده شود… بدون آنکه در ساختار اصلی آن دستکاری اساسی کنیم.
پس از خواندن نمایشنامه، آن را برای چند تن از اعضای گروه فرستادم. همگی متفقالقول بودند که با متنی استثنایی روبهرو هستیم. البته بعضی دوستان در ابتدا معتقد بودند اجرای آن دشوار است و شاید شدنی نباشد، اما در نهایت پس از یک نشست جدی، تصمیم گرفتیم آن را به صحنه بیاوریم.
ibna.ir/x6CmR
@ibna_official
🔰نگاهی به کتاب «گردان گمشده»؛
راز قتلهای زنجیرهای در قلب گردان بعثی
🔸جسد «سرهنگ یونس الربیعی» غرق در خون روی زمین افتاده بود. رگ گردنش با سیم مفتول نازکی بریده شده بود و با خون او بر دیوارهای دستشویی نوشته بودند «مرگ بر صدام، مرگ بر آمریکا.»
🔸کتاب در پسِ روایت این قتلهای زنجیرهای و دیگر رویدادهایی که برای این گردان رخ داد، به موضوع تصرف خرمشهر توسط بعثیها و جنایاتی که در طول حضورشان در این شهر مرتکب شدند میپردازد؛ جنایاتی همچون هجوم به خانههای مردم خرمشهر و تخریب آنها، غارت طلا، اموال و وسایل مردم، آتش زدن مزارع، کتک زدن پیرمردان و پیرزنان، بریدن سر کودک هشتماهه، زندهبهگور کردن کودکان، و دستدرازی به زنان و دختران خرمشهر پرداخته است.
🔸عزالدین مانع، فرمانده گردان چهارم از تیپ ۲۴ ارتش بعث صدام بود. پس از تصرف خرمشهر در چهارم آبان ۱۳۵۹ توسط نیروهای رژیم بعث، این گردان به فرماندهی عزالدین مانع در خرمشهر مستقر شد. اما از همان شبی که گردان موظف به استقرار در این شهر شد، حوادثی برای آنان رخ داد؛ از نفوذ بسیجیهای ایرانی در میان نیروهای گردان گرفته تا وقوع قتلهای زنجیرهای در درون آن. هر شب، یکی از افسران یا فرماندهان رژیم بعث، چه آنانی که برای سرکشی به این گردان میآمدند و چه اعضای خود گردان، دقیقاً در ساعت یک و نیم نیمهشب و همگی به یک شکل، در دستشویی گردان با سیم مفتول خفه میشدند.
ibna.ir/x6Ckz
@ibna_official
🔰نگاهی به کتاب «گردان گمشده»؛
راز قتلهای زنجیرهای در قلب گردان بعثی
🔸جسد «سرهنگ یونس الربیعی» غرق در خون روی زمین افتاده بود. رگ گردنش با سیم مفتول نازکی بریده شده بود و با خون او بر دیوارهای دستشویی نوشته بودند «مرگ بر صدام، مرگ بر آمریکا.»
🔸کتاب در پسِ روایت این قتلهای زنجیرهای و دیگر رویدادهایی که برای این گردان رخ داد، به موضوع تصرف خرمشهر توسط بعثیها و جنایاتی که در طول حضورشان در این شهر مرتکب شدند میپردازد؛ جنایاتی همچون هجوم به خانههای مردم خرمشهر و تخریب آنها، غارت طلا، اموال و وسایل مردم، آتش زدن مزارع، کتک زدن پیرمردان و پیرزنان، بریدن سر کودک هشتماهه، زندهبهگور کردن کودکان، و دستدرازی به زنان و دختران خرمشهر پرداخته است.
🔸عزالدین مانع، فرمانده گردان چهارم از تیپ ۲۴ ارتش بعث صدام بود. پس از تصرف خرمشهر در چهارم آبان ۱۳۵۹ توسط نیروهای رژیم بعث، این گردان به فرماندهی عزالدین مانع در خرمشهر مستقر شد. اما از همان شبی که گردان موظف به استقرار در این شهر شد، حوادثی برای آنان رخ داد؛ از نفوذ بسیجیهای ایرانی در میان نیروهای گردان گرفته تا وقوع قتلهای زنجیرهای در درون آن. هر شب، یکی از افسران یا فرماندهان رژیم بعث، چه آنانی که برای سرکشی به این گردان میآمدند و چه اعضای خود گردان، دقیقاً در ساعت یک و نیم نیمهشب و همگی به یک شکل، در دستشویی گردان با سیم مفتول خفه میشدند.
ibna.ir/x6Ckz
@ibna_official
🔰سارا هال و چارلی پورتر:
نویسندگانی که به فهرست نهایی جایزه «ژانرشکن» گلداسمیتس راه یافتند
🔸سارا هال، چارلی پورتر و یرسا دیلی-وارد در جمع شش نویسنده فهرست نهایی جایزه «ژانرشکن» گلداسمیتس قرار گرفتند؛ جایزه ۱۰هزار پوندی که با داورانی چون مارک هدون و مگان نولان، روایتهای جسور و قالبشکن را بزرگ میدارد.
🔸جایزه ۱۰ هزار پوندی گلداسمیتس هر ساله به رمانهایی تعلق میگیرد که یا مرزهای فرم کلاسیک داستانگویی را در هم میشکنند یا افقهای تازهای پیشروی این قالب میگشایند.
🔸به گفته ایمی ساکویل، رئیس هیئت داوران و استاد نویسندگی خلاق در دانشگاه گلداسمیتس، کتابهای راهیافته به فهرست امسال «لغزنده، گونهشکن، زنده، شوخطبع و عمیق» هستند.
ibna.ir/x6ChP
@ibna_official
🔰استیون کینگ، پادشاه وحشت در صدر فهرست سیاه:
موج جدید سانسور در مدارس آمریکا
🔸تصویری نگرانکننده از چشمانداز فرهنگی امریکا
🔸بر اساس گزارش جدید و تکاندهندهی سازمان «پن آمریکا»، استیون کینگ، استاد بیبدیل ژانر وحشت، در صدر فهرست نویسندگانی قرار گرفته که آثارشان در مدارس سراسر ایالات متحده با تیغ سانسور مواجه شدهاند.
🔸تیغ سانسور بیش از همه متوجه آثاری است که به موضوعات اقلیتها میپردازند یا حاوی صحنههای خشونتآمیز هستند. اما پدیدهٔ شومتری که گزارش به آن اشاره میکند، «اطاعت پیشاپیش» است. بسیاری از مدارس، حتی پیش از دریافت هرگونه شکایت رسمی، هزاران کتاب را از قفسهها حذف میکنند تا از فشارهای احتمالی سیاسی و اجتماعی در امان بمانند. این خودسانسوری که از ترس نشئت میگیرد، شاید خطرناکتر از خود ممنوعیتهای رسمی باشد.
ibna.ir/x6ChQ
@ibna_official
🔰نگاهی به شاهنامهخوانی روستاییان و عشایر؛
شاهنامه در گذر ایل چهارلنگ بختیاری/ ۳۵ سال نقالی برای بیداری نسلها
🔸در روستای حاجیآباد از توابع الیگودرز، شاهنامهخوانی تنها یک سنت ادبی نیست؛ بلکه آیینی اجتماعی و فرهنگی است که بیش از ۳۰ سال، با صدای گرم «عمو محمد» نقال پیشکسوت ایل چهارلنگ، نسلها را به بیداری، همبستگی و پاسداشت میراث ملی فراخوانده است.
🔸اینجا، شاهنامه صرفاً کتابی برای خواندن نیست؛ بلکه آیینی برای زیستن است. در هر سیاهچادر و خانهای، در کنار قرآن، نسخهای از شاهنامه جا خوش کرده و نامهایی چون رستم، سهراب و فریبرز، در میان فرزندان ایل، همچون میراثی زنده جاری است.
🔸در میان طوایف چهارلنگ الیگودرز، شاهنامهخوانی جایگاهی ویژه دارد؛ آیینی که نهتنها جوانان را به شور و حماسه میکشاند، بلکه روحیه ظلمستیزی را در آنان پرورش میدهد. نقلهای حماسی پیران ایل، شبنشینیهایی را رقم میزند که گاه هفتهها ادامه مییابد و همه بهویژه نسل جوان، خواستار ادامه نقل آن افسانهها و دلاوریها هستند.
در گذشته، مکتبخانهها در میان عشایر و روستاها، مرکز آموزش شاهنامه بودند. ملاها در آنها به آموزش قرآن، شاهنامه، نظامیخوانی و… میپرداختند. شاهنامهخوانی در این مراکز با دقت در لحن و آواز آموزش داده میشد و تفاوتهای گویشی، به آمیختگی با موسیقی منجر میشد. امروز نیز شاهنامهخوانان پیشکسوت، مورد احترام هستند و روایتهایشان، پلی میان گذشته و آینده است؛ صدایی گرم که نسل جوان را به میراث فرهنگی ایران پیوند میدهد.
ibna.ir/x6Cmt
@ibna_official
🔰سیمای مادر در آثار سهراب سپهری؛
مادری دارم بهتر از برگ درخت
🔸سهراب سپهری بهترین و ماندگارترین منظومه خود، صدای پای آب را «نثار شبهای خاموش مادر» نموده و در همین اثر که نقطه اوج آثار اوست، جاجا سیمای مادر را به تصویر میکشد. از جمله، او را به برگ درخت که نماد سبزی و رویش است، مانند میکند.
🔸سهراب در یک محیط و فضای معنوی به دنیا آمد، تربیت یافت، بزرگ شد و از جهان رفت.
نوشتههای او برمیآید که پدر و مادر نخستین استادان سهراب در خط و نقّاشی بوده و الفبای سواد و دانش را به او آموختهاند.
🔸در نامهای به احمدرضا احمدی، دوست شاعرش این طور مینویسد: «... راست است که حجم قارقار بیشتر، ولی در عوض خاصیت آن کمتر است. مادرم میگفت قارقار برای بعضی از دردها خاصیت دارد». و: «غذاهای مادرم چه خوب بود. تازه من به او ایراد میگرفتم که رنگ سبز خورش اسفناج چرا متمایل به کبودیست. آدم چه دیر میفهمد. من چه دیر فهمیدم که انسان، یعنی عجله. ایران مادرهای خوب دارد و غذاهای خوشمزّه و روشنفکران بد و دشتهای دلپذیر... و همین».
ibna.ir/x6Cnn
@ibna_official
🔰گزارش اختصاصی ایبنا از افتتاحیه همایش کنکاشهای مفهومی؛
ایران لحظهای
🔸گذار پارادایمی، رؤیاهای جمعی و نقد عمیق جامعهشناسی
🔸اهمیت گفتوگو میان نسلهای مختلف جامعهشناسان
🔸برای آن کلمهای که فرق میکند. برای ایران. ایرانی برای انسان
🔸پرویز پیران سخنان با یادآوری نقش جامعهشناسی در نقد و بازاندیشی گفت: «جامعهشناسی نقاد است و بدون نقد نمیتواند به حیات خود ادامه دهد. ما باید از خود بپرسیم که جامعهشناسی ایرانی چگونه میتواند در خدمت فهم و ساخت آینده ایران باشد.»
🔸محور ویژه این دوره «آیندهها و امکانهای جامعه ایران: فراسوی افول و بازسازی» است؛ عنوانی که خود گواهی بر توجه به بحران، امید و بازاندیشی در مسیر جامعهشناسی ایران است.
🔸به گفته پیران، ظرفیتها و امکاناتی که ایرانیان در سطح جهان به دست آوردهاند و تجارب نسل جدید، این امکان را فراهم میکند که ایران مسیر توسعهای انسانمحور و زیستمحیطی را دنبال کند. با این حال، وی به یک تحول عمیق در جامعه ایران اشاره کرد: «ما درگیر یک گذار پارادایمی هستیم که مشابه آن در تاریخ معاصر کمتر مورد مطالعه قرار گرفته است. این گذار، نقشی مستقیم برای مردم و خرد جمعی به وجود آورده است، اما متأسفانه در طول ۱۵۰ سال گذشته، خرد جمعی تاریخی ما تضعیف شده است.»
ibna.ir/x6CnX
@ibna_official