🔰مدیرعامل مؤسسه میراث مکتوب در گفت‌وگو با ایبنا: ایرج افشار؛ آیینه تمام‌نمای ایران 🔸مدیرعامل مؤسسه میراث مکتوب گفت: ایرج افشار حلقه وصل ایران و جهان در حوزه ایرانشناسی است که با سخاوت علمی، نسلی از پژوهشگران را پرورش داد و میراثی ماندگار از خود به جای گذاشت. 🔸افشار آیینه تمام‌نمای ایران بود و تمامی مراکز علمی و فرهنگی و نشریات داخلی به نوعی از دانش و تجربیات او بهره می‌بردند. او با بسیاری از نشریات معتبر و مرتبط با فرهنگ ایران‌زمین در ارتباط بود. ibna.ir/x6CrP @ibna_official

🔰محمدرضا شفیعی کدکنی در خاطرات شاگردان؛ در ستایش چراغ و آینه 🔸در جهان فکری او شعر نه تزئین زبان، که راهی برای شناخت انسان بود. 🔸نوزدهم مهرماه، روزی‌ست که در تقویم فرهنگی ایران، نامی چون نوری آرام می‌درخشد: دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی، استاد مسلم ادبیات فارسی، شاعر، محقق و معلمی که نیم‌قرن است با حضورش، کلمه را از کلاس درس به ساحت زندگی برده است. 🔸محمدرضا شفیعی کدکنی بیش از پنج دهه در دانشگاه تهران تدریس کرد و نسلی از پژوهشگران را پروراند. او نه‌تنها در تاریخ شعر معاصر، بلکه در تاریخ آموزش ادبیات نیز جایگاهی یگانه دارد؛ استادی که به شاگرد می‌آموخت هم‌زمان بیندیشد و احساس کند. 🔸امروز که نوزدهم مهرماه دوباره از راه رسیده است، شاگردان و دوستدارانش، در سراسر ایران و جهان، با افتخار نامش را تکرار می‌کنند. مردی که از نیشابور برخاست، تا در تهران چراغی برافروزد؛ چراغی که هنوز بر آینه زبان فارسی می‌تابد. ibna.ir/x6CsF @ibna_official

🔰گفت‌وگو با رضا نساجی به مناسبت درگذشت منوچهر آشتیانی؛ با تعالی ایران دوباره زنده می‌شوم و بازمی‌گردم 🔸رضا نساجی گفت:‌ آشتیانی از قماش مارکسیست‌های دگم و لنینیست ایرانی نبود که مارکس را از مجرای لنین، هگل را از طریق مارکس و کانت و تمام فلسفه را ذیل هگل می‌شناختند. 🔸آشتیانی به نسلی از جوانان متولد استبداد پهلوی اول و سیاسی شده در دهۀ بیست تعلق داشت که هم عقاید چپ‌گرایانه داشتند و هم ملی‌گرایانه. بنابراین، به حزب توده پیوستند و خیلی زود از آن سرخورده شدند. 🔸طبیعتاً اندیشۀ مارکسیسم را در گرایش او به جامعه‌شناسی شناخت و جامعه‌شناسی تاریخی، و آثاری که دربارۀ مارکس نوشت، می‌شود یافت. اما او به‌عنوان آکادمیسینی که بالاترین سطح دانش فلسفه و علوم اجتماعی را در آلمان و فرانسه درک کرده بود. ibna.ir/x6CsD @ibna_official

🔰ایبنا گزارش می‌دهد؛ «انقلاب» بازار کتاب؛ فروپاشی فرهنگی یک راسته 🔸کتاب بدون سانسورتبدیل به ترفند بازاری شده برای فروش غیرقانونی. 🔸بساط‌گستری کتاب، شاید در ظاهر تلاشی برای زنده‌نگه‌داشتن کتاب در خیابان باشد، اما در واقع شکل مدرنِ دفن فرهنگ است و خیابان انقلاب، اگر قرار است همچنان قلب فرهنگی تهران بماند، باید از زیر این بساط‌ها نفس تازه کند. 🔸 «بساط‌گستری کتاب»، درحال تغییر مفهوم «بازار کتاب» در ایران است؛ قلبی که گویا چندان جدی گرفته نمی‌شود و صدای دادزن‌ها، حول و حوالی میدان انقلاب فروپاشی بازار رسمی کتاب را فریاد می‌زنند. 🔸در این بازار، مرز میان کتاب واقعی و جعلی از بین رفته است. مخاطب نمی‌داند که کتابی که در دست دارد، اثر رسمی ناشر است یا نسخه‌ای بی‌کیفیت و دست‌کاری‌ شده. اعتماد عمومی به نشر رسمی در حال فروپاشی است. 🔸بزرگ‌ترین خطر، نه اقتصادی است و نه شهری؛ فرهنگی است. بساط‌گستری، کتاب را از جایگاه «محصول اندیشه» به کالای دست‌دوم و مصرفی تبدیل کرده است. در این فضا، کتاب دیگر حامل اعتبار نیست، بلکه شیئی ارزان‌قیمت است که می‌توان پای آن چانه زد ibna.ir/x6Csz @ibna_official

🔰تاریخچه چاپ و نشر در ایران- ۱۵/ لرستان؛ سفری به قلب یک چاپخانه سنتی/ «حافظ»؛ آینده‌ای روشن در دنیای سرعت چاپخانه‌ها 🔸چاپخانه «حافظ» به عنوان یکی از قدیمی‌ترین چاپخانه‌های لرستان و نخستین چاپخانه شهرستان سلسله، نقش مهمی در حفظ و گسترش فرهنگ مکتوب منطقه ایفا کرده است؛ چاپخانه‌ای که گرچه هنوز با دستگاه‌های قدیمی خود ادامه حیات می‌دهد اما آینده‌ای روشن در دنیای سرعت چاپخانه‌ها دارد. 🔸این گزارش، سفری است به قلب یک چاپخانه سنتی است که در برابر موج‌های فناوری ایستاد و نشان داد که چاپ، اگر با عشق همراه باشد، می‌تواند پلی میان نسل‌ها، علم و ایمان و گذشته‌ای پرمحتوا و آینده‌ای روشن در دنیای سرعت چاپخانه‌ها باشد. 🔸ملکی‌صادقی می‌گوید: نخستین جمله‌ای که دستگاه چاپ من بر کاغذ ثبت کرد، یاد خدا بود. نوشتم: «بسم‌الله الرحمن الرحیم، خدایا به نام تو آغاز می‌کنم و از تو درخواست می‌کنم که مرا بر طاعت و مقام رضا و رضوانت یاری فرمایی.» این ذکر، چراغی شد که همواره بر کار من تابید. ibna.ir/x6BYN @ibna_official

🔰مروری بر کتاب «میرزا حسن رشدیه»؛ موسس مدرسه در ایران 🔸رشدیه به تصریح خود، با خواندن مقاله‌ای در روزنامه ثریا (در برخی از منابع، روزنامه اختر) که در آن نویسنده‌ای به وضع اسفناک بی‌سوادی ایرانیان اشاره کرده و علت آن را «بدی اصول تعلیم» در ایران دانسته بود، عزمش را برای آموختن شیوه‌های نوین تعلیم کودکان جزم کرد. 🔸«در سال ۱۲۶۷ ش / ۱۳۰۵ قمری بود که به این کار پرداخت. بدین‌سان که به شیوه مکتب‌داران مسجدی در ششگلان گرفت و هم به شیوه آنان شاگردان را بر روی زمین نشاند. چیزی که بود به جلوی ایشان تخته نهاد و الفبا را به شیوه آسان و نوینی آموخت و از کتاب‌های آسان درس فارسی گفت و شاگردان را پاکیزه نگه داشت و پس از همه یک تابلویی که نام «مدرسه رشدیه» به روی آن نوشته شده بود بالای در زد. با آنکه چیزی از دانش‌های نوین نمی‌آموخت و پروای بسیار می‌نمود باز ملایان به دست‌آویز آنکه الفبا دیگر شده و یک راه نوینی پیش آمده ناخشنودی نمودند و سرانجام او را از مسجد بیرون کردند. چند سال بدین‌سان از جایی به جایی می‌رفت و به هر کجا ترش‌رویی‌ها از مردم می‌دید» (کسروی، ۱۳۴۲: ۴۳ برای آگاهی بیش‌تر، آجودانی، ۱۳۹۶: ۲۶۴) او توانست با استفاده از الفبای صوتی ابداعی خود در کمتر از شش ماه به کودکان خواندن و نوشتن بیاموزد. با وجود توفیقی که مدرسه و شیوه آموزش او به دست آورد، مخالفان که بیشتر از متعصبان و روحانیان سنت‌گرا و مکتب‌داران بودند؛ با تحریک مردم مدرسه را به تعطیلی کشاندند. ibna.ir/x6Cm4 @ibna_official

🔰وضعیت شعر کودک‌ونوجوان در گفت‌وگو با زهرا موسوی؛ شعر نوجوان قربانی شتاب‌زدگی، محفلی‌گری و بی‌تخصصی شاعران شده است 🔸زهرا موسوی، شاعر حوزه کودک‌ونوجوان، یکی از مشکلات اصلی شعر نوجوان را نبود تمرکز در میان شاعران دانست و تصریح کرد: بسیاری از ما شاعران هم‌زمان برای کودک، نوجوان و بزرگسال می‌نویسیم، بدون آن‌که مرزهای سنی را درک کنیم. نتیجه، شعری میان‌مایه و بی‌هویت است که نه برای کودک جذاب است، نه برای نوجوان باورپذیر. 🔸زهرا موسوی با انتقاد از وضعیت امروز شعر نوجوان در ایران، این حوزه را یکی از مظلوم‌ترین و در عین حال تأثیرگذارترین شاخه‌های ادبیات معاصر دانست. او همچنین تاکید کرد که شعر نوجوان نیازمند صداقت، تجربه و شناخت عمیق از مخاطب است، نه تکرار کلیشه‌ها و شعارها. 🔸در فضای امروز شعر، گاه شاعری که تازه وارد عرصه شده، ناگهان تبدیل به داور و استاد می‌شود. استادی عنوانی نیست که با چند جایزه به دست آید؛ بلکه نیازمند سال‌ها تجربه، شکست و فروتنی است. ibna.ir/x6CsB @ibna_official

🔰نگاهی به کتاب «سرنوشت منطقه»؛ ناگفته‌های روابط ایران و سوریه در سایه جنگ تحمیلی 🔸روایت خدام از همکاری‌های ایران و آمریکا در برابر دشمنان مشترک 🔸دشمنی مشترک با رژیم بعث عراق، نخستین نقطه اتصال میان دو کشور ایران و سوریه بود، اما در ادامه، این همکاری به ائتلافی پایدار تبدیل شد که محورهای مهمی همچون مقابله با اسرائیل، اوضاع لبنان و روابط با کشورهای عربی خلیج فارس را دربر گرفت. 🔸کتاب «سرنوشت منطقه، ائتلاف ایران و سوریه به روایت عبدالحلیم خدام» مجموعه‌ای از خاطرات و روایت‌های شفاهی عبدالحلیم خدام است که از سال ۱۹۸۴ تا ۲۰۰۵ معاون رئیس جمهور سوریه بود؛ سیاست‌مداری که سفرهای متعددی به ایران داشته و در ارتباط نزدیک با مقامات ایرانی بوده است. این اثر ترکیبی از برداشت‌ها و تحلیل‌های عبدالحلیم خدام درباره رویدادهای مرتبط با انقلاب اسلامی ایران، روابط تهران و دمشق و تأثیر این روابط بر معادلات منطقه‌ای است. خدام در این کتاب کوشیده است با نگاهی توصیفی و تحلیلی، بدون ورود به قضاوت‌های ارزشی، به بررسی زمینه‌ها، دلایل و پیامدهای این تحولات بپردازد. ibna.ir/x6Csh @ibna_official

🔰زندگی و زمانه دکتر ابراهیم اسرافیلیان؛ استاد ریاضی که فقه و فلسفه می‌دانست 🔸ابراهیم اسرافیلیان نماینده دوره دوم مجلس شورای اسلامی و رئیس سابق دانشگاه‌های علم و صنعت ایران و دانشگاه تربیت معلم تهران بود. او از دوستان و همفکران حسن آیت و از پایه‌گذاران انقلاب فرهنگی ایران به شمار می‌آید. او در سال‌های 97 و 98 میلادی به عنوان مرد علمی جهان در رشته ریاضی برگزیده شد. در این گزارش زندگی و زمانه او را مرور کرده‌ایم. 🔸می‌گفتند ریاضیات از نوع خرد ناب است و او هم تلاش می‌کرد؛ ریاضی را زیبا تدریس کند تا دانشجویان به زیبایی نظری موضوع پی ببرند. برای رسیدن به این هدف شیوه خودش را داشت. ادبیات و فلسفه می‌دانست و قضایای ریاضی را به آن گره می‌زد. 🔸با مهاجرت دانشجویان به خارج از کشور موافق نبود. تأکید داشت که دانشجو اگر برای ادامه تحصیل می‌رود؛ یاد بگیرد و برگردد. به همین خاطر اگر متوجه می‌شد بین دانشجویان ریاضی کسانی هستند که به سودای مهاجرت دست و پا می‌زنند؛ به روش‌های مختلف در مسیرشان سنگ می‌انداخت تا شاید منصرف شوند. نمی‌خواست جاده صاف‌کن دانشجویان برای جلای وطن باشد. ibna.ir/x6CsN @ibna_official

🔰تحلیلی بر «تخیل» اثر ژان‌پل سارتر به بهانه چاپ دوباره؛ مانیفست آزادی در آگاهی 🔸ساخت فلسفی تخیّل در اندیشه سارتر 🔸تخیل عرصه مهم احساسات 🔸«تخیل» بیش از آنکه روان‌شناسی تصویری باشد، یک مانیفست پدیدارشناسانه درباره ماهیت آزادی در آگاهی است. سارتر با تفکیک دقیق تخیل از ادراک و حافظه، تخیل را از قید نظریه‌های تصویر-به‌مثابه-کپی بیرون می‌آورد و آن را به کنش خودآگاه و آزاد بدل می‌سازد. 🔸با توجه به تأثیر نسخه انگلیسی وبِر بر گفتمان فلسفی ایران، انتشار ترجمه فارسی را می‌توان پایان یک «دوره واسطه» دانست؛ دوره‌ای که پژوهشگران ایرانی برای فهم مستقیم «تخیّل» سارتر وابسته به متن انگلیسی بودند. اکنون، با وجود ترجمه فارسی، امکان ارجاع دوزبانه و مقایسه متن اصلی با معادل فارسی فراهم شده است — کاری که به‌ویژه در مقالات، رساله‌ها و نقدهای ادبی و فلسفی اهمیت فراوان دارد. 🔸این کتاب تا امروز یکی از متون بنیادی فلسفه تخیل و آگاهی است و پی‌گرفتنش، حتی در آثار هنری و علوم شناختی معاصر، همچنان موضوعیت دارد چرا که پلی میان پدیدارشناسی آلمانی و اگزیستانسیالیسم فرانسوی شد و رویکردهای نوینی در فلسفه هنر، روان‌شناسی و حتی علوم انسانی پسا-۱۹۵۰ پدید آورد. ibna.ir/x6Cpt @ibna_official

🔰لورنس برنی در گفت‌وگو با گاردین: ضرب و شتم برادرم توسط پلیس، من را نویسنده کرد 🔸لورنس برنی، نویسنده و منتقد فرهنگی، در کتاب خاطرات جدیدش «آرزو کردن بی‌فایده است» فاش می‌کند که چگونه یک زخم عمیق شخصی، یعنی تماشای بی‌عدالتی علیه برادرش، او را به سلاح نوشتن مجهز کرد تا روایتی انسانی از شهری ارائه دهد که قربانی خشونت سیستماتیک است. 🔸برنی، نویسنده و منتقد فرهنگی زاده بالتیمور، ما را به سفری خاطره‌نگارانه در جهان هنر می‌برد. او از بزرگ‌شدن میان هنرمندانی با سنت‌های سیاه‌پوستی ریشه‌دار در منطقه چساپیک، تجربه پدر شدن در ۱۹ سالگی و سپس مهاجرت به نیویورک می‌گوید؛ جایی که نقش مهمی در پوشش هنرمندان کمترشناخته رپ و هیپ‌هاپ در رسانه Vice داشت. 🔸برنی در کتاب، برداشت‌های کلیشه‌ای از «مردانگی سیاه‌پوستان» را نیز به چالش می‌کشد. او از «سخت بودن» حرف می‌زند، اما هم‌زمان به یاد می‌آورد که به کلیسا و کلاس‌های مراقبت بعد از مدرسه می‌رفته است. ibna.ir/x6Cqd @ibna_official

🔰مروری بر رمان «ساقه بامبو» نوشته سعود السنعوسی؛ آینه‌ای ازبحران هویت 🔸سعود السنعوسی در رمان «ساقه بامبو» با نثری ساده اما عمیق، ما را وارد دنیای پسری می‌کند که در این دنیای وسیع و بی‌انتها جایی برای خود نمی‌یابد؛ شخصیتی که در هیچ خاکی ریشه نمی‌دواند؛ هر جا که برود خاک او را پس می‌زند و آسمان بیگانه‌اش می‌نامد. او نه در خانه پدری جای دارد و نه در آغوش مادر؛ همچون بامبو، هر جا برود می‌روید اما هیچ جا خانه‌اش نمی‌شود و در آخر تنها مهمانی ناخوانده خطاب می‌شود. 🔸پرسش اصلی این است: خوزه در این رویارویی سهمگین به سوی سنت گام می‌نهد یا مدرنیته‌ای سطحی؟ یا شاید او اساساً داور مسابقه‌ی زندگی خود نیست و تصمیم‌ها، یکی پس از دیگری، از پیش برایش رقم خورده‌اند؟ 🔸خوزه تنها قطاری‌ست که گاه از سرزمین مادری و گاه از سرزمین پدری می‌گذرد، اما در هیچ ایستگاهی توقف نمی‌کند. پس آیا ریلی که او بر آن می‌لغزد انتهایی دارد یا تا ابد محکوم به دوگانگی و سفر بی‌پایان است؟ ibna.ir/x6CsX @ibna_official