🔰گفتوگو با ساسان طهماسبی درباره محرم در سفرنامهنویسان خارجی؛
عزاداری حسینی از منظر سیاحان اروپایی
🔸ساسان طهماسبی، پژوهشگر تاریخ و سفرنامهپژوه گفت: سیاحانی که در ماه محرم به ایران سفر کردند، معمولاً شاهد برگزاری این مراسم بودند و در این مورد گزارش دادند؛ رویهای که از اوایل دوره صفوی با سفرنامه سیاحانی مانند میکله ممبره و لیونل پلامتری که در دوره شاه طهماسب به ایران سفر کردند، شروع شد و با کروسینسکی که سالهای پایانی این حکومت را به چشم خود دید، به پایان رسید.
🔸سیاحان دوره صفوی مراسم عاشورا در ایران را با سایر کشورها مقایسه نکردهاند، زیرا با عبور از سرزمینهای مسیحی یا قلمرو عثمانی که سُنی بودند، به قلمرو صفویه میرسیدند، بنابراین، فقط در این قلمرو که تقریبا ایران امروزی و بخشهایی از قفقاز را شامل میشد، شاهد برگزاری مراسم محرم بودند.
🔸میکله ممبره از حضور زنان در مراسم عاشورا در تبریز سخن میگوید: «در پایان روز، تمام زنها به مساجد میروند و واعظ در مصیبت پسر علی (ع) وعظ میکند و زنها گریه میکنند».
🔸تعزیه بخش مهمی از مراسم محرم بود. همه سیاحان دوره صفوی از تعزیههای مختلف آن دوران نوشتهاند و با مقایسه گزارشهای سیاحان اوایل دوره با اواخر این دوره، میتوان به این نتیجه رسید که بهمرور زمان، سهم تعزیه از مراسم محرم رو به افزایش بود.
ibna.ir/x6HDg
@ibna_official
🔰مؤلف کتاب «نسبت کلمه با تصویر» در گفتوگو با ایبنا مطرح کرد؛
اقتباس سینمایی در عصر دیجیتال؛ بازآفرینی میانرسانهای یا وفاداری به متن؟
🔸پروانهپور گفت: ما از سنت طولانی مقایسه و رقابت هنرها که میتوان با اغماضهایی گفت از افلاطون و ارسطو آغاز میشود و به داوینچی و بعدها به لسینگ و از آنجا به خیل مباحث مرتبط با آن در هنر قرن بیستم و در مورد مبحث من، به آرنهایم و پانوفسکی میرسد میآموزیم که تصویر نه صرفاً فرم است نه صرفاً محتوا، بلکه رابطهای دیالکتیکی با زمان، مکان، سنت ادبی، بدن تماشاگر و زمینههای اجتماعی دارد.
🔸فقدان ترجمه هرگز مانع کار پژوهشگران جدی نخواهد بود و آنها راهی برای پیشبرد مقاصد خود خواهند یافت، اما میتوان گفت که فقدان ترجمه شاید برای علاقهمندان مباحث نظری که شاید الزاما پژوهشگر نباشند مانع جدیتر خواهد بود.
🔸اگر ما مشکل گفتگو داریم باید دلیلش را جای دیگری جستجو کنیم نه در نبود ترجمههای خوب. رسالت انجام این گفتگو بر دوش پژوهشگران حرفهای است و آنها نیازمند ترجمه نیستند و غالبا زبان را در حد مطلوب بلدند و اگر بلد نیستند پس باید جسارت کرد و گفت مشکلِ عدم گفتگو با نظریههای جهانی از جمله ناشی از زبانندانی پژوهشگران ماست و نه از ترجمههای ناقص یا مغلوط. دود ترجمههای نازل به چشم مخاطبان عام میرود و بس.
🔸مهمترین نیاز ما، نیاز به بازخوانی انتقادی سنتها در مفصلبندی انتقادی با ایدههای جسورانه و سنتشکنانهای است که رسانههای امروزی، که پیشینیان ما تولد آنها را حتی به خواب هم نمیدیدند، ایجاب میکنند.
ibna.ir/x6HDB
@ibna_official
🔰سید حسین نصر در مراسم بزرگداشت صدرای شیرازی؛
عالیترین مرتبه حکمت و معرفت در سنت اسلامی
🔸شناخت فلسفه اسلامی بدون ملاصدرا امکانپذیر نیست
🔸فیلسوف معاصر ایرانی در بزرگداشت صدالمتالهین شیرازی با بیان اینکه ملاصدرا وارث چهار سنت بزرگ فکری جهان اسلام است، تصریح کرد: فلسفه مشاء ابنسینا، حکمت اشراق سهروردی، عرفان نظری ابنعربی و علم کلام، چهار رکن اصلی نظام فکری ملاصدرا را تشکیل میدهند و هنر بزرگ او در تلفیق این مکاتب و ارائه نظامی نوین بود.
🔸اگرچه میرداماد نقش مهمی در احیای فلسفه عصر صفوی داشت، اما این ملاصدرا بود که توانست با بنیانگذاری حکمت متعالیه، جریان فلسفی تازهای را در جهان اسلام پدید آورد و تا امروز بر اندیشه اسلامی تأثیر بگذارد.
🔸لقب «صدرالمتألهین» تنها یک لقب علمی نیست، بلکه نشانه عالیترین مرتبه حکمت و معرفت در سنت اسلامی است و به کسانی اطلاق میشود که علاوه بر دانش نظری، به کمال معنوی و سلوک اخلاقی نیز دست یافته باشند.
ibna.ir/x6HDN
@ibna_official
🔰وقتی فوتبال بهانه میشود برای ورود به ادبیات؛
فرانسه و عراق در آستانه یک روایت ادبی
🔸فردا، بامداد سهشنبه دوم تیرماه به وقت ایران، دیدار فرانسه و عراق برگزار میشود، این بازی میتواند بهانهای باشد برای ورود به دو جهان ادبی متفاوت، یکی ریشهدار در سنتهای کلاسیک و فلسفی اروپا و دیگری شکلگرفته در دل جنگ، تبعید و تجربههای پرتنش تاریخ معاصر. به جای آنکه فقط به نتیجه نگاه کنیم، میشود از این تقابل به یک پرسش ساده رسید: اگر بخواهیم ادبیات این دو کشور را بشناسیم، از کجا باید شروع کنیم؟
🔸هر مسابقه فوتبال الزاماً نباید به یک رقابت روی چمن ختم شود. گاهی میشود آن را بهانهای برای ورود به کتابخانه یک کشور دانست، جایی که شاید روایتهای ماندگارتری از پیروزی، شکست، امید، ترس و زیستن پیدا کنیم.
🔸شاید مهمترین ویژگی ادبیات فرانسه همین باشد، اینکه یک صدای واحد ندارد. از فلسفه و حافظه گرفته تا عشق، زندگی روزمره و تجربههای مستند، هر نویسنده راه متفاوتی برای فهمیدن انسان پیشنهاد میکند.
🔸ادبیات عراق، برخلاف ادبیات فرانسه، کمتر در فهرستهای خواندنی جهانی دیده میشود اما این به معنای کماهمیت بودن آن نیست. اتفاقاً یکی از غنیترین سنتهای ادبی جهان عرب در عراق شکل گرفته است. ادبیاتی که در طول یک قرن گذشته، همزمان با تحولات سیاسی، جنگها، مهاجرتها و تغییرات اجتماعی، بارها خودش را از نو تعریف کرده است.
🔸شاید مهمترین ویژگی ادبیات عراق همین باشد، اینکه هرگز فقط درباره جنگ نیست. این ادبیات، پیش از هر چیز، درباره انسانهایی است که در میانه آشوب، همچنان راهی برای ادامه دادن زندگی پیدا میکنند.
ibna.ir/x6HDt
@ibna_official