🔰علیرضا ملائی توانی از جایگاه بنیانگذار آرشیو ملی ایران گفت؛
جایزه پرهام در جستوجوی گنجینههای پنهان اسنادی است
🔸امروز نیازهای حوزه آرشیو فراتر از انتشار کتاب اسناد است
🔸علیرضا ملائی توانی، دبیر علمی جایزه سیروس پرهام، پاسداشت جایگاه بنیانگذار آرشیو ملی ایران و تقویت اندیشه حفظ، توسعه و بهرهگیری علمی از اسناد را دو محور اصلی شکلگیری این رویداد دانست.
🔸در تاریخ ایران، نگهداری نظاممند اسناد چندان به یک سنت تبدیل نشده و بخش بزرگی از منابع تاریخی ما از بین رفته است. آرشیو میتواند این اسناد را گردآوری و فهرستنویسی کند و در اختیار پژوهشگران و جامعه علمی قرار دهد. بنابراین، شکلگیری این جایزه بر دو محور استوار است: پاسداشت جایگاه سیروس پرهام بهعنوان بنیانگذار یک نهاد علمی و فرهنگی، و تقویت اندیشه حفظ و توسعه اسناد و مطالعات آرشیوی. گسترش این نهاد در مراکز استانی نیز نشان میدهد که این فکر، عمیق و همچنان موردنیاز جامعه است.
🔸این جایزه نخستین تجربه از نوع خود است و پیش از این رویداد مشابهی با چنین رویکردی نداشتهایم. البته سازمان اسناد و کتابخانه ملی جشنوارههای دیگری برگزار میکند که مهمترین آنها «جشنواره پژوهش» است و تاکنون شانزده دوره از آن برگزار شده است. آن جشنواره حوزههای گستردهای، از جمله سند، کتاب و ایدههای مرتبط با ارتقای خدمات و جایگاه ملی و بینالمللی سازمان را در بر میگیرد. اما جایزه پرهام بهطور اختصاصی و برای نخستینبار با این ساختار شکل گرفته است. به همین دلیل، تا زمانی که دوره نخست آن برگزار و از نظر علمی و اجرایی ارزیابی نشود، نمیتوان مقایسه دقیقی با رویدادهای دیگر انجام داد؛ هرچند امیدواریم به رویدادی مؤثر و ماندگار تبدیل شود.
🔸معیارهای اصلی در محورهای فراخوان و پوستر جشنواره مشخص شدهاند. یکی از محورهای مهم، «پرهامشناسی» است که پژوهش درباره زندگی، اندیشهها، آثار و فعالیتهای علمی سیروس پرهام را در برمیگیرد. بخش دیگر به ارائه ایدههای تازه در حوزه فعالیتهای آرشیوی مربوط است؛ از شناسایی و گردآوری اسناد گرفته تا حفظ، نگهداری، فهرستنویسی و دسترسپذیر کردن آنها برای پژوهشگران. شناسایی اسناد موجود در خانوادهها، سازمانها و نهادهایی که تاکنون کمتر مورد توجه آرشیو ملی قرار گرفتهاند نیز میتواند موضوع یک اثر یا ایده باشد.
ibna.ir/x6HDJ
@ibna_official
🔰ایبنا به بهانه روز ملی اصناف بررسی کرد؛
چرخ کُند اصناف کتاب
🔸روز ملی اصناف فرصتی است تا مشکلات جدی چاپخانهداران و ناشران دیده شود؛ فعالانی که این روزها زیر فشار گرانی مواد اولیه، فرسودگی ماشینآلات و موانع کسبوکار، برای حفظ فرهنگ تلاش میکنند.
🔸فعالان حوزه نشر در سالهای اخیر با چالشهای متعددی مواجه بودهاند که استمرار فعالیت اقتصادی و فرهنگی آنان را تحت تأثیر قرار داده است؛ افزایش بهای کاغذ، مقوا، زینک و سایر مواد اولیه، رشد هزینههای چاپ و توزیع و کاهش قدرت خرید مخاطبان، موجب افزایش قیمت تمامشده کتاب و کاهش شمرگان آثار منتشرشده شده است. این شرایط، بهویژه برای ناشران کوچک و متوسط، فشارهای اقتصادی قابل توجهی به همراه داشته است.
🔸چاپخانهداران همچنین بر ضرورت اصلاح قوانین و مقررات، تسهیل دسترسی به تسهیلات بانکی، حمایت از نوسازی تجهیزات و تقویت آموزشهای تخصصی تأکید دارند. با توجه به نقش صنعت چاپ در تولید محصولات فرهنگی، بستهبندی، تبلیغات و صنایع مختلف، حمایت از این بخش میتواند، علاوه بر حفظ اشتغال، به افزایش کیفیت تولیدات داخلی و ارتقای جایگاه صنعت چاپ کشور در بازارهای منطقهای و بینالمللی منجر شود.
🔸با توجه به جایگاه صنعت چاپ و نشر در توسعه فرهنگی، آموزشی و اقتصادی کشور، رفع موانع کسبوکار و ایجاد شرایط مناسب برای فعالیت فعالان این حوزه، از اهمیت ویژهای برخوردار است. ناشران و چاپخانهداران بهعنوان دو حلقه اصلی زنجیره تولید و انتقال دانش و فرهنگ، نیازمند محیطی باثبات، شفاف و برخوردار از حمایتهای لازم برای تداوم فعالیت و سرمایهگذاری هستند. تسهیل فرایندهای اداری و کاهش پیچیدگیهای مقرراتی میتواند زمینه را برای افزایش بهرهوری، کاهش هزینهها و ارتقای کیفیت خدمات و محصولات فراهم سازد.
ibna.ir/x6HDK
@ibna_official
🔰درباره کتاب «اخلاق رسانههای دیجیتال» نوشته چارلز اس؛
پایان حریم خصوصی
🔸واکاوی اخلاق در هزارتوی رسانههای نوین
🔸در جهانی که مرز میان واقعیت و مجاز بیش از هر زمان دیگری رنگ باخته است، چارلز اِس، پژوهشگر برجسته بینالمللی، در ویراست جدید کتاب تحسینشده خود، به کالبدشکافی چالشهای اخلاقی پرداخته است که هویت، حریم خصوصی و حتی دموکراسی را در چنبره الگوریتمها و نظامهای نظارتی گرفتار کردهاند.
🔸این کتاب به ما میآموزد که چگونه از جزمگرایی دوری کرده و در عین حال، دیدی کلی و اخلاقمدار از حوزههایی چون حریم خصوصی، کپیرایت و دوستیهای آنلاین به دست آوریم که هم جذابیت مطالعاتی داشته باشد و هم از بنیانهای فلسفی قوی بهره ببرد.
🔸کتاب «اخلاق رسانههای دیجیتال» فراتر از یک بحث انتزاعی، ساختاری منسجم و گامبهگام دارد تا خواننده را از هزارتوی مفاهیم پیچیده به سمت تصمیمگیریهای عملی هدایت کند. چارلز اِس پس از مقدمه مفصل ویراست سوم و پیشگفتار خواندنی لوچیانو فلوریدی، در فصول آغازین به طرح مسائل بنیادین اخلاق در فضای دیجیتال میپردازد. او در ادامه، مباحث را به شکلی انضمامیتر دنبال میکند و در فصول میانی، دست روی چالشبرانگیزترین دوراهیهای انسان معاصر میگذارد؛ موضوعاتی حساس نظیر «حریم خصوصی و نظارت در عصر دادهها»، «چالشهای کپیرایت و مالکیت فکری» و همچنین تحول مفاهیمی چون «هویت» و «دوستیهای آنلاین» در شبکههای اجتماعی.
ibna.ir/x6Hkh
@ibna_official
🔰یاسمن کازرانی در گفتوگو با ایبنا مطرح کرد؛
در زبان زنانه هیچوقت همه چیز قاطعانه نیست
🔸یاسمن کازرانی ، شاعر، گفت: در زبان مردانه به نسبت زبان زنانه، قطعیت بیشتری وجود دارد، اما در زبان زنانه عموماً جایی برای شک و تردید وجود دارد و هیچوقت همه چیز قاطعانه بسته نمیشود. این مهمترین ویژگیای است که همیشه به چشمم آمده و فکر میکنم در نوشتههای خودم هم وجود دارد.
🔸فضای مجازی از یک طرف تاثیر بدی داشته، به این خاطر که فکر میکنم باعث شده خیلیها فکر کنند نویسنده و شاعرند، بدون اینکه این حوزه را جدی بگیرند و برایش مطالعه و تلاش کنند و خوانندهها هم تبدیل شدهاند به خوانندگانی بیحوصله. انگار این فضا کاری میکند که تشخیص متن اصیل از غیراصیل دیگر کم کم سخت میشود.
ibna.ir/x6HD4
@ibna_official
🔰روایت یک شام تشریفاتی در وزارت امور خارجه:
آش رشته و بادمجان تلخ در یک دیدار دیپلماتیک
🔸برای برگزاری میهمانی رسمی یادشده، پیشنهاد انقلابیام را با دکتر ولایتی در میان گذاشتم. برای آنکه میهمانان تغییری را حس کنند پیشنهاد کردم یک نوع غذا تهیه کنیم و سوپ و آشی را هم برای پیشغذا در نظر بگیریم.
🔸آن زمان اتخاذ بسیاری از تصمیمات بزرگ و کوچک به راس وزارت خارجه ارجاع داده میشد، ظاهرا این کار سهلترین راه بود برای مسئولان انقلابی و تازه کار در بخشهای تخصصی که هنوز در حال گذراندن نخستین مراحل وظایف حرفهای خود بودند. مسئولان گذشته آشنا با الفبای کار و برخوردار از تجربه عملی، اکثرا منفعل و گوشهنشین بودند و کمتر برای اموری از این قبیل با آنان مشورت میشد- خصوصا در مواردی مستلزم بازسازی و سازگاری با فضای جدید.
🔸 «شتای عمر» علاوه بر ثبت خاطرات سیاسی، تصویری زنده از سبک مدیریت، مناسبات اداری و فرهنگ دیپلماتیک دهه ۶۰ ارائه میدهد. همین توجه به جزئیات و روایتهای کمتر شنیدهشده، کتاب را به منبعی ارزشمند برای علاقهمندان تاریخ معاصر ایران، روابط بینالملل و ناگفتههای دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی تبدیل کرده است.
ibna.ir/x6HDW
@ibna_official
🔰همزمان با فرارسیدن ماه محرم ۱۴۰۵ افتتاح شد؛
نمایشگاه «محرم به روایت تصاویر و اسناد آرشیو ملی ایران»
🔸نمایشگاه «محرم به روایت تصاویر و اسناد آرشیو ملی ایران» با نمایش ۱۱ قطعه عکس و ۲۸ عنوان سند، شامل اعلامیهها، وقفنامهها و مکاتبات اداری مرتبط با آیینهای ماه محرم، در ساختمان آرشیو ملی ایران گشایش یافت.
🔸این نمایشگاه با ارائه منتخبی از تصاویر و اسناد موجود در گنجینه آرشیو ملی ایران، بخشهایی از تاریخ اجتماعی، فرهنگی و سیاسی آیینهای سوگواری محرم را از دوره قاجار تا سالهای منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی روایت میکند.
🔸نمایشگاه «محرم به روایت تصاویر و اسناد آرشیو ملی ایران» با ارائه شواهد تصویری و مکتوب، افزون بر معرفی شیوهها و سنتهای عزاداری، تحول مناسبات میان جامعه، نهادهای مذهبی و ساختارهای حکومتی را در دورههای مختلف تاریخی بازخوانی میکند.
ibna.ir/x6HD2
@ibna_official
🔰در شصت و یکمین عصر سهشنبه بخارا بررسی میشود؛
شماره جدید مجله «مردمنامه»، ویژه تاریخنگاری باستانیپاریزی
🔸شماره جدید مجله «مردمنامه»، ویژه تاریخنگاری محمدابراهیم باستانیپاریزی در شصت و یکمین عصر سهشنبه بخارا معرفی میشود.
🔸سال ۱۴۰۴ مصادف با صدمین سالگشت زاده شدن محمدابراهیم باستانی پاریزی بود. از این رو آخرین شماره از مجلۀ «مردمنامه» به همین مناسبت اختصاص یافته است. به دست دادن تعریفی جامع از باستانی پاریزی که مورد وفاق همه باشد کار آسانی نیست، اما تقریباً همگان در این توافق دارند که او مورخی خاص بود. سبک و طرزی خاص در نوشتن داشت. بهگونهای خاص به تاریخ میپرداخت
ibna.ir/x6HDM
@ibna_official
🔰در ۸۷ سالگی؛
حسین بنیادم درگذشت
🔸«حسین بنیآدم»، کتابدار، کتابشناس و فهرستنگار برجسته درگذشت.
ibna.ir/x6HFw
@ibna_official
🔰در ۸۷ سالگی؛
حسین بنیادم درگذشت
🔸«حسین بنیآدم»، کتابدار، کتابشناس و فهرستنگار برجسته درگذشت.
ibna.ir/x6HFw
@ibna_official
🔰غلامرضا ظریفیان در شرح قرائتها از قیام امام حسین (ع)؛
عاشورا حماسه است
🔸از اواخر قرن نوزدهم، و قرن بیستم، بهدلیل رخداد مجموعهای از انقلابها، حرکتهای ضداستعماری و امپریالیسم، گرایش به سمتوسوی بازتولید یا تقویت قرائت سیاسی و ضد استبدادی میل میکند که نمونه آن را میتوان در آثار بزرگانی چون شریعتی، محمدباقر صدر، شهید مطهری و امام خمینی (ره) یافت. در آثار این افراد، عمدتاً بر ابعاد عدالتخواهی و مبارزه با ظلم تأکید میشود.
🔸قرائتهای عاشورا بسیار متنوع و متکثر است. اگر بخواهم بهاجمال، به بخشی از آنها اشاره کنم، باید گفت یک دوره نخست وجود دارد که از سال ۶۱ هجری، زمان رخداد این خود حادثه رخ داده آغاز شده و قرائت تاریخی و سیاسی از آن تا حدود قرن دوم رایج بوده است. این قرائت از جنس اعتراض و خونخواهی است، یعنی بیش از آنکه قیام بهعنوان یک آیین سوگواری مطرح باشد، بهمثابه نماد اعتراض به حکومت اموی فهم میشد. خصوصیات و ویژگیهای این دوره، عمدتاً تأکید بر حماسه و درعینحال مظلومیت و حقانیت امام حسین (ع) است که مورد توجه قرار داشت. در کنار این، خونخواهی و انتقام از عاملان کربلا و اعتراض به مشروعیت امویها مطرح بود. در این زمان، با جنبشهایی هم روبهروییم که مهمترین آنها، توابین بهرهبری سلیمان بن صرد خزاعی یا جنبش مختار است که ایرانیها در آن نقش عمدهای ایفا کردند.
🔸دقت داشته باشید که وقتی به ماهیت عاشورا بازمیگردیم، میبینیم که اساس با حماسه است. این یک واقعه حماسی است. توجه داشته باشید که ما در این واقعه، با انسانهایی مواجهیم که زیر بار ظلموستم نرفتند و حاضر شدند همه هزینههایش را هم بپردازند. دقت داشته باشید که سوگ جزئی از حادثه عاشورا است، ولی اصالت عاشورا به حماسه است. این سوگ است که در کنار حماسه قرار میگیرد. در قرائت صفوی، اصالت با سوگ است و در این دوره است که با گسترش روضهخوانی، تعزیه و توسعه ادبیات مرثیه مواجهیم. در حقیقت، تأکید ویژه بر جنبههای عاطفی و مصیبت است و این وجه است که بر جنبههای حماسه و سلحشوری غلبه پیدا میکند.
🔸طبیعی است حادثه عاشورا درعینحالکه یک واقعه تاریخی است، یک حادثه حماسی نیز هست و جنبههای عاطفی و مناسکیاش، البته به این شرط که از حد معقول خود خارج نشود، اهمیت دارد، اما اساس عاشورا بر حماسه است. طبیعتاً اگر حماسه را از عاشورا بگیریم، مصیبت در طول تاریخ کم نداریم. ولی نمیتوان نسبت به جنبههای عاطفی مصیبت عاشورا هم بیالتفات بود بدون اینکه نیاز باشد در این بخش، به خرافات، افسانه و اسطوره متوسل شویم.
ibna.ir/x6HFg
@ibna_official
🔰محرم به روایت آیین و ادبیات/ مرکزی؛
استان مرکزی خاستگاه تعزیهنویسان نامی/ کتابی که منبع نگارش تعزیههای قاجاری است
🔸آیینهای عاشورایی در ایران تنها جلوهای از سوگواری برای سیدالشهدا(ع) نیستند، بلکه بخشی از هویت فرهنگی و تاریخی مردمان این سرزمین را بازتاب میدهند. استان مرکزی نیز با برخورداری از پیشینهای غنی در حوزه تعزیه، ادبیات آیینی و آیینهای سنتی عزاداری، یکی از کانونهای مهم حفظ و انتقال این میراث به نسلهای آینده است.
🔸عاشورا در استان مرکزی همواره فراتر از یک مناسبت مذهبی، بخشی از هویت فرهنگی و ادبی مردم بوده است. نگاهی به این سنتهای ماندگار نشان میدهد که چگونه ادبیات آیینی در کنار آیینهای عزاداری، روایتگر عشق و ارادت مردمان این خطه به حضرت اباعبدالله الحسین(ع) شده و همچنان در حافظه جمعی آنان زنده مانده است.
🔸یکی از رسوم شاخص این استان، آیین علمگردانی در روستای هزاوه است. در شب نخست محرم، سادات علمگردان هزاوه با حضور در امامزاده محل، علمی شش متری را برای ایام عزاداری آماده میکنند. این علم دارای دو سرپنجه نقرهای و طلایی است که هر یک در زمان مشخصی از مراسم مورد استفاده قرار میگیرد و نمادهای خاصی از واقعه عاشورا را بازنمایی میکند.
🔸استان مرکزی خاستگاه بسیاری از چهرههای تأثیرگذار در عرصه تعزیه، شعر آیینی و موسیقی مذهبی بوده است. از جمله این شخصیتها میتوان به قائممقام فراهانی، میرزا تقیخان امیرکبیر، میرزا عبدالله فراهانی، شعبانعلی طفرشی، سیدیوسف طفرشی، میرزا حبیب طفرشی، رضا محلاتی و دیگر تعزیهخوانان و هنرمندان برجسته دوره قاجار اشاره کرد.
🔸استان مرکزی به دلیل پیشینه غنی تاریخی، حضور شاعران، تعزیهنویسان، موسیقیدانان و هنرمندان برجسته و نیز تنوع آیینهای عاشورایی، یکی از مهمترین کانونهای حفظ و تداوم میراث فرهنگی و آیینی ایران به شمار میرود.
ibna.ir/x6HC2
@ibna_official
🔰نگاهی به نمایشنامه «قیام حسین» نوشته عبدالرحمان شرقاوی؛
عاشورا در آیینه تئاتر عرب؛ واکاوی نمایشنامه «الحسین ثائراً»
🔸نمایشنامه «الحسین ثائراً» در ژانر حماسه تاریخی-سیاسی با زبان عربی فصیح و با سبکی شاعرانه و خطابی نگارش یافته است.
🔸این اثر سرآغاز یک دوگانه نمایشی باشکوه است؛ اثری که در آن، نه روایتی صرفاً عاطفی و آیینی، که تحلیلی عمیق از بسترهای سیاسی، اجتماعی و روانشناختی قیام عاشورا به دست میدهد. نویسنده با قلمی شاعرانه و نگاهی سیاسی، زمینههای اجتماعی، روانشناختی و تاریخی قیام عاشورا را چنان به تصویر میکشد که گویی نه در قرن اوّل هجری، که در میان بحرانهای جهان معاصر، نفس میکشد و اثر را در چارچوبی برای همه زمانها و زمینها بازتعریف میکند.
🔸یکی از درخشانترین شخصیتپردازیهای این نمایشنامه، بیگمان، أسد است. او از یکسو، با سابقه حضور در جنگهای صدر اسلام و نسب خویشاوندی با صحابه، خود را «اولی به نبی» میداند؛ و از سوی دیگر، با طمع مادی و ترس از هرجومرج، از بیعت با امام حسین(ع) سر باز میزند و بر بیعت پیشین خود با یزید پای میفشرد.
🔸این شخصیت، بهخوبی نشان میدهد که دشمن اصلی قیام عاشورا، تنها «یزید» و «ابنزیاد» نیستند؛ بلکه خواصی که با «توجیهات مصلحتآمیز» و «عقلانیت محافظهکارانه»، به نظام استبداد، مشروعیت میبخشند، نقشآفرینان اصلی این تراژدیاند.
🔸شخصیت أسد، با تمام توجیهات عقلانیاش، پاسخی تلخ به این پرسش میدهد: سکوت، خود، بزرگترین خیانت است و شخصیتِ وحشی، با تمام پشیمانیاش، هشدار میدهد که همکاری و همراهی با ظلم، هرچند با وعدهی آزادی، سرانجامی جز ندامت ابدی ندارد.
ibna.ir/x6HFc
@ibna_official