🔰مروری بر «جایگاه زن در تاریخ ایران» اثر شیرین بیانی؛ بانی و پاسدار فرهنگ و تمدن 🔸شیرین بیانی، استاد تاریخ ایران نوشت: «زن به نوعی از سویی بانی و از سوی دیگر پاسدار فرهنگ و تمدن اولیه بوده که به نسل‌های بعدی منتقل شده است.» 🔸در تاریخ و فرهنگ ایران‌زمین، زنان همواره حضوری پررنگ و نقشی درخشان داشته‌اند. نگاهی به یادگارهای برجای مانده از ادوار گوناگون، همچون کتیبه‌ها، سفالینه‌ها، نگاره‌ها و کتاب‌های کهن نشان می‌دهد که زنان در پهنه جامعه، به‌ویژه در عرصه‌های فرهنگ و تمدن بسیار نقش‌آفرین بوده‌اند. 🔸این تاریخ‌نگار برجسته، پژوهشگر و استاد ممتاز دانشگاه تهران در کتاب «جایگاه زن در تاریخ ایران»، جایگاه زنان را در تاریخ ایران عمیقا مورد بررسی قرار داده است. 🔸این استاد برجسته دانشگاه تهران در شرح جایگاه زن در آغاز دوران آریایی به ظهور زردشت پیامبر اشاره می‌کند و هوتوسا(آتوسا) همسر کی‌گشتاسب را اولین کس و اولین زنی می‌داند که به دین او گروید. در ادامه به اسپندارمذ اشاره می‌کند و در شرح سپندارمذ می‌نویسد: «زردشت در گات‌ها هجده بار از سپندارمذ یاد می‌کند: «در پرتو خرد پاک مرا با عشق و مهربانی جهانی بیارای که خواهیم دید این پدیده چیست؟ سپندارمذ کارهای بهشتی را نیز عهده‌دار است و زردشت از او می‌خواهد که «در روز رستاخیز در آمرزیدن او و پسرانش، وی را یاری دهد و فرمانروایان خوب را روی زمین یاری دهد.» 🔸در ادامه به زن از دیدگاه مولانا جلال‌الدین و تصوف و عرفان می‌پردازد: «مولانا از نیروی جوشان زنان که در پرده مانده و به هدر می‌رفت، به خوبی آگاه بود؛ زیرا در نظر وی زن و مرد تفاوتی با یکدیگر نداشتند و می‌بایست هر دو را تحت تعلیم و تربیت گرفت و همه را با هم به سوی جامعه آرمانی خود که همانا رسیدن به کمال و در نتیجه خوشبختی بود، سوق داد و «از اکسیر لدنی بر مس وجود ایشان نثار کرد تا کیمیا شوند و آنگاه جهان دگرگون گردد.» با این طرز تفکر، زنان به دنیای بهشتی وی راه یافتند.» ibna.ir/x6HHm @ibna_official

🔰گفت‌وگو با «مهراب رجبی»، البرزپژوه؛ «کرج شناسی»؛ از تاریخ و جای‌نام‌ها تا هویت یک شهر 🔸مهراب رجبی، پژوهشگر و البرزپژوه همزمان با انتشار کتاب کرج‌شناسی، از روند شکل‌گیری این اثر و نگاه خود به تاریخ، فرهنگ، جغرافیا و جای‌نام‌های کرج سخن گفت. کتابی که به گفته او تلاشی برای بازخوانی هویت شهری است که شناخت آن می‌تواند به درک دقیق‌تر تاریخ و فرهنگ ایران کمک کند. 🔸این نگاه که کرج سال‌ها زیر سایه تهران قرار داشته، تا اندازه‌ای درست است، اما لزوماً امر مذمومی نیست. مهم آن است که کرج با تکیه بر پیشینه تاریخی و فرهنگی خود، جایگاه مستقلش را بیش از پیش تثبیت کند و خود نیز صاحب سایه باشد؛ چنان‌که گفته‌اند: «آیا شنیده‌ای که سایه عنقا مبارک است». 🔸مخاطب کتاب را هم پژوهشگران می‌دانم و هم شهروندان علاقه‌مند؛ زیرا معتقدم هر دو گروه در شناخت تاریخ و هویت شهر نقش دارند. چنان‌که مولانا می‌گوید: «تشنگان گر آب جویند در جهان/آب هم جوید به عالم تشنگان». کرج از نظر سطح سواد، دانشگاه و جمعیت فرهیخته جایگاه ممتازی دارد، اما در عین حال آثار فرهنگی نباید به دام عوام‌زدگی بیفتند. طی دو دهه گذشته، میان من و مخاطبان آثارم نوعی تعامل و شناخت متقابل شکل گرفته و همین ارتباط به ایجاد تعادل میان زبان علمی و نثر عمومی کمک کرده است. 🔸مهم‌ترین پیام این کتاب، ضرورت شناخت است؛ شناخت کرج، مقدمه‌ای برای ایران‌شناسی است. هر اندازه شناخت ما از گذشته، فرهنگ و هویت این سرزمین عمیق‌تر باشد، تصمیم‌گیری برای آینده نیز دقیق‌تر و مسئولانه‌تر خواهد بود. ibna.ir/x6HZz @ibna_official

🔰نگاهی به فیلم «کارآگاهان گوسفند»؛ از رمانی پرفروش تا فیلمی که همه را غافلگیر کرد 🔸وقتی هیچکاک یکی از بهترین فیلم‌های خود را با محوریت و نام «پرندگان» ساخت، شاید هیچگاه فکر نمی‌کرد دنیای انسان و حیوان در پرده سینما تا این حد مخاطب را مجذوب خود کند. 🔸این بازنمایی در نوع بهره‌گیری از توانایی‌های حیوانات در رفع نیازهای انسانی رو به تکامل گذارده و با استفاده‌های متعدد، حیوانات حالا و به مرور روند و شکل اهلی کردنشان در سیر تاریخ متحول شده است. از توانایی بیان واژگانی تا تجسس و زنده‌یابی در عملیات‌های نجات و خبر رسانی و ... گسترده شده است. سینما این روند سلسله مراتبی اهلی کردن را از نظر دور نداشته است. 🔸به نوعی همراه با کشاورزی، اهلی کردن حیوانات به مثابه ضابطه گذر جوامع انسانی به حال کنونی‌شان ارزیابی شده و بنابراین به یکی از نکات مهم مطالعه انسان بدل می‌شود. 🔸این مطالعه اما در زبان سرخوشانه و پر از فضای فیلم بالدا مرزهای باورپذیری را رد کرده اما اتفاقا به همین دلیل سرگرم‌کننده است. فیلمی که در آن گوسفندان، حرف می‌زنند، مظنونین را زیر نظر دارند، کتاب معرفی و قرض می‌دهند و عجیب اینکه تمام این افعال در بستر فضای فانتزی فیلم می نشیند. بیرون نمی‌زند و به خوبی کار می‌کند. ibna.ir/x6HMn @ibna_official

🔰گفت‌وگوی ایبنا با نمایشنامه‌نویس قزوینی؛ نمایشنامه‌نویسی در قزوین در سایه فقدان حمایت و کمبود آموزش 🔸حامد مکملی کارگردان تئاتر و نمایشنامه‌نویس قزوینی گفت: نمایشنامه‌نویسی تئاتر با وجود اهمیت بالایی که دارد کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد. 🔸با توجه به اینکه این حوزه از نظر اقتصادی چندان قادر به تأمین معیشت فعالان خود نیست، در میان شاخه‌های مختلف هنری، به‌ویژه تئاتر و تصویر، بخش نمایشنامه‌نویسی و نویسندگی با وجود اهمیت بالایش کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد. در حالی‌ که دست‌کم می‌توان گفت یکی از ارکان اصلی تولید یک اثر نمایشی یا تصویری، متن آن یعنی نمایشنامه یا فیلمنامه است. با این حال، به اندازه اهمیتش مورد توجه قرار نمی‌گیرد؛ چه از سوی گروه‌های اجرایی و چه از سوی نهادها و بخش‌های حمایتی و تصمیم‌گیر که باید این چرخه را پشتیبانی کنند. 🔸وقتی آموزش نباشد، طبیعی است که نتیجه هم مطلوب نخواهد بود. بارها با جوانان و نوجوانانی مواجه شده‌ام که آثارشان را برایم می‌فرستند؛ در میان آن‌ها استعدادهای قابل توجهی دیده می‌شود، اما به دلیل نبود حمایت، آموزش و پرورش درست، بسیاری از این استعدادها یا از بین می‌روند، یا دلسرد می‌شوند و کنار می‌کشند، یا به حوزه‌های دیگر هنری و حتی مشاغل غیرهنری روی می‌آورند. این یکی از دلایل مهمی است که چرا نمایشنامه‌نویسی در کشور ما و حتی در استان ما رشد قابل توجهی ندارد. البته این موضوع فقط به نمایشنامه‌نویسی محدود نیست؛ اساساً هنر در کشور ما آن‌ طور که باید جدی گرفته نمی‌شود و کمتر به عنوان یک شغل و حرفه پایدار به آن نگاه می‌شود. ibna.ir/x6HsL @ibna_official

🔰نگاهی به «دره دراز» مجموعه داستان کوتاه از جان استاین‌بک؛ درخشش زندگی‌های کوچک در اقلیم سالیناس 🔸اقلیم اصلی داستان‌های «دره دراز» دره سالیناس و حوالی مونتری است؛ جایی با مزرعه‌ها، کارگران فصلی، خانه‌های روستایی و آدم‌هایی که در ظاهر ساده‌اند، اما در درون، صحنه نبردی خاموش‌اند. 🔸واکنش‌های اولیه به این مجموعه، آمیزه‌ای از تحسین و تردید بود. برخی منتقدان آن را نه «ژرف» و نه «بزرگ» دانستند و حتی گاه به احساساتی‌بودن بعضی داستان‌ها خرده گرفتند. با این حال، همان منتقدان نیز به «صراحت تأثیرِ» نثر او اذعان داشتند: کیفیتی که باعث می‌شود داستان‌ها، هرچند درباره زندگی‌های کوچک باشند، با درخششی زنده در ذهن بمانند. خوانندگان اما نظر دیگری داشتند؛ کتاب ماه‌ها در فهرست پرفروش‌ها ماند، اتفاقی کم‌سابقه برای یک مجموعه‌داستان. شاید دلیلش این بود که استاین‌بک بی‌آنکه ادعای نظریه‌پردازی داشته باشد، انسان را در عریان‌ترین شکلش روایت می‌کرد. 🔸«دره دراز» دامنه عاطفی گسترده‌ای را در بر می‌گیرد: از ترس و خشونت تا طنز و شفقت؛ از سیاست تا جنسیت؛ از لحظه‌های بی‌ادعا تا بحران‌های حاد. شاید همه داستان‌ها به یک اندازه موفق نباشند و برخی‌شان برای خواننده امروز چالش‌برانگیز جلوه کنند، اما مجموعه نشان می‌دهد که استاین‌بک بیش از آنچه گمان می‌رفت، دامنه‌ای وسیع و مهارتی پخته دارد. او به دنبال اثبات ایده‌ای خاص نیست؛ درباره انسان می‌نویسد، زیبا یا مشمئزکننده، چنان که هست. همدلی عمیق او با آدم‌ها، و توانایی‌اش در فشرده‌کردن یک جهان در چند صفحه، دلیل ماندگاری این کتاب است. «دره دراز» ثابت می‌کند که زندگی‌های کوچک، اگر درست دیده شوند، می‌توانند به اندازه هر حماسه‌ای درخشان باشند. ibna.ir/x6HVB @ibna_official

🔰با شعار «مطالعه جهان، میراث فرهنگی و سفرهای لذت‌بخش» آغاز به کار سی‌وششمین نمایشگاه کتاب هنگ‌کنگ با تمرکز بر ادبیات جهان 🔸ادبیات جهان، گفت‌وگوی فرهنگی و ترویج کتاب‌خوانی محورهای اصلی سی‌وششمین نمایشگاه کتاب هنگ‌کنگ است؛ رویدادی که امسال با حضور صدها ناشر و برگزاری بیش از ۶۰۰ برنامه فرهنگی، مخاطبان را با فرهنگ و ادبیات کشورهای مختلف آشنا می‌کند. 🔸یکی از محورهای مورد توجه نمایشگاه امسال، ترویج مطالعه در میان کودکان و نوجوانان در شرایطی است که استفاده روزافزون از تلفن‌های همراه و ابزارهای دیجیتال، زمان مطالعه نسل جوان را کاهش داده است. تنوع کتاب‌های کودک و نوجوان، برگزاری کارگاه‌های آموزشی و برنامه‌های تعاملی از جمله اقداماتی است که برای ترغیب خانواده‌ها به مطالعه در نظر گرفته شده است ibna.ir/x6HZC @ibna_official

🔰روایتی از پنج قرن ادبیات؛ قهرمان‌مرعش؛ شهری که پنج قرن با شعر و ادبیات زیسته است 🔸بسیاری از شهرهای تاریخی جهان با کاخ‌ها، قلعه‌ها یا بناهای باستانی‌شان شناخته می‌شوند؛ اما قهرمان‌مرعش در جنوب ترکیه هویت خود را بیش از هر چیز در شعر، ادبیات و روایت‌های شفاهی جست‌وجو کرده است. شهری که اکنون به عنوان نخستین و تنها «شهر خلاق ادبیات» ترکیه در شبکه شهرهای خلاق یونسکو شناخته می‌شود، پیشینه‌ای نزدیک به پنج قرن در پرورش شاعران، نویسندگان و اندیشمندان دارد. 🔸پژوهشگران ادبیات معتقدند هویت فرهنگی این شهر بر چهار پایه استوار است؛ سنت عرفانی، فرهنگ عاشیق‌ها و روایت‌های شفاهی، میراث فکری و اندیشه‌ورزی و در نهایت ادبیات معاصر ترکیه. پیوند این چهار جریان، قهرمان‌مرعش را از قرن شانزدهم میلادی تاکنون به یکی از مهم‌ترین کانون‌های ادبی جهان ترک تبدیل کرده است. 🔸یکی از ویژگی‌های منحصربه‌فرد این شهر، همزیستی سنت شفاهی و ادبیات مکتوب است. در حالی که در بسیاری از فرهنگ‌ها این دو مسیر جدا از یکدیگر رشد کرده‌اند، در قهرمان‌مرعش، موسیقی عاشیقی و شعر مکتوب در کنار هم شکل گرفته‌اند و «ساز» و قلم نویسنده از یک ریشه فرهنگی مشترک تغذیه کرده‌اند. 🔸️در این شهر حتی جمله‌ای مشهور وجود دارد که می‌گوید: «هر خانه، یک شاعر پرورش می‌دهد.» جمله‌ای که بیش از آنکه اغراق‌آمیز باشد، بازتاب جایگاه زبان و ادبیات در زندگی روزمره مردم قهرمان‌مرعش است ibna.ir/x6HYQ @ibna_official