🔰حمید قلی‌پور در تشریح ویژگی‌های فلسفه در روسیه؛ فلسفه در اسارت 🔸کاربست ایده‌های فلسفی در واقعیت اجتماعی از خصیصه‌های مهم فلسفه روسی است 🔸قلی‌پور معتقد است: امروزه متأسفانه در سراسر جهان فلسفه به اسارت درآمده و این اسارت به نفع نظم موجود یعنی سرمایه‌داری است که محصول تصمیم کاملاً سیاسی است. برخلاف شعارهای موجود در ایدئولوژی سرمایه‌دارانه و لیبرالی اعم از آزادی و برابری، بر این باورم که تک‌صدایی و عدم‌تنوع از مشخصه‌های فلسفه و به‌طور کلی زندگی بشر در نظم سرمایه‌داری است. گویی فلسفه را درون آکادمی‌ها حبس کرده‌اند، چشمانش را بسته‌اند تا واقعیت اجتماعی را نبیند و نتواند آن را تغییر دهد. 🔸️جایگاه فلسفه در روسیه صرفاً محدود به آن نوع نظرورزی نمی‌شود که تنها پیرامون امور انتزاعی است و امتداد اجتماعی ندارد. با مطالعه تاریخ سرگذشت آن، به نظر می‌رسد این فلسفه همواره در تلاش است تا شکاف میان نظر و عمل را تا جای ممکن به حداقل برساند. از رهگذر پر کردن چنین شکافی، ایده‌های خود را می‌آزماید و پیش‌روی می‌کند. کاربست ایده‌های فلسفی در واقعیت اجتماعی یکی از خصیصه‌های مهم فلسفه روسی است که به احتمال زیاد ریشه در سنت‌های روسیه به‌ویژه مسیحیت ارتدوکس دارد. همین خصیصه سبب شده تا ایده‌های فلسفی بیشتر رنگ و بوی اجتماعی به خود بگیرد و فیلسوفانی استاندارد آن‌طورکه در فلسفه غرب سراغ داریم نظیر کانت، هگل و ... پرورش پیدا نکنند. 🔸چرنیشفسکی که از فیلسوفان بزرگ روسی است، راه هرتسن را تکامل بخشید. آثار او به قدری ارزشمند است که مارکس برای مطالعه آنها شروع به یادگیری زبان روسی کرد. چرنیشفسکی بر این باور بود که ملت‌های عقب‌مانده در توسعه اجتماعی می‌توانند با تأثیرپذیری از ملت‌های توسعه‌یافته مراحل میانجی را طی نکنند و در عوض حرکت جهش‌واری داشته باشند. مطابق با دیدگاه او، روسیه این امکان را دارد که از مالکیت اشتراکی زمین مستقیماً به سوسیالیسم جهش کند و مرحله میانی کاپیتالیسم را بدون تجربه از سر بگذراند. نارودنیک‌ها برای رسیدن به آینده‌ای سوسیالیستی در روسیه بر نقش تعیین‌کننده دهقان‌ها و کمون روستایی تماماً تأکید داشتند. همین تأکید باعث شد که در اواخر قرن نوزدهم، پیش‌بینی‌هایشان نقش بر آب شود، چراکه کمون روستایی نیز در نظم کاپیتالیستی ادغام شد و دهقان‌ها غالبا به دنبال مالکیت خصوصی بودند. 🔸گویی فلسفه را درون آکادمی‌ها حبس کرده‌اند، چشمانش را بسته‌اند تا واقعیت اجتماعی را نبیند و نتواند آن را تغییر دهد. به همین دلیل، موضوعات مورد مطالعه در این دیسیپلین (به‌ویژه در فلسفه تحلیلی) غالباً محدود به معرفت‌شناسی و آن دسته از موضوعات بی‌فایده اخلاقی شده که بیشتر شبیه بازی زبانی است، تا یک فعالیت علمی واقعی! معتقدم فلسفه به دور از واقعیت اجتماعی و فهم آن نمی‌تواند چیزی جز بیهوده‌گویی باشد. در چنین حالتی، صرفاً اصطلاحات قلمبه‌سلمبه بی‌فایده ابداع می‌شود و عده‌ای به‌زعم خودشان در حال فلسفه‌ورزی هستند، حال‌آن‌که اندک ثمری در ابداعات‌شان نیست. خب بسیار واضح است که در چنین وضعیتی انتظار از فلسفه‌ورزی متفاوت مضحک است. فلسفه‌ورزی مادام‌که آزاد نباشد، به این معنا که سیاسی نشود و با مسائل اجتماعی نقادانه رویارویی نکند، تک‌صدا و منفعل می‌ماند و از خلاقیت سهمی نخواهد برد. روسیه نیز از این وضعیت مستثنا نیست. با این‌حال، می‌توان به این دلیل که میراث مارکسیستی از گذشته در آن موجود است، به کورسوی امیدی برای تنوع قائل شد، هرچند صدای متفاوت امروزه بسیار کم است. ibna.ir/x6HYR @ibna_official

گزارش ایبنا از مشهد؛ پیرمردی که با کتاب‌ها نفس می‌‌کشد 🔸️در میان هیاهو و زندگی پرشتاب شهرنشینی، کتابفروشی حسینی در خیابان دکتر شیخ، ۴۱ سال است که به پناهگاهی برای عاشقان کتاب تبدیل شده است. پشت این قفسه‌های پر از کتاب، پیرمردی ۸۷ ساله به نام یدالله حسینی، دبیر بازنشسته تاریخ، با لبخندی گرم و روحیه‌ای سرشار از عشق به دانش و آگاهی، هر روز با مشتریانش در مورد کتاب‌ها و قصه‌هایشان حرف می‌زند. 🔸️زیرزمین خانه‌ام پر از کتاب است، در خانه‌ام در گلمکان هم کتابخانه‌ای با حدود ۱۰۰ جلد کتاب دارم، روی تراسِ باغ‌ام در گلمکان هم حدود ۱۰۰ جلد کتاب دارم. روی تختم در خانه هم پر از کتاب است. با کتاب زندگی می‌کنم، با کتاب می‌خوابم و قبل از خواب هم در ذهنم کتاب‌ها و مسائل مهمی که خوانده‌ام را مرور می‌کنم. تمام زندگی‌ام کتاب است. 🔸️ من به خاطر همین کتاب‌ها زنده هستم، با دیدن این کتاب‌ها روحیه می‌گیرم، ۸۷ سال‌م است اما هر روز برای این کتاب‌ها به این کتاب‌فروشی می‌آیم. 🔸️ مردم در سال‌های اخیر نسبت به دهه ۶۰ بیشتر به کتابخوانی و مطالعه علاقه‌مند شده‌اند. خوانندگان کتاب به شرطِ اینکه کتابِ بابِ طبع‌شان را پیدا کنند، بیشتر شده‌اند. مردم هر کتابی را نمی‌خوانند به عنوان نمونه تاریخ را دوست دارند، مخصوصا تاریخ ادیان. اما در ابتدای آغاز به کارم، مردم به اندازه امروز به کتاب علاقه نداشتند ibna.ir/x6HcL @ibna_official

🔰گفتنی‌های داریوش مودبیان از اسلامیر مروژک و آثارش؛ مروژک با تمثیل، سازوکار استبداد را افشا می‌کرد 🔸داریوش مودبیان نویسندگی اسلاومیر مروژک را منحصربه‌فرد و غیرقابل تقلید دانست و طنز او را جهان‌شمول توصیف کرد که با چرخشی مدام میان خنده و اندیشه، باعث شده است آثار این نویسنده همچنان تازگی خود را حفظ کنند و تاریخ مصرف نداشته باشند. 🔸اولین بار برای جشن هنر شیراز در سال ۱۳۴۹ به ایران آمده بود. البته آشنایی ما با آثار او به سال‌ها قبل برمی‌گردد. در ایران نخستین بار در سال ۱۳۴۵، از طریق ترجمه‌های فخری گلستان از مجموعه داستان «فیل» با آثارش آشنا شدیم که در انتشارات روزن منتشر شد. بعد از آن ایرج زهری پس از بازگشت به ایران در سال ۱۳۴۷، تعدادی از نمایشنامه‌های کوتاه او را ترجمه کرد. 🔸️مروژک برای بازتاب مستقیم زندگی روزمره مردم کوچه و بازار نمی‌نوشت، بلکه بیشتر به بررسی موقعیت‌های استثنایی انسان‌ها می‌پرداخت. شخصیت‌های آثارش عمدتا کهن‌الگو یا آرکی‌تایپ هستند؛ به همین دلیل مخصوصا در آثار اولیه‌اش شخصیت‌ها معمولا نام‌های فردی و مشخص ندارند و با عنوان‌هایی مانند مرد، مرد اول، فروشنده، سفیرکبیر و... شناخته می‌شوند. این شخصیت‌ها بیش از آنکه افراد مشخصی باشند، الگوها و نمادهایی تمثیلی‌اند. 🔸️مروژک عناصر برگرفته از جامعه را دگرگون می‌کند، به آنها نیرویی درونی و تمثیلی می‌بخشد و شخصیت‌هایش را در موقعیت‌هایی خاص قرار می‌دهد. این موقعیت‌های به ظاهر استثنایی، به‌تدریج به موقعیت‌هایی جهان‌شمول تبدیل می‌شوند. 🔸مروژک پس از چخوف یکی از پراجراترین نمایشنامه‌نویسان معاصر در ایران، دست‌کم در ۵۰ سال اخیر بوده است. البته این استقبال تا حد زیادی مرهون تلاش مترجمان به‌ویژه زنده‌یاد ایرج زهری است که نقش بسیار مهمی در معرفی مروژک به تئاتر ایران و مخاطبان ایرانی داشت. ibna.ir/x6HSC @ibna_official

🔰مدیر گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه داکا در گفت‌وگو با ایبنا:چشم‌انداز آموزش زبان فارسی در بنگلادش روشن است 🔸️محمد ممیت الرشید، مدیر گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه داکا به مناسبت «۱۰۵ سال فعالیت گروه زبان و ادبیات فارسی» با اذعان بر چالش‌های موجود در آموزش زبان فارسی گفت: در زمینه‌های مختلف به‌ویژه جامعه‌پذیری در فرهنگ و ادبیات باید بیشتر کار کنیم و چشم‌انداز آموزش فارسی در بنگلادش را روشن می‌بینم. 🔸️ممیت الرشید که از دانش‌آموختگان دانشگاه تربیت مدرس تهران است و با کتاب‌های تالیفی و ترجمه‌های خود توانسته نقش موثری در گسترش زبان فارسی در بنگلادش ایفا کند، با اشاره به اینکه زبان فارسی به مدت ۶۰۰ سال از ۱۲۰۳ تا ۱۸۳۷ میلادی، زبان فارسی شبه قاره بوده است، گفت: اکنون در کتابخانه‌ها و مراکز مختلف نسخه‌های خطی فارسی زیادی نگهداری می‌شوند و کتاب‌هایی مثل بوستان، گلستان و تذکره‌الاولیا در مدارس دینی و دانشگاه‌ها تدریس می‌شوند. پدربزرگ و مادربزرگ من کاملا با زبان فارسی آشنایی دارند و می‌توان گفت این زبان بخشی از میراث فرهنگی بنگلادش است. 🔸️وی همچنین با اشاره به برخی چالش‌های موجود برای دانشجویان و دانش‌آموختگان بنگلادشی گفت: در سال ۲۰۱۲ آزمایشگاه زبان گروه، برای استفاده دانشجویان و استادان دایر و در زمان بحران کرونا تخریب شد. با پیگیری‌های انجام شده و تشکیل جلسه با رایزنی فرهنگی ایران زمینه بازسازی این آزمایشگاه فراهم شده که امیدواریم به‌زودی شاهد فعالیت دوباره آن باشیم. 🔸️نیکوست که هر سال یک دانشجوی ممتاز فارسی اهل کشور بنگلادش که می‌تواند در گسترش این زبان موثر باشد با حمایت سفارت و رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی بتواند با سفر به ایران از دوره‌های آموزشی و امکانات تحصیلی در این کشور استفاده کند. احیای دوره‌های دانش‌افزایی ویژه استادان بنگلادش نیز که با تعطیلی ده‌ساله روبه‌رو شده می‌تواند گامی مفید در استفاده از دانش تخصصی مدرسان و استادان ایرانی باشد. ibna.ir/x6HNq @ibna_official

🔰مهدی سیدی فرخد در گفت‌وگو با ایبنا از گوهرشاد گفت؛ گوهرشاد می‌گفت: «من مسجد می‌سازم، نه کاخ ظلم» 🔸مهدی سیدی فرخد گفت: گوهرشاد گفته که «من مسجد می‌سازم، نه کاخ ظلم» اگر در راه ساختن این مسجد حتی به یک حیوان هم ستم شود اَجر من بر باد خواهد رفت. حق زدن هیچ حیوانی را ندارید، بلکه باید در راه آنها آب و علف بگذارید تا حیوانات هر وقت تشنه و گرسنه شدند از آن آب و علف‌ها بنوشند و بخورند، پس از آن با میل خود به کشیدن بار تن دردهند؛ کارگران هم چنین کرده‌اند و تا آخر بنای مسجد همه مسیر رفت‌وآمد چهارپایان پر از آب و علف بوده است. 🔸بانو گوهرشاد دو هویت دارد؛ یکی برای مردم خراسان و مشهد که مسجدی را که او ساخته، همیشه می‌بینند. هویت دیگر گوهرشاد به عنوان یک زن تاریخ‌ساز و همسر سلطان روزگار برای کل مردم ایران و جهان است. 🔸بانو گوهرشاد نه تنها در مشهد که در هرات هم مصلای بزرگی ساخت. در آن زمان شهر هرات مسجد جامع بزرگی داشت، در نتیجه گوهرشاد در شهر هرات فقط یک مسجد ساخت. گوهرشاد بانوی تاثیرگذاری بود و به همان اندازه که قدرت و ثروت داشت، در مسائل تاریخی نیز دخیل بود. 🔸در مورد گوهرشاد و موقوفات او اطلاعات و اسناد خود مسجد، وقف‌نامه و اسناد اداره اوقاف موجود است. برای نوشتن کتاب از این منابع بهره بردیم. تا جایی که به مسجد مربوط می‌شد، هویت، طول و عرض و ارتفاع آن مشخص است، اینکه معماران این مسجد چه کسانی بودند، کتیبه و همه مشخصات موجود است. 🔸زنانی مانند گوهرشاد در تاریخ ما زیاد نیستند. همین نهضتی که انتشارات «اگر» شروع کرده است، ابتکار خوبی است که بیاییم و تعداد کم زنان تاریخ‌ساز را برشماریم. ibna.ir/x6HVH @ibna_official

🔰ایبنا کتاب‌های کودک با محوریت شخصیت دایناسور را مرور می‌کند؛ دایناسورهایی که کتاب می‌خوانند 🔸️دایناسورها در ادبیات کودک امروز، دیگر تنها موجوداتی متعلق به میلیون‌ها سال پیش نیستند. آن‌ها به شخصیت‌هایی تبدیل شده‌اند که اضطراب، ترس، حسادت، شجاعت، دوستی و مسئولیت‌پذیری را تجربه می‌کنند؛ درست همان احساساتی که کودکان هر روز با آن‌ها روبه‌رو هستند. 🔸️همین ویژگی باعث شده است که دایناسورها به یکی از محبوب‌ترین شخصیت‌های ادبیات کودک تبدیل شوند. فاصله تاریخی این موجودات با جهان امروز، دست نویسندگان را برای خیال‌پردازی باز گذاشته و در عین حال، ظاهر متفاوت و جذابشان، کودکان را به خواندن داستان ترغیب می‌کند. در بازار نشر ایران نیز، چه در قالب آثار تألیفی و چه ترجمه، کتاب‌های متعددی با محوریت دایناسورها منتشر شده‌اند که هر کدام از زاویه‌ای متفاوت به این شخصیت‌ها پرداخته‌اند. 🔸شاید راز محبوبیت این شخصیت‌ها نیز همین باشد؛ دایناسورها آن‌قدر از دنیای واقعی دور هستند که خیال کودک را آزاد بگذارند و آن‌قدر به احساسات انسانی نزدیک‌اند که بتوانند آینه‌ای برای تجربه‌های او باشند. به همین دلیل، هر بار که کودکی کتابی درباره یک دایناسور را ورق می‌زند، در واقع فقط درباره موجودی منقرض‌شده نمی‌خواند؛ بلکه با بخشی از جهان درونی خودش روبه‌رو می‌شود. ibna.ir/x6HP8 @ibna_official

🔰در بررسی «تنها گریه کن» مطرح شد؛ زنی که از سوگ عبور کرد و پناه مردم شد 🔸️به قول مولف کتاب«تنها گریه کن» بعضی‌ها در خلوت خودشان آن‌قدر به دنبال خورشید می‌دوند که آخرسر، ماه می‌شوند. دقیقا شبیه «اشرف‌سادات» که سال‌ها پیش پسری را به آسمان سپرد و بعد، تمام روزهایش را خرج زمین کرد. 🔸️«اگر گریه کردی، تنها گریه کن.» این، آخرین جمله شهید «محمد معماریان» به مادرش، «اشرف‌سادات منتظری»، است؛ جمله‌ای ساده، اما سرشار از دل‌آشوبی و رنج، از زبان نوجوانی که می‌داند شاید تنها یادگاری‌اش برای مادر، تا پایان عمر، همین چند کلمه باشد. کلماتی که سال‌ها بعد و به قلم «اکرم اسلامی»، به عنوان نام، بر پیشانی کتاب نشست؛ کتابی با چهره‌ای چندوجهی از صبوری‌ها، دلتنگی‌ها و مردم‌داری مادری که سال‌های زیادی در قم، به عنوان «مادر شهید» شناخته شده است. ibna.ir/x6HZQ @ibna_official

🔰روایت امید در غزه از دل جنگ تا شعر؛ جوانان غزه از امید به زندگی نوشتند 🔸در میانه ویرانی‌های جنگ غزه، مسابقه شعر و دکلمه‌ای به زبان فرانسه فرصتی شد تا ده‌ها جوان فلسطینی، فراتر از تصاویر جنگ، از عشق به زندگی، هنر و صلح سخن بگویند؛ آثاری که داوران آن را سرشار از امید، مقاومت و پافشاری بر یادگیری توصیف کرده‌اند. 🔸️برگزارکنندگان این مسابقه اعلام کردند نزدیک به هزار دانشجو در غزه در دوره‌های آموزش زبان این مؤسسه ثبت‌نام کرده‌اند و حدود ۳۰۰ نفر نیز آموزش‌های پزشکی را به‌صورت برخط دنبال می‌کنند. به گفته آنان، هدف از برگزاری این رقابت، تشویق دانشجویان به ادامه یادگیری و نمایش پایداری آنان در شرایطی است که زندگی روزمره با جنگ گره خورده است. 🔸️آثار ارائه‌شده طیف گسترده‌ای از تجربه‌های شخصی را بازتاب می‌داد. هدیل، دختر ۲۰ ساله‌ای که برادرش را در جنگ از دست داده، در متنی تأثیرگذار از سکوت جنگ نوشت و از مخاطبان خواست مردم غزه را تنها به‌عنوان تیتر خبرها نبینند، بلکه انسان‌هایی بدانند که همچنان برای ادامه زندگی تلاش می‌کنند. ibna.ir/x6HZZ @ibna_official

🔰در رونمایی از یک رمان عنوان شد؛ «غبار غلیظ» داستانی مومنانه است 🔸️حجت‌الاسلام ابوالفضل هادی‌منش نویسنده و منتقد ادبی با بیان اینکه داستان مؤمنانه درباره‌ ایمان سخن نمی‌گوید بلکه در اتمسفر ایمان تنفس می‌کند، گفت: «غبار غلیظ» داستانی مومنانه است. 🔸مهمترین نکته این کتاب، خودیافتگی حقیقت توسط راوی‌ست که‌ می‌توان آن را یک «داستان مومنانه» خواند. داستان مومنانه، یک ژانر ادبی نیست. بلکه، یک «تجربه‌ زیسته‌ شهودی» است. نه برچسبی الصاقی بر پیکره‌ متن که با تزریق چند واژه‌ مقدس یا الصاق نمادهای آیینی شکل بگیرد؛ تجسدِ کالبدیافته‌ باوری است که در ژرفای جانِ نویسنده ریشه دوانده و خودش آن را یافته و با شجاعت، روی میز می‌کوبد و آن را به عنوان «یافته‌ خودم» و نه القای کتاب‌ها و «همراهی جماعت» اعلام می‌کند. 🔸داستان مؤمنانه، پیمانِ ناگسستنیِ میانِ جانِ نویسنده و یافته‌های قلبی اوست و ایمان، عنصری الحاقی یا تزئینی نیست. ایمان خودیافته نویسنده، روحی است که در پیرنگ دمیده شده است. زاویه‌ دید، لحنِ راوی و حتی کنشِ شخصیت‌ها، جملگی از این منبع، سیراب می‌شوند. در هندسه‌ این داستان، هیچ‌چیز تصادفی نیست. گره‌افکنی‌ها، نه تقابل‌هایِ سطحی، که تجلیِ کشمکشِ نور و ظلمت در جانِ آدمی‌اند. نویسنده جهان را نه آشوب، که تابلویی حکیمانه می‌بیند. این داستان، دعوتی است به ضیافتِ کشف. دعوتی است به تماشایِ حقیقتی که پیش از ثبت بر کاغذ، در محرابِ ضمیرِ مؤلف به یقین رسیده است و این‌ها همه در داستان غبار غلیظ موج می‌زد ibna.ir/x6HZR @ibna_official

🔰گزارش ایبنا از آیین رونمایی کتاب؛ روایت ۱۸ مسجدی که حافظه معاصر اصفهان را زنده نگه می‌دارند 🔸️آیین رونمایی «کتاب راز نو؛ هجده دیدار با مساجد معاصر اصفهان» با حضور استاندار اصفهان، نویسندگان، معماران، پژوهشگران و فعالان میراث فرهنگی برگزار شد؛ رویدادی که فراتر از معرفی یک کتاب، به بستری برای طرح دغدغه‌های حفاظت از معماری معاصر، ثبت حافظه شهری و بازخوانی هویت فرهنگی اصفهان تبدیل شد. 🔸️ «کتاب راز نو» حاصل مشارکت 18 نویسنده، پژوهشگر، معمار، هنرمند و روزنامه‌نگار است که هر یک در قالب جستاری مستقل، یکی از مساجد معاصر اصفهان را روایت کرده‌اند؛ مسجدهایی که عمدتاً پس از سال ۱۳۲۰ ساخته شده‌اند و اگرچه بسیاری از آن‌ها هنوز در زمره آثار ثبت‌شده ملی قرار ندارند، اما بخشی از هویت معماری، فرهنگی و اجتماعی اصفهان را شکل می‌دهند. 🔸شکل‌گیری کتاب راز نو را حاصل دغدغه‌ای مشترک میان جمعی از پژوهشگران، معماران، روزنامه‌نگاران و فعالان میراث فرهنگی دانست و گفت پس از رخداد مسجد کازرونی، این پرسش جدی شکل گرفت که اگر امروز درباره بناهای ارزشمند معاصر اصفهان ننویسیم، فردا شاید دیگر اثری از بسیاری از آن‌ها باقی نمانده باشد. 🔸️برنامه‌ریزی شده است که مجموعه راز نو در جلدهای بعدی ادامه یابد و در آینده همه مسجدهای معاصر اصفهان دارای روایت، مستندات و جستارهای مستقل شوند. ibna.ir/x6J25 @ibna_official

🔰پیشنهاد وزیر فرهنگ ایران به رییس کتابخانه ملی قرقیزستان: فهرست‌برداری دقیق از نسخه‌های خطی موجود در دو کشور 🔸وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در جریان سفر رسمی خود به قرقیزستان از کتابخانه ملی این کشور بازدید کرد و با الدار ارتابیلدیویچ آتتوکوروف، رئیس این کتابخانه به گفت‌وگو نشست. 🔸صالحی در این نشست با اشاره به لزوم بهره‌گیری از فناوری‌های نوین در حوزه کتابخانه‌داری اظهار کرد: اکنون با فضای فناوری‌های جدید و بهره‌گیری از قابلیت‌های هوش مصنوعی، می‌توان فرآیند جستجو و دسترسی به داده‌ها را بسیار سریع‌تر کرد. 🔸وزیر فرهنگ ایران تصریح کرد: با استفاده از این ابزارهای پیشرفته، می‌توان اطلاعاتِ نسخه‌های خطی را با سرعت و دقت بالاتری استخراج و در اختیار پژوهشگران سراسر جهان قرار داد. ibna.ir/x6J2F @ibna_official

🔰یادداشتی بر کتاب «به جز این سراسرایی»؛ زندگی در سایه مهاجرت 🔸«به جز این سراسرایی» را می‌توان یکی از مهم‌ترین کتاب‌های جامعه‌شناختی سال‌های اخیر درباره مهاجرت دانست. ارزش اصلی آن نه در ارائه آمارهای تازه، بلکه در معرفی زبانی جدید برای فهم واقعیتی آشناست. نویسنده نشان می‌دهد که در ایران امروز، مسئله فقط مهاجرت نیست؛ مسئله زندگی در سایه مهاجرت است. 🔸️مهم‌ترین ویژگی کتاب آن است که می‌کوشد خلأیی جدی را در مطالعات مهاجرت پر کند. بخش بزرگی از ادبیات کلاسیک مهاجرت بر جابه‌جایی فیزیکی افراد تمرکز دارد؛ یعنی بر کسانی که کشور خود را ترک کرده‌اند. اما نویسنده استدلال می‌کند که در بسیاری از جوامع، به‌ویژه در ایران، شمار افرادی که آرزوی مهاجرت دارند اما موفق به انجام آن نشده‌اند، به حدی رسیده که خود به یک گروه اجتماعی مستقل تبدیل شده‌اند. 🔸️از این منظر، کتاب تنها پژوهشی درباره مهاجرت ایرانیان نیست؛ بلکه کوششی برای بازاندیشی در نظریه مهاجرت است. نویسنده معتقد است نظریه‌های موجود هنوز نتوانسته‌اند پدیده‌ای را توضیح دهند که آن را «موقت بودن دائمی» می‌نامد؛ وضعیتی که در آن فرد نه در کشور مقصد است و نه واقعاً در کشور مبدأ زندگی می‌کند، بلکه ذهن و برنامه‌هایش در جایی میان این دو معلق مانده است. 🔸اگر بخواهیم تمام کتاب را در یک مفهوم خلاصه کنیم، آن مفهوم «فرهنگ مهاجرت» است. نویسنده معتقد است در برخی جوامع، مهاجرت از یک انتخاب شخصی فراتر می‌رود و به ارزشی اجتماعی تبدیل می‌شود؛ ارزشی که بر تعریف موفقیت، منزلت اجتماعی و تصور آینده سایه می‌اندازد. در چنین شرایطی، افراد مسیر تحصیل، شغل، روابط عاطفی و حتی مدیریت مالی خود را بر اساس احتمال مهاجرت تنظیم می‌کنند. مهاجرت دیگر صرفاً تصمیمی فردی نیست؛ بلکه به یک افق جمعی تبدیل می‌شود. ibna.ir/x6Hpd @ibna_official