🔰طلسم سه هزار ساله؛ چرا سینما هنوز در تسخیر اودیسه هومر است؟ 🔸اقتباس از متون کهن همواره وسوسه‌ای بزرگ برای کارگردانان بوده، اما شاهکاری چون اودیسه هومر فراتر از یک داستان ساده است. این حماسه باستانی با ساختار روایی چندلایه و زبان نمادین خود، این پرسش اساسی را پیش می‌کشد که چگونه می‌توان بدون قربانی کردن جادو و اصالت ادبی یک اثر، آن را به زبان سینما ترجمه کرد. 🔸️نولان در این اقتباس عمدتاً حضور خدایان را غیرمستقیم و از طریق نیروهای طبیعت نشان داده، هرچند زندایا را در نقش آتنا (الهه خرد) به خدمت گرفته است. در نسخه‌های قدیمی‌تر، مانند مینی‌سریال ایتالیایی اودیسه (L’Odissea) در سال ۱۹۶۸ یا نسخه آمریکایی سال ۱۹۹۷، به تصویر کشیدن خدایان بیشتر به کارهای مضحک و کیچ پهلو می‌زد تا هنر سینما؛ چرا که خدایان به قلمرو شعر تعلق دارند نه لنز دوربین. 🔸هومر استاد توصیف آب‌وهوا و طوفان است. از آن‌جا که نولان به شدت با جلوه‌های ویژه کامپیوتری (CGI) مرسوم مخالف است و ترجیح می‌دهد با دکورها و ماکت‌های واقعی کار کند، بازسازی صحنه‌های طوفان و نابینا کردن سایکلوپ (پلی‌فموس غول‌پیکر) در غار، آزمونی دشوار برای جلوه‌های میدانی او خواهد بود. ibna.ir/x6HXt @ibna_official

🔰نتایج یک پژوهش جدید؛ کتاب کاغذی در درک روایت از تبلت پیشی گرفت 🔸️پژوهشی تازه نشان می‌دهد خواندن کتاب روی کاغذ، در مقایسه با مطالعه همان اثر روی تبلت، به مغز کمک می‌کند جزئیات داستان را بهتر ثبت کند و ارتباط میان بخش‌های مختلف روایت را آسان‌تر برقرار سازد. 🔸پژوهشگران معتقدند شکل فیزیکی کتاب ممکن است نقشی مهم در ساخت این چارچوب ذهنی داشته باشد. ضخامت صفحات، جایگاه ثابت متن روی صفحه و احساس لمس کاغذ، نشانه‌هایی حسی ایجاد می‌کنند که به مغز کمک می‌کند داستان را در یک فضای مشخص ذهنی سازمان دهد. در مقابل، هنگام مطالعه روی صفحه دیجیتال، این نشانه‌های فیزیکی محدودتر هستند؛ زیرا صفحه نمایش از نظر فیزیکی ثابت می‌ماند و تنها متن تغییر می‌کند. ibna.ir/x6HzJ @ibna_official

🔰کشفی تازه از صدر اسلام؛ کشف کتیبه‌ای کوفی، زوایای تازه‌ای از تاریخ تمدن اسلامی را آشکار کرد 🔸کشف یک کتیبه اسلامی به خط کوفی در محوطه باستانی «السدریه» در منطقه الدوادمیِ ریاض، اطلاعات تازه‌ای درباره شیوه نگارش، زندگی روزمره و فرهنگ جامعه اسلامی در سده‌های نخست هجری در اختیار پژوهشگران قرار داده است؛ کتیبه‌ای که به گفته کارشناسان، از ارزش تاریخی و فرهنگی بالایی برخوردار است. 🔸کتیبه‌های عربی از معتبرترین منابع برای مطالعه زندگی روزمره در گذشته به شمار می‌روند؛ زیرا نویسندگان آنها باورها، تجربه‌ها و نام خود را مستقیماً ثبت کرده‌اند، برخلاف برخی تمدن‌های باستانی که عمدتاً رویدادهای سیاسی و نظامی را ثبت می‌کردند. 🔸️خط عربی، به‌ویژه خط کوفی، از مهم‌ترین عناصر میراث فرهنگی اسلام است؛ زیرا افزون بر نگارش قرآن کریم، در تزیین بناهای مذهبی، مساجد، خانه‌ها، سکه‌ها، پوشاک، مبلمان و دیوارنگاره‌ها نیز کاربرد داشته و به‌تدریج به هنری مستقل و نمادی از هویت فرهنگی جهان اسلام تبدیل شده است. ibna.ir/x6HYD @ibna_official

🔰نگاهی به «جنگ شهرها در جنگ تحمیلی هشت ساله»؛ وقتی شهرها میدان جنگ می‌شوند 🔸یکی از نکات مهم این دوره از جنگ شهرها آن بود که به رغم خسارت وارد شده به مناطق مسکونی و شهرهای ایران، مردم در پی آن بودند تا زندگی عادی خود را از سر بگیرند. 🔸جنگ شهرها نشان داد که درگیری‌های نظامی تنها به میدان نبرد محدود نمی‌شوند و زندگی غیرنظامیان نیز به طور مستقیم تحت تأثیر قرار می‌گیرد. در سال‌های اخیر نیز با تشدید تنش‌های منطقه‌ای، حملات نظامی آمریکا به برخی اهداف در ایران، از جمله در محدوده بندرعباس و مناطق دیگری که در گزارش‌های مختلف از جمله یزد و ماهشهر نیز به آن‌ها اشاره شده است، بار دیگر اهمیت حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی، آمادگی مدیریت بحران و کاهش آسیب‌پذیری شهرها را یادآور شده است؛ هرچند ماهیت، گستره و شرایط این رویدادها با جنگ شهرهای دهه ۱۳۶۰ متفاوت است. 🔸یکی از نکات مهم این دوره از جنگ شهرها آن بود که به رغم خسارت وارد شده به مناطق مسکونی و شهرهای ایران، مردم در پی آن بودند تا زندگی عادی خود را از سر بگیرند. به عنوان مثال در حمله هوایی متناوب عراق به شهرهای ایران،روحانیون و آیات عظام بدون کوچک‌ترین واهمه‌ای در شهرها و درکنار شهروندان حضور داشتند. بازدید از مناطق بمباران‌شده شهرها و شرکت در دعای ندبه گلزارشهدا و همچنین حضور فعال درراهپیمایی ۲۲ بهمن، پشتوانه محکمی برای حضورشهروندان در شهر و ادامه فعالیت‌های روزمره آنان به شمار می‌آمد.البته آیات عظام و مراجع تقلید همواره درکنار مردم بودندوبا صدور بیانیه حملات هوایی رژیم بعث عراق را به مناطق مسکونی محکوم می‌کردند. ibna.ir/x6J3G @ibna_official

🔰نگاهی به نمایشنامه و نمایش «شعله‌های سرکش تاریکی»؛ رنجِ حقیقت یا آسودگیِ توهم؟ 🔸در جهانِ آنتونیو بوئرو بایخو، تاریکی آن‌جایی آغاز نمی‌شود که چشم از دیدن بازمی‌ماند، آن‌جا آغاز می‌شود که انسان حقیقت را تاب نمی‌آورد. «شعله‌های سرکش تاریکی» نمایشنامه‌ای است درباره‌ بهای سنگینِ آسودگی که گاه بر انکار واقعیت بنا می‌شود. 🔸داستان در یک آموزشگاه شبانه‌روزی نابینایان می‌گذرد که در آن، همه‌چیز آرام، منظم و امیدوارکننده به نظر می‌رسد. در این جهان، نابینایی صرف فقدان تراژیک نمایش داده نشده، بلکه وضعیتی عادی و کاملاً قابل مدیریت معرفی می‌شود. ساکنان آموزشگاه آموخته‌اند مستقل، شاد و بی‌نیاز از ترحم زندگی کنند اما این نظم تحسین‌برانگیز، به‌تدریج چهره‌ دیگری از خود نشان می‌دهد. آنچه در ظاهر آرامش است، در حقیقت تلاش برای پنهان کردن هراس از مواجهه با واقعیت است. 🔸️«شعله‌های سرکش تاریکی» تنها درباره‌ نابینایان نیست و درباره‌ همه‌ ماست. جامعه‌ای که برای حفظ آرامش، صدای معترض را خاموش می‌کند، و درباره‌ی انسانی که ناگزیر است میان آسودگیِ برخاسته از توهم و رنجِ ناشی از حقیقت یکی را برگزیند. ماندگاری این نمایشنامه نیز در همین پرسش نهفته است که پس از پایان نمایش همچنان در ذهن مخاطب باقی می‌ماند آیا آرامشی که بر انکار حقیقت بنا شده، ارزش زیستن دارد، یا تنها حقیقت، هرچند سوزان و دردناک، می‌تواند انسان را به آزادی برساند؟ ibna.ir/x6J2t @ibna_official

🔰نشر مورخ منتشر کرد؛ کتاب جدید سیدفرید قاسمی از راه رسید روایتی مستند از تاریخ آموزش روزنامه‌نگاری در ایران 🔸جدیدترین اثر پژوهشی سیدفرید قاسمی با عنوان «موسسه روزنامه نگاری دانشگاه تهران» به همت نشر مورخ منتشر شد. 🔸سیدفرید قاسمی، حافظه مطبوعات ایران، در این اثر با بررسی اسناد تاریخی، جریان رشد آموزش روزنامه‌نگاری را از ارائه درس‌های پراکنده در دانشکده حقوق تا ایجاد این رشته در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران، نشان داده است که این رشته چگونه به‌تدریج جایگاه علمی و دانشگاهی خود را به دست آورد. 🔸رسول جعفریان، مدیر نشر مورخ، در بخشی از مقدمه این کتاب آورده است: «درباره این نهاد، کتاب‌ها و پژوهش‌های متعددی انتشار یافته است، اما در مقایسه با آنچه در واقعیت در این دانشگاه گذشته، این آثار هنوز بسیار اندک و ناکافی‌اند. بخش بزرگی از فعالیت‌های علمی، آموزشی و فرهنگی دانشکده‌ها و مؤسسات وابسته به دانشگاه تهران همچنان ناشناخته مانده و بسیاری از کسانی که خاطرات آن روزگار را در سینه داشتند، امروز دیگر در میان ما نیستند. ibna.ir/x6J2k @ibna_official

🔰در سالگرد پذیرش قطع‌نامه ۵۹۸؛ دیپلمات‌ها اسناد را به آرشیو نمی‌سپارند؛ تاریخ جنگ ناقص می‌ماند 🔸در سالگرد پذیرش قطعنامه ۵۹۸، شاید مهم‌ترین درس برای آینده، نه صرفاً بازخوانی چرایی پایان جنگ، بلکه توجه به حفظ اسناد و خاطرات تصمیم‌گیران آن دوران باشد. تاریخ زمانی دقیق‌تر نوشته می‌شود که همه صداها و همه اسناد، در زمان مناسب و با رعایت ملاحظات امنیتی و حقوقی، در دسترس پژوهشگران قرار گیرد. 🔸سخن گفتن از یادداشت‌هایی که بخشی از اسناد جنگ هشت ساله است و حالا سرنوشتشان نامعلوم است، این پرسش را به ذهن متبادر می‌کند که آیا نباید سیاستمداران و دیپلمات‌ها بیش از پیش ضرورت آرشیو اسناد تاریخی را دریابند، اسنادی که شاید در نگاه آنها در ابتدا شخصی باشد، اما پس از ثبت دیگر شخصی نیست و بخشی از اسناد تاریخی به شمار می‌آید. حالا باید پرسید چرا اسناد شخصی و یادداشت‌های سیاستمداران ایرانی کمتر به آرشیوهای عمومی سپرده می‌شود و این خلأ چه تأثیری بر مطالعه تاریخ جنگ ایران و عراق خواهد داشت؟ ibna.ir/x6J3W @ibna_official

🔰بازخوانی کتاب «مصدق بدون نفت»؛ تبارشناسی یک مصدق ناشناخته تلاشی برای عبور از اسطوره‌سازی و شناخت تکنوکراسی ایرانی 🔸دکتر محمد مصدق پیش از آنکه قهرمان ملی شدن نفت باشد، معمار انضباط مالی و تکنوکراسی مدرن در ایران بود، کتاب «مصدق بدون نفت» با واکاوی شش دهه زیست حقوقی و سیاسی او تا سال ۱۳۲۰، تبارشناسی دقیقی از شکل‌گیری این کارگزار قانون‌مدار در برابر استبداد و توسعه آمرانه ارائه می‌دهد. 🔸«مصدق بدون نفت» سرگذشت‌نامه‌ای معمولی نیست، یک مانیفست پژوهشی با عینک «نهادگرایی اقتصادی» است. رسول رئیس‌جعفری با رعایت توالی دقیق تاریخی به ما نشان می‌دهد که پختگی، استقلال‌رای و منش صلب مصدق در سال ۱۳۳۰ در برابر قدرت‌های جهانی، محصول یک‌شبه نبود بلکه این ویژگی‌ها پله‌پله در حجره‌های مالیه قاجار، کارزارهای وزارت، مجالس پرآشوب و در نهایت انزوای احمدآباد صیقل خورده بودند. این اثر با پیوند زدن فصول بیست‌گانه خود، به ما یادآوری می‌کند که برای نجات یک کشور، نیت خوب کافی نیست و توسعه، پیش از نفت، به کارگزارانی منضبط و ساختارهایی قانون‌مدار نیاز دارد. ibna.ir/x6J3r @ibna_official

🔰دویستمین سال جنگ ایران و روس به روایت محمدحسین پاپلی‌یزدی؛ عباس میرزا هرچه در توان داشت، انجام داد این جنگ‌ها کشور را به خاک سیاه نشاندند. 🔸نویسنده شازده حمام نوشت: حدود ۲۳ سال عباس میرزای مرحوم با روس‌ها می‌جنگید. عباس میرزا و لشکرش که تنها نمی‌جنگیدند مردم قفقاز، گرجستان و آذربایجان برای دفاع از میهن، خانه، کاشانه و ایمانشان با روس‌ها می‌جنگیدند...شاهزاده عباس میرزا هرچه در توان داشت، انجام داد؛ اما تهران پشتیبانی نکرد. 🔸در این کتاب با سرگذشت هشت نسل از یک خاندان آشنا می‌شوید. نسل‌هایی که نمادی از همه کشور است. کتاب از جنگ‌های ایران و روس شروع می‌شود و اندکی به وضع زندگی نسل‌های فعلی می‌پردازد. هر جنگی عواقبی دارد که اثرات ‌آن، گاه هزاران سال می‌ماند. هر جنگی حتی اگر ظاهرا همراه با پیروزی باشد، شکست است. شکست دیپلماسی یعنی شکست انسانیت. پاپلی‌یزدی به تغییرات اجتماعی، مهاجرت، زندگی زنان و گذر از سنت به دنیای تازه می‌رسد. متن، تاریخ خانوادگی را با روایت و خاطره درهم می‌آمیزد و از خلال سرگذشت آدم‌ها، تصویری از رنج جنگ، جابه‌جایی و دوام زندگی نشان می‌دهد. پاپلی‌یزدی با اشاره به این‌که تاریخ را با تاریخ شفاهی، خاطره و تصورات و تخیلات درهم آمیخته می‌نویسد: «این کتاب هم تاریخ شفاهی است و هم داستان مبتنی بر سبک نوشتاری 🔸️پاپلی‌یزدی. تاریخ‌دان‌ها و داستان‌نویس‌ها ایراد خواهند گرفت؛ اما سعی کردم گوشه‌هایی از زندگی مردم، به خصوص آنچه بر زن‌ها می‌رفت و می‌رود را در هشت نسل نشان دهم. این کتاب شاید روشنی‌بخش گوشه‌ای از فرهنگ و تحولات کشور ما از حدود ۱۲۲۰ باشد. گوشه‌ای از گرفتاری‌ها و دستاوردهای جنگ‌های ایران و روس در دوره فتحعلی‌شاه، جنگ‌هایی که تا این تاریخ (۱۴۰۴) نزدیک به ۲۰۰ سال است که تمام شده ولی اثرات آن هنوز پابرجاست. شاید اثرات غیرمستقیم آن تا صدها سال دیگر هم پابرجا بماند. یکی از اثرات هر خاطره‌ای جلوگیری از آزمایش و خطاست.» ibna.ir/x6J4m @ibna_official

🔰ایبنا گزارش می‌دهد؛ صنعت راهبردی چاپ زیر تیغ بحران چالش تأمین مواد اولیه صنعت چاپ و بسته‌بندی 🔸وابستگی بخشی از مواد مصرفی به واردات، نوسانات بازارهای جهانی و اختلال در زنجیره‌های حمل‌ونقل، می‌تواند روند تولید صنعت راهبردی چاپ را تحت تأثیر قرار دهد. 🔸«صنعت چاپ و بسته‌بندی تنها یک صنعت خدماتی نیست، بلکه یکی از ارکان اصلی زنجیره تأمین کشور محسوب می‌شود و در حوزه‌هایی مانند تولید و توزیع کالا، شبکه بانکی، امنیت اسناد و لجستیک نقش حیاتی ایفا می‌کند.» 🔸️در میان مواد اولیه مورد نیاز صنعت چاپ، برخی اقلام از حساسیت بیشتری برخورداراند. کاغذ حرارتی و مواد اولیه کارت‌های بانکی مورد استفاده در دستگاه‌های کارت‌خوان و خودپردازها ازجمله محصولاتی است که با بروز اختلال در زنجیره تأمین، می‌تواند با کمبود مواجه شود. 🔸️محدود بودن تولیدکنندگان این ملزومات در سطح جهانی و نیاز به حفظ استانداردهای کیفی، موجب شده است که تأمین آن برای شبکه بانکی و پرداخت الکترونیک‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار باشد. 🔸نگاهی به بازار نشان می‌دهد که کارشناسان حوزه چاپ معتقدند افزایش تاب‌آوری زنجیره تأمین، یکی از مهم‌ترین راهکارهای عبور از شرایط بحرانی است. تنوع‌بخشی به منابع تأمین، مدیریت راهبردی موجودی‌ها، کاهش وابستگی به یک تأمین‌کننده و پیش‌بینی نیازهای آتی از جمله اقداماتی است که می‌تواند ریسک توقف تولید را کاهش دهد. ibna.ir/x6Hm2 @ibna_official

🔰پیوند حافظه تاریخی پارلمان و میراث علمی استرآباد؛ میراث مفاخر گرگان و استرآباد در کتابخانه مجلس 🔸️جست‌وجو در هزاران سند و نسخه خطیِ موجود در کتابخانه مجلس، از پیوندی ناگسستنی میان حافظه تاریخی پارلمان و میراث علمی استرآباد پرده برمی‌دارد. 🔸این آثار را می‌توان در سه دسته طبقه‌بندی کرد. دسته نخست، آثار پژوهشی و تألیفی است که تاکنون ۲ نمونه از آن چاپ‌شده است. نخست، کتابی درباره زندگی و آثار یکی از مفاخر بزرگ جهان اسلام، «میرداماد»، است که به قلم علی اوجبی نگاشته و در سال ۱۳۸۹ منتشرشده است. این اثر از آن منظر اهمیت دارد که نویسنده پس از مراجعه به پژوهش‌های پیشین درباره میرداماد، با نگاهی تحلیلی و در مواردی با ارائه یافته‌های خود، این کتاب را تدوین کرده است. 🔸دسته دوم آثار منتشرشده ااین بخش، به چاپ دیوان‌های شاعران اختصاص دارد که تاکنون دو نمونه از آن منتشرشده است. نخست، «دیوان نظام‌الدین استرآبادی» است که در سال ۱۳۹۱ به کوشش شایسته ابراهیمی و مرضیه بیک‌وردی‌لو منتشر شد. نظام‌الدین، از شاعران آیینی سده‌های نهم و دهم هجری قمری است که اشعار فراوانی در مدح و ستایش اهل‌بیت (ع) سروده است. 🔸دسته سوم را مربوط به تصحیح آثار دانشمندان گرگان و استرآباد دانست و گفت: در این بخش نیز چند اثر ارزشمند منتشرشده است. نخست، کتاب «اسئله یوسفیه» است که دربردارنده نامه‌نگاری‌های علمی میان میریوسف‌علی استرآبادی و قاضی نورالله شوشتری در قرن یازدهم هجری به زبان فارسی است. ibna.ir/x6HX6 @ibna_official

🔰درآمدی بر آثار و میراث علمی یکی از نامدارترین محققان ایران؛ محمدعلی موحد؛ از تخصص در حقوق نفت تا تصوف و عرفان 🔸محمدعلی موحد، اندیشمندی جامع‌الاطراف که در تقاطع تخصص‌های به‌ظاهر متضاد چون حقوق بین‌الملل و عرفان سیر کرده است، با انتشار آثاری چون «برگ و بار» و «گوهر معنا»، کارنامه‌ی پژوهشی هفت دهه‌ای خود را به نمایش گذاشته است؛ مردی که از ژنو و پاریس تا قونیه و تبریز، با نگاهی نافذ، میراث علمی و فرهنگی ایران را در آثارش بازتاب داده است. 🔸این استاد علامه با توجه به آنکه تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته حقوق خصوصی گذرانده است و از حقوقدانان برجسته روزگار به شمار می‌آید، علاوه بر به‌دست دادن کتاب‌ها و تألیفات عالمانه‌ای در رشته حقوق (از حقوق طبیعی و حقوق بشر و حقوق شهروندی و حقوق بین‌الملل و موارد دیگری از این نوع)، مثلاً تلاش برای افزوده شدن گرایش حقوق نفت و گاز به عنوان یکی از گرایش‌های رشته حقوق در نظام آموزش عالی کشور، نقش فوق‌العاده‌ای از این حیث ایفا کرده است. وی در نوشتن آثاری همچون «در حال و هوای حق و عدالت» و مقالاتی که در خصوص مقوله حقوق شهروندی در نشریات به رشته تحریر درآمده است و یا در محافل علمی داخلی و خارجی به ایراد هر یک پرداخته است، اثرگذار بوده است. 🔸افزون بر این‌ها یا در کنار همه این‌ها، روحیاتی که بتواند به خاطر حس ایران‌دوستی و ملی‌گرایی و از روی وجدان و مسئولیت‌پذیری خاص و بی‌نظیرش به تحقیق و تحلیل موضوع نفت در تاریخ سیاسی ایران معاصر همت گمارد و با شور و عرق و عشق و اشتیاقی وصف‌ناپذیر، دل در مسیر پرپیچ‌وتاب یکی از مهم‌ترین دوره‌ها و جریانات تاریخ ایران گذارد که مهم‌ترین دستاوردش در این زمینه کتاب مستطاب «خواب آشفته نفت» است (این کتاب تاکنون در چهار جلد منتشر شده که مجلدات بعدی آن همچنان انتشار می‌یابد) که این اثر عنوان جایزه کتاب سال را به خود اختصاص داده است. ibna.ir/x6HZj @ibna_official