eitaa logo
خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)
787 دنبال‌کننده
15.3هزار عکس
177 ویدیو
7 فایل
خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) Ibna.ir ارتباط مستقیم با تحریریه ۰۲۱۶۶۹۶۶۲۰۶ 📌 آدرس ایبنا در شبکه‌های اجتماعی: @ibna_official ارتباط با ادمین @ZA20241403
مشاهده در ایتا
دانلود
🔰پشت ویترین‌های وسوسه‌انگیز، بازار تازه‌ای در حال شکل‌گیری است؛ هیولای «پخته‌خواری» پشت جلدهای براق 🔸 در روزهایی که گرانی کتاب، کاهش قدرت خرید و بحران اقتصادی نفس بازار نشر را به شماره‌ انداخته، پدیده‌ای آرام اما نگران کننده در حال تغییر این بازار است؛ «پخته‌خواری» که زمانی بیشتر با نسخه‌های قاچاق و چاپ‌های بی‌کیفیت شناخته می‌شد، حالا با کتاب‌های سلفون کشیده و برچسب‌های تخفیف و حتی حضور در غرفه‌های عمومی شهر مشهد خود را به مخاطب عرضه می‌کند. 🔸️کتابی که در ماه‌های اخیر پیدا کردنش از مسیرهای رسمی فروش، چندان آسان نیست و در برخی فروشگاه‌های اینترنتی با عنوان «ناموجود» دیده می‌شود، اما حالا درست مقابل چشم من در یک غرفه عمومی شهر قرار داشت؛ آن هم نه یک نسخه اتفاقی، بلکه مجموعه‌ای کامل برای فروش. 🔸در برخی موارد، قیمت اصلی درج‌شده روی کتاب مخدوش شده و برچسب قیمت جدیدی روی آن قرار گرفته بود؛ تغییری که برای یک خریدار عادی مشخص نمی‌کند کتاب واقعاً چه قیمتی داشته، چاپ چندم است و اصلاً با چه فرآیندی دوباره وارد بازار شده است. 🔸بخشی از ناشران در سال‌های اخیر گفت: در گذشته، ناشر یک تولیدکننده فرهنگی بود؛ کسی که برای کشف نویسنده، ترجمه آثار، ویراستاری، تصویرگری، بازاریابی و معرفی کتاب سرمایه‌گذاری می‌کرد. ناشر مسیر شکل‌گیری یک اثر را از ایده تا رسیدن به مخاطب همراهی می‌کرد. 🔸پخته‌خواری در حوزه نشر، گستره‌ای غم‌انگیز دارد و در یکی دو دهه اخیر ضربه مهلکی به صنعت نشر ایران زده است. 🔸گروه اول پخته‌خواران، ناشرانی هستند که کتاب‌های موفق را در بازار رصد می‌کنند. به محض اینکه کتابی به چاپ دوم و سوم می‌رسد، آن را تهیه می‌کنند، رونویسی انجام می‌دهند، چند جمله از ترجمه اصلی را تغییر می‌دهند، نام فرد دیگری را به عنوان مترجم روی کتاب می‌گذارند و سپس همان اثر را به عنوان یک ترجمه جدید منتشر می‌کنند ibna.ir/x6JqH @ibna_official
🔰محمدرضا پارسایار در گفت‌وگو با ایبنا مطرح کرد؛ ماجرای سفر چهل‌ساله برای بازگشت به «جنایت سیلوستربونار» 🔸از اشتیاق دوران دانشجویی تا تحقق یک آرزوی دیرین در سال ۱۴۰۵؛ محمدرضا پارسایار در این مصاحبه از چالش‌های ترجمه‌ی آثار کلاسیک، هنر معادل‌یابی و تلاش برای ایجاد تعادل میان زبان امروز و فضای قرن نوزدهم می‌گوید 🔸️برای من همیشه بیش از هر چیز انتقال مفاهیم ذهنی نویسنده مطرح است. در برخی از آثار، بازسازی فضای اجتماعی (مانند این داستان که در سده پانزدهم میلادی می‌گذرد) اهمیت زیادی دارد. در گزینش آثاری که از مکاتب گوناگون ترجمه کرده‌ام، در واقع تأثیر عاطفی اثر و بازتاب روحیه و افکار نویسنده، بیش از هر چیزی برای من مطرح بوده است. 🔸️لحن ترجمه یک اثر را بیش از هر چیز خودِ آن اثر به ما منتقل می‌کند. در واقع اگر به متن اثر وفادار باشیم، شیوه نگارش آن و زبانی که نویسنده به کار می‌برد، لحن اثر را برای ما تعیین می‌کند. ibna.ir/x6JkN @ibna_official
🔰بررسی جایگاه ادبیات در آثار استاد محمود فرشچیان؛ بوم فرشچیان، جایی میان شعر و خیال 🔸️محمود فرشچیان، نقاش و نگارگر ایرانی است که در سال ۱۳۰۸ در اصفهان چشم به عرصه جهان گشود. او در دوران حیات خود همواره با ادبیات گره خورده بود. مجوعه آثار خود از اشعار آنها استفاده می‌کرد و الهام می‌گرفت. 🔸فرشچیان ضمن توجه ملموسی که در آثارش به ادبیات ایرانی داشت، خطاب به نسل جوان گفته بود: «توصیه من به جوانان این است که سختکوش باشند و از استمرار در کار و تجربه کردن خسته و دلزده نشوند. به ادبیات و متن‌های ایرانی توجه کنند. من در جوانی سال‌ها به انجمن شاعران اصفهان می‌رفتم و با ادبیات مانوس بودم. در کنار شاعران و ادیبان شاگردی کردم. دامنه هنر، وسیع است و همت ما باید به اندازه وسعت هنر باشد. سخت کار کنید و به ادبیات ایران عشق بورزید». 🔸یکی دیگر از معروف‌ترین تابلوهای استاد فرشچیان، تابلوی «شمس و مولانا» است که در سال ۱۳۸۶ رونمایی شد. قرار گرفتن سر شمس میان خطوط منحنی مختلف، هم تداعی کننده خورشید و هم نشان‌دهنده این است که سر شمس دربرگرفته همه جهان است. مولانا نیز روی کره زمین است که شمس آن را نگه داشته، به گونه‌ای که تمام دنیا زیر پای افکار مولوی است. 🔸️گستردگی حضور ادبیات در آثار فرشچیان به این معنا نیست که نسبت تمام آثار او با متون ادبی به یک اندازه عمیق و چندلایه است. در برخی آثار، متن بیشتر نقش عنوان یا نقطه عزیمت را دارد، در حالی که در آثاری دیگر، همچون «سیمرغ» یا «شمس و مولانا»، این پیوند به ساختار بصری اثر نفوذ کرده و بخشی از منطق شکل‌گیری آن را ساخته است. ibna.ir/x6JpZ @ibna_official
🔰علی مرشدی‌زاد در تبیین ضرورت نگاهی فراتر از سود؛ آموزش برای دموکراسی، آموزش برای اقتصاد 🔸به‌گفته مرشدی‌زاد: «از دیدگاه برخی مقامات، علوم انسانی مدرن ماهیتی اومانیستی و سکولار دارد که ممکن است با مبانی خاص نظام‌های سیاسی هم‌خوانی نداشته باشد. نگاه نقادانه برخی رشته‌های علوم انسانی و همچنین اجتماعی موجب نگاه بدبینانه حاکمیت به علوم انسانی، هنر و علوم اجتماعی شده است.» 🔸️نقطه تمرکز نوسباوم در این کتاب علوم انسانی است. فرض را بر این نگذاشته که دموکراسی به‌لحاظ نظری دچار مشکل شده و باید آن را حل کنید. برای همین، اصطلاح دموکراسی زیاد در متن مشاهده نمی‌شود. دغدغه او علوم انسانی است که به حاشیه رفتن آن آسیب‌زاست. این را از این جهت گفتم که متوجه باشیم فرض نویسنده این نیست که دموکراسی شیوه‌ای شکست‌خورده در حکمرانی است. 🔸مارتا نوسباوم، دموکراسی را نه فقط یک نظام سیاسی، بلکه شکلی از سازمان اجتماعی می‌داند که بر پایه آزادی، برابری، تعامل و گفت‌وگو استوار است. در مرکز اندیشه او، مفهوم «کرامت انسانی» قرار دارد که به معنای حق هر فرد برای هدف نهایی بودن است، نه ابزاری برای رسیدن به اهداف دیگران. 🔸️از دیدگاه نوسباوم، هدف و وظیفه اصلی دولت این است که افراد را برای داشتن یک زندگی باکرامت و معنادار توانمند سازد. او این هدف را از طریق «رویکرد توانمندی‌ها» پیگیری می‌کند. بدین معنا که دولت باید مجموعه‌ای از توانمندی‌های اساسی (همچون سلامت، عقل عملی، و مشارکت سیاسی) را برای همه شهروندان فراهم آورد تا آن‌ها بتوانند زندگی شایسته‌ای را که خود انتخاب می‌کنند، دنبال کنند. ibna.ir/x6JqD @ibna_official
🔰مرضیه فعله‌گری در گفت‌وگو با ایبنا: حتی در بسته‌ترین فضاها می‌توان پرنده جادویی درون خود را پیدا کرد 🔸مرضیه فعله‌گری گفت: آپارتمان در این داستان، بخشی از تجربه‌زیسته بسیاری از کودکان امروز است؛ کودکانی که در خانه‌های کوچک و محدودیت‌های زندگی شهری، گاهی فرصت کمی برای کشف جهان بیرون دارند. پرنده جادویی از دل همین فضای بسته و روزمره وارد داستان می‌شود و امکان خیال‌پردازی، تجربه و رهایی را برای گندم فراهم می‌کند. 🔸داستان من اثری واقع‌گرا با رگه‌هایی از فانتزی است. بنابراین، پرنده جادویی قرار نیست جهانی کاملاً جدا از زندگی واقعی گندم بسازد؛ بلکه از دل زندگی روزمره و آپارتمانی او سر برمی‌آورد. حضور پرنده کمک می‌کند گندم با تنهایی خود روبه‌رو شود، آن را بهتر بشناسد و راه‌هایی برای کنارآمدن با آن پیدا کند. 🔸به نظرم خیال زمانی برای کودک باورپذیر می‌شود که ریشه‌اش در تجربه‌های واقعی او باشد. کودک باید بتواند تنهایی گندم، خانه، همسایه‌ها و موقعیت‌های روزمره او را بشناسد تا وقتی با پرنده جادویی مواجه می‌شود، آن را به‌عنوان بخشی طبیعی از جهان داستان بپذیرد. در عین حال، سعی کردم خیال به‌تدریج گسترش پیدا کند و در خدمت شخصیت و روایت باشد، نه این‌که صرفاً برای شگفت‌زده‌کردن مخاطب وارد داستان شود. 🔸️به نظرم یکی از مهم‌ترین مهارت‌هایی که کودکان باید بیاموزند، توانایی برقراری ارتباط و مشارکت با دیگران است؛ این‌که هم نیازها و خواسته‌های خودشان را بشناسند و هم حضور و نیازهای دیگران را درک کنند. زندگی جمعی بدون گفت‌وگو، همکاری، رعایت مرزها و پذیرش مسئولیت ممکن نیست. 🔸️یکی از رویکردهای کتاب، بیرون‌آمدن از چارچوب‌های تحمیل‌شده آپارتمانی و توجه دوباره به ذات زندگی است؛ به تجربه‌کردن، ارتباط‌گرفتن و کشف‌کردن. گندم با مدیریت تنهایی خود تلاش می‌کند از شرایط محدودکننده فراتر برود و خلاقانه‌تر زندگی کند. ibna.ir/x6Jqj @ibna_official
🔰مشاور رئیس سازمان و اسناد کتابخانه ملی در گفت‌وگو با ایبنا گفت؛ از لوون و بغداد تا تهران؛ تاریخ خونین کتابخانه‌ها کتابخانه‌ها چقدر برای روز جنگ آماده‌اند؟ 🔸حفظ میراث مکتوب در حوزه کتابخانه‌ای و آرشیوی موضوعی نوین بود که بشر بعد از تحمل خسارت‌های سنگین بعد از جنگ جهانی دوم به آن فکر کرد، اما مستندسازی از آسیب‌ها و پیشگیری از از خسارت رسیدن به منابع مکتوب قطعا مسئله مهمی است. 🔸️پرداختن به موضوع بحران در حوزه کتابخانه‌ها، موزه ها و مراکز آرشیوی، موضوعی است که پس از جنگ جهانی دوم در مراکز تخصصی حقوقی و حرفه‌ای مورد توجه ویژه قرار گرفت. این موضوع حتی برای ایفلا (IFLA) و ایکا (ICA) به عنوان مهم‌ترین مراکز و فدراسیون های تخصصی کتابداری و آرشیو داری هم پس از جنگ جهانی دوم برجسته شد.در حقیقت تا پیش از آن چندان زمینه و بستری برای پاسخ و راه حلی برای این پرسش وجود نداشت. بنابراین مساله حفظ میراث مستند در زمانه بحران؛ موضوعی نوین و برخاسته از یک ضرورت در قرن بیستم است که بشر پس از تحمل خسارت‌های متعدد و سنگین فرهنگی به آن توجه نشان داد. 🔸️در ایران معاصر گزارش‌های دقیقی از آسیب به مراکز کتابخانه‌ای نداریم چراکه عمدتا، نسخه‌های کمیاب را اشخاص یا خانواده‌های سرشناس نگهداری می‌شد و آرام آرام به دلیل ترویج سنت اهدا و وقف، این آثار به کتابخانه‌ها واگذار شد اما در دوران ایرانِ پیشا معاصر، فکر می‌کنم شاخص‌ترین بحران مربوط به تخریب گسترده کتابخانه‌ها در دوران حمله مغول بوده است. 🔸️در لحظه بحران، ایفلا توصیه می‌کند که سریعا ارزیابی دقیقی از خسارت توسط کارشناسان انجام شود. لازم است در این زمینه مستندسازی صورت بگیرد. شرایط ایمنی کاربران و کارکنان از دیگر استانداردهای قابل توجه است که باید مد نظر قرار گیرد. تیم‌های حفاظت و سیستم های کنترل الکترونیکی باید به اندازه کافی تقویت شده باشند تا در این مرحله بتوانند شرایط را کنترل کنند و مجموعه‌های ارزشمند را فورا منتقل و یا جابه‌جا کنند. ibna.ir/x6Jms @ibna_official
🔰نگاهی به کتاب «دنیاگیری‌ها» منتشر شده در نشر نی؛ دنیاگیری‌ها چگونه ساخته می‌شوند؟ 🔸کتاب «دنیاگیری‌ها» نوشته‌ی دیوید والتنر-تیوز با ترجمه‌ی رشاد مردوخی از سوی نشر نی منتشر شد؛ اثری که با بررسی بیماری‌های مشترک انسان و حیوان، از طاعون خیارکی تا کووید-۱۹، نقش تغییرات زیست‌محیطی و شیوه‌ی زندگی انسان در ظهور و گسترش بیماری‌های همه‌گیر را بررسی می‌کند. 🔸️«دنیاگیری‌ها» تلاشی برای فهم اکوسیستم پیچیده‌ای است که بیماری در آن شکل می‌گیرد. نویسنده از مفهوم «بیماری‌های مشترک انسان و حیوان» یا زئونوزها آغاز می‌کند؛ بیماری‌هایی که عامل آن‌ها در جمعیت‌های حیوانی وجود دارد و در شرایطی می‌تواند از سد میان گونه‌ها عبور کرده و به انسان منتقل شود. 🔸️شاید مهم‌ترین پرسش «دنیاگیری‌ها» همین باشد: آیا انسان صرفاً قربانی بیماری‌های نوپدید است؟ 🔸️پاسخ کتاب پیچیده‌تر از یک «بله» یا «خیر» ساده است. از یک سو، بسیاری از عوامل بیماری‌زا مدت‌ها پیش از مواجهه‌ی انسان با آن‌ها در طبیعت وجود داشته‌اند؛ از سوی دیگر، نحوه‌ی زندگی انسان مدرن می‌تواند فرصت‌های بیشتری برای عبور این عوامل از مرز میان گونه‌ها ایجاد کند. 🔸«دنیاگیری‌ها» از این منظر کتابی درباره‌ی شناخت سازوکارهایی است که بیماری را به بحران تبدیل می‌کنند. کتاب به خواننده یادآوری می‌کند که برای فهم دنیاگیری بعدی، شاید لازم باشد پیش از آن‌که سراغ ویروس بعدی برویم، به شیوه‌ی زندگی خودمان و رابطه‌مان با جهان طبیعی نگاه کنیم. ibna.ir/x6Jqg @ibna_official
🔰به مناسبت ۱۸ مرداد، روز بزرگداشت شهدای مدافع حرم؛ با خواندن این کتاب، در تکرار آن حماسه سهیم شویم 🔸در بخشی از کتاب، لحظه آزادسازی را چنین به تصویر می‌کشد: «یک نفر که کلاه به سر داشت، سوار بر موتور به طرفمان آمد... خودش را معرفی کرد... 🔸کتاب «ایرانی‌ها آمدند» نوشته امیرمحمد عباس‌نژاد، دقیقاً چنین اثری است؛ روایتی از محاصره تا آزادسازی دو شهر شیعه‌نشین نُبُل و الزهرا در سوریه، که در دل خود پرسشی جامعه‌شناختی را حمل می‌کند: در جامعه‌ای که ارزش‌هایش زیر آوار تروریسم تکفیری مدفون شده، چه نیرویی می‌تواند مردمانی را از علف بیابان تغذیه‌کرده، سه سال و هشت ماه در محاصره‌ای سخت تاب بیاورد تا صدای «ایرانی‌ها آمدند» را از پشت‌بام‌ها بشنوند؟ متن کتاب، فراتر از یک روایت جنگی این کتاب دو بخش مجزا دارد؛ بخش اول را احمد حاج‌محمدطاهر، یک مبارز سوری، روایت کرده و بخش دوم را سردار محمدعلی حق‌بین، فرمانده مدافعان حرم. نکته‌ای که این اثر را از بسیاری کتاب‌های مشابه متمایز می‌کند، نگاه دوگانه‌ای است که به مخاطب می‌دهد: از یک سو، روایت یک شهروند سوریِ درون محاصره را می‌شنویم که با پوست و گوشت خود سختی‌های جنگ را لمس کرده؛ از سوی دیگر، روایت یک فرمانده ایرانی را که از بیرون به ماجرا نگاه می‌کند. این تقابل روایت‌ها، به خواننده اجازه می‌دهد تا پدیده «مدافعان حرم» را نه یک کنش نظامی، که یک پدیده اجتماعی - فرهنگی درک کند. نویسنده با نثری روان و خواندنی، وقایعی را که این دو راوی گفته‌اند به رشته تحریر درآورده است. ibna.ir/x6JqG @ibna_official
🔰پدرام پاک‌آیین در حاشیه بازدید از ایبنا گفت؛ ایبنا پل اتصال جامعه رسانه‌ای کشور به منابع اصلی است 🔸نماینده مدیران مسئول رسانه‌ها در هیأت نظارت بر مطبوعات، به‌مناسبت روز خبرنگار از تحیریه ایبنا بازدید کرد. 🔸️وی با تاکید بر تفاوت دریافت خبر و چرایی و چگونگی خبر و رویداد، ادامه داد: بین اطلاع از خبر و آگاهی نسبت به پس‌زمینه، چرایی و آینده‌نگاری رویداد، تفاوت وجود دارد؛ بنابراین بخش دوم فقط با کتاب خواندن، حاصل می‌شود. در نتیجه خبرگزاری کتاب ایران، نسبت به سایر رسانه‌ها، مزیت و ظرفیت بیشتری برای تولید محتوای غنی‌شده، تحلیل و نظریه در اختیار دارد. محتوایی که جامعه به‌شدت به آن نیاز دارد. 🔸️نماینده مدیران مسئول رسانه‌ها در هیأت نظارت بر مطبوعات، با اشاره به فرصت دسترسی مردم به محتوای غنی که خبرگزاری کتاب ایران برای مخاطبان فراهم کرده است، افزود: محتوای غنی‌ رسانه کتاب ایران، به‌خصوص که مردم فرصت کتاب‌خواندن ندارند، به نوعی مخاطب را درجریان گفتمانی و اندیشه‌ای کشور قرار می‌دهد، به‌عبارت دیگر نقشه اندیشه ایران را ترسیم می‌کند؛ اینکه در کشور چه جریان‌های فکری وجود دارد؛ چطور با یکدیگر تعامل دارند و گفت‌وگو می‌کنند ومسیر اندیشه‌ای قرار است به چه مقصدی ختم شود. ibna.ir/x6Jr6 @ibna_official
🔰در نشست مدیرکل چاپ با فعالان چاپ دیجیتال؛ فعالان چاپ دیجیتال از چالش‌های واردات، ارز و تأمین مواد اولیه گفتند 🔸در نشست هم‌اندیشی فعالان چاپ دیجیتال با مدیرکل دفتر چاپ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، بر ضرورت تشکیل کارگروه مشترک توسعه چاپ دیجیتال تاکید شد. 🔸حوزه چاپ دیجیتال در مقایسه با بخش‌هایی مانند چاپ افست و بسته‌بندی، حساسیت‌های ویژه‌ای دارد؛ اگر در حوزه افست حدود ۹۰ درصد به مواد اولیه خارجی وابسته هستیم، میزان وابستگی در چاپ دیجیتال بیشتر است و به 99 درصد می‌رسد. 🔸️تصمیم‌ها و محدودیت‌هایی که در وزارت صمت ایجاد شده، مشکلات زیادی در زمینه واردات برای ما به وجود آورده است. 🔸️ثبت سفارش ورود کالا پس از شش ماه منقضی می‌شود، اما روند کار، تأیید ثبت سفارش و تخصیص ارز آن‌قدر طولانی می‌شود که شرایط فعالیت برای واردکنندگان دشوار است. 🔸 با توجه به به‌روز بودن دستگاه‌ها و ماشین‌آلات چاپ دیجیتال، وجود نیروی آموزش‌دیده ضروری است. در گذشته واردکنندگان پس از ورود ماشین‌آلات، آموزش نیروها را نیز انجام می‌دادند، اما اکنون این روند کمتر اتفاق می‌افتد و باید برای آن چاره‌ای اندیشید. 🔸️مدیرکل دفتر چاپ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با تأکید بر ضرورت تدوین و بررسی دستورالعمل‌های مرتبط با صنعت چاپ گفت: برای بررسی مشکلات و چالش‌های این حوزه، تشکیل یک کارگروه مشترک توسعه چاپ دیجیتال احساس می‌شود. در این زمینه در کنار فعالان خواهیم بود تا در جلسات مشترک، مشکلات و دغدغه‌ها شناسایی و برای رفع آن‌ها راهکار ارائه شود. ibna.ir/x6Jqz @ibna_official
🔰گسترش دیپلماسی فرهنگی ایران و اندونزی؛ از تولیدات مشترک سینمایی تا حضور در نمایشگاه کتاب تهران 🔸معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و فادلی زون، وزیر فرهنگ اندونزی در حاشیه یازدهمین اجلاس وزیران فرهنگ بریکس در دیداری دوجانبه بر ضرورت نوسازی روابط فرهنگی و تقویت دیپلماسی فرهنگی تاکید کردند. 🔸در این نشست دوجانبه، محورهای کلیدی متعددی برای همکاری‌های آینده مطرح شد که در صدر آن‌ها، توسعه مراودات در حوزه نشر و ادبیات قرار داشت. در همین راستا، فادلی زون با ابراز تمایل برای حضور پررنگ و قدرتمند کشورش در نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، آن را فرصتی مغتنم برای تعمیق پیوندهای فرهنگی میان دو کشور برشمرد. 🔸در ادامه، تولیدات مشترک سینمایی به‌عنوان یکی دیگر از ظرفیت‌های مهم دیپلماسی فرهنگی مورد بحث قرار گرفت و طرفین بر اشتیاق برای اجرای پروژه‌های سینمایی مشترک، همکاری برای حفظ و مرمت میراث فرهنگی و تاریخی و همچنین گسترش تعاملات در زمینه صنایع فرهنگی ملموس و ناملموس به توافق رسیدند ibna.ir/x6Jrb @ibna_official
🔰واکاوی جایگاه شعر سایه در گفت‌وگو با مسعود جعفری جزی؛ ماندگاری هوشنگ ابتهاج؛ تلاقی هنر و سیاست در غزل 🔸️آیا سادگی زبانی هوشنگ ابتهاج، یک نقطه ضعف ادبی است یا نوعی «سادگی هنرمندانه» در تراز حافظ؟ و آیا گرایش‌های سیاسی یک شاعر می‌تواند بر ارزش ادبی آثار او سایه بیندازد؟ مسعود جعفری جزی، عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در این گفت‌وگو به بررسی جایگاه متمایز سایه در چشم‌انداز غزل معاصر می‌پردازد. او با تحلیل تقابل فرمال ابتهاج با شهریار و منزوی و بررسی پیوند هنر و سیاست، تبیین می‌کند که چگونه «جوهره هنر»، فارغ از جنجال‌های گذرا و تلاطم‌های سیاسی، صدای سایه را در آینده‌های دور ماندگار خواهد کرد. 🔸غزل ابتهاج صدای مخصوص به خودش را دارد. غزل او نه در چارچوب غزل سنتی معاصر می‌گنجد (مانند غزل عماد خراسانی و شاعران سنت‌گرا) و نه در آن غزلی که امروز «غزل نو» می‌نامیم و بعدها شاخه‌های جدیدتری مثل غزل پست‌مدرن از آن درآمد؛ هیچ‌یک از این دسته‌بندی‌ها کاملاً بر غزل ابتهاج منطبق نیست؛ چرا که او صدای مخصوص به خودش را دارد. 🔸غزل او، برخلاف غزل شهریار، از نظر فرم، صورت و قالب نیز ویژگی خاصی دارد. در شعر شهریار، برای مثال، بعضی غزل‌ها بسیار خوب شروع می‌شوند اما ممکن است ابیاتی سست داشته باشند و شعر فراز و فرود داشته باشد؛ در حالی که در شعر ابتهاج، در بسیاری از غزل‌ها، یکدستی، انسجام و معماری کامل‌تری می‌بینیم. این، به نظر من، یکی از مهم‌ترین جنبه‌های شعر اوست. 🔸️جوهر هنر، خودش را حفظ می‌کند و از خودش دفاع می‌کند. اگر بگوییم مثلاً سایه، شاملو یا براهنی به خاطر چپ‌گرایی‌شان آثارشان ارزشمندی ندارد، مثل این است که کسی بیاید بگوید دیوان حافظ را باید دور بریزیم و ارزشی ندارد، چون حافظ مدح شاه‌شجاع و دیگران را گفته و مثلاً مداح بوده است. ibna.ir/x6Jrs @ibna_official