🔰درباره فرایند شکل‌گیری فکر و اثر علمی در جستاری از خسرو باقری؛ نوشتن از نوعی نارضایتی، پرسش و درگیری فکری آغاز می‌شود 🔸خواندن، نوشتن و عبور از اندیشه‌های دیگران فرایند نوشتن از کاغذ و قلم آغاز نمی‌شود؛ از نوعی نارضایتی، پرسش و درگیری فکری آغاز می‌شود. خواندن باید نخست به فهم، سپس به نقد و در نهایت به عبور از اندیشه‌های پیشین منجر شود. پژوهشگر باید بتواند همدلانه بخواند، منصفانه نقد کند و سرانجام سهم مستقل خود را به وجود آورد. 🔸️نقد کردن به معنای مخالفت شتاب‌زده نیست. نقد باید پخته و روش‌مند باشد. یکی از بهترین تمرین‌ها این است که پژوهشگر از خود بپرسد: اگر این نقد را در برابر نویسنده قرار دهم، او چه پاسخی خواهد داد؟ باید بتواند پاسخ احتمالی نویسنده را با توجه به مجموعه آثار و دستگاه فکری او بازسازی کند. گفت‌وگو با دیگران و حتی در صورت امکان با خود نویسنده نیز می‌تواند به محک زدن اعتبار نقد کمک کند. 🔸️یکی از عناصر مهم در شکل‌گیری اندیشه، «نارضایتی» است؛ البته نه نارضایتی غرولندکننده، بلکه نوعی نارضایتی فکری و مولد. رضایت کامل می‌تواند به سکون منجر شود. پژوهشگر باید بتواند بگوید آنچه موجود است، برای من کافی نیست و باید امکان دیگری را جست‌وجو کرد. این نارضایتی اگر جدی باشد، انسان را رها نمی‌کند و او را به مطالعه، نقد و نوشتن وامی‌دارد. 🔸️ایده‌آل‌ها برای نقد واقعیت ضروری‌اند. اگر ایده‌آلی نداشته باشیم، چرا باید از وضعیت موجود ناراضی باشیم؟ عدالت، قانون‌های موجود را به چالش می‌کشد، زیرا همیشه میان آنچه هست و آنچه باید باشد فاصله‌ای وجود دارد. بنابراین، پژوهشگر باید هم واقعیت را ببیند و هم افقی را که می‌تواند آن را نقد کند. ibna.ir/x6JqL @ibna_official

🔰سیدمحمد میرموسوی در گفت‌وگو با ایبنا: روستا مظهر کار و تلاش برای کودک ایرانی است 🔸سیدمحمد میرموسوی گفت: وظیفه داستان و هنر داستان‌نویسی دوری از سخنرانی، شعارزدگی و نفوذ مستقیم در داستان است . وظیفه نویسنده نشان دادن بخشی از زندگی و پر رنگ کردن موضوع، البته بدون هر گونه جانبداری، حتی تحلیل و حمایت از یک فکر و اندیشه‌ای. در این جا کودک است و کار درس و کمک به خانواده. خواننده با همذات‌پنداری خود باید پیام داستان را پیدا کند. پدر، مادر، نوجوان و محیط پیرامون هر کدام برای خواننده پیام ویژه‌ای دارند 🔸️روستا فضای کار ، تلاش ، همراهی و همدلی است. در این محیط همه باید کار بکنند تا امور زندگی بچرخد، حتی زنان و دختران و پسران بیشتر از همه. روستا محل مصرف نیست، محل و مظهر تولید است. و خورد و خوراک و حتی پوشاک مردم کشور را تولید می‌کند. برای تولید بهتر و رسیدن به روش‌های جدید بچه‌های روستاییی هم درس می‌خوانند و هم در عمل آن را تجربه می‌کنند. آنها از کودکی با کار آموخته می‌شوند. کار در شالیزار، پنبه‌زار و گله‌داری.کار جوهر نوجوان روستایی است. 🔸️روستا مظهر کارو تلاش و تولید است. فرزند روستایی از راه کار و تولید هم می‌آموزد و هم به امرار و معاش خانواده کمک می‌کند باید همه‌ی نوجوانان بیاموزند که کارکردن و حرفه‌آموزی عزت است و تنبلی و تن‌پروری خفت. اگر مردم کار نکنند زندگی متوقف خواهد شد. باید هم کار کرد، هم درس خواند و هم مسولیت پذیرفت تا در زندگی موفق شد. نوجوان روستایی بدون هیچ ادعایی چنین است. 🔸️داستان نشان می‌دهد نوجوان روستایی راحت‌طلب و خوش‌نشین نیست و کار می‌کند و کار کردن به عنوان یک عمل نیک و پسندیده باید در کل جامعه گسترش یابد. ibna.ir/x6JqY @ibna_official

🔰انتشارات دانشگاه تهران منتشر کرد؛ «چنین گفت مجتهد فلسفه» به روایت شهید علی لاریجانی 🔸شهید لاریجانی که خود از شاگردان برجسته دکتر مجتهدی بود، در این اثر تأکید کرده است که فلسفه در نگاه استاد مجتهدی، نشان از صلابت و استحکام فرهنگی یک ملت دارد و عامل و سرّ تحرک و پویایی فرهنگ است. 🔸️کتاب «چنین گفت مجتهد فلسفه» که در ۱۸۸ صفحه منتشر شده است، تلاشی است برای ترسیم سیمای فکری و اخلاقی استاد فقید دکتر کریم مجتهدی؛ فیلسوفی که فلسفه برای او تنها یک رشته دانشگاهی نبود، بلکه راهی برای زیستن و فهم جهان به شمار می‌رفت. شهید لاریجانی در این اثر که حاصل دو سخنرانی و چند گفتار تحلیلی است، از دکتر مجتهدی به عنوان «تحفه‌ای در قلمرو فلسفه ایران» یاد کرده است ibna.ir/x6JqM @ibna_official

🔰مارک بلوخ و میراث روش‌شناختی او: آموزه‌هایی از پیشۀ مورخ 🔸میراث روش‌شناختیِ مارک بلوخ حصارهای صلبِ میان رشته‌های متنوع علوم انسانی را فرو ریخت و راه را برای تکامل تاریخ‌نگاریِ مدرن به دست نسل دوم، به‌ویژه فرناند برودل، هموار ساخت. 🔸مارک بلوخ در تبیین متدولوژی پژوهشیِ خویش در «پیشۀ مورخ»، معرفتِ تاریخی را دانشی ماهیتاً «واسطه‌مند» و نامستقیم معرفی می‌کند. او بر این باور است که چون مورخ هرگز از این امکان برخوردار نیست که رخدادهای گذشته را به طور بی‌واسطه و عینی ببیند، ناگزیر است حقیقت را صرفاً از طریق «ردپاها» و اسنادِ به‌جامانده در بستر زمان ردیابی کند. با وجود این، شالودۀ معرفت‌شناختیِ اندیشۀ او بر این اصلِ انتقادی استوار است که اسناد تاریخی به‌خودی‌خود موجوداتی خاموش، منفعل و فاقد قابلیت روایت‌گری‌اند. 🔸مارک بلوخ در تبیین متدولوژی پژوهشیِ خویش در «پیشۀ مورخ»، معرفتِ تاریخی را دانشی ماهیتاً «واسطه‌مند» و نامستقیم معرفی می‌کند. او بر این باور است که چون مورخ هرگز از این امکان برخوردار نیست که رخدادهای گذشته را به طور بی‌واسطه و عینی ببیند، ناگزیر است حقیقت را صرفاً از طریق «ردپاها» و اسنادِ به‌جامانده در بستر زمان ردیابی کند. با وجود این، شالودۀ معرفت‌شناختیِ اندیشۀ او بر این اصلِ انتقادی استوار است که اسناد تاریخی به‌خودی‌خود موجوداتی خاموش، منفعل و فاقد قابلیت روایت‌گری‌اند. از منظر بلوخ، این اوراق و نشانه‌ها تنها زمانی زبان می‌گشایند و پرده از رازهای گذشته برمی‌دارند که پژوهشگر با ذهنیتی فعال، پرسشگر و مسلح به یک «پرسش‌نامۀ پیشینی»، به استنطاقِ هوشمندانۀ آن‌ها بپردازد. ibna.ir/x6Jnw @ibna_official

🔰کتاب، حافظه‌ی بلندمدت علم؛ وقتی علم دوباره به گذشته برمی‌گردد 🔸از بتن دو هزارساله‌ی رومی تا نسخه‌های نجومی و پزشکی؛ چگونه کتاب‌ها دانش علمی بشر را از نسلی به نسل دیگر رسانده‌اند؟ 🔸️یکی از بزرگ‌ترین فناوری‌های بشر برای مقابله با فراموشی، خودِ نوشتن بوده است. تجربه‌ی انسان بدون ثبت مکتوب، به حافظه‌ی افراد و انتقال شفاهی وابسته می‌ماند. اما نوشتن اجازه می‌دهد یک مشاهده، محاسبه، دستور ساخت یا نظریه از عمر صاحب آن بسیار بیشتر دوام بیاورد. کتاب این امکان را به شکلی گسترده‌تر فراهم کرد. دانشمندی می‌تواند چیزی را ثبت کند که چند قرن بعد، دانشمند دیگری آن را بخواند، نقد کند و تغییر دهد. به این ترتیب، علم فقط با کشف پیش نمی‌رود؛ با ثبت و انتقال نیز پیش می‌رود. بنابراین تاریخ علم و تاریخ کتاب را نمی‌توان کاملاً از یکدیگر جدا کرد. 🔸️متون گذشته ترکیبی از مشاهده‌ی دقیق، تجربه‌ی عملی، نظریه، باورهای زمانه و گاهی خطا هستند. ارزش آن‌ها در این نیست که همه‌ی پاسخ‌های امروز را از پیش در اختیار داشته‌اند. ارزش آن‌ها در این است که ردپای تلاش انسان برای فهم جهان را حفظ کرده‌اند. دانش امروز می‌تواند از این ردپا استفاده کند؛ اما باید آن را آزمایش کند. به همین دلیل بازگشت علم به کتاب‌های قدیمی به معنای بازگشت به گذشته نیست. اتفاقاً برعکس است: علم به گذشته برمی‌گردد تا سؤال تازه‌ای برای آینده پیدا کند. ibna.ir/x6JrL @ibna_official

🔰بررسی کتاب «آن سوی اضطراب» اثر مارتا بک؛ اضطراب راه است، نه مانع رابطه‌ای که فرهنگ مدرن آن را وارونه فهمیده است 🔸کتاب تازه‌ی مارتا بک استدلال می‌کند که اضطراب پیام‌رسانی است که جامعه‌ی مدرن آن را خاموش کرده، و آن اختلالی نیست که باید سرکوب شود. 🔹️بخش مهمی از کتاب به مفهومی اختصاص دارد که بک آن را «مارپیچ اضطراب» می‌نامد؛ چرخه‌ای بازخوردی که در آن ذهن برای هر نگرانی توضیحی می‌سازد و سپس تلاش می‌کند با کنترل بیشتر آن را مهار کند. اما این تلاش برای کنترل، خودش سوخت تازه‌ای برای اضطراب فراهم می‌آورد. بک این الگو را به فعالیت نیمکره‌ی چپ مغز نسبت می‌دهد؛ بخشی که مسئول تحلیل، زبان و طبقه‌بندی است و در برابر هر نشانه‌ی مبهم، توضیحی می‌سازد و سپس به دنبال راهی برای در اختیار گرفتن اوضاع می‌رود. 🔸یکی از بخش‌های قابل‌تأمل کتاب، نقدی است که بک به جوامع موسوم به «ویرد» (WEIRD) وارد می‌کند یعنی جوامع غربی، تحصیل‌کرده، صنعتی، ثروتمند و دموکراتیک. به گفته‌ی او، این جوامع معمولاً تفکر تحلیلی و بهره‌وری مادی را بر همدلی و معنا ترجیح می‌دهند، و همین اولویت‌بندی زمینه‌ساز افزایش اضطراب جمعی می‌شود. این بخش از کتاب، هرچند کوتاه، رگه‌ای انتقادی نسبت به سبک زندگی مدرن دارد که آن را از حوزه‌ی صرف روان‌شناسی فردی خارج می‌کند و به حوزه‌ی نقد فرهنگی نزدیک می‌سازد. 🔸نقطه‌ی قوت اصلی کتاب، توانایی بک در ترکیب زبان علمی با روایت شخصی است. او تجربه‌های خودش و مراجعانش را در کنار یافته‌های علوم اعصاب می‌گذارد و از این ترکیب، متنی می‌سازد که برای مخاطب عمومی قابل‌فهم است بی‌آنکه سطحی جلوه کند. مفهوم‌سازی او درباره‌ی «مارپیچ اضطراب» در برابر «مارپیچ خلاقیت» نیز ابزاری مفهومی به‌دست می‌دهد که خواننده می‌تواند آن را در زندگی روزمره به کار ببرد. ibna.ir/x6Jd3 @ibna_official

🔰مدیر کتابفروشی هواخوری در گفت‌وگو با ایبنا پاسخ داد؛ چطور چالش عضوگیری در باشگاه کتابخوانی را حل کنیم؟ 🔸مدیر کتابفروشی «هواخوری» درباره چالش پذیرش عضو جدید در باشگاه‌های کتابخوانی می‌گوید: گاهی افراد قدیمی نسبت به ورود اعضای جدید دافعه دارند یا بالعکس، افراد جدید از ورود به جمعی قدیمی و با سابقه‌تر واهمه دارند. 🔸یکی از مواردی که بارها در کتابخوانی‌های هواخوری پیش آمد، ورود مشتری‌های لحظه‌ای به جمع جلسه بود که همواره مورد استقبال اعضای حاضر قرار می‌گرفت و در جلسات بعدی، برخی از آن مشتری‌ها تبدیل به اعضای ثابت جلسات می‌شدند. 🔸️ بسیاری از باشگاه‌ها، پس از مدتی به دلیل وابستگی به افراد خاص مثلاً تسهیل‌گر از بین می‌روند و ساختار مشخصی برای تداوم ندارند، در برخی موارد، انتخاب کتاب‌ها بیشتر منعکس‌کننده سلیقه شخصی تسهیل‌گر است تا نیاز و علاقه گروه، که این خود موجب دل‌زدگی اعضا می‌شود. ممکن است جلسات به سطحی‌ترین شکل ممکن برگزار شوند و از تحلیل و نقد عمیق کتاب فاصله بگیرند. ibna.ir/x6Jhc @ibna_official

🔰محقق داماد در نشست تخصصی «مشروطه و اندیشه توسعه در ایران»؛ مشروطه در تفکر اسلامی ریشه دارد 🔸رئیس گروه مطالعات اسلامی فرهنگستان علوم ایران در این نشست گفت: مسئله مشروطه ریشه در تفکر اسلامی ما دارد. قرآن مجید به مشخصه جامعه مومنین اشاره می‌کند. مشخصه این جامعه این است که مردم با مشورت و عقل جمعی تصمیم بگیرند. 🔸نهضت مشروطیت به یقین یکی از مهم‌ترین حوادث تاریخ ایران است و به هیچ وجه نمی‌شود با انقلاب‌های دیگر مقایسه کرد. اینکه توده مردم و توده جامعه یک منطقه دست به دست هم بدهند و بگویند که باید قدرت حاکمان را تقلیل داد و محدود کرد و همه خواهان نظم و انضباط بشوند؛ حرف کمی نیست. قدم به پیش نهادن، خیلی عجیب و نه یک قدم که گامی بزرگ است. 🔸رئیس مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی در ادامه گفت: آنچه ملتی را به غایت هم‌بسته و پایدار می‌کند، عدالت به‌مثابه انصاف، نفی تبعیض در اشکال مختلف، احترام به حقوق و آزادی‌های اساسی، دموکراسی، هم‌زیستی، مدارا، بردباری فرهنگی و هویتی و به رسمیت شناختن شیوه زیست دیگری است. هیچ چیز مقدم بر نیک‌بختی تک‌تک انسان‌ها نیست و پاس‌داشت این «ما به‌عنوان یک ملت» جز به نام و در چارچوب اخلاق میسر نیست. بدین صورت می‌توانیم در راه توسعه پایدار و رفاه همه ساکنان ایران، هم‌پیمان شویم. 🔸 باور دارم بزرگ‌ترین عامل هم‌بستگی ملیِ ایرانِ جدید، می‌تواند اتحاد حول محور توسعه کشور و در پی آن ایجاد رفاه و فرصت‌های برابر برای همه شهروندان باشد. 🔸️اتحادیه استاد پیشکسوت تاریخ در ادامه افزود: زمینه‌های فکری انقلاب مشروطه بر پایه نظریات سیاسی غربی استوار بود. ارتباط ایران با اروپا، از اوایل قرن نوزدهم میلادی آغاز شد و افکار نو به مرور طی قرن گذشته گاه از طریق عثمانی و گاه از طریق اروپا، رو به فزونی نهاد و ایرانیان با تفکرات سیاسی و اجتماعی غرب آشنا شدند. البته این آشنایی غیرمستقیم چندان عمیق نبود. با این همه بسیاری از روشن‌فکران آن روزگار مجذوب زندگی غربی شدند و در آثار خود اوضاع سیاسی و اجتماعی ایران را با معیارهای اروپایی سنجیدند. اما راه‌هایی را که برای توسعه ایران، پیشنهاد می‌کردند، درست و عمیق نمی‌شناختند. ibna.ir/x6Jsd @ibna_official

🔰روایت ایبنا از کتابفروشی‌های محلی پایتخت - ۳۵ داستان «فرحبخش»... 🔸چراغ کتابفروشی «فرحبخش» بعد از گذشت چهل سال، به باور اینکه کتاب می‌تواند زندگی انسان‌ها را تغییر دهد، همچنان روشن است. 🔸فعالیت این کتابفروشی، سال ۱۳۶۰، دورانی که کشور درگیر جنگ بود آغاز شد؛ حسن طلیمی، جوان بیست‌ ساله‌ای بود که تصمیم گرفت در حوزه‌ای فعالیت کند که از پیش با آن آشنا بود؛ دنیای کتاب و نشر. علاقه به این حوزه، از همکاری با دایی‌اش، ولی‌الله هاشمی، شکل گرفته بود. هاشمی، با همین نام در محله پاسداران کتابفروشی داشت. 🔸افزایش هزینه‌های چاپ، گرانی کاغذ و تغییر شرایط بازار کتاب، خانواده طلیمی را نیز تحت‌تأثیر قرار داد. فرهاد طلیمی می‌گوید: «روزهایی بود که ادامه دادن کار، بیش از همیشه دشوار به‌نظر می‌رسید. حذف یارانه کاغذ و افزایش هزینه‌های تولید کتاب، فشار زیادی به کتابفروشی و چرخه نشر وارد کرده است.» 🔸در چنین شرایطی، آن‌ها نیز مانند بسیاری از فعالان این حوزه، به این فکر افتادند، شاید تغییر کاربری کتابفروشی بتواند راهی برای ادامه زندگی اقتصادی باشد. وقتی موضوع تغییر کاربری با پدر (حسن طلیمی) مطرح می‌شود، بسیار مخالفت می‌کند. ۴۵ سال پیش، وقتی او کتابفروشی فرحبخش را تاسیس کرد، فعالیت در این حرفه ساده‌تر بود. 🔸️تعدادی از مترجمان، نویسندگان، ادیبان، بازیگران و ورزشکارانی که به کتاب علاقه دارند، در طول سال‌ها در این کتابفروشی رفت‌وآمد داشتند. محمود دولت‌آبادی، مرضیه برومند، فرهاد اصلانی، سروش جمشیدی، بهروز شعیبی و همایون شجریان ازجمله چهره‌هایی هستند که مشتری کتابفروشی فرحبخش بودند. 🔸حسن طلیمی، به فرزندانش می‌گفت اگر فرد شناخته ‌شده‌ای وارد کتابفروشی شد، نباید درباره مسائل شخصی او کنجکاوی کرد یا وارد حاشیه شد. «اجازه دهید با حضورش در کتابفروشی احساس امنیت کند.» ibna.ir/x6Jhh @ibna_official

🔰مترجم «در جستجوی صدای زنان در ادبیات»: نگاه وولف به زنان نویسنده، واقع‌بینانه و انتقادی بود 🔸سیدحسام فروزان، مترجم کتاب «در جستجوی صدای زنان در ادبیات» شامل گزیده‌ای از مقالات ادبی و جستارهای ویرجینیا وولف گفت: می‌توانیم بگوییم نگاه وولف به زنان نویسنده بسیار واقع‌بینانه و در عین حال انتقادی بود؛ او می‌دانست که پتانسیل عظیمی در زنان وجود دارد، اما معتقد بود این قدرت توسط «شرایط ساختاری» سرکوب شده است. 🔸مخاطب وولف ترکیبی از گروه‌های مختلف است، اما می‌توان آنها را در سه دسته اصلی خلاصه کرد یکی روشنفکران و متخصصان ادبیات یعنی کسانی که به دنبال بازتعریف مفاهیم کلاسیک و مدرن هستند و می‌خواهند با تکنیک‌های جدید روایت آشنا شوند. دیگری زنان در حال گذار اجتماعی؛ در زمان خود او، مخاطب اصلی او زنانی بودند که به دنبال هویت مستقل، استقلال مالی و فضایی برای بیان صدای خود بودند. او مخاطبی را خطاب قرار می‌دهد که می‌خواهد از نقش‌های سنتی فراتر رود. دسته دیگر خوانندگان عمومیِ متفکر؛ وولف توانایی عجیبی در تبدیل مفاهیم پیچیده فلسفی و اجتماعی به زبانی که برای یک خواننده تحصیل‌کرده و کنجکاو جذاب باشد، داشت. او فقط برای دانشگاهیان نمی‌نوشت، بلکه برای هر کسی می‌نوشت که به «تجربه زیسته» اهمیت می‌دهد. 🔸مسئله زنانگی و هویت در روایت؛ وولف با مطرح کردن مفهوم «اتاق مخصوص خود»، به دنبال فضایی برای خلاقیت بدون محدودیت‌های جنسیتی بود. این نظریه در ادبیات معاصر زنان ایران بسیار پررنگ است. نویسندگان زن ایرانی نه تنها در بحث ایجاد فضای مستقل برای نوشتن، بلکه در بازنمایی تجربه زیسته زنانه از زاویه‌ای که فراتر از کلیشه‌های مردانه باشد، از مفاهیم و ضرورت‌هایی که وولف مطرح کرده بود، بهره می‌برند. بحث بر سر این است که چگونه یک زن می‌تواند با نگاهی مستقل به جهان بنگرد و آن را روایت کند.. 🔸وولف به دنبال نویسنده‌ای است که مثل دیگران نباشد؛ کسی که جهان را از دریچه چشم خودش، با تمام نقص‌ها، ابهامات و رنگ‌های خاص خودش، بازسازی کند. او به دنبال اصالت در بیان است، حتی اگر این بیان با سنت‌های ادبی برخورد داشته باشد. در واقع او در مقالاتش به جای ستایش بی‌قید و شرط از یک نام واحد، بیشتر بر ایده‌ها و سبک‌ها تمرکز می‌کند، اما مشخص است که او تحت تأثیر و در عین حال در واکنش به سنت‌های ادبی (مثل رئالیسم قرن نوزدهمی) بوده است. 🔸️ او به دنبال ایجاد مسیری است که در آن نویسنده بتواند از بند داستان‌گویی صرف رها شود و به هنر بیان زندگی برسد. در مجموع وولف به نویسنده‌ای علاقه ندارد که قوانین را رعایت کند، بلکه نویسنده‌ای را می‌پسندند که واقعیت انسانی را با دقت روانی و ظرافت زبانی بازنمایی کند. او از نویسنده‌ای حمایت می‌کند که بتواند میان خارج (اتفاقات) و داخل (ذهن) پل بزند. 🔸️او به جای ستایش صرف از توانایی زنان، به موانعِ سیستماتیک اشاره کرده که مانع از آن می‌شود. او می‌گفت مشکل کمبود استعداد نیست، بلکه مشکل کمبود امکانات و آزادی است. در میان معاصران او کمتر روشنفکری را می‌بینم که تا این حد دقیق و عمیق به موقعیت زنان فکر کرده و برای رهایی ایده داشته باشد. ibna.ir/x6HZd @ibna_official

🔰یادداشتی به مناسبت زادروز عباس زریاب خویی؛ پیوند میان نوآوری و حافظه تاریخی عباس زریاب‌خویی و مسئلۀ تداوم در گسست شعر معاصر 🔸عباس زریاب خویی در نگاه خود به شعر معاصر، بر پیوند میان نوآوری و حافظۀ تاریخی زبان تأکید می‌کند. او اگرچه ضرورت تحوّل شعر را متناسب با تغییرات اجتماعی و فرهنگی می‌پذیرد، بر این باور است که زبان شاعرانه نمی‌تواند از ریشه‌های تاریخی خود جدا شود. 🔸️زریاب در نگاه خود به شعر معاصر، بر پیوند میان نوآوری و حافظۀ تاریخی زبان تأکید می‌کند. او اگرچه ضرورت تحوّل شعر را متناسب با تغییرات اجتماعی و فرهنگی می‌پذیرد، بر این باور است که زبان شاعرانه نمی‌تواند از ریشه‌های تاریخی خود جدا شود. در این نگاه، شعر معاصر عرصۀ تقابل سنت و تجدد نیست، بلکه میدان تعامل میان این دو نیروست؛ سنتی که اگر در تکرار باقی بماند به سکون می‌انجامد و تجدّدی که اگر از ریشه‌های فرهنگی جدا شود، به سطحی‌نگری فروکاسته می‌شود. از همین رو، اندیشۀ زریاب را می‌توان تلاشی برای فهم «تداوم در گسست» دانست 🔸زریاب را نباید فقط در جایگاه «داور شعر» دید؛ بلکه او متعلق به نسلی از اندیشمندان ایرانی است که دغدغۀ اصلی‌شان این بود که چگونه می‌توان در جهان جدید زیست، بدون آن‌که حافظۀ فرهنگی خود را از دست داد؟ با تأمل در این گفتگو، می‌توان به نسبت شاعر با زبان و تاریخ ‌رسید و همین مسئله یک مصاحبۀ مطبوعاتی ظاهراً ساده را تبدیل به مادۀ یک خوانش نظری می‌کند. مهم‌ترین ایده‌ای که در سخنان زریاب دیده می‌شود این است که با وجود پذیرش نوگرایی، با تصور «شعر جدید به مثابه نفی گذشته» موافق نیست و در این باره به شاعرانی چون اخوان، شفیعی و حتی شاملو اشاره می‌کند؛ سه شخصیتی که هرکدام به گونه‌ای به گذشته متصل‌اند. ibna.ir/x6JsC @ibna_official

🔰تبیین مقطعی مهم در کلام اهل سنت در گفت‌وگو با سیدلطف‌الله جلالی: از شرقی‌ترین نقطۀ جهان اسلام تا غربی‌ترین آن 🔸به‌گفته مولف: «در عصر کنونی نزدیک به نیمی از مسلمانان در جهان اسلام، تابع مذهب حنفی ـ ماتریدی‌اند. مذهب ماتریدیه از شرقی‌ترین نقطۀ جهان اسلام تا غربی‌ترین آن، از هند تا مصر، از آسیای میانه، تا ترکیه و منطقه بالکان، در کشورهای مختلف اسلامی، پیروان بسیار دارد و این امر، لزوم پژوهش دربارۀ اوضاع کنونی و نیز تاریخ گذشته آن را آشکار می‌سازد.» 🔸️تسلط نویسنده بر منابع گوناگون مربوط به اندیشۀ اسلامی حقیقتاً شگفت‌انگیز است. نویسنده بر پیشینۀ بحث از زوایای گوناگون آگاهی کامل داشته و در مباحث مختلف، هم منابع کلامی، هم منابع تفسیری، هم منابع تاریخی، و هم منابع شرح‌حال‌نگاشتی، طبقات، رجال و فهرست را به‌خوبی می‌شناخته و از آن‌ها بهره برده است. چنان‌که از منابع متأخر نیز به‌خوبی بهره برده است. 🔸️نویسنده در مقدمۀ خود بر ترجمۀ فارسی کتاب، آن‌گاه که تاریخچۀ تجربۀ خود از ماتریدی‌پژوهی را شرح می‌دهد، به کشور ازبکستان اشاره می‌کند که در آن‌جا ابومنصور ماتریدی را از نو کشف کردند. در واقع، می‌دانیم که کشور ازبکستان در جایگاه یک کشور، از کشورهای نوتأسیس مشترک‌المنافع است که در سال ۱۹۹۱ میلادی، پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی تأسیس شد و استقلال خود را بازیافت. این کشورهای تازه‌تأسیس به دنبال احیای هویت فرهنگی، ملی، سیاسی و تمدنی خود بودند و هستند و برای این منظور می‌کوشند گذشتۀ خود را بازشناسی کنند. 🔸️این پژوهش دربارۀ تاریخ اندیشه در جهان اسلام، اهمیتی مضاعف دارد و به شناخت بهتر و دقیق‌تر مسلمانان از گذشته‌شان و البته به شناخت بهتر پیروان هریک از مذاهب اسلامی از یکدیگر کمک می‌کند. کم‌ترین فایدۀ پژوهش دربارۀ تاریخ اندیشه در جهان اسلام و تاریخ مذاهب اسلامی این است که مشابهت‌ها و قرابت‌های فکری میان مذاهب آشکار می‌شوند و نیز نقاط اختلاف بهتر شناخته می‌شوند و اگر نگاه دلسوزانه‌ای وجود داشته باشد، با اتکا به مشابهت‌ها و قرابت‌ها، می‌توان راه‌حل‌های مناسبی برای این نقاط اختلاف پیدا کرد. ibna.ir/x6Jr7 @ibna_official