🔰گفت‌وگو با حامد آرضائی، پژوهشگر تاریخ علم دانشگاه تهران ابن‌سینا؛ فراتر از چهره آشنای یک طبیب 🔸حامد آرضائی: ابن‌سینا با «قانون فی طب»، دانش پراکنده پزشکی را در قالبی منظم و ماندگار سامان داد. این فیلسوف-پزشک ایرانی، با پیوند دادن تجربه بالینی و استدلال فلسفی، الگویی ساخت که قرن‌ها در جهان اسلام و اروپا مرجع آموزش پزشکی بود. 🔸تردیدی نیست که ابن‌سینا در مباحث «نظریِ» پزشکی فوق‌العاده توانمند بود. این تسلط تئوریک، ریشه در مقام او به‌ عنوان یک فیلسوف و اندیشه‌ورز نامدار دارد. مجلد نخست کتاب قانون که به مباحث پایه‌ای و نظری اختصاص دارد، بعدها به‌شدت مورد توجه پزشکانی قرار گرفت که با رویکردی فلسفی و تئوریک به دنبال درک ماهیت بیماری‌ها و سلامت بودند. 🔸درباره‌ی سنت علمی او نیز باید گفت که ابن‌سینا، همچون سایر حوزه‌های اندیشه‌اش، از آزادی فکری ویژه‌ای برخوردار بود. او ضمن تسلط بر اصول و مبانی پزشکی پیشینیان نظیر جالینوس و پزشکان پیش از خود، در صورت لزوم به نقد جدی آرای آن‌ها می‌پرداخت و دیدگاه‌های نوین و مستقل خود را پیش می‌کشید. 🔸 او مهم‌ترین کتاب فلسفی خود را که شاید تأثیرگذارترین کتاب فلسفی قرون میانه باشد، با نامی پزشکی می‌نامد؛ «الشّفاء»؛ و متقابلاً مهم‌ترین کتاب پزشکی خود را با نامی که بار حقوقی، منطقی و نظرورزانه دارد نام‌گذاری می‌کند؛ القانون. 🔸ابن‌سینا در گزارش دوران کودکی و نوجوانی خود می‌گوید پس از فراگیری ادبیات و قرآن، در حدود ده‌سالگی به ریاضیات و هندسه روی آورده است. او اصول اقلیدس در هندسه و مجسطی بطلمیوس در نجوم را نزد استادش ابوعبدالله ناتلی خواند و خیلی زود از استاد خود پیشی گرفت. این برآمده از یک سنت کهن بود که آموزش ریاضیات را مقدم بر سایر علوم می‌دانستند. ibna.ir/x6JDf @ibna_official

🔰سانسور صدای نویسندگان؛ بزرگ‌ترین جشنواره ادبیات کودک بریتانیا زیر تیغ انتقاد نژادپرستی 🔸درخواست مدیران جشنواره ادبیات کودک بث از نویسندگان برای حذف انتقادهایشان پیرامون نبود تنوع نژادی، جنجالی تازه در صنعت نشر بریتانیا رقم زد؛ ماجرایی که با تهدید به بایکوت و افشای آمارهای نگران‌کننده از حذف اقلیت‌ها در ادبیات کودک همراه شده است. 🔸واکنش نویسندگان به این رفتار بسیار تند و صریح بود. سوفی اندرسون، نویسنده سرشناس کودک، دریافت چنین ایمیل‌هایی را از چهره‌ای پرنفوذ، مصداق «رفتاری تهدیدآمیز و قلدرمآبانه» خواند. الکساندرا شپرد نیز که ویدیوی اعتراضی‌اش بیش از ۲۰ هزار بار دیده شده، با اشاره به تنظیم یک نامه سرگشاده هشدار داد که ترس از ورود به لیست سیاه برای منتقدان نهادهای قدرتمند نشر، کاملاً واقعی است. ibna.ir/x6JFr @ibna_official

🔰شیپور جنگ در قلمرو فرهنگ به صدا درآمد؛ خاکستر شدن ۱۰ میلیون کتاب در اوکراین 🔸ناشران اوکراینی هشدار می‌دهند که در پی بمباران پیاپی انبارها و مراکز توزیع توسط روسیه، کل زیست‌بوم کتاب و زنجیره نشر این کشور در آستانه فروپاشی کامل قرار گرفته است. 🔸موسسه کتاب اوکراین با انتشار بیانیه‌ای اضطراری، از جامعه بین‌المللی نشر خواست تا برای نجات صنعت کتاب این کشور دست به کار شوند. حملات هوایی ارتش روسیه در ژوئیه و اوت امسال، زیرساخت‌های کلیدی چاپ، نشر و انبارهای بزرگ کتاب را هدف قرار داده و نزدیک به ۱۰ میلیون جلد کتاب، معادل ۳۰ درصد از کل تولید سالانه کتاب در اوکراین را به خاکستر تبدیل کرده است؛ فاجعه‌ای که بسیاری از ناشران بزرگ این کشور را در آستانه ورشکستگی مطلق قرار می‌دهد ibna.ir/x6JFt @ibna_official

🔰شکرخدا گودرزی در گفت‌وگو با ایبنا مطرح کرد؛ تئاتر حماسی باید برای مردم باشد، نه عده‌ای تماشاگر خاص قیمت‌های نجومی برخی تئاترها دهن‌کجی به مردم است 🔸شکرخدا گودرزی همزمان با افزایش اجرای آثار پرهزینه با مضامین اساطیری و شاهنامه‌ای، از نبود شفافیت در فرآیند تولید و تأمین مالی این آثار انتقاد کرد و گفت: وقتی یک خانواده چهار نفره برای دیدن یک نمایش باید ۲۰ میلیون تومان هزینه کند، باید پرسید این تئاتر برای چه کسانی تولید می‌شود؟ 🔸نویسنده کتاب کتاب سیمرغ و سهرورد گفت: اگر قرار است ما کار حماسی تولید کنیم، باید برای مردم باشد؛ برای مردمی که هر روز از مشکلات معیشتی‌شان حرف می‌زنیم. کدام‌یک از این مردم می‌توانند به تماشای چنین کارهایی بروند؟ 🔸گودرزی گفت: اگر واقعاً نمایشی مربوط به شاهنامه‌ است، باید دید کسانی که چنین آثاری را تولید می‌کنند، چه شناخت و سابقه‌ای در کار با شاهنامه دارند. غیر از یکی از این افراد که یکی دو کار در این حوزه انجام داده، بقیه چه سابقه‌ای در کار با شاهنامه دارند؟ 🔸این کارگردان افزود: این‌گونه نیست که چون نام شاهنامه یا یک مضمون اساطیری روی کاری گذاشته می‌شود، هر اتفاقی قابل توجیه باشد. ibna.ir/x6JFJ @ibna_official

🔰به مناسبت یکم شهریور، روز پزشک؛ حافظه شفابخش؛ مروری بر کتاب‌شناسی خاطرات پزشکان در جنگ 🔸ثبت خاطرات پزشکان در جنگ، پیشگیری از فراموشی جزئیات حیاتی است که در صورت فقدان، بخشی از حافظه جمعی ملت در مورد انسانی‌ترین ابعاد جنگ از دست خواهد رفت. در گزارش زیر تلاش شد تا با مروری بر این آثار، مسیری برای بازخوانی جامع‌تر جایگاه کادر درمان در تاریخ دفاع مقدس فراهم آورد 🔸پزشکان و کادر درمان در جریان جنگ تحمیلی، نه‌تنها در خط مقدم درمان مجروحان، بلکه در کانون پیچیدگی‌های روانی و اجتماعی میدان نبرد نیز حضور داشتند. نقش آنان فراتر از ارائه خدمات پزشکی؛ همراهی در لحظات سخت مرگ و زندگی و مشاهده مستقیم تضادهای انسانی در میدان جنگ بود. از این رو، ثبت خاطرات پزشکان جنگ، ابعادی از تاریخ مقاومت را بازمی‌گرداند که در گزارش‌های نظامی یا سیاسی جایگاه چندانی ندارند. روایت‌های پزشکان، تاریخِ لمس‌شده است؛ جایی که درد، امید و اراده در کالبد انسان روایت می‌شود. اهمیت این کتاب‌شناسی در آن است که با گردآوری این آثار، می‌توان به درک عمیق‌تری از مدیریت بحران در شرایط سخت، روان‌شناسی جنگ و تبلور ایثار در محیط‌های درمانی دست یافت. ثبت این خاطرات، پیشگیری از فراموشی جزئیات حیاتی است که در صورت فقدان، بخشی از حافظه جمعی ملت در مورد انسانی‌ترین ابعاد جنگ از دست خواهد رفت. این گزارش با مروری بر 10 کتاب خاطرات پزشکان در جنگ تحمیلی تلاش می‌کند تا مسیری برای بازخوانی جامع‌تر جایگاه کادر درمان در تاریخ دفاع مقدس فراهم شود. ibna.ir/x6JFD @ibna_official

🔰نوشتاری از مدیر بخش زبان فارسی دانشگاه دهلی نو؛ زنجیره ارادت و انتقال مکتب علمی خانلری به شبه‌قاره 🔸احمد اخلاق آهن: زنجیره پیوند من با مکتب علمی استاد خانلری، یک زنجیره مستقیم و بی‌واسطه از طریق استادان بزرگ و سلف صالح من در هندوستان است. ما در این سرزمین، همواره اوصاف بی‌مانند علمی و اخلاقی دکتر خانلری را از زبان برجسته‌ترین استادان خود شنیده‌ایم؛ بزرگانی چون استاد پروفسور عبدالودود اظهر دهلوی، استاد سید امیرحسن عابدی، استاد صدر، استاد جمشید و استاد حبیب‌الله که همگی از چشمه فیاض دانش خانلری در دانشگاه تهران سیراب شده بودند 🔸یکی از درخشان‌ترین و ملموس‌ترین صفحات دفتر خدمات دکتر خانلری به زبان فارسی در هندوستان، سفر تاریخی و فراموش‌نشدنی ایشان در سال ۱۹۷۸ میلادی به دهلی نو و حضور در دانشگاه جواهر لعل نهرو است. در آن دوران که آموزش زبان فارسی در هند همچنان بر شیوه‌های سنتی و مبتنی بر قرائت متون تکیه داشت، دکتر خانلری با تفکر مدرن و ساختارگرای خود، تحولی بزرگ رقم زد. ایشان در اقدامی بسیار پیشرو، نخستین لابراتوار مجهز زبان را به بخش فارسی دانشگاه ما هدیه کردند؛ ابزار نوینی که روش‌های آموزش آواشناسی، شنیداری و گفتاری فارسی را در هند کاملاً دگرگون ساخت و روح تازه‌ای در کالبد آموزش‌های آوک‌شناختی دمید. 🔸تاثیرگذاری دکتر خانلری بر نظام آموزشی شبه‌قاره، فراتر از سطوح تحصیلات تکمیلی، حوزه‌های پایه را نیز در بر می‌گرفت. برای سال‌های متمادی، سلسله کتاب‌های درسی دوره ابتدایی ایران با عنوان «کتاب‌های دبستان» (از کلاس اول تا پنجم) که زیر نظر مستقیم دکتر خانلری و همکارانشان با متدی نوین و روان تدوین شده بود، به عنوان متون درسیِ مروج و رسمی در بخش فارسی دانشگاه جواهر لعل نهرو تدریس می‌شد. این کتاب‌ها به دلیل نثر معیار، پاکیزه و بی‌آلایش خود، بهترین ابزار برای دانش‌آموختگان غیرفارسی‌زبان بودند تا ساختار دستوری و واژگانی زبان فارسی را بدون سردرگمی در تعقیدات سنتی فرا بگیرند. ibna.ir/x6JFx @ibna_official

🔰تحلیلی بر رمان تنهایی پرهیاهو؛ قاتلی که کتاب‌ها را می‌بلعید 🔸رمان «تنهایی پرهیاهو»آزمایشگاهی برای دریدن زبان و واکاوی تضاد میان حافظه و نابودی است. در این تحلیل، به سراغ دنیای هانتیا می‌رویم؛ مردی که در میانه‌ی کاغذ،نقش یک «قاتلِ کتاب» و «آخرین کشیشِ واژگان» معلق است تا در نهایت، خود به بخشی از آن بافه‌ی خاموش تبدیل شود. 🔸اگر رمان را با دقت بررسی کنیم، دستگاه پرس کاغذ به‌ظاهر قلب رمان است و چند لایه دارد: لایه‌ی سیاسی، لایه‌ی معنایی، لایه‌ی وجودی و لایه‌ی واسازی. بافه‌ی کاغذ در پایان، یک مقبره‌ی الفبایی است، چراکه واژه‌ها در آن دفن‌اند و این مهم را درون خود دارند. یعنی پارادوکس، دقیقاً همان لحظه‌ی دریدیایی است که معنا نه از انسجام، بلکه از فروپاشی انسجام متولد می‌شود. 🔸«تنهایی پرهیاهو» پارادوکس حضور و غیاب است. نام کتاب که، به نظرم، اغلب در ورود به داستان است، خودش به‌تنهایی یک «اکسیمورون» واسازانه است. تنهایی در این رمان به معنای «سکوت» است؛ اما «تنهایی پرهیاهو» یعنی تنهایی آکنده از صداهای دیگران، مانند کتاب‌ها، مردگان و نویسندگان. غیاب واقعی دیگری در حضور هزاران دیگری متنی وجود دارد. سکوت بیرونی در برابر سلطه‌ی درونی زبان قرار می‌گیرد. ibna.ir/x6JFb @ibna_official

🔰ایبنا به مناسبت روز پزشک بررسی کرد؛ نبض نامنظم نشر پزشکی نشر پزشکی در دوراهی تألیف، ترجمه و نبود متولی 🔸نشر کتاب‌های پزشکی در ایران با مجموعه‌ای از چالش‌ها از ضعف در تولید محتوای تخصصی و کمبود ویراستاران و داوران حرفه‌ای گرفته تا ترجمه‌های غیرتخصصی، تکثیر غیرقانونی و نبود سازوکار مشخص برای نظارت مواجه است. 🔸یکی از مشکلات اساسی در زمینه تولید و تالیف منابع پزشکی، مشارکت صوری برخی افراد در طرح‌های تالیفی است. استاد یا پژوهشگری که مسئولیت تألیف یک اثر را برعهده می‌گیرد، شخصاً باید در تولید محتوای علمی آن نقش داشته باشد؛ نه اینکه بخش‌هایی از کتاب را به دانشجویان یا رزیدنت‌ها واگذار کند، یا ترجمه بخشی از یک منبع خارجی را به‌عنوان تألیف ارائه دهد. 🔸افزایش قیمت کاغذ و خدمات چاپ، طی یکی دو سال اخیر فشار زیادی، به حوزه نشر وارد کرده و این مسئله به‌طور مستقیم بر قیمت کتاب‌های پزشکی و میزان دسترسی مخاطبان به منابع علمی اثر گذاشته است. 🔸مشکل دیگری که دامان کتاب‌های پزشکی را گرفته، تکثیر غیرقانونی آثار است. کتاب‌های پزشکی به دلیل قیمت نسبتاً زیاد و همچنین تقاضای دانشجویان و گروه‌های تخصصی، در معرض کپی و توزیع غیرمجاز قرار دارند. ضعف در برخورد قضایی و حقوقی با این پدیده، از جمله نگرانی‌های ناشران و صاحبان آثار است. ادامه این روند می‌تواند انگیزه ناشران و مؤلفان برای سرمایه‌گذاری در تولید آثار جدید را کاهش دهد. 🔸سامان‌دهی نشر پزشکی نیازمند مجموعه‌ای از اقدامات هماهنگ است؛ از تعریف دقیق معیارهای تألیف و ترجمه و احراز صلاحیت مترجمان گرفته تا ایجاد شبکه‌ای از داوران متخصص، تقویت ویراستاری علمی و تخصصی و تدوین مقررات روشن برای مقابله با تخلفات. همچنین ایجاد سازوکاری مشترک میان نهادهای متولی فرهنگ و سلامت، می‌تواند به تعیین دقیق مسئولیت‌ها و جلوگیری از خلأ نظارتی کمک کند. ibna.ir/x6JDY @ibna_official

🔰مروری بر «اختلاف‌نظر دینی»؛ ایمان، شک، گفت‌وگو و بازاندیشی 🔸کتاب که به یکی از مهم‌ترین منازعات فلسفه دین معاصر اختصاص یافته، مسئله‌ای کاملاً زیسته را در عصر تنوع فرهنگی پلورالیسم دینی و جهانی شدن ارتباطات با دقتی فلسفی بررسی کرده، مواجهه با تنوع باورهای دینی را نه امری استثنایی که تجربه‌ای روزمره و فراگیر می‌داند. 🔸مطالعه کتاب، خواننده را متوجه دو رویکرد اصلی کتاب که در هسته نظری آن مستتر هستند می‌کند. نخست، مصالحه‌گرایی، بدین معنا که اگر با فردی هم‌تراز از نظر عقلانیت و اطلاعات روبه‌رو شوم که به نتیجه‌ای مخالف رسیده است، باید اطمینان خود را کاهش دهم و دست‌کم در باورم تجدیدنظر کنم. دیگری ابرام‌گرایی، با این مضمون که آگاهی از اختلاف‌نظر لزوماً مرا ملزم به عقب‌نشینی نمی‌کند، چراکه ممکن است دلایلی داشته باشم که برای خودم موجه‌اند، هرچند برای دیگری انتقال‌پذیر نباشند. 🔸تأملات دینی نیز از جمله مباحث مطرح در کتاب است. دکروز ضمن طرح این پرسش که وقتی متخصصان دینی با یکدیگر اختلاف دارند، فرد غیرمتخصص چه باید بکند، با بررسی مفهوم «تخصص» در سنت‌های مختلف، از جمله اندیشه ابن‌میمون استدلال می‌کند که مرجعیت دینی تنها به دانش فنی محدود نیست؛ مسئولیت اخلاقی، توانایی تبیین و صداقت فکری نیز بخشی از آن است. به نظر می‌رسد این مبحث از آن‌جا برای جامعه امروز ایران اهمیتی ویژه دارد که مسئله اعتماد به مرجعیت دینی یکی از کانون‌های اصلی منازعات فکری معاصر است. ibna.ir/x6JhY @ibna_official

🔰کتابخانه‌های تخصصی استان‌ها - ۳ اینجا تاریخ ورق می‌خورد؛ میراثی از نهج‌البلاغه هزار ساله تا دستخط علامه مجلسی 🔸در میان قفسه یک کتابخانه تخصصی در قم که عنوان مرکز احیای میراث اسلامی برای آن برگزیده شده، تاریخ فقط در کتاب‌ها روایت نمی‌شود؛ خود کتاب‌ها برخی از تاریخ هستند. در این کتابخانه گنجینه‌هایی نظیر نهج‌البلاغه‌ای با قدمت هزار سال نگهداری می‌شود. 🔸به گفته سیدمحمدرضا حسینی اشکوری، اساسنامه مرکز بر دو اصل استوار است؛ سرعت در ارائه خدمات و دریافت حداقل هزینه از پژوهشگران. او تأکید کرد: پژوهشگر نباید برای دریافت تصویر یک نسخه خطی گرفتار رفت‌وآمدهای اداری شود. هر درخواستی که به مرکز برسد، در کوتاه‌ترین زمان ممکن بررسی و پاسخ داده می‌شود. 🔸وی افزود: بیشتر مراجعه‌کنندگان ما دانشجویان، طلاب و محققان هستند. نگاه مرحوم پدرم این بود که کمک به پژوهشگر بخشی از رسالت فرهنگی مرکز است، نه فعالیتی اقتصادی. در گوشه میز، برگه‌های دست‌نویسی توجهم را جلب کرد. اشکوری یکی از آنها را برداشت و گفت: این‌ها فیش‌های فهرست‌نگاری هستند. هنوز هزاران نسخه در انتظار شناسایی و ثبت اطلاعات‌اند. 🔸ویترین‌ها مملو از قباله‌های تاریخی، وقف‌نامه‌ها، مهرهای عقیق، قلمدان‌ها، قلم‌تراش‌ها، ابزارهای صحافی، سکه‌های تاریخی و اسناد دوره صفویه و قاجار بود. در بسیاری از اسناد، پیرامون مهرها و امضاها با تذهیب‌های ظریف آراسته شده بود. پس از آن، از بخش آرشیو تصاویر نسخه‌های خطی و کتابخانه تخصصی مرکز با حدود ۷۰ هزار جلد کتاب مرجع بازدید کردیم. 🔸قرار بود دستخط علامه مجلسی را نیز ببینم. اشکوری لحظه‌ای در فهرست جست‌وجو کرد و دقایقی بعد با دو نسخه ارزشمند بازگشت؛ نسخه‌ای از «بحارالانوار» و نسخه‌ای از «الکافی». در حاشیه یکی از صفحات «بحارالانوار»، عبارت «بلغ سماعاً» به دستخط علامه مجلسی دیده می‌شد؛ عبارتی که نشان می‌دهد متن نزد ایشان قرائت و تأیید شده است. در نسخه «الکافی» نیز اجازه‌نامه‌ای به خط خود علامه مجلسی ثبت شده بود؛ سندی ارزشمند برای پژوهشگران تاریخ حدیث و نسخه‌شناسی. ibna.ir/x6Jp3 @ibna_official

🔰غلامرضا رضایی در گفت‌وگو با ایبنا مطرح کرد؛ شکل چندگانه شهر در قصه‌ها 🔸در این گفت‌وگو، غلامرضا رضایی به بررسی جایگاه شهر در داستان‌های مدرن می‌پردازد و تبیین می‌کند که چگونه کلان‌شهرهایی چون اهواز، از یک فضای تزئینی به بستری برای نمایش تناقضات و رنج‌های روانی انسان معاصر تبدیل می‌شوند. او در این مصاحبه، از ضرورت بازخوانی اساطیر با نگاهی نقادانه می‌گوید و حضور پررنگ نویسندگان زن در مجموعه‌ی «اهواز» را اتفاقی مبارک در مسیر تحولات فرهنگی و اجتماعی منطقه می‌داند. 🔸قصدم این نبود که مسائل جامعه کهن را با قضایای امروزی پیوند بزنم که امری محال و نشدنی است. برداشت از شهر در متون کهن با آنچه امروز از شهر مد نظر است، فقط در حد اشتراکی لفظی است. آنچه در متون گذشته از شهر مراد می‌شود، بیشتر در حد یک خیابان یا دروازه، میدان و چند مغازه بیشتر نیست. اشاره به این قبیل آثار فقط از این بابت بود که با همه‌ی محدودیت‌ها و قابلیت‌های اندک در سنت مکتوب، به تاریخچه و شکل‌گیری شهر به همان معنای حداقلی که گفتم توجه داشتیم و همین به نویسنده امروزی کمک می‌کند تا او هم شهرهای داستانی و خیالی خودش را بسازد. 🔸بیشتر سلطه و غلبه‌ی مدرنیزاسیون و فرهنگ آن است که در مظاهر و روابط یک جامعه و شهر بروز و ظهور پیدا می‌کند و مشکلات و مصائبی به وجود می‌آورد. طبیعتاً نویسنده امروزی که در این فضا و بستر نفس می‌کشد و فرزند زمانه‌ی خودش است، به این مهم توجه می‌کند؛ چه در شخصیت‌پردازی و چه در ترسیم فضا و حال و هوای داستان و غیره. 🔸پیوند دادن داستان مدرن یا پست‌مدرن با متون کهن، قصه‌های عامیانه و بخش مقبولی از اسطوره‌ها، امروز امر غریبی نیست و در بین هنرمندان ملل دیگر در حوزه‌های ادبیات داستانی، سینما، آثار نمایشی و غیره بسیار رایج و معمول است و فرصت‌های زیادی در اختیار آنان قرار می‌دهد. بدیهی است، در جای دیگر هم گفتم، وقتی صحبت از این متون می‌کنیم، منظور آن نگرش و باور و اندیشه‌ی اسطوره‌ای در سبب‌شناسی هستی، جهان، کیهان و افلاک نیست؛ چنین اموری با عقل و ساز و کار انسان امروزی منافات دارند، بلکه می‌توان از مختصات دیگری از آن‌ها بهره گرفت. آیا نمی‌توانیم از اسطوره‌ی ضحاک یا آنتی‌گونه به معادلات مسائل امروزمان بهره بگیریم و بازتولیدی از آن‌ها داشته باشیم؟ تخیلی که در اسطوره‌ها هست، نیروی شگرفی دارد. اسطوره بخشی از هویتی است که باید آن را بشناسیم و از آن بهره ببریم و همین نگاه نقادانه، مانعی است علیه هرگونه تفکر و اندیشه اسطوره‌ساز. ibna.ir/x6JC7 @ibna_official

🔰گذار از بحران رشد اقتصادی نامحدود در گفت‌وگو با روح‌الله قاسمی؛ مسئله زیست‌پذیری انسان ایرانی امروز است 🔸به‌گفته قاسمی: «محیط‌زیست اساساً یک چیز حاشیه‌ای و لوکس یا بحثی آرمانی نیست. مسئله، زیست‌پذیری انسان ایرانی امروز است. شما هوا ندارید که بتوانید تنفس کنید و زندگی کنید. آب ندارید که بتوانید برای زندگی مصرف کنید. این‌ها اساساً با بحران روبه‌رو شده‌اند و باید عمیقاً به ریشه‌های این بحران بپردازیم. سعی کردم توضیح بدهم که اتفاقاً این بحث شعاری نیست. بحث ایده‌آل و آرمانی هم نیست. اتفاقاً بحث روزمره ماست.» 🔸سایتو علت اصلی بحران اقلیمی را سرمایه‌داری می‌داند، نه یک نسخه خاص از سرمایه‌داری. او نه نئولیبرالیسم را به‌عنوان شکل خاصی از سرمایه‌داری، که بتوان با تعدیل آن مشکل را حل کرد، مقصر اصلی می‌داند و نه معتقد است که می‌توان با جایگزین‌کردن اقتصاد رفاه یا دولت رفاه مسئله را حل کرد. از نظر او، ریشه اصلی بحران در خود سرمایه‌داری و هسته اصلی آن یعنی رشد اقتصادی نامحدود قرار دارد. 🔸سایتو با بررسی آثار چند نویسنده که مارکس به‌طور جدی مطالعه کرده و همچنین مطالعات مارکس درباره کمون‌های اولیه، به این بحث می‌رسد که ساختارهای کمون‌های اولیه می‌توانند برای امروز آموزنده باشند. البته قرار نیست کمون اولیه را عیناً تکرار کنیم، بلکه ساختار کلی آن اهمیت دارد. از این طریق به این نتیجه می‌رسیم که برابری و پایداری رابطه‌ای عمیق و تنگاتنگ با یکدیگر دارند. اگر شما پایداری محیط‌زیستی می‌خواهید، در حوزه اقتصاد باید به سمت برابری بروید. اگر برابری اقتصادی می‌خواهید، باید هسته اصلی نظام اقتصادی سرمایه‌داری از بین برود. به چه معنا؟ به این معنا که شما نباید به دنبال رشد اقتصادی نامحدود باشید. سایتو هسته اصلی نظام سرمایه‌داری را همین رشد اقتصادی نامحدود می‌بیند. 🔸این‌که ما چطور می‌توانیم در دولت‌های کنونی و جهان کنونی تغییری در سیاست‌ها ایجاد کنیم، از نظر سایتو تنها یک راه دارد و آن هم شکل‌گیری جنبش‌های سیاسی و مدنی در این حوزه است. او مثال می‌زند که بسیاری از این جنبش‌ها نیز ریشه‌های ابتدایی‌شان از جنوب جهان بوده است؛ از جنبش زاپاتیست‌ها گرفته تا جنبش کشاورزانی که در آمریکای لاتین شکل گرفته‌اند و نمونه‌های دیگر. در دهه ۱۹۹۰ نیز جنبش‌هایی در کشورهای توسعه‌یافته شکل گرفته‌اند و امروز در کشورهایی مانند اسپانیا نیز نمونه‌هایی از این حرکت‌ها دیده می‌شود. یعنی مسئله در نهایت به پیوند سیاست، اقتصاد و محیط‌زیست با یکدیگر بازمی‌گردد. 🔸محیط‌زیست اساساً یک چیز حاشیه‌ای و لوکس یا بحثی آرمانی نیست. مسئله، زیست‌پذیری انسان ایرانی امروز است. شما هوا ندارید که بتوانید تنفس کنید و زندگی کنید. آب ندارید که بتوانید برای زندگی مصرف کنید. این‌ها اساساً با بحران روبه‌رو شده‌اند و باید عمیقاً به ریشه‌های این بحران بپردازیم. سعی کردم توضیح بدهم که اتفاقاً این بحث شعاری نیست. بحث ایده‌آل و آرمانی هم نیست. اتفاقاً بحث روزمره ماست. ibna.ir/x6JGh @ibna_official