🔰نامه‌ای به علی دهباشی؛ عمرتان به عمر آب که سر بر آفتاب دارید 🔸سیدمحمد طباطبایی فعال فرهنگی در یادداشتی درباره علی دهباشی سردبیر مجله بخارا نوشته است. 🔸چه کسی جز علی دهباشی، با این‌همه درد و بیماری، چنین استوار پای کار فرهنگ می‌ایستد؟ یادتان هست؟ چند روز پیش گفتم: حال‌تان خوب نیست، برنامه‌های این هفته را تعطیل کنید؛ شما اما گفتید: «کار فرهنگ و بخارا تعطیل شود، می‌میرم.» و من در دل گفتم: عمرت به عمر آب، مرد حسابی، دور از جان‌تان. 🔸آقای دهباشی، شما خوب می‌دانید شرایط انجام کار درست در عرصه فرهنگ در روزگار ما چقدر سخت شده است؛ از یک‌سو هجوم جذابیت‌های فست‌فودی و زرد، و از سوی دیگر فشار تنگ‌نظری‌ها، چون دو لبه گیره، استخوان‌های فرهنگ را می‌فشارند و هر روز این فشار بیشتر می‌شود. آدم حسابی‌ها هر روز کنج‌نشین‌تر می‌شوند، و عرصه را سلبریتی‌هایی گرفته‌اند که با برگزاری رویدادهایی پرزرق‌وبرق، جای نفس کشیدن برای فرهیختگان واقعی باقی نمی‌گذارند. در این وانفسا، در این هیاهوی بی‌معنایی، بخارا و شب‌هایش، بخارا و صبح و عصرش، نعمتی است برای فرهنگ، برای اندیشه، برای ایران. 🔻یادداشت سیدمحمدطباطبایی را اینجا بخوانید: ibna.ir/x6xMw @ibna_official

🔰یادداشتی بر نقاب ریچارد باچمن؛ راز نام مستعار استیون کینگ چطور فاش شد؟ 🔸چرا استیون کینگ با نام مستعار ریچارد باچمن می‌نوشت؟ ظاهرا کینگ می‌خواست خودش را محک بزند و ببیند آیا هنوز توان نوشتن دارد یا نه. چه راهی بهتر از اینکه بدون وابستگی به نام خودش بنویسد و واکنش واقعی مردم را بسنجد. 🔸بعد از انتشار رمان «کری» در سال ۱۹۷۳، اقتباس سینمایی آن توسط برایان دی پالما باعث شد داستانی که در اصل ترسناک بود، به شکل موثری بر پرده سینما زنده شود. اگرچه کینگ تا آن زمان طرفداران خود را پیدا کرده بود، اما فیلم دی پالما بدون شک به شهرت رمان و نویسنده‌اش افزود. پس از چهار سال نوشتن داستان‌های تاثیرگذار، کینگ با رمان «درخشش» به موفقیتی بزرگ دست یافت، رمانی که همچنان یکی از محبوب‌ترین آثار اوست. این رمان با الهام از تجربیات شخصی کینگ، به شکل هنرمندانه‌ای مفهوم جنون و تنهایی را با تنش و تعلیق به تصویر می‌کشد، جایی که روان‌شناسی و ماوراءالطبیعه در هم می‌آمیزند تا داستانی تکان‌دهنده خلق شود. 🔸استیون کینگ نام مستعار ریچارد باچمن را برگزید و با آن، داستان‌های متعددی نوشت، از جمله رمان جنجالی «خشم» و تریلر پادآرمان‌شهری «مرد دونده». اما در سال ۱۹۸۵، یک کارمند کتاب‌فروشی به نام «استیو براون» شباهت‌هایی میان سبک نگارش کینگ و باچمن پیدا کرد و این راز فاش شد. 🔻مشروح یادداشت: ibna.ir/x6xJ5 @ibna_official

🔰از داستان‌ها تا طبیعت؛ تأثیر کتاب‌های کودک بر سواد محیط زیستی نسل فردا 🔸کردستان - امروزه حفاظت از منابع طبیعی به یکی از اصلی‌ترین دغدغه‌های جهانی تبدیل شده است. در این میان، کتاب‌های کودک می‌توانند نقش مهمی در شکل‌گیری نگرش زیست محیطی نسل آینده ایفا کنند. 🔸روسو، فیلسوف بزرگ تعلیم و تربیت جهان بر این باور است که تربیت و پرورش کودک باید بر اساس طبیعت‌گرایی محض باشد. او با کم اهمیت جلوه دادن کتاب به عنوان یک منبع و پل ارتباطی غیرمستقیم، طبیعت را بزرگترین معلم و پرورش دهنده حقیقی انسان می‌داند. بر همین اساس طبیعت گرایی در طول تاریخ در دو شاخه متفاوت به وجود آمده و مربیان بزرگ تعلیم و تربیت از آن بهره گرفته‌اند. 🔸ادبیات کودک، فراتر از سرگرمی، ابزاری تربیتی و فرهنگی است که می‌تواند جهان‌بینی نسل آینده را شکل دهد. در عصری که زمین بیش از هر زمان دیگری نیازمند حمایت است، قصه‌ها می‌توانند صدای درختان، رودها و جانوران باشند. نویسندگان، ناشران، والدین و نظام آموزشی، همگی در قبال آینده‌ای سبز و پایدار مسئول‌اند. اگر بخواهیم کودکان امروز، حافظان محیط‌زیست فردا باشند، باید از همین امروز با زبانی شیرین و دلنشین، در گوش دلشان بگوییم: «زمین، خانه توست؛ مراقبش باش.» 🔻 گفت وگو ایبنا با جبار شافعی‌زاده: ibna.ir/x6xHk @ibna_official

🔰«ایبنا» گزارش می‌دهد؛ «کتاب» در فیلم‌های ایرانی چه پیام و نشانه‌ای دارد؟ 🔸در سینمای ایران، دست گرفتن یک کتاب توسط شخصیت‌ها اگرچه صحنه‌ای گذراست، اما واجد معنایی ژرف است. کتاب، در این قاب‌ها، تنها یک شیء نیست؛ بلکه نشانی است از جهان ذهنی شخصیت، طبقه اجتماعی او، و گاه چالشی با وضعیت موجود. 🔸حتی در آثار کمدی یا ژانرهای غیرمتعارف نیز، کتاب حضوری معنادار دارد. در «مارمولک» کمال تبریزی، شخصیت اصلی با خواندن قرآن در زندان و سپس آموزش آن به زندانیان، از کتاب به‌عنوان ابزار تحول تدریجی و حتی فریب استفاده می‌کند. حتی اشاره به کتاب معروف «شازده کوچولو» نشانه‌ای از تغییر تدریجی شخصیت اصلی فیلم یا به قول نویسنده اهلی شدن اوست. 🔸امروزه، در بازتاب‌های فرهنگی و نقد اجتماعی، توجه به جزئیاتی چون کتابِ در دست یک شخصیت، می‌تواند راهی تازه برای تحلیل سینمای ایران بگشاید. کتاب، همچون آینه‌ای در دست بازیگر، تصویری از جهان درون او را بازمی‌تاباند. کتاب‌ها شخصیت‌ها را معرفی می‌کنند اینکه چه شخصیتی چه کتابی در دست می‌گیرد نگاهی است به درون شخصیت و افکار او، یقیناً یک هنرمند در یک فیلم کمتر یک کتاب آشپزی به دست می‌گیرد مگر قصدی یا طنزی درکار باشد. کتاب‌ها هرچند کوتاه و گذرا اما ترفند مناسبی برای شناخت شخصیت‌های یک فیلم هستند 🔻مشروح گزارش: ibna.ir/x6xGz @ibna_official

🔰امیر یوسفی مترجم «در جست‌وجوی زندگی خوب» در گفت‌وگو با ایبنا؛ در وضعیت پساانقلابی اتمیسم اجتماعی حاکم شده 🔸جامعه امروز ایران، به دلیل ناتوانی نهاد قدرت از تأمین رضایتمندی شهروندان، ایده "نجات جمعی" را وانهاده و به نسخه‌های نجات فردی و محدود روی آورده است. برخی تحلیل‌گران، این تحول را عبور از "سیاست رهایی" به "سیاست زندگی" دانسته‌اند. 🔸مفهوم زندگی خوب یا خوب زیستن، از مفاهیم بسیار کهن در اندیشه فلسفی است و سابقه آن به دوران فلسفه یونان می‌رسد. در آثار افلاطون و ارسطو، این موضوع به کرّات و به تفصیل مطرح شده است. در سنّت فکر اسلامی و ایرانی نیز مفهوم زندگی خوب همواره حاضر و با تعابیر و صورتبندی‌های مختلف مورد توجه بوده است. به این اعتبار، موضوع زندگی خوب برای ایرانیان امروز، چیزی نوپدید و نوظهور نیست. با این‌همه نمی‌توان انکار کرد که میزان اقبال و التفات جامعه امروز ایران به خوب‌زیستن و زندگی خوب، رشد و بلکه جهش مشهود دارد. 🔸بارزترین سنجه در تأیید این ادعا، بازار نشر و کتاب است. موج انتشار آثاری با درون‌مایه خودپروری، خودشکوفایی، خودیاری، موفقیت‌گرایی، مثبت‌اندیشی، به همراه گسترش تألیف یا ترجمه آثاری از اندیشمندان یا مکاتب حکمی کهن و جدید که به فلسفه عملی عنایت داشته‌اند مؤیدی بر این واقعیت است که خوب‌زیستن، اکنون به مطالبه یا میلی عمومی برای ایرانیان تبدیل شده‌است. موج این مطالبه تا آنجا بلند است که می‌توان جرأت کرد و از ظهور یک گرایش یا جریان فرهنگی جدید در ایران امروز سخن گفت. 🔻مشروح گفت وگو با امیر یوسفی م با ایبنا؛ ibna.ir/x6xL3 @ibna_official

🔰یادداشتی از ابراهیم دم‌شناس؛ اقبال به رمان کوتاه، کاذب است و وجاهت ادبی ندارد 🔸با شرایط سخت و مزمن اقتصادی که به پرکاری و بیکاری دامن می‌زند، عملاً ما به سمتی رفته‌ایم که اوقات فراغت بین شغل‌های متعدد تقسیم شده است و با این فقر اوقات فراغت جامعه ادبی، دایره مخاطبان آن در مقیاس فراگیر نمی‌تواند در این شرایط درگیر رمان‌های درازآهنگ بشود. 🔸با شرایط عمومی و پیرامونی و فرمایشی که بر فضای ادبی ایران حاکم است عموماً این رویکردها درون‌زا نیست که بتوانیم بلندشدن را به داستان کوتاه اسناد دهیم و تحت همین شرایط است که از عهد حافظ به این سو بنا بر کم‌کردن ماجرا بوده است. 🔸جامعه ادبی ما که استقلال ادبی چندانی ندارد به استانداردهای دوگانه مجال می‌دهد و آن را روا می‌دارد. گفته می‌شود که «من ترجیح می‌دهم ده تا کتاب صد صفحه‌ای بنویسم تا اینکه ده سال روی یک رمان تمرکز کنم». 🔻مشروح یادداشت؛ ibna.ir/x6xMp @ibna_official

🔰ایبنا گزارش می‌دهد؛ کتاب نازل، تخفیف بالا؛ فرمول کتابسازان در نمایشگاه کتاب! 🔸کارشناسان حوزه نشر بر این باورند که عرضه آثار کتاب‌سازی شده و کتاب‌های نازل در نمایشگاه کتاب تهران، به کاهش اعتماد مخاطبان کتابی منجر خواهد شد. 🔸ابراهیم کریمی، رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران با بیان اینکه پیش‌بینی می‌کنم نمایشگاه کتاب ۱۴۰۴ تهران، پُررونق‌تر از دوره‌های قبل باشد، گفت: طبق برآوردهای اولیه، ناشران بیشتری در سی‌وششمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران حضور خواهند داشت و این موضوع می‌تواند در رونق فرهنگی و حوزه نشر تاثیر ویژه‌ای داشته باشد. 🔸مدیر نشر گستره: متاسفانه مردم به قیمت پشت جلد و درصد تخفیف توجه و فکر می‌کنند، اگر در مقایسه با یک کتاب دیگر، کتابی را با قیمت پایین‌تر خریداری کنند سود کرده‌اند، غافل از اینکه در بسیاری از مواقع به دلیل متن ناپاکیزه و کیفیت پایین فنی و محتوایی، کتاب را کنار می‌گذارند. 🔻مشروح گزارش: ibna.ir/x6xL6 @ibna_official

🔰مدیر بخش ناشران الکترونیک: جانمایی جدید ناشران دیجیتال در نمایشگاه کتاب برای صنعت نشر دستاورد خواهد داشت 🔸مدیر بخش ناشران الکترونیک، معتقد است؛ جانمایی ناشران دیجیتال در کنار ناشران اصلی در نمایشگاه بین‌المللی کتاب قطعاً دستاوردهای خیلی خوبی خواهد داشت. 🔸امسال برای اولین‌بار ناشران کتاب الکترونیک، پلتفرم‌ها و ناشران کتاب صوتی در نمایشگاه کتاب در کنار ناشران اصلی حضور دارند. 🔻مشروح گفت وگو: ibna.ir/x6xMz @ibna_official

🔰پایان مهلت ثبت‌نام؛ درخواست ۲۳۰۰ ناشر برای حضور در نمایشگاه کتاب تهران ثبت شد 🔸به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، با پایان مهلت ثبت‌نام ناشران برای حضور در دو بخش فیزیکی و مجازی این رویداد بزرگ فرهنگی، بیش از ۲ هزار و ۳۰۰ ناشر برای حضور در این رویداد ثبت‌نام کرده‌اند. 🔸بر این اساس تعداد هزار و ۶۲۶ ناشر در بخش حضوری نمایشگاه کتاب، تقاضای خود را به ثبت رسانده‌اند؛ همچنین در بخش مجازی ۲ هزار و ۳۶۰ ناشر برای حضور، اعلام آمادگی کرده‌اند که بعد از بررسی‌های اولیه، وضعیت هر یک از ناشران برای حضور در بخش حضوری و مجازی به آن‌ها اعلام خواهد شد. 🔸به گزارش ایبنا؛ سی‌وششمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران از ۱۷ تا ۲۷ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۴ با شعار «بخوانیم برای ایران» در محل مصلی امام خمینی (ره) برگزار خواهد شد. ibna.ir/x6xMx @ibna_official

🔰اطلس جهان‌های مسلمان؛ میراثی از تنوع و چندصدایی 🔸کتاب «اطلس جهان‌های مسلمان در قرون وسطی» با تأکید بر واژه «جهان‌های مسلمان» بر پیچیدگی و تنوع ساختاری جوامع اسلامی در قرون وسطی تمرکز دارد و اثری گروهی و داده‌محور که سیر تحولات قدرت، اقتصاد و فرهنگ در قلمرو وسیع اسلام را به دقت بررسی می‌کند. 🔸یکی از نقاط برجسته کتاب، استفاده از اصطلاح «جهان‌های مسلمان» است که بر تنوع جغرافیایی و فرهنگی جهان اسلام در دوره میانه (قرون وسطی) تأکید دارد. برخلاف بسیاری از آثار که جهان اسلام را به عنوان یک واحد منسجم و بدون تنش توصیف می‌کنند، این کتاب درک ما را از کثرت مراکز قدرت، اشکال حاکمیت، زبان‌ها و آیین‌های گوناگون جهان‌های مسلمان افزایش می‌دهد. مطالعه این اثر نشان می‌دهد قلمروی تمدن اسلامی از اندلس، مغرب، سرزمین‌های آفریقایی و آسیا تا هند و جنوب شرق آسیا گسترده بوده و هر منطقه ویژگی‌های سیاسی و فرهنگی خاص خود را داشته است. 🔸کتاب «اطلس جهان‌های مسلمان در قرون وسطی» تنها یک اثر مرجع برای پژوهشگران نیست، بلکه به دلیل رویکرد چندلایه و ابزارهای بصری، می‌تواند به عنوان یک منبع آموزشی قوی در سطوح دانشگاهی و حتی مدارس مورد استفاده قرار گیرد. اساتید تاریخ، دانشجویان و علاقه‌مندان به مطالعات اسلامی با کمک این اثر می‌توانند درک بهتری از سازوکارهای سیاسی، اجتماعی، و تمدنی مسلمانان قرون وسطی پیدا کنند. 🔻مشروح یادداشت: ibna.ir/x6xMN @ibna_official

🔰اسطوره‌شناسی تخت‌جمشید و عالی‌قاپو در گفت‌وگو با «بهروز عوض‌پور» تمثیل معمارانه در دولت‌خانه‌های هخامنشی و صفوی 🔸بهروز عوض‌پور: مفهوم دولت‌خانه در دوره‌های متفاوت از تاریخ ایران اشکال گوناگونی یافته است، و بی‌تردید از نقاط عطف آن می‌توان به دو دورۀ خاص یعنی از دوران پیشااسلامی پا به پای کروزر به دورۀ هخامنشیان و از دوران پسااسلامی بنا بر اصول و اساس مدنظر «ژرژ فردریش کروزر» به دورۀ صفویان اشاره کرد. 🔸متأسفانه هنوز هم در کشور ما پژوهش‌های روش‌مند و نظام‌مند جا نیفتاده است و هم‌چنان در بر پاشنۀ سابق یعنی مدح یا مذمت می‌چرخد. در عرصۀ هنر هم روال همین هست؛ کافی است نگاهی به مقاله‌ها و رساله‌های حتا دانشجویان رشته‌هایی چون پژوهش هنر و فلسفۀ هنر بیندازید تا عمق فاجعه را با جان و دل مشاهده کنید. و این در حالی است که از سویی باید توجه داشت که در ساحت نظر از حیطۀ هنر، طی چند دهۀ اخیر، در عمدۀ کشورهای پیش‌رو در این زمینه، روش‌های به‌اصطلاح بینارشته‌ای گوی سبقت را از دیگر روش‌ها ربوده‌اند. و از سوی دیگر، یکی از اهمّ این روش‌ها اسطوره‌شناسی هنر است. 🔻مشروح گفت وگو: ibna.ir/x6xMh @ibna_official

🔰توجیه مسئولان متا برای سوءاستفاده از کتاب‌های دارای حقوق مولف 🔸متا متهم شده که به‌طور غیرقانونی از محتوای دارای کپی‌رایت برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی‌اش استفاده کرده است‌. 🔸در جریان شکایت حقوقی ریچارد کادری و دیگران علیه پلتفرم‌های متا، که توسط گروهی از نویسندگان از جمله اندرو شان‌گریر (برنده جایزه پولیتزر) و تانهیسی کوتس (برنده جایزه ملی کتاب) مطرح شده، شرکت تحت مدیریت مارک زاکربرگ مدعی شده که استخراج بیش از هفت میلیون کتاب از کتابخانه دزدی به‌منظور آموزش مدل‌های زبانی، تحت مفهوم «استفاده منصفانه» قرار می‌گیرد و بنابراین غیرقانونی نیست. 🔻مشروح گزارش: ibna.ir/x6xMP @ibna_official