🔰 نگاهی به «تاریخ شفاهی وزاری نفت ایران سید حسن سادات»؛ مردی که کفیل نفت ماند/ از جلسه حزب جمهوری جا ماندم/ماندگاری نظم انگلیسی دستگاه نفت 🔸کتاب تاریخ شفاهی وزاری نفت ایران سید حسن سادات، کفیل وزارت نفت در سال ۵۹- ۶۰ که به ویژه در زمان جنگ ایفای نقش کرد. 🔸در مروری که به زندگی کفیل نفت در سال ۵۹- ۶۰ صورت گرفته با مسائلی روبه‌رو می‌شویم که شاید کمتر ردی از آن بتوان در تاریخ معاصر پیدا کرد. مردی که با زیرکی خاصی در وزارت نفت حضور پیدا کرد و در بحبوبه انقلاب و دولت موقت و دولت محمدعلی رجایی ایفای نقش می‌کند. او مسائل و ماجراهایی را نشان ما می‌دهد که شاید کمتر حرفی درباره آنها شنیده باشیم، در حالی که او در آنها نقش فعالی دارد. از حضور در جلسه اوپک در زمان جنگ در بالی اندونزی و ماجراهایی که برای دیده شدن اخبار و تصاویر تندگویان اسیر در دست عراقی‌ها رقم می‌زند. همه این حوادث به یک طرف تمام آنچه که او به عنوان فرد نخست یک وزارتخانه موثر در جنگ انجام می‌دهد، هم جای تامل و بررسی دارد. 🔸برخلاف آنچه درباره شکوفایی و امکانات آبادان در دهه ۴۰ گفته شده و بارها شنیدیم سید حسن معتقد است که آبادان چندان شهر پرامکاناتی نبود، از جمله هتل‌های مناسبی برای سکونت داوطلبان کنکور نداشت و صبح روز آزمون تاکسی به اندازه کافی در شهر نبود که افراد را به سر جلسه برساند. او در اواخر مرداد ۱۳۴۲ پس از پذیرفته شدن در کنکور نفت از اصفهان به شهرستان ازنا رفت و از آنجا با قطار راهی خرمشهر شد و در آنجا با تاکسی خود را به آبادان رساند. 🔻مشروح یادداشت: ibna.ir/x6y2M @ibna_official

🔰درباره پوستر سی‌وششمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران؛ بخوانیم برای ایران 🔸بخوانیم برای ایران! برای شناخت تاریخ، فرهنگ و تمدن دیرپا و ژرف آن و برای کسب دانایی و خِرد! کتابخوانی امسال، در نمایشگاه سی‌وششم، چنین هدفِ فرهنگی را نشانه گرفته است 🔸امسال سی‌وششمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران با پوستری زیبا و چشم‌نواز رونمایی شده است و اکنون همان پوستر نماد و نشانه‌ای دل‌انگیز برای پیشوازی جشن کتاب امسال شده است؛ پوستری که با عنوان «بخوانیم برای ایران» آذین یافته است تا سمت و سوی نمایشگاه کتاب و آرمان والای آن را برای تحقق جامعه‌ای پیوسته و دل‌بسته به کتاب و کتابخوانی، نشان دهد. 🔸پوستر نمایشگاه امسال زنان و مردانی کتاب‌خوان و کتاب‌جو را نشان می‌دهد؛ کتاب‌خوانانی که آراسته به جامه‌های کهن ایرانی هستند و همان‌هایی‌اند که در نگاره‌های مینیاتوری ایرانِ کهن و ایرانِ امروز یافتنی‌اند. گویی آن‌ها آراستگی را در دانایی و کتاب‌خوانی جست‌وجو می‌کنند. 🔸پیکره‌ی پوستر سی‌وششمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران به‌تمامی از دل و نهاد فرهنگ والای ایران برخاسته است. به هر گوشه و کنار آن بنگریم پیوندی ژرف و استوار میان این نقش و فرهنگ ایران که آمیخته با دانایی و کتاب‌خوانی است، می‌یابیم. پس این پوستر گویا و نمایانگر شعار دل‌انگیز نمایشگاه کتاب هم هست: بخوانیم برای ایران. 🔻مشروح یادداشت: ibna.ir/x6y5T @ibna_official

🔰در گفت‌وگو با ایبنا مطرح شد؛ اسارت موجب گمنامی برخی چهره‌های خاص جنگ شد 🔸معاون پژوهشی موسسه پیام آزادگان معتقد است: اغلب ناشران برای دیده شدن بیشتر ترجیح می‌دهند به سراغ فرماندهان و بزرگان مشهور حوزه دفاع مقدس بروند، درحالی‌که بسیاری از اسیران در زمان جنگ افراد خاص و تأثیرگذاری بودند که اتفاق اسارت آنها را دور کرد و در گمنامی ماندند. 🔸تجربه سال گذشته حضور ما در نمایشگاه که با حضور افراد متعدد و متفاوت، موفق و رضایت‌بخش بود، نشان می‌دهد که مردم فهیم ما همچنان نسبت به دفاع مقدس عرق و علاقه‌ای وصف‌ناپذیر دارند و نسبت به اهالی دفاع مقدس، شهدا، آزادگان و سایر ایثارگران با احترام و قدردانی سخن می‌گویند. ادبیات و سینمای جنگ همچنان در جهان طرفداران پروپاقرصی دارد و در ایران نیز همین‌طور است. 🔸مشکلات اقتصادی اجتناب‌ناپذیرند و این حقیقتی تلخ است، زیرا به‌این‌دلیل در سبد خرید مردم کالای فرهنگی نیست یا اندک است، قطعاً مشکلات اقتصادی روی کیفیت کتاب به‌لحاظ ظاهر تأثیر زیادی می‌گذارد. قیمت پشت جلد کتاب با جیب مردم همخوانی ندارد، کیفیت کاغذ پایین می‌آید و بسیاری از تبعات دیگر حاصل این مشکلات خواهد بود، در این اوضاع تقریباً همه ناشران شرایط یکسان دارند، مگر ناشرانی که از یارانه کاغذ استفاده می‌کنند یا به‌دلیل ارتباط با ارگان‌ها و نهادها و تحت پوشش بودن آنها کتاب‌هایشان را فله‌ای و خوب می‌فروشند، دغدغه اقتصادی ندارند یا دغدغه کمتری نسبت به سایرین دارند، اما ناشر خصوصی دخل و خرج یکسان ندارد و قطعاً به سمت کاهش هزینه‌ها خواهد رفت. 🔻مشروح گفت وگو: ibna.ir/x6xZZ @ibna_official

🔰سعید فیروزآبادی در گفت‌وگو با ایبنا عنوان کرد؛ انتشار پژوهش محقق آلمانی درباره آخرین قصیده‌سرای بزرگ ایرانی 🔸کتاب «قصیده مدیحی در آثار کمال‌الدین اصفهانی (خلاق‌المعانی)» رساله دکترای میشائیل گلونتس بوده که با راهنمایی یوهان کریستوف بورگل، مترجم اشعار حافظ از فارسی به از آلمانی، نوشته شده و به صورت کتاب درآمده است. 🔸کمال‌الدین اصفهانی از شاعران مطرح کلاسیک فارسی و از استادان قصیده است. از او به‌عنوان آخرین قصیده‌سرای بزرگ ایران در دوره حمله مغول یاد شده است. فیروزآبادی درباره ویژگی‌های شعر این شاعر و سبک او و محتوای قصیده‌هایش گفت: کمال‌الدین اسماعیل شاعری بسیار دانا و نغزگو و باهوش بود و چنان در ریختن معانی مستتر در شعر مهارت داشت که به خلاق‌المعانی اشتهار یافت. او شاعری مداح بود ولی در لابه‌لای مدایح نکات حکمی و زیبایی را می‌گنجاند که این ویژگی، شعر او را فراتر از مدیحه صرف می‌برد. 🔻مشروح گفت وگو: ibna.ir/x6y2D @ibna_official

🔰مقصود فراستخواه در نشست تحلیل آثار و خدمات میرزا حسین رشدیه؛ رشدیه تن به اتمیزه شدن نداد 🔸فراستخواه:‌یکی از مشکلات ما ایرانیان، گرفتاری در چرخه معیوب اتمیزه یا توده‌ای شدن است. رشدیه توانست از این چرخه معیوب رهایی یابد و دست به کنشگری بزند. یکی از ابداعات رشدیه در این مسیر، تولید فضای اجتماعی، اجتماعات و گروه‌ها بود. 🔸بررسی دقیق اسناد نشان می‌دهد رشدیه موسس اولین مدرسه برای دختران نیز بود. از دیگر فعالیت‌های او، نامه‌نگاری با نهادها و موسسه‌های مختلف، و درخواست تجهیزات و وسایل آموزشی از آن‌ها است. رشدیه مقرر کرد سالانه به هزینه صندوق عمومی، دو نفر برای تحصیل پزشکی، دو نفر برای تحصیل کشاورزی و دو نفر برای تحصیل علوم شرعی، به خارج از کشور اعزام شوند. 🔸آذرنیا در رابطه با برنامه‌های آموزشی رشدیه گفت: آموزش‌ها در دویست و پنجاه روز از سال در دو شیفت صبح و بعدازظهر برقرار باشند. همچنین‌ها آموزش‌ها در اول ابتدایی به زبان مادری باشد. رشدیه در آموزش زبان تعصبی بر کاربرد بیشتر یک زبان خاص نداشت، اما از زبان فارسی نسبت به سایر زبان‌ها بهره بیشتری می‌برد. او در انتخاب واژگان برای آموزش بسیار حساس بود. همچنین او مفاهیم پیچیده‌تر مانند «اتحاد و یکپارچگی» را با داستان‌های گیرایی توضیح می‌داد. 🔻گزارش نشست: ibna.ir/x6y6y @ibna_official

🔰گنج پنهان ادبیات؛ سینمای ایران بالاخره سودای اقتباس دارد؟ 🔸سال‌هاست منتقدان و پژوهشگران حوزه فرهنگ و هنر با حسرت از گنجینه فراموش‌شدۀ ادبیات داستانی ایران سخن می‌گویند. 🔸یکی از دلایل عمده، نبود مهارت در فیلمنامه‌نویسی اقتباسی بود. اقتباس، هنر بازآفرینی است؛ یعنی ترجمه زبان ادبی به زبان تصویر. در ایران معدود نمونه‌های موفق مانند شازده احتجاب (بهرام بیضایی) یا شب‌های روشن (فرزاد مؤتمن) نشان دادند که اگر فیلمنامه‌نویس با ظرایف ادبیات و قواعد سینما آشنا باشد، نتیجه می‌تواند چشمگیر باشد. اما این نمونه‌ها استثنا ماندند و جریان غالب نشدند. 🔸ظهور پلتفرم‌های نمایش خانگی معادله را تغییر داده است. رقابت شدید برای جذب مخاطب، تولیدکنندگان را به این نتیجه رسانده که برای دوام در بازار، باید سراغ قصه‌های قوی و شناخته‌شده بروند. از این رو، اقتباس از رمان‌ها که هم ساختار روایی محکمی دارند و هم نزد مخاطبان آشنا هستند، گزینه‌ای جذاب به نظر می‌رسد. ضمن اینکه مخاطبان شبکه نمایش خانگی اغلب تحصیل‌کرده‌تر و کتاب‌خوان‌تر از میانگین عمومی هستند و این امر، جذابیت اقتباس ادبی را دوچندان می‌کند. 🔸نمونه‌های موفق جهانی چون پدرخوانده (از رمان ماریو پوزو)، ارباب حلقه‌ها (جی.آر.آر. تالکین) یا حتی بازی تاج و تخت (جرج آر.آر. مارتین) نشان داده‌اند که اقتباس ادبی اگر درست انجام شود، هم نزد منتقدان می‌درخشد و هم گیشه و بازار را فتح می‌کند. 🔻مشروح یادداشت: ibna.ir/x6y57 @ibna_official

🔰گفت‌وگو با ناتاشا محرم‌زاده در سالروز تولد فروید؛ بازگشت به فروید را جدی بگیریم 🔸بیاییم فکر کنیم به ریشۀ مشترک مسئولیت و سؤال. لکان به ما می‌آموزد که چگونه با اضطراب پاسخ نداشتن کنار بیاییم، چگونه به ناباوری و حیرت مجال بروز بدهیم و به رسمیت بشناسیمشان. به وقت مواجهه با بن‌بست‌ها و تناقض‌های بنیادین به گره‌ها احترام بگذاریم و به سکسکه‌های ضمیر ناآگاه توجه کنیم. 🔸همان‌طور که می‌دانید از اوایل قرن بیستم رفته‌رفته این پرسش قدیمی که «هنر چیست؟» جای خود را به پرسش ظاهراً محدودتری داد و آن اینکه اساساً «اثر هنری چیست؟» یا به عبارت ساده‌تر، چگونه چیزی را می‌توانیم اثر هنری بنامیم؟ در این کتاب به نوبۀ خودم سعی کرده‌ام پاسخ این سؤال را لابه‌لای اظهارات شفاهی و مکتوب لکان جست‌‎وجو کنم. 🔸ارسطو می‌گفت افلاطون عزیز است اما حقیقت از او عزیزتر. فکر می‌کنم لکان نه تنها در مورد ارجاع به متون فروید بلکه هنگام ارجاع به آرای همۀ نویسندگان کوچک و بزرگ دیگر هم همین خصوصیت را داشت: نوعی وفاداری بدون واهمه از خیانت کردن، حتی شاید بتوانم بگویم نوعی وفاداریِ مزین به خیانت. 🔻مشروح گفت وگو: ibna.ir/x6y6t @ibna_official

🔰گفت‌وگوی ایبنا با محسن فرجی درباره کتاب «گالری امیال بشری»؛ این داستان‌ها بخشی از ترس‌های خودم هستند 🔸دستمایه بیشتر داستان‌هایم تجربه‌های زیسته است. البته با این توضیح ضروری که این به معنای آن نیست که همه اتفاقات داستان‌ها برای خودم رخ داده است. مثلاً گاهی یک نفر چیزی تعریف کرده و اینقدر برایم تکان‌دهنده و جالب بوده که انگار خودم تجربه‌اش کرده‌ام و بعدها در داستانی خودش را نشان داده و آمده. همه این دیده‌ها و شنیده‌ها و خوانده‌ها هم وقتی برای من قابل توجه بوده‌اند که از فیلتر شخصی‌ام گذشته‌اند. 🔸در واقع اشیا و مکان‌ها هم از این آسیب‌ها در امان نیستند. اما نکته مهم‌تر این است که شاید برای شخصیت‌های داستان، خود اشیا و مکان‌ها کمتر اهمیت داشته باشند. چیزی که حضور آنها را پررنگ می‌کند و آنها را به قول شما تبدیل به شخصیت داستان می‌کند، نقش تداعی‌گرشان است؛ یعنی حضور شخصیت‌های داستان در این فضاها و دیدن اشیا، گذشته را برایشان تداعی می‌کند و یادآور می‌شود‌ 🔸در واقع اگر در داستان‌های زیادی بوها یا صداها یا طعم‌ها تداعی‌کننده گذشته و روزگار رفته هستند، من سعی کردم این نقش را به اشیا و مکان‌ها بدهم. اما میزان توفیقم را باید مخاطبان بگویند. 🔻مشروح گفت وگو: ibna.ir/x6y6L @ibna_official

🔰الهه کولایی در مصاحبه با ایبنا: شوروی حلقه مفقوده در پایان دادن به جنگ عراق و ایران 🔸الهه کولایی گفت: سیاست خارجی جدید اتحاد شوروی، عاملی برای پایان جنگ عراق و ایران در انتهای دوران جنگ سرد بود. نقش فشارهای اتحاد شوروی به عنوان یک بازیگر تاثیرگذار بر این جنگ و حمایت‌های آن در پایداری رژیم عراق بسیار تعیین کننده بود. شوروی به نوعی هم به نعل هم به میخ می‌زد، در حمایت از عراق و گاه هم ایران، که عامل جدیدی برای پایان جنگ بود. 🔸در مورد جنگ و تاثیر آن بر جامعه ما باید گفت متاسفانه به این پدیده و تاثیرهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ناشی از آن، در سال‌های پس از جنگ توجه زیادی نشده است. شاید یکی از مهم‌ترین دلایل آن، سیاسی شدن جنگ و ابعاد مختلف آن و بهره‌برداری سیاسی از این تجربه بسیار تاثیرگذار و تاریخ‌ساز هر کشوری است. 🔸در واقع موضوع جنگ نه فقط در کشور ما، بلکه در همه جوامع بشری از رویدادهایی است که پیامدها و آثار بسیار عمیق و گسترده در همه عرصه‌های زندگی انسان‌ها ایجاد می‌کند، اما در کشور ما جنگ با جریان‌های سیاسی کشور پیوند خورده و تبدیل به یک پدیده سیاسی شده است. 🔻 مشروح گفت وگو: ibna.ir/x6y5r @ibna_official

🔰«ماجرای قلب»‌در گفت‌وگو با ماندانا فرهادیان؛ آیا هنوز هم می‌توانی مرا دوست داشته باشی؟ 🔸یکی از جنبه‌های جالب کتاب «ماجرای قلب» هم این است که در تاریخ عقب و جلو می‌رود تا نشان دهد این عمل قلبی که در قرن بیستم انجام می‌شود، سرمنشأش شاید حتی به قرن پانزدهم هم رسیده باشد. 🔸قلب عضوی از بدن است که همه ما با آن سروکار داریم، حال یا زمانی خودمان مشکل پیدا می‌کنیم، یا می‌بینیم که عزیزان و اطرافیانمان دچار بیماری‌های آن شده‌اند. به نظرم اصطلاحات مربوط به قلب و درمان‌های آن از جمله اصطلاحاتی هستند که در جامعه زیاد شنیده می‌شوند. فکر کردم که اگر داستان‌های این کتاب اینقدر برای من مهم است، خیلی احتمال دارد که توجه سایرین را هم جلب کند. 🔸 وقتی قلب مصنوعی را برای اولین بار در بدن انسانی گذاشتند، همسر آن فرد از او پرسید: «آیا هنوز هم می‌توانی مرا دوست داشته باشی؟» یعنی این نگاه به قلب خیلی با این نگاه تفاوت داشت که قلب فقط یک عضله است که خون را به تمام بدن می‌رساند. قرن‌ها طول کشید تا بشر از ترس به نزدیک شدن به قلب، به پیوند قلب رسید و در این مسیر جایگاه قلب و نگاه انسان به آن در حد نهایت دگرگون شد. این روند نه فقط یک روند فکری، بلکه نشاندهنده جسارت آدمی است در ارتباط با چیزی که زمانی آن را دست‌نیافتنی و دست‌نزدنی می‌دانست، اما به سراغش رفت، چالش‌هایش را پذیرفت و به قول معروف آن را رام خودش کرد. 🔻مشروح گفت وگو: ibna.ir/x6y5F @ibna_official

🔰ایبنا گزارش می‌دهد؛ نشر فروردین ۱۴۰۴ در شرایط ۲۲ درصدی؛ گرانی و کاهش تولید 🔸بررسی آمار نشر کتاب در نخستین ماه سال ۱۴۰۴ از ۲۲ کاهش تولید کتاب کودک و ۲۲ درصد افزایش قیمت کتاب حکایت دارد. 🔸ناشران در فروردین‌ماه به ادبیات توجه داشتند و هزار و ۸ عنوان کتاب در شاخه‌های مختلفی ادبی منتشر کردند؛ میزان تولید در این شاخه در مقایسه با مدت مشابه سال ۱۴۰۳ رشد ۴ درصدی را نشان می‌دهد. البته هرچند علوم‌اجتماعی در جایگاه دومِ بیشترین کتاب‌های منتشر شده براساس موضوع قرار دارد، انتشار کتاب با موضوع علوم‌اجتماعی، ۵۰ درصد بیش از مدت مشابه منتشر شده است؛ بنابر اعلام خانه کتاب و ادبیات ایران، ناشران فروردین‌ماه سال گذشته ۵۹۸ عنوان و فروردین‌ماه سال جاری، ۸۹۶ عنوان کتاب در این حوزه چاپ کرده‌اند. 🔻مشروح گزارش: ibna.ir/x6y6N @ibna_official

🔰از سوی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران؛ نمایشگاه نقشه‌های خلیج‌فارس برپا شد 🔸نمایشگاه خلیج‌فارس به مناسبت دهم اردیبهشت روز ملی خلیج‌فارس در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران برپا شده است. 🔸این نمایشگاه چند بخش را دربردارد. یک بخش گزیده‌ای از نقشه‌های تاریخی موجود در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران و نقشه‌هایی است که اروپاییان در قرن شانزدهم، هفدهم و هیجدهم کشیده‌اند و در بخشی دیگر تعدادی از عکس‌های قدیمی مربوط به حوزه خلیج‌فارس قرار داده شده است. 🔸اسناد موجود در این نمایشگاه نیز تلگراف‌ها، اسناد مختلف مربوط به حوزه خلیج‌فارس در بندرهای بوشهر، بندرعباس و همچنین اسناد مربوط به تجارت آن مناطق با کشورهای دیگر و در واقع اشیاء و اموالی را که جابه‌جا می‌شد، دربرمی‌گیرد. 🔸قدیمی‌ترین نقشه‌های موجود در خلیج‌فارس متعلق به جغرافیانویسان مسلمان ایرانی است. مثلاً نقشه‌ای از کتاب «مسالک و ممالک» اصطخری از قرن چهارم هجری در این نمایشگاه قرار دارد که جزایر خلیج و بنادر در این نقشه نشان داده شده است. این نقشه‌ها در برنامه حافظه جهانی کتاب مسالک و ممالک ثبت جهانی هم شده است که بسیار دقیق شرح فاصله بنادر، شهرها و تاریخ آنها در این کتاب آورده شده است. همچنین جغرافیدانان دیگری مانند ابن‌حوقل، یاقوت حموی و حمدالله مستوفی نیز در مورد خلیج‌فارس نوشته‌اند. 🔻مشروح گفت وگو: ibna.ir/x6y6H @ibna_official