📚«الخمس» درس‌گفتارهای خارج فقه شهید صدر ✔️استاد شهید آیت‌الله شهید سید محمدباقر صدر در سوم رمضان‌المبارک ١٣٨٣ق مبحث خمس را بر اساس کتاب عروه، برای گروهی از شاگردان خود آغاز کرد و در مدت دو سال و اندی آن را به پایان رساند. حجت‌الاسلام‌ والمسلمین سید عبدالغنی اردبیلی، شاگرد برجسته و مخلص شهید صدر، با ضبط کلاس‌ها، متن این دروس را به قلم درآورد. همچنین دست‌نوشته‌های دیگری از برخی شاگردان آن استاد والامقام به دست رسید. مجموع این نوشته‌ها در پژوهشگاه تخصصی شهید صدر مورد پژوهش، بررسی، تدقیق و ویرایش لازم قرار گرفت و سرانجام پس از تلاش‌های همه‌جانبۀ علمی، پژوهشی و فنی در دو جلد آمادۀ انتشار شد. کتاب الخمس درس‌گفتارهای خارج فقه شهید صدر است که در دو جلد توسط پژوهشگاه شهید صدر منتشر شده است. برای خرید این کتاب با تخفیف ویژه اینجا را کلیک کنید. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢 غایت زیارت اربعین؛ مشارکت در عاشورا! ✍ حجت‌الاسلام محسن قنبریان برای داشتن ناب و خالص هرچیز باید نمونه اصلی و اصیل آنرا دید. چه بسا گوهرهایی که در طول تاریخ دچار ناخالصی و شوائب شوند! نمونه اصلی زیارت اربعین، همان اربعین اول است. زیارت جابرانصاری و عطیه کوفی در آن روز قطعی است. جابر از صحابه رسول الله(ص) و صاحب سرّ اهلبیت و صدیقه طاهره(س) است. عطیه نیز از فقها و مفسرین امامی کوفه است. راوی احادیث از جمله خطبه فدک و صاحب ۵جلد تفسیرقرآن است. این دو شخصیت موجه شیعی اولین زیارت اربعین را بنیان نهادند.۱ نکته مهم و حائز اهمیت جمله جابر پس از زیارت سیدالشهداء و شهدای کربلاست که با قسم گفت: والله لقد شارکناکم فیما دخلتم فیه! به خدا سوگند ماهم در آنچه شما داخلش شدید(عاشورا) شریکیم! عطیه هم مثل من و شما از این ادعا تعجب کرد و پرسید: جابر! چگونه ما با آنها شریکیم در حالیکه در دره ای فرو نرفته، بر کوهی بالا نرفتیم و شمشیری نزدیم؟! در حالیکه اینها بین سرها و بدن هایشان جدایی افتاده و فرزندانشان یتیم و زنانشان بیوه شدند! پاسخ جابر این بود: عطیه! از حبیبم رسول الله شنیدم که می فرمود: هرکس قومی را دوست بدارد با آنها محشور است و هرکس عمل قومی را دوست بدارد شریک عمل آنهاست! به خدایی که محمد(ص) را به حق مبعوث کرد نیت من و همراهانم بر همان جاری است که حسین(ع) و اصحابش بودند...!۲ اگر پاسخ جابر را غیر معصومانه می دانی و حجت بیشتر طلب می کنی ، خطبه۱۲ نهج البلاغه را ببین! آنجا پس از پیروزی جمل یکی از یاران می آید و می گوید: کاش برادرم با ما بود و پیروزی شما را می دید! حضرت پرسید: میل اش با ما بود؟ گفت : آری! فرمود: پس او در لشکر ماست! بعد بالاتر فرمود: در همین لشکر(جمل) اند کسانی که الان در اصلاب مردان و ارحام زنان اند؛ زمان آنها را به هم می رساند و با آنها ایمان تقویت می شود! آخر چگونه "صرف نیّت" و "میل و محبت"، بتواند کسی را هزار سال بعد ملحق به عاشورا یا جمل کند؟! این که در را برای تنبل ها، محافظه کاران تاریخ و اصحاب قعود باز می کند تا حق ها را یاری نکنند و بعدا با گریه و زیارتی با محبت و نیت، خود را ملحق به آن مجاهدان شهید کنند!!! درس خوانده‌هایی هم پیدا می‌شوند که با مشارب شبه عرفانی و تصوفی چیزی از محبت و نیت بسازند که با بی عملی و بی تعهدی هم ناسازگار نیاید! به نظرم پاسخ روشن و همه فهم در خود جابر و عطیه است! جابر، پسر شهیدی از اُحد و رزمنده ۱۸غزوه با رسول الله و بعدا با امیرالمومنین است. شواهدی کافی در دست است که اگر یک جامانده از عاشورا، معذور بود، او حتماً جابر بود! عطیه هم ظاهرا چنین است هم از منتقمین خون حسین(ع) با مختار است و هم در قیام علیه امویان همراه با عبدالرحمن بن محمد بن اشعث می شود. حاضر میشود به دستور حجاج ۴۰۰تازیانه بخورد اما سبّ علی(ع) نکند! اینها شاید شواهد خوبی برای راستی آزمایی نیت و محبت باشد! • زیارت اربعین -در نمونه اصیلش- غایتش این است که زائر بتواند مثل جابر با صداقت بگوید: ما هم شریک عاشورای شماییم! لذا: نه هر خروج و شورش و تلاشی، کشته اش بدون محبت و پیوند با امام حق(ع) به عاشورا ملحق می شود! چون بدون اعتقاد و نیّت، عمل به کمال نمی‌رسد. و نه هر زائر و محبی که قیامِ عاشورایی را "استثناء" و ماموریت خاص حسین(ع) شمارد و "ادله تقیه" را حاکم همیشگی بر "ادله امر به معروف" و"اظهار کلمه حق نزد جبّار" یا جهاد و دفاع مقدس کند! البته اگر مجتهد یا مقلّد باشد، ماجور؛ اما ملحق به شهدای کربلا شدنش مشکل بنظر می رسد! زائران اربعین از حیث باز شدن مسیر کربلا با مجاهدت شهدا، قدردان امام خمینی و شهدایش هستند؛ تو بیشتر قدردان آن مجتهد عارف باش که مسیر عاشورا را باز کرد! "بر اساس عاشورا فتوا داد" و جایی که ارکان اسلام در خطر باشد، "تقیه را حرام دانست."۳؛ بعد شرایط جاری زمانش را به درستی به خطر افتادن اساس اسلام دید و فرمود: تکلیف ما را سیدالشهدا معلوم کرده است! از اینجا "حکومت ادله تقیه" در فقه برافتاد و فقه مقاومت و مبارزه شکل گرفت و راه برای زائر در جهت قدم صدق و الحاق به عاشورا باز شد! ................................... ۱. اگر زیارت اسرای کربلا در اربعین اول هم ثابت باشد هرچه درباره جابر می گوییم به طریق اولی برای آنها ثابت است. ۲. متن روایت ۳.ر.ک : رساله التقیه امام خمینی 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

🔔 جزئیات ثبت درس اساتید سطوح عالی و خارج حوزه علمیه قم در سامانه ✔️اساتید سطوح عالی و خارج حوزه علمیه قم تا قبل از 10 شهریور فرصت دارند دروس خود در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ (نیم سال اول و دوم) را در "سامانه" ثبت کنند. 📎 جزئیات بیشتر 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢عده‌ای دنبال بی‌تفاوت کردن حوزه هستند/ توقع مردم این است که یک معمم زبان آنها باشد/ همه به دولت کمک کنند تا موفق شود 🔹 آیت‌الله نوری همدانی در دیدار عده‌ای از فضلا در مشهد مقدس، خوب درس خواندن و توجه به نیازهای جامعه را دارای اهمیت دانسته و فرمود: امروز توقع مردم این است که یک معمم زبان آنها باشد و در کنار آنها زندگی کنند و حوادث در حال وقوع کشور و جهان را رصد نماید و بی‌تفاوت نباشد که عده‌ای دنبال بی‌تفاوت کردن حوزه هستند. 🔹ایشان اذعان داشت: بعد از انقلاب اسلامی وظیفه روحانیت بیشتر شد، لذا باید همه چیز در خدمت دین و دنیا مردم باشد، ما نباید نسبت به مسائل فرهنگی و اقتصادی کشور بی‌تفاوت باشیم. امروز وضعیت اقتصادی عده‌ای از مردم دچار مشکل است‌، باید مسؤلان همت کنند این مشکل را حل نمایند. رهبری معظم انقلاب هم اخیرا فرمودند مشکل اول کشور اقتصاد و معیشت مردم است بر این اساس إن‌شاءالله همه به دولت کمک کنند تا با یک وحدت و همدلی موانع برطرف شود و دولت جدید موفق گردد. 🔹آیت‌الله نوری همدانی شغل طلبگی و سربازی امام زمان (عج) و خدمت به مردم را بسیار با ارزش دانست و گفت: ثمره درس و بحث در درجه اول باید مورد رضایت خدا و امام زمان (عج) باشد و بعد هم در جهت خدمت به مردم و اسلام باشد. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢سیره شیعیان در زیارت اربعین ✔️استاد سید احمد مددی 🔹بحثی داریم که برخی مطالب در شیعه به نحو تلقی بوده و نه به نحو تبنی و یا به نحو قواعد حدیثی نبوده است، تلقی یعنی شواهد نشان می‌دهد که بین شیعه این جا افتاده بوده است، مثلاً فرض کنید مرحوم شیخ طوسی وقتی روایت علامات مومن را نقل می کند؛ «وَ رُوِيَ عَنْ أَبِي مُحَمَّدٍ الْحَسَنِ الْعَسْكَرِيِّ ع أَنَّهُ قَالَ: عَلَامَاتُ الْمُؤْمِنِ خَمْسٌ صَلَاةُ الْخَمْسِينَ وَ زِيَارَةُ الْأَرْبَعِينَ وَ التَّخَتُّمُ فِي الْيَمِينِ وَ تَعْفِيرُ الْجَبِينِ وَ الْجَهْرُ بِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ.» تهذيب الأحكام (تحقيق خرسان)، ج‏6، ص: 52 یکی همین زِيَارَةُ الْأَرْبَعِينَ است. ایشان سند هم نقل نمی‌کند. 🔸شیخ طوسی متوفای 460 است، امام عسکری علیه السلام 260 است. این نشان می‌دهد در این دویست سال، عملاً این [زیارت] بین شیعه جا افتاده بوده. لذا ایشان در سند به «رُوِيَ» اکتفا می کند. در این دویست سال که چون سند نیست، ما از تاریخش اطلاعی نداریم، بین وفات امام عسکری علیه السلام و وفات شیخ طوسی، درست دویست سال فاصله است. ظاهرش این است که شیعه در این دویست سال این کار را انجام می‌داده است. بعید است شیخ طوسی یک مطلبی رابگوید، مثلاً فرض کنید در سال 440 دیده [فقط او نقل کند]. ظاهراً یک سیره‌ای برای شیعه بوده، این همان تلقی است، لذا این نوع خبر مرسل هم قابل قبول است. نه به لحاظ ارسال، اینها حاکی از یک نوع تلقی است بین شیعه. این نوع اخبار به نظر ما قابل قبول است./ درس خارج فقه ۲۴بهمن ۱۳۹۴ 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

🎥ببینید | تحلیل مفهومی عدالت در موضوع زن و نقد رویکرد غربی 🎙دکتر فریبا علاسوندی، عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات زن و خانواده 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢 یک تأمل در مورد ابان بن تغلب ✍ محمدباقر ملکیان کشی در سه جای رجالش، دسته‌ای از فقهاء را نام می‌برد که همه طایفه (و به تعبیر او: اجماع عصابه) در برابر مقام فقهی آنها کرنش کرده‌اند، و سخن آنها را در تصحیح روایات پذیرفته‌اند. در کلمات متأخرین، از این سه دسته به اصحاب اجماع تعبیر می‌شود. اکنون در پی تفسیر و تفصیل پیرامون این موضوع نیستم، اما یک نکته که مدتی است ذهن مرا به خود مشغول کرده است و شاید بعداً در رد و اثبات آن به تفصیل سخن گفتم. کشی در دسته دوم این طایفه، از ابان بن عثمان یاد می‌کند، اما به گمانم این از جمله اشتباهات کشی است، و باید به جای ابان بن عثمان، ابان بن تغلب را جای داد. توضیح این‌که همه فقهایی که در این سه موضع رجال کشی ذکر شده‌اند، فارغ از ادعای کشی در مورد آنها، جایگاه ثابت شده‌ای در بین شیعیان دارند، اما ابان بن عثمان وصله ناجوری است، چرا که نه فقاهتش در حد و اندازه دیگران است، و نه چنین کرنشی از جانب شیعیان نسبت به جایگاه او می‌بینیم. اما ابان بن تغلب هم فقیه بلندپایه‌ای است و هم شیعیان - و بلکه اهل سنت - نسبت به مقام علمی او سر تعظیم فرود می‌آورند. بعید نیست که گزارش عملکرد اصحاب در مورد «ابان» بوده، اما کشی به اشتباه آن را به ابان بن عثمان تفسیر کرده است. (در این مورد یادداشت «راهنمایی‌های دردسرساز» را هم بخوانید) در پی این اشتباه، اشتباه دیگری از او سرزده، و آن ذکر ابان در دسته دوم است، در حالی که می‌بایست ابان بن تغلب را نام می‌برد، آن هم در دسته اول. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢حل مسئله فقهی زیارت امام حسین (ع)، استحباب یا وجوب؟ (بازنشر) ✔️استاد سیدمحسن حسینی‌فقیه: آیت‌الله سید عبدالأعلی سبزواری، صاحب مهذب الاحکام می‌گوید: بعضی از روایات حتماً دال بر وجوب زیارت امام حسین (علیه‌السلام) دارد اما چه کنیم مشهور اعراض کردند و فتوی ندادند، ولی اگر ما باشیم و برداشت خودمان باشد، وجوب است. مرحوم علامه مجلسی در بحارالانوار جلد ۹۸ باب اول می‌گوید: «ان زیارته صلوات الله علیه واجبه مفترضه مامور بها» بعد ایشان در ملاذ الاخیار می‌گوید: ممکن است بگوییم وجوب عینی، ولی چه کنیم، لم یقل له احد. 👈 بیشتر بخوانید 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢بررسی حکم زیارت امام حسین علیه‌السلام ✍️ امیرحسین صبا در روایاتی که در باب زیارت سیدالشهدا علیه‌السلام رسیده است، با عباراتی مواجه می‌شویم که صراحتا وجوب را می‌رساند و در روایات عدیده‌ی دیگری هم فضائل و ثواب‌‌هایی برای زائر ایشان بیان شده است. در پاره‌ای از روایات هم کسانی را که به زیارت آن بزرگوار نمی‌روند را توبیخ می‌کنند و حتی روایاتی در دست هست که فرموده‌اند هر چند وقت باید به زیارت مشرف شد. در این بحث از میان فقها کسی قائل به وجوب عینی نشده است و لکن هستند که قائل به وجوب کفایی باشند و مشهور قائل به استحباب مؤکد هستند. عمده دلیلی هم که مانع از رأی به عینیت شده است همین شهرت است که دیگران را از فتوا به عینیت بازداشته می‌دارد. همچنین در مورد حکم زیارت سایر ائمه علیهم‌السلام هم روایتی داریم که از آن وجوب برداشت می‌شود. 👈 متن کامل: http://ijtihadnet.ir/?p=76014 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢ضرورت تعامل میان کارشناسان و فقها در باب موضوع شناسی ✍️حسین کاظم زاده ضرورت موضوع شناسی در فقه بر کسی پوشیده نیست، چرا که حکم بر روی موضوع، مکلف را از حيرت خارج کرده و تکلیف عملی او را روشن می‌سازد. بحث بر سر این است که در موضوعات تخصصی و نه عرفی، این تشخیص به عهده کیست؟ برخی به درستی بر این نکته پای فشاری دارند که حواله این مساله را به کارشناسان تخصصی دادن، عملا فتوای فقیه را از مدار خود خارج می‌سازد. توضیح آنکه، اقتصاددان مثلا در باب اقتصاد، دغدغه ای دارد که منطبق با مسائل فقه و فقیه نیست. او در باب اوراق نقدیه مثلا، به دنبال این است که منشا ثروت ملت ها چه چیزی است؟ عوامل موثر روی تورم کدامند؟ و... در حالی که دغدغه فقیه این است که احکام و آثار شرعی بر این اوراق چیست؟ با پرداخت این اوراق، آیا اداء دین محقق میشود؟ آیا این اوراق صرف حواله اند یا مال هستند ؟ و.... از سوی دیگر بسیاری از متخصصین چه فقیه و چه کارشناسان در حوزه های مختلف، معتقدند، فقها و مجتهدین، تصور صحیحی از موضوعات پیچیده دنیای مدرن ندارند و تلقی ها عموما بسیط و غیر مطابق با واقع است. مثلا بانک به عنوان یک نهاد چند بعدی در دنیای سرمایه داری را با تبدیل به عقود متعدد به ظاهر اسلامی، مورد بررسی فقهی قرار ميدهند و پر واضح است که شناخت موضوع از این طریق، مصیب به حکم شرعی صحیح نخواهد شد و جامعه اسلامی را در عمل، مبتلا به تبعات سرمایه داری مدرن خواهد کرد. اما چه باید کرد؟ به نظر می‌رسد ملاحظه هر دو دسته، صحیح است و بخشی از واقعیت را برای ما بازگو می‌کند؛ تکیه صرف به کارشناس، ما را دچار دستگاههای فکری بیگانه با فقه اسلامی می کند و تلقی های ساده انگارانه از موضوعات مستحدثه و پیچیده تخصصی هم ما را از واقعیت توفنده فقه اسلامی دور می‌کند. راهکار پیشنهادی دو اتفاق به موازات هم باید دنبال شود: ۱. تشکیل لجنه های موضوع شناسانه، با همکاری اساتید حوزه و دانشگاه. تعامل میان این دو نهاد است که اشکالات فوق را برطرف می‌کند و ما را از مزایای هر جریان، بهره مند می‌سازد. ۲. گفتمان سازی پایگاه فکری مشترک انقلاب اسلامی. انقلاب به مثابه یک حرکت اجتماعی، واجد یک طرز فکر و مبانی اندیشه ای مختص به خود است که در بیان و بنان رهبران انقلاب، تجلی پیدا کرده است، بدون این پایگاه فکری مشترک، لجنه های فوق الذکر، راه به جایی نبرده و عملا ما در دوران میان منظومه‌های متعدد و متنوع فکری، گرفتار تحیر و تکثر می‌شویم. / تنبیه‌الامة 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

🔰طرح تقویت دروس آزاد 🕌مدرسه آیت الله بروجردی (خان) 🗓سال تحصیلی ١۴٠۴_١۴٠٣ 📌مزایا 🔹بهره مندی اساتید مجرب و متعدد 🔹فرصت انتخاب آزادانه استاد 🔹کمک هزینه تحصیلی متناسب با سطح و فعالیتها 🔹حجره به تعداد محدود 📌شرایط 🔹فعال بودن پرونده مرکز مدیریت 🔹حضور منظم و مستمر در دروس آزاد 🔹همزمان عدم تحصیل در موسسات 🔹شرکت در سه درس در سطوح ٢و٣ 🔹دو درس در خارج 🆔 https://eitaa.com/ijtihad