💢کتاب العقد الحسينی و نقد عقل‌گرایی در فلسفه فقه درنگی در مبانی فقهی والد شیخ بهایی ✍️ حجت‌الاسلام علی راد عزالدين شيخ حسين بن عبد الصمد عاملي (984 ق) معروف به والد شيخ بهائي در کتاب العقد الحسيني که به مسئله طهارت و نجاست و درمان وسواس در این امر اختصاص دارد, قواعد و نکاتی نغز و بدیع در اصول و قواعد استنباط و فلسفه فقه شیعه دارد. گستره این نکات و قواعد فراتر از طهارت و نجاست است و شیخ عزالدین عاملی به اقتضای بحث از ابواب دیگر فقه نیز سخن گفته است. از جمله مهم ترین نکاتی که وی در مقدمه کتاب بدان تاکید دارد نقد عقل گرایی در کشف ملاکات و فلسفه احکام شرعی به طور خاص در عبادات است. در نگاه این فقیه امامی, مدار طهارت و نجاست همانند دیگر ابواب عبادات تعبد محض است و عقل را در آن هیچ راهی نیست لذا چاره جز تسلیم در برابر این احکام وجود ندارد و تلاش برای تحلیل عقلانی مبانی و مقاصد آنها چیزی جز اعتبار بخشی به وهم و خیال برساخته ذهن انسان نیست. عبارت ایشان چنین است: «مقدمة : الطهارة والنجاسة ليس مدارهما على العقل كبعض الأفعال ولا على معنى في ذات الطاهر يقتضي طهارته وفي النجس يقتضي نجاسته على الظاهر لأنهما ذوات بل هما تعبد محض متلقى من الشارع لأجل تكليف عباده فيثيب الطائع ويعاقب العاصي كطهارة العصير أولا ونجاسته إذا غلا وطهره إذا ذهب ثلثاه ويجوز أن يكون لأمر عارضي وكذلك أكثر العبادات والأحكام التي لا يعقل معناها كوجوب العدة مع عدم الدخول ووجوب صوم آخر يوم من رمضان وتحرم صوم العيد واستحباب صوم ما بعده فإن المقصود الباري من ذلك مجرد الانقياد والتسليم وذكر بعض العلماء أن العبادات التي لا يعقل معناها أفضل لأن الانقياد والتسليم لأمر الله فيها أكثر فالواجب علينا أن ندخل البيوت من أبوابها كما أمر الله تعالى ونتلقى ما جائنا به النبي والأئمة صلوات الله عليهم بالقبول وهذا أول درج الإيمان وليس لنا أن نحيل ذلك على عقولنا وأوهامنا التي يخيلها لنا الشيطان فنبعد بذلك عن رضى الرحمن وتشتغلنا بها عن مهمات ديننا ودنيانا لأنه عدونا بل يجب علنا لانقياد لما قرره لنا الأئمة عليهم السلام فإن ذلك دليل التوفيق والتأييد ورضى الله عز وجل (العقد الحسيني - والد البهائي العاملي - ص 3). به نظر می رسد که شیخ عزالدین عاملی در عبارت خود جریان عقل گرایی در فلسفه احکام را مخاطب نقد خود قرار داده است که تلاش دارند از طریق قیاسات عقلی یا حدسیات ظنی ملاکاتی را برای احکام شرعی بیان کنند حال اینکه موارد نقض آنها در نصوص شرعی فراوان است و برخی از آنها از کمند عقل بشری خارج است. این دیدگاه رویکرد نص گرایی شیخ عزالدین عاملی در فقه عبادات را اثبات می کند که از زاویه تسلیم و ابتلا به این احکام می نگرد و به دنبال چند و چون , حکمت و فلسفه عقلی و علمی و مسائلی همانند آن نیست. گفتنی است کتاب العقد الحسینی علی رغم نکات ناب در فقه استدلالی امامیه چندان محل رجوع , نقد و نظر و بحث قرار نگرفته است. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢آثار علامه دربرگیرنده نکاتی است که در هیچ کتاب‌های درسی حوزه و دانشگاه وجود ندارد ◻️حضرت آیت‌الله جوادی آملی در دیدار جمعی از جمعی از پژوهشگران آثار علامه طباطبایی، با تکریم و ارج نهادن به جایگاه رفیع علمی و معنوی مرحوم علامه، ایشان را نمونه‌ای برجسته از «انسان کامل» معرفی کرد و بیان داشت: مرحوم علامه طباطبایی نه‌تنها فیلسوفی بزرگ و فقیهی متبحّر، بلکه انسانی بود که از طریق سلوک معنوی و بندگی خالصانه، به مراتبی از کمال انسانی دست یافته بود که در کمتر کسی می‌توان یافت. ◻️ایشان با اشاره به خاطرات متعدد از ارتباط نزدیک خود با علامه طباطبایی و برخی شاگردان و فرزندان ایشان، بر لزوم توجه پژوهشگران به جنبه‌های مغفول در آثار و سیره ایشان تأکید کرد و افزود: در آثار علامه مطالبی یافت می‌شود که در هیچ کتاب درسی حوزه و دانشگاه وجود ندارد. ایشان راهی دیگر جز مسیر رسمی علمی حوزه را نیز در پیش گرفته بودند که همان راه سلوک معنوی و شهودی بود. ◻️معظم‌له با یادآوری خاطراتی از شخصیت‌‌های بزرگ و شاگردان برجسته علامه، بر ضرورت احیای «سیره علمی و عملی» علامه طباطبایی در حوزه‌های علمیه تأکید کرد و اظهار داشت: باید فلسفه اسلامی با حفظ ارتباط با فلسفه غرب، نقد و تحلیل شود و در این میان، راه‌حل‌های علمی و عقلی برای هماهنگی بین حوزه و دانشگاه نیز فراهم گردد. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

🎧 دریافت صوت نشست علمی «بررسی روش و رویکرد فقهی و اصولی مرحوم آیت‌الله حاج میرزا حسنعلی مروارید» 🎙 با ارائه حضرات اساتید: محمدمهدی شب زنده دار، مهدی مروارید، حمید درایتی، مرتضی اسکندری و محمدتقی سبحانی 🗓 مشهد مقدس، مردادماه ۱۴۰۴ 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📚 انتشار موسوعة السید هبة الدین الشهرستانی 🔺اسناد سید هبة الدین شهرستانی در شش جلد با عنوان «موسوعة السید هبة الدین الشهرستانی الوثائقیة»، به اهتمام دکتر اسماعیل طه الجابری منتشر شد. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢پاسخ به شبهه «حماسه ایرانیان و دوگانه ملت-امت» ✔️دوگانه «امت و ملت» که پس از پیروزی در جنگ تحمیلی ۱۲ روزه از سوی برخی مطرح گردید، موجب تلخ کامی مردم شد و از این رهگذر تلاش کردند تا وحدت به وجود آمده در میان آحاد ملت را خدشه‌دار نمایند. 🔺در این شماره از ردیه با عنوان «حماسه ایرانیان و دوگانه امت یا ملت» تلاش می‌کنیم به این شبهه که عامل وحدت‌بخش ایرانیان چه بوده است به صورت تفصیلی پاسخ دهیم. 🖇 لینک دانلود PDF 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢خیزِ جهان برای شناخت نظریه ولایت فقیه ✍️علی مقدس به زودی شاهد موج جدیدی از تحقیقات و مطالعات دانشگاهی درباره نظریه ولایت فقیه در مراکز علمی جهان خواهیم بود. اندیشمندانی که پیش از این، این مدل حکومتی را صرفاً یک "پدیده شرقیِ غیرقابل تعمیم" می‌پنداشتند، اکنون در پی کشف رازهای آن هستند که چگونه این نظام توانست در بحرانی‌ترین شرایط، وحدت ملی، قدرت دیپلماتیک و مقاومتی بی‌نظیر از خود نشان دهد؟ به نظر می‌رسد دنیا امروز، بیش از هر زمان دیگری مشتاق شناخت عمیق‌تر نظریه ولایت فقیه است؛ نظریه‌ای که پس از جنگ تحمیلی ۱۲روزه اسرائیل علیه ایران، به کانون توجه تحلیلگران و اندیشکده‌های جهانی تبدیل شد. این نظریه نه‌تنها مسیر تاریخ معاصر را دگرگون کرد، بلکه اکنون به‌عنوان الگویی کارآمد در تلفیق دین با سیاست و حکمرانی، مورد بازخوانی جدی قرار گرفته است. بشر قرن بیست‌ویکم انواع نظام‌های سیاسی را آزموده است؛ از دیکتاتوری و سلطنت‌طلبی تا الیگارشی، لیبرال دموکراسی و سکولاریسم. با این حال، پرسش اصلی میلیون‌ها انسان این است: چرا ایران در سخت‌ترین هجمه‌های سیاسی، اقتصادی و نظامی، نه‌تنها فرو نپاشید، بلکه روزبه‌روز اقتدارش افزون شد؟ پاسخ را باید در همان نظریه‌ای جستجو کرد که جهان سال‌ها آن را نادیده گرفت: حکمرانی بر اساس ولایت فقیه و پیوند ناگسستنی دین با سیاست. امروز جهان با واقعیتی انکارناپذیر روبه‌رو شده است: کارآمدی یک نظام الهی-سیاسی تحت رهبری فقیه جامع‌الشرایط. این نبرد صرفاً یک درگیری نظامی نبود، بلکه آزمایشی سرنوشت‌ساز برای سنجش اثربخشی نظریه‌ای بود که اکنون ذهن جهانیان را به خود معطوف ساخته است. بشر امروز، با تمام پیشرفت‌هایش، در بن‌بست حکمرانی گرفتار آمده و این پرسش بنیادین را مطرح می‌کند؛ آیا راه نجات، در الگویی نهفته است که دین و سیاست را نه در تقابل، بلکه در هماهنگی کامل تعریف می‌کند؟ به نظر می‌رسد جهان آماده است تا درس‌های ولایت فقیه را بیاموزد؛ نه به‌عنوان یک الگوی محلی، بلکه به‌عنوان پارادایمی جهانی برای عبور از بحران‌های حکومت‌داری در عصر حاضر. این‌بار تاریخ را نه غرب، که شرق می‌نویسد! فرصت‌ها گذراست؛ باید غنیمت شمرد. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad