💢مرز بین نوآوری فقهی و بدعت در دین ✍️ استاد سیدضیاء مرتضوی مرز میان نوآوری فقهی و بدعت دینی از مسائل پیچیده‌ای است که در پیوند با اجتهاد فقهی و نواندیشی دینی قرار دارد. کلمه «بدعت» به معنای وارد کردن چیزی در دین است که جزء دین نیست و طبق نظر فقها، این عمل حرام است. بدعت هنگامی رخ می‌دهد که فرد چیزی را که از سوی شارع نباشد، به قصد تشریع و به صورت عمدی به دین نسبت دهد. بنابراین، اگر کسی به دلیلی ضعیف و با گمان اینکه دلیلی معارضی در میان نیست، اعتقاد به شرعیت چیزی پیدا کند و آن را جزء دین بشمرد، نمی‌توان کار او را حرام شمرد. اجتهاد و نوآوری فقهی، در صورتی که در چارچوب موازین اجتهادی و علمی باشد، حتی اگر منجر به اشتباه شود، بدعت محسوب نمی‌شود. اجتهادی که با هدف تحقیق و دستیابی به حکم شرعی صحیح انجام گیرد، حرام نیست، حتی اگر نتیجه اشتباه باشد. در چنین مواردی، فرد ممکن است به دلیل سهل‌انگاری در تحقیق مسئول شناخته شود. بنابراین، نوآوری فقهی که بر اساس اصول اجتهادی و موازین علمی باشد، نه تنها بدعت نیست، بلکه مورد تأکید شرع نیز است. در این زمینه، ضروری است که اجتهاد فقهی از فرآیند‌های درست و معقول پیروی کند و از گمانه‌زنی‌های ناقص که می‌تواند به بدعت منجر شود، پرهیز شود. به طور خاص، استفاده از قیاس ظنی که در برخی مذاهب برای اجتهاد به‌کار رفته است، ممکن است موجب به وجود آمدن برداشت‌های غلط و در نهایت بدعت شود. در نهایت، آزاداندیشی دینی باید در راستای اجتهاد فقهی و توجه به موازین علمی انجام گیرد، اما همزمان باید از خطرات دخالت‌های ناصحیح در مسائل دینی و فقهی که ناشی از عدم دانش کافی است، جلوگیری شود. فقیهان و علمای بزرگ همواره بر این نکته تأکید کرده‌اند که بدون داشتن دانش کافی، اظهار نظر در مسائل دینی نه تنها اشتباه است، بلکه می‌تواند به بدعت و انحراف منجر شود. (برگرفته از کتاب «اندیشه دینی معاصر؛ رویکردها و چالش‌ها؛ دفتر دوم»، پژوهشکده اندیشه دینی معاصر، نشر میراث قلم، 1399، ص33-36.) 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢روش‌شناسی کشف مقاصد از نصوص؛ شش راه از نگاه شهید صدر ✍️استاد احمد مبلغی در هر عرصه‌ای که قرار است از سرچشمه شریعت، معنا، یا حکم، یا راهی به‌دست آید، نخست باید چراغ روش‌شناسی برافروخت؛ که بی‌آن، گام‌ها در تاریکی می‌رود و مقصد به خطا می‌افتد. شریعت، نه گنجی است که بی‌کلید به دست آید و نه راهی است که بی‌نشانه پیموده شود. از جمله گنجینه‌هایی که در بطن نصوص و روح شریعت نهفته است، مقاصد آن است؛ مقاصدی که ستون‌فقرات نظام تشریع و جان‌مایه سیاست‌گذاری دینی‌اند. پرسش این است: این مقاصد را چگونه می‌توان دریافت؟ چه مسیری ما را به ژرفای شناخت غایت‌ها می‌برد؟ این، یکی از مهم‌ترین گفت‌وگوها در دانش فلسفه فقه است. شهید آیت‌الله سید محمدباقر صدر، در چارچوب نظریه «منطقه الفراغ» خویش، بابی در این زمینه گشوده و روش‌شناسی‌ای عرضه کرده است که در آن، شش راه برای کشف مقاصد و اهداف شریعت ترسیم می‌شود؛ راه‌هایی که هر یک از زاویه‌ای، افق مقصد را می‌نمایانند و در کنار هم، نقشه‌ای جامع برای پیمودن مسیر کشف مقاصد به دست می‌دهند. 👈 بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=79040 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢قلمرو شریعت؛ رابطه منطقة الفراغ و عدم خلو واقعه از حکم مقایسه با نظریه‌های مشابه و بررسی چالش‌ها 🔹استاد حمید درایتی، در مدرسه «دارالعلم» با موضوع «قلمرو شریعت؛ رابطه منطقة الفراغ و عدم خلو واقعه از حکم، فلسفه احکام مباح» طی شش جلسه به تبیین دیدگاه شهید آیت‌الله سیدمحمدباقر صدر پرداخت. در این جلسات، تعریف و ماهیت «منطقة الفراغ»، جایگاه آن در قلمرو شریعت، ارتباطش با اصل «عدم خلو واقعه از حکم» و فلسفه احکام مباح بررسی شد. 🔹استاد درایتی با تشریح تمایز این نظریه از مفاهیمی چون حکم حکومتی، عنوان ثانوی و تزاحم، همچنین مقایسه آن با نظریات مشابه در فقه اهل‌سنت، ابعاد فقهی و اصولی این نظریه را واکاوی کرد. 🔹گزارش حاضر، چکیده مباحث این نشست‌هاست که به مستندات نقلی و عقلی نظریه، چالش‌ها و پاسخ‌های شهید صدر، و سازوکار تشخیص حدود این منطقه در فقه معاصر می‌پردازد و در نهایت تقریر کامل مباحث در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفته است. 👈 مطالعه کنید: http://ijtihadnet.ir/?p=79044 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📸 آیت‌الله بشیر حسین نجفی، در پیاده‌روی دسته‌جمعی زائران اربعین به سوی کربلای معلی حضور یافتند و بر اهمیت زیارت امام حسین (ع) در ایام اربعین و پایبندی به ارزش‌های ایثار و ایمان تأکید کردند. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

🎥| اربعین؛ تجربهٔ زندگی اجتماعی بر محور امام 🎙 استاد میرباقری: الان به زیستهٔ‌هایی از جامعهٔ ولایی در مقابل جامعهٔ بازار نیاز داریم که تجربه شده باشد. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

🎬 گزارش وبینار بین‌المللی غزه و علمای امت به میزبانی استاد علیرضا اعرافی؛ با مشارکت و سخنرانی علما و اندیشمندان جهان اسلام ◻️ محکومیت جنایت جنگی، ایجاد قحطی، گرسنگی دادن و کوچ اجباری مردم غزه توسط رژیم صهیونیستی و سکوت بسیاری از حکام جهان اسلام 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢ضرورت اقدام فوری و مشترک علمای برجسته مقاومت برای آزادی شیخ احمد بدرالدین حسون ✔️در پی دستگیری و محاکمه نامحترمانه شیخ احمد بدرالدین حسون، مفتی سابق سوریه و از چهره‌های برجسته تقریب مذاهب و جبهه مقاومت، حجت‌الاسلام والمسلمین سیدمحمدمهدی رفیع‌پور تهرانی، استاد حوزه علمیه قم، در نامه‌ای به حجت‌الاسلام والمسلمین حمید شهریاری، دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، خواستار اقدام فوری علمای برجسته جبهه مقاومت و رایزنی دیپلماتیک برای آزادی یا تخفیف مجازات این مفتی اهل سنت شد. ✍️بسم الله الرحمن الرحیم حجةالاسلام و المسلمین آقای شهریاری دبیر کل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، سلام علیکم احتراما و با توجه به دستگیری و محاکمه نامحترمانه مفتی سابق سوریه آقای شیخ احمد بدرالدین حسون که از علمای برجسته تقریب مذاهب اسلامی و جبهه مقاومت هستند، مستدعی است جهت آزادی یا تخفیف مجازات ایشان اقدام عاجل نمایید. برای تحقق این مهم مناسب است حرکتی در سطح علمای برجسته مقاومت در سراسر دنیای اسلام_به خصوص از علمای موجه اهل سنت _از طرفی و حرکتی دیپلماتیک از طریق دولت ترکیه که روابط ویژه‌ای با حاکمان کنونی دمشق دارد باهم دنبال شود بلکه ان شاء الله تعالی به نتیجه برسد. اگر عالمان جبهه مقاومت و اتحاد اسلامی در چنین روزهای سختی به فکر هم نباشند، چه ارزشی برای اتحاد اسلامی و مراکز و مجامع مرتبط با آن متصور است و ما چه پاسخی در پیشگاه خدا در آخرت و در برابر آیندگان داریم. با آرزوی موفقیت بیشتر شما و همکاران محترم. سیدمحمد مهدی رفیع پور تهرانی ۲۰ مرداد ۱۴۰۴ قم 🆔 https://eitaa.com/ijtihad