💢ابتکارات علمی، ضرورت توسعه مباحث فقهی و اصولی ✍️استاد حسین بنیادی به نظر می‌‌رسد تولید علم و نظریات جدید در آثار بزرگان و گذشتگان و نیز در میان شاگردان و پیروان مکتب علمی آنها، زایده‌ ابتکاراتی است که قفل‌های علمی را گشود و راه را برای حل مسائل و رسیدن به نتیجه مطلوب هموار ساخته است. ابتکارات علمی ورای ذوق و سلائق فکری می‌باشد بلکه زایده اشراف بر ادله، منابع و اشراف و استیلا بر نظریات مختلف و نگاه و تعمق دقیق نقلی و عقلی می‌باشد. شاید بتوان ادعا کرد که قوام و جلالت فقه‌های معاصر منوط به قواعد منصوص و مستنبطی است که انطباق و استناد به آنها موجب توسعه‌یافتگی مسائل در تمام فهرست‌های هر عنوان از عناوین فقه معاصر می‌شود و شاید با اطمینان بتوان ادعا کرد که در رأس ابتکارات در فقه معاصر،‌ کشف و ارتباط اینگونه قواعد فقهیه با مسائل جدیدی باشد که هر روز بر تعداد آنها افزوده می‌شود.‌ این امر در مسائل دانش اصول نیز صدق می‌کند، سیره‌ها، ارتکازات و عرف و بسیاری از مباحث اصولی که می‌توانند در طریق استنباط احکام در فقه معاصر و مسائل مستحدثه قرار بگیرند.‌ این نکته باید دائم در اذهان جولان داشته باشد تا فقه‌های معاصر از مسیر فقاهت اصیل منحرف نگردد و یا موجب سطحی شدن مباحث و ضعف در پردازش علمی نشوند. 🔗 متن کامل یادداشت در «اجتهاد»: http://ijtihadnet.ir/?p=79494 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢تجلیل از موسوعه «آیات‌الأحکام»؛ جلوه‌های نوآوری فقهی در قرآن 🔹در مراسم تجلیل از موسوعه «آیات‌الأحکام» در پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، آیت‌الله جعفر سبحانی ضمن تقدیر از این اثر ارزشمند بر ضرورت اتکای فقه اسلامی به کتاب‌الله تأکید کرد و گفت: در هر مسئله فقهی باید ابتدا به قرآن کریم مراجعه کنیم و بررسی نماییم که آیا می‌توان از آیات الهی بهره‌برداری کرد؛ چه از طریق دلالت مطابقی، چه تضمّنی و چه التزامی. 🔹ایشان همچنین تأکید کرد که آیات فراوانی در قرآن کریم وجود دارد که قابلیت استناد در استنباط احکام فقهی را دارند، اما در آثار فقهای پیشین کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند. معظم‌له به‌عنوان نمونه، به بهره‌گیری از داستان حضرت موسی و شعیب(ع) برای اثبات عدم لزوم تعیین مهریه در عقد، و نیز طرح بحث خیار در مهریه اشاره کرد. 🔹آیت‌الله سبحانی با اشاره به محدودیت‌های موجود در زمینه انتشار آثار در داخل کشور، بیان کرد: متأسفانه فعالیت‌های انتشاراتی ما محدود به فضای بسته داخلی است؛ تنها می‌توانیم این آثار را در شهرهایی مانند تهران و مشهد عرضه کنیم. اما رساندن آن‌ها به کشورهایی مانند مصر، لبنان، مناطق غربی یا آفریقا برای ما اهمیت ویژه‌ای دارد. 🔗 ادامه مطلب: http://ijtihadnet.ir/?p=79505 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📢 فراخوان ارسال مقالات با محوریت «نهج‌البلاغه و حکمرانی علوی» 📌 محورهای کنگره: - حقوق و حکمرانی علوی - جامعه، فرهنگ، رسانه و حکمرانی علوی - اقتصاد و حکمرانی علوی - فقه و حکمرانی علوی - سیاست و حکمرانی علوی - موعظه، نصیحت و حکمرانی علوی - مدیریت و حکمرانی علوی - هوش مصنوعی و حکمرانی علوی - تربیت، روان‌شناسی و حکمرانی علوی ⏳مهلت ارسال مقالات: ۳۰ مهرماه ۱۴۰۴ 🗓زمان و مکان برگزاری: ۲۱ آبان ۱۴۰۴، سالن اجلاس سران اصفهان 🌐مقالات خود را از طریق وبسایت کنگره بارگذاری نمایید: http://www.nahj-noor.com 📞 تلفن دبیرخانه: ۰۳۱۳۵۰۰۲۹۲۰ - اصفهان، خیابان هاتف، مقابل امام‌زاده هارون‌ویسه 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📣فراخوان ارسال آثار به هفتمین دوره همایش کتاب سال حکومت اسلامی 🔸قائم‌مقام مرکز تحقیقات حکومت اسلامی دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری گفت: این همایش فرصتی برای ارتباط و هم‌اندیشی اندیشمندان حوزه حکمرانی دینی و بستری برای تضارب آرا و شناسایی آثار برتر در این عرصه است. 🔸حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی مشکی‌باف، با بیان اینکه همایش امسال در بهمن‌ماه برگزار می‌شود، افزود: علاوه بر موضوعات گذشته شامل «فقه حکومتی»، «اندیشه سیاسی اسلام» و «حقوق اساسی اسلام»، بخش «تجربه حکمرانی دینی» نیز به سرفصل‌های همایش افزوده شده است. در این بخش، آثار مرتبط با تجربه‌های تاریخی و معاصر حکمرانی در جهان اسلام مورد بررسی قرار می‌گیرد. علاقه‌مندان می‌توانند از طریق پایگاه اینترنتی rcipt.ir یا نشانی ایتا @rciptir اطلاعات بیشتر را دریافت و آثار خود را ارسال کنند. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢خطابات قانونیه امام خمینی(ره)؛ فراتر از قضایای حقیقیه محقق نائینی ✔️استاد سیدمجتبی نورمفیدی: 🔻برخی از تبیین‌های ارائه شده از مبانی فکری امام خمینی (ره)، از جمله نظریه «خطابات قانونیه» و «نقش زمان و مکان در اجتهاد»، دچار فهم نادرست شده و به بیراهه رفته‌اند. برخی تفاسیر، چه از سوی شاگردان باواسطه و چه بی‌واسطه، با عمق دیدگاه ایشان فاصله داشته و بیگانه است. این ادعا که نظریه خطابات قانونیه صرفاً شکل تصحیح‌شده و ارتقاءیافته‌ی نظریه «قضایای حقیقیه» میرزای نائینی است، «اصلاً قابل قبول نیست» و نشان‌دهنده درک نادرست از این مبنای مهم است. 🔗گزارش «اجتهاد» از نشست «بررسی ارکان نظریه خطابات قانونیه»: http://ijtihadnet.ir/?p=79499 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

🎥 فقه و اصول ایراد ندارد؛ نظام آموزشی حوزه معیوب است! ✔️استاد صادق آملی لاریجانی: 🔹خیلی از اشکالات [و اعتراضات] به علم اصول برنمی‌گردد؛ بلکه به نحوه کار ما [برای سیاست‌گذاری نظام آموزشی] در حوزه علمیه برمی‌گردد. 🔸 چه کسی گفته همه حوزویان باید علم اصول را بخوانند؟! مثل این است که همه کشور را اجبار کنیم به خواندن طب! [نتیجه چیست؟] می‌گویند این چه طب بی‌خودی است که همه را گرفتار کرده است...! 🔹 فقه و اصول ایراد ندارد؛ بلکه برنامه‌ریزی [نظام آموزشی] حوزه نباید اینگونه باشد. 🔻نیاز به تقسیم کار معقول در حوزه داریم: هر دسته [از طلاب و استعدادها] باید به مقدار متناسب فقه و اصول بخوانند: عده‌ای برای اجتهاد نهایی کار کنند؛ عده‌ای دنبال کار تبلیغی هستند؛ و... 🔸چه لزومی دارد همه فقه و اصول را موسع بخوانند؟! حتی علم اصول با توجه به علوم انسانی و نیازهای زمانه نیاز به تکمیل و توسعه دارد؛ ولی ما باید چاره‌ای کنیم در تقسیم کار و برنامه‌ریزی برای طلاب. 🔹در زمان ما جمهوری اسلامی نیازمند استنباط فروعات زیادی است که در مقام اجرا بکار می‌آید و همچنان روی زمین مانده است و تنقیح نشده‌اند؛ در قضاء، در معاملات و... پس اشکالی به توسعه فقه و اصول وارد نیست؛ اشکال به نحوه برنامه‌ریزی حوزه است...! 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢فضای تاریخی - اجتماعی عرب و دلیل‌انگاری سیره متشرعه در نفی حکمرانی زنان ✍️نویسندگان: علی الهی خراسانی، هدا مصطفائی 🔹امروزه حضور زنان در کشور، رشد روز‌افزونی در عرصه‌‌های مهم علمی، اجتماعی و فرهنگی داشته‌ است. تصدی زنان در مناصب حکمرانی یکی از مسائل مطرح حوزه سیاسی و اجتماعی و نیز مطالعات زنان است. پرداختن به این موضوع از آنجا اهمیت دارد که برخی اندیشمندان اسلامی با استفاده از سیره متشرعه دلیل‌انگاری می‌کنند که زنان شرط لازم برای پذیرفتن این سمت‌ها را دارا نیستند. 🔸در این نوشتار به روش توصیفی - تحلیلی به بررسی دلیل‌انگاری سیره متشرعه در موضوع حکمرانی زنان پرداخته‌ایم. بر اساس یافته‌های پژوهش، در عصر معصوم، فضای تشریعی به ‌صورت اطمینانی شکل نگرفته است تا سیره متشرعه در ممنوع‌بودن شرعی حکمرانی زنان احراز شود و این رفتار متدینان بیان‌کنندۀ سنت معصوم باشد. 🔹آنچه در بیان برخی فقیهان آمده و سیره متشرعه دلیل‌انگاری شده است، به فرهنگ و رسومات اجتماعی مردمان عرب و عادات جوامع گذشته آن زمان برمی‌گردد که در حقیقت نشان‌دهندۀ رسوبات جاهلی و ذهنیت منفی دربارۀ مشارکت زنان در امر حکمرانی بوده است. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢مسئولیت‌های فقیه در زمان غیبت با نگاهی به آموزه‌های امام عسکری (ع) ✔️دکتر محمود ملکی، رئیس پژوهشکده علوم اسلامی رضوی بنیاد پژوهش‌های اسلامی، به بررسی تفاوت‌های بنیادین میان عابد و فقیه از منظر امام عسکری (ع) پرداخت و با اشاره به حدیثی از امام رضا (ع) که توسط امام عسکری (ع) نقل شده است، گفت: این حدیث بیانگر آن است، افرادی که مسئولیت اجتماعی را می‌پذیرند و صرفاً به خود مشغول نیستند، از نگاه امام رضا (ع) دارای مرتبه بسیار بالایی، هستند. 🔻مقام عابد 🔹امام عسکری (ع) ابتدا به مقام فردی که اهل عبادت است، اشاره کرده و فرمودند که در روز قیامت به عابد گفته می‌شود: «تو زحمت خود را کشیدی و تلاش خود را انجام دادی. همت تو صرف خودت شده است». این جمله نشان‌دهنده این است که تلاش عابد تنها برای خود او بوده و مسئولیتی فراتر از خود ندارد. 🔻جایگاه فقیه 🔹امام (ع) بیان کردند که مسئولیت فقیه تنها محدود به خود او نیست. فقیه نسبت به جامعه‌اش، یعنی شیعیان، مسئولیت دارد و باید در راستای نجات دشمنان اهل‌بیت و فراهم‌آوردن نعمت الهی و رضایت خداوند برای آن‌ها تلاش کند، به‌این‌ترتیب، فقیه زمینه تحقق نعمت و رضایت خداوند را برای شیعیان، ایجاد می‌کند. 🔻مقایسه میان عابد و فقیه 🔹امام (ع) در ادامه فرمودند که فقیه در واقع، کفیل یتیمان آل محمد (ص) است. این تعبیر نشان‌دهنده اهمیت نقش فقیه در زمان غیبت امام معصوم (ع) است، زیرا دانشمندان دینی، وظیفه سرپرستی یتیمان آل محمد (ص) را بر عهده دارند و باید هدایت علمی و عملی آنها را، انجام دهند. 🔸امام (ع) تصریح کردند که در روز قیامت به فقیه مقام شفاعت داده می‌شود و به او گفته می‌شود که از کسانی که علم را از او آموخته‌اند شفاعت کند. علاوه بر این، به فقیه اجازه داده می‌شود که از ده گروه دیگر نیز، شفاعت کند. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢اگر روایات امام عسکری (ع) نبود، فقه نقصان بزرگی داشت ✔️استاد سید محمدرضا مدرسی‌یزدی: 🔹امام عسکری (ع) با اینکه عمر کوتاهی داشتند (برخی ۲۹ سال و برخی ۲۸ سال نوشتند) رهبری شیعیان را بعد از شهادت پدر بزرگوارشان برعهده داشتند. 🔸به ایشان عسکری می‌گویند چراکه تحت مراقبت لشکر خلفای عباسی بودند. شرایطی برای ایشان فراهم کرده بودند و باید در جای خاصی زندگی می‌کردند، در حالی که ائمه معصومین (ع) کار، زندگی و زادگاه‌شان به طور طبیعی مدینه بود، به اجبار یا شبه اجبار آنها را گاهی در مکان‌های دیگر نگه می‌داشتند. 🔹در آن شرایطی که امام عسکری (ع) تحت نظر نیرو‌های حکومت غاصب بودند و فشار حکومتی زیاد بود، مسائل مهمی از معارف و احکام از این امام به ما رسیده است که شاید اگر به ما نرسیده بود، فقه نقصان بزرگی داشت. 🔸در بعضی از ابواب مختلف فقه، روایاتی که از امام عسکری (ع) می‌باشد، راه‌گشاست و قاعده‌های کلی است که فقها طبق آن فتوا می‌دهند. 🔗 ادامه مطلب: http://ijtihadnet.ir/?p=79524 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📚تأثیر شرایط اجتماعی بر اجتهاد ✔️ کتاب «تأثیر شرایط اجتماعی بر اجتهاد(گفتگو با جمعی از استادان حوزه و دانشگاه)» از سلسله گفتگوهای فقه، حقوق و جامعه، منتشر شد. این اثر با محوریت تأثیر شرایط اجتماعی بر اجتهاد و استنباط، در ۴۳۵ صفحه شامل گفتگو با جمعی از اساتید مطرح در این زمینه از جمله استادان: محسن اراکی، حمید پارسانیا، تقی‌زاده داوری و صدیق اورعی به کوشش حجج‌اسلام والمسلمین حسنعلی علی اکبریان، عبدالله جوان و مصطفی میراحمدی نگارش شده است. 🔗 جزئیات: http://ijtihadnet.ir/?p=79519 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

🔖سرگذشت پدر همسر حضرت آیت‌الله‌ سیستانی ✔️زوجۀ مرحومۀ مرجع عالی قدر شیعه حضرت آیت‌الله سیستانی فرزند آیت‌الله سید حسن شیرازی است.ایشان نوۀ میرزای شیرازی بزرگ است. 🔺سرگذشت آیت‌الله سید حسن شیرازی و فرزندان و دامادها در مقاله ضمیمه به قلم فهرست نگار با تجربه جناب آقای ابوجعفر حلی آمده است. اسناد و مدارک و منابع این مقاله را استاد سید محمدرضا سیستانی در اختیار نهاده‌اند. 📗کتاب شیعه، ش ۱۵-۱۶، ص ۵۶-۸۴. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢اصولِ فقه، مدافعِ مذهب الإستبصار فيما اختلف من الأخبار ✔️ استاد محمد قائینی: 🔹یکی از لغزشگاه‌هایی که متاسفانه تا به امروز بسیاری را، به دانش فقه بدبین کرده و از روایات ائمه‌ی معصومین علیهم‌السلام جدا نموده است، مواجهه‌ی با اختلافات و تعارضات در مجموعه روایات فقهی می‌باشد. 🔸و این بدبینیِ به فقه، دامنه‌اش به ارتداد از مذهب و خدشه در اعتقادات حقه‌ای مانند عصمت ائمه عليهم‌السلام، علم فراگیرشان در حوزه احکام و موضوعات و... نیز می‌انجامد. 🔹آنچه که علاج این لغزشگاه است، آشنایی با عوامل تعارض اخبار و شناخت روش‌های عرفی و عقلایی برای تقسيم روايات به عام و خاص و مطلق و مقید و در نهايت مسائلِ تعادل و تراجيح مى‌باشد. 🔸مرحوم شیخ طوسی ره بعد از تالیف کتاب شریف "تهذیب الأحكام" همت خويش را مصروف در نگارش کتاب "الإستبصار" می‌دارد. 🔹غرضِ او در این کتاب _چنانچه در مقدمه بدان تصریح دارد_ پرداختن به همین تقسیم بندی‌های روایات بوده‌ است تا بتواند مشکل تعارضات اخبار که موجب حیرت مبتدیان است را حل نماید. 🔸 آری، از مباحث مهم و کاربردی علم اصول، مبحث عام و خاص، اطلاق و تقیید و تعادل و تراجيح است؛ که انصافا ثمراتِ اين مباحث در فقه منحصر نمی‌شود و برکات فروانی در دفاع از أصالتِ فقه جعفری علیه‌السلام بلكه حقانيتِ مذهبِ حق داشته و خواهد داشت. خارج اصول، جلسه اول، ۱۳ ربیع‌الأول ١٤٤٧ 🆔 https://eitaa.com/ijtihad