💢دولت در ادبیات حقوق عمومی ✍️حجت‌الاسلام والمسلمین ابراهیم موسی زاده، استاد دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران دولت در ادبیات حقوق عمومی، چهار معنا دارد که عبارتند از: یکم: سطح سیاسی قوه مجریه یا همان کابینه؛ دوم: قوه مجریه در برابر قوای دیگر. سوم: حکومت چهارم: کشور. وقتی اصطلاح دولت در کنار «حکومت» و «حاکمیت» مطرح می‌شود منظور همان معنای چهارم یا دولت به معنایstate است. دولت در این معنا متشکل از سه رکن سرزمین، جمعیت و قدرت سیاسی بوده و عبارت از «جامعه سیاسی سازمان یافته انسانی» می‌باشد. حکومت و حاکمیت‌ هم هر کدام چهره و تجلی خاصی از قدرت سیاسی می‌باشند. وقتی اقتدار بلامنازع قدرت سیاسی را تصور می‌کنیم در واقع از حاکمیت یا همان sovereignty صحبت می‌کنیم. اما وقتی ساختارهای إعمال قدرت سیاسی را تصور می‌کنیم در واقع از حکومت‌ government بحث می‌کنیم. حکومت ساختار حقوقی قدرت سیاسی و تجسم بخش آن است. بنابراین، حکومت و حاکمیت برآمده از قدرت سیاسی هستند. برخی، قدرت سیاسی، حاکمیت و حکومت را مترادف هم بکار می‌گیرند که هر چند غلط نیست، اما نا دقیق است. چیزی که وجود دارد قدرت سیاسی است، حاکمیت صفت آن و حکومت ساختار حقوقی آن می‌باشد. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢بازخوانی روش‌شناسی مطالعات اسلامی در غرب؛ نگاهی به اثر عبدالعزیز ساچادینا ◻️کتاب «روش‌شناسی مطالعات اسلامی در غرب» حاصل کوشش‌های علمی و فکری دکتر عبدالعزیز ساچادینا، اسلام‌پژوه و استاد دانشگاه ویرجینیا است؛ اثری که از حیث روش‌شناختی شایان توجه ویژه می‌باشد. این کتاب از شش فصل تشکیل شده است: نویسنده در پنج فصل نخست به تبیین و تحلیل دوره‌های گوناگون اسلام‌شناسی در غرب می‌پردازد و در فصل ششم، روش پیشنهادی خود را برای مطالعه اسلام معرفی می‌کند. ◻️این اثر در حقیقت برگرفته از درس‌گفتارهای ساچادینا در گروه مطالعات تمدنیِ پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی است که با کوشش و تدوین یاسر عسگری و رسول نوروزی‌فیروز، در سال ۱۳۹۴ و در قالب ۴۳۰ صفحه منتشر شده است. ◻️به‌بهانه درگذشت این استاد فقید، بازشناسی و معرفی این اثر برای محققان و پژوهشگران می‌تواند در فهم روندهای اسلام‌پژوهی در غرب و شناخت رویکردهای روش‌شناختی معاصر، اهمیتی پژوهشی و تحلیلی داشته باشد. 🔗 بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=80398 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢آزادی در هندسه فکری «ولایت فقیه» ✔️حجت‌الاسلام والمسلمین علی مصباح: 🔹آنچه در مسائل اجتماعی و سیاسی از آزادی اراده می‌شود، آزادیِ محدود و قانونی است. در اینجا این پرسش مطرح می‌شود که قانون و این محدودیت‌ها را چه کسی می‌تواند وضع یا اعمال کند. در نگاه غیردینی و غیرالهی، مردم هستند که این قوانین را می‌گذارند و اعمال می‌کنند و دیگران باید از آن تبعیت نمایند؛ اما در نگاه توحیدی، حق تعیین این حدود و وضع قوانین با خدای متعال است و تنها کسی حق قانون‌گذاری دارد که از جانب خداوند مأذون باشد. 🔹ولیّ‌فقیه حق ندارد بر اساس تمایلات شخصی یا منافع فردی خود امر و نهی کند یا در امور اجتماعی مسلمانان تصرفی داشته باشد؛ محدوده ولایت او همان محدوده ولایت الهی است، یعنی اجرای احکام و تشریعات خداوند.در نتیجه، همان نسبتی که میان ولایت الهی و آزادی انسان وجود دارد، در ولایت فقیه نیز برقرار است. 🔗متن گفتگو: http://ijtihadnet.ir/?p=80405 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📣 نشست علمی «فقه کلان در منطق قرآن» 🎙 ارائه‌: حجت‌‌الاسلام سید مرتضی میرزاده‌اهری 🗓 زمان: ۱۵ آذر ۱۴۰۴، ساعت ۱۲:۴۵ الی ۱۴ 🔗لینک ورود به جلسه: Dte.bz/hokmconf 🔗لینک ثبت نام گواهی: Events.isca.ac.ir/sama/1365 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📙اندرز به فقیه ✍️نویسنده: استاد سیدمصطفی محقق داماد 📖تعداد صفحات: ۴۶۲ 🗓چاپ اول: ۱۴۰۴ 🗂ناشر: انتشارات سخن ✂️اثر حاضر شرحی است بر سلسله اندرزهای اخلاقی علامه حلی به فرزندش در قرن هشتم هجری؛ فرزند علّامه، یعنی فخر المحققین، در زمان دریافت این پندنامه، فقیهی است که پدرش جایگاه فقهی او را تأیید کرده و پذیرفته است و لذا در آخرین بخش آن از او می‌خواهد که آثار او را کلا ویرایش کند و اگر خطایی کرده، اصلاح نماید و کارهای ناتمام او را نیز تکمیل کند. 🔗 تهیه آنلاین اثر 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢ریشه‌یابی دینی و راهکاریابی فقهی برای حل تعارضات آبی مناطقی از کشور 🔻مالکیت آب از منظر فقهی و حقوقی ✍ابوذر حاتمی و علیرضا آزاد نویسندگان با استناد به آیات، روایات و قواعد فقهی، ماهیت فقهی آب را در سه قالب «انفال»، «مشترکات عامه» و «مباحات عامه» تحلیل می‌کنند و تفاوت آن‌ها را در امکان تصرف و مالکیت بررسی می‌نمایند. در ادامه، مفهوم حقابه و قواعد فقهی حاکم بر آن همچون قاعده لاضرر، تسلیط، احیاء و اسبقیّت مورد بررسی قرار گرفته است. مقاله نشان می‌دهد که از منظر بیشتر فقها، آب از مشترکات عامه است و همگان در بهره‌برداری از آن حق مساوی دارند، مگر آنکه به حیازت یا احیاء درآید. در بخش حقوقی نیز سیر تحول قوانین آب از قانون مدنی ۱۳۰۷ تا قانون توزیع عادلانه آب ۱۳۶۱ و نقش دولت اسلامی در تنظیم بهره‌برداری از منابع آبی تبیین می‌شود. در پایان، نویسندگان با پیشنهاد انفال دانستن همه آب‌های عمومی، راهکاری فقهی برای مدیریت بهتر منابع آبی و رفع تعارض میان قوانین فقهی و حقوقی ارائه می‌نمایند. 🔗مطالعه متن کامل: https://jwsd.um.ac.ir/article_47486.html 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢 از استحسان‌گرایی اهل سنت تا مذاق‌گرایی امامیه 1️⃣ در فقه اهل سنت، گاه مجتهد بی‌آن‌که دلیل معتبر و بیان‌پذیری در دست داشته باشد، صرفاً از روی تجربه‌زیسته‌ی فقهی خود درمی‌یابد که خداوند، فلان عمل را حرام یا واجب یا ... کرده است یا آن‌که بدون در دست داشتن دلیلی معتبر و بیان‌پذیر، صرفا با تکیه بر «حاصل تجربه‌زیسته‌ی فقهی خود»، از یک قیاس معتبر فقهی دست برمی‌دارد. این کنش فقیه را در فقه اهل سنت استحسان می‌نامند (دَليلٌ يَظهَر فِي نَفسِ المُجتَهِدِ دُونَ قُدرَةٍ عَلَى التَّعبِير عَنه). (البته استحسان تعاریف دیگری نیز دارد). 2️⃣ فقیهان امامیه نیز گاه بر اساس ذوق سلیم فقیهانه‌ی خود، برخی احکام شریعت را درک می‌کنند یا تخصیص برخی عمومات نقلی را درمی‌یابند و بر اساس آن، فتوا می‌دهند اما در ظاهر کلامشان به «دلیل صناعت‌پسند فقهی» استناد نمی‌کنند بلکه به «مذاق شارع» استناد می‌کنند (کشف الغطاء ۱/۸۸ و جواهر الکلام ۲.۵۲ و ...). 3️⃣ چنین نوعی از استدلال فقهی اگر به عناوین شناخته‌شده‌ای از قبیل ضرورت فقهی، تسالم فقیهان، متفاهم عرفی از مجموع‌ الادلة و ... که پیشتر حجیتشان در فقه یا اصول‌فقه اثبات شده، برنگردد، شباهت بسیار زیادی به استحسان اهل تسنّن پیدا می‌کند هرچند تفاوتهایی نیز دارد. ↩️ استاد محمد عشایری، در مقاله‌ی «استناد فقهی به مذاق شریعت در بوته نقد» و نیز در مقاله‌ی «چیستی مذاق شریعت و آسیب شناسی فقهی آن» ماهیت مذاق شریعت را معرفی و استناد فقهی به آن را نقد کرده است. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📣 بازخوانی مسأله ارتداد در پرتو شبهات معاصر 🎙ارائه: استاد محمد قائینی ⏰ ۲ جلسه، چهارشنبه‌ها، ساعت ۱۸:۱۵ 🗓 زمان: ۱۹ و ۲۶ آذرماه ۱۴۰۴ ✅ حضوری و مجازی ⏳مهلت ثبت‌نام: تا دوشنبه ۱۷ آذر ۱۴۰۴ 🔗لینک ثبت‌نام: https://survey.porsline.ir/s/X3dzZop 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📣 نشست علمی «بررسی نقش مقاصد شریعت در فقه سیاسی» 🎙ارائه: حجت‌الاسلام محمدحسین رضازاده (مدرس خارج فقه سیاسی) 🗓 زمان: دو شنبه ۱۷ آذرماه ۱۴۰۴، ساعت ۱۵ 🕌 مکان: قم، میدان معلم، مرکز فقهی ائمه اطهار(ع)، طبقه دوم، سالن جلسات 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢مقاصد شریعت، همان مصالح مرسله است! ✔️استاد شیخ جعفر نجفی بستان، در زمره اساتید قدیمی و مبرز درس خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم به شمار می‌رود. او علاوه بر وجاهت و جایگاه مهمی که در میان اساتید سنتی فقه و اصول دارد، سال‌هاست که مباحث جدید اصولی و فقهی را نیز در دروس و نگاشته‌های خود مورد بررسی قرار می‌دهد. 🔻او در این گفتار، به واکاوی نظریه غزالی در مقاصد شریعت، به‌عنوان یکی از اولین افرادی که این نظریه را مطرح کرده است می‌پردازد. به باور این استاد حوزه، نظریه غزالی، مجموعه‌ای از خلط مبحث و امور نادرست است. 🔗 در «اجتهاد» مطالعه کنید: http://ijtihadnet.ir/?p=80408 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢شخصیت جامع آیت‌الله میلانی (ره) ✔️آیت‌الله رضا استادی: 🔹شناخت رجال علمی و دینی، چه معاصر و چه غیر معاصر، نیازمند کار عمیق، دقیق و مستند است؛ صرفاً گردآوری زندگی‌نامه‌ها و مقالات کافی نیست، بلکه باید آرای فقهی، اصولی، کلامی و نیز ابعاد اخلاقی و اجتماعی آنان موردپژوهش و واکاوی علمی، قرار گیرد. 🔸آیت‌الله میلانی (ره) نه‌تنها فقیهی برجسته بودند، بلکه در اخلاق، تواضع، تقوا و خدمت به مردم نیز الگوی ویژه‌ای برای طلاب و علما به شمار می‌روند. از همین رو باید در کنگره پیش‌رو، جنبه‌های مختلف علمی و سیره عملی ایشان با نگاه جامع و مستند بازنمایی شود تا برای نسل جدید حوزه، درس‌آموز باشد. 🔹آثار فقهی و اصولی آیت‌الله میلانی هنوز به‌صورت کامل و منقح منتشر نشده است، یکی از اهداف این کنگره، انتشار مجموعه فقهیات و مبانی علمی ایشان است. کار علمی باید بادقت انجام شود تا شأن مرجعیت، حفظ شود. 🔸آیت‌الله میلانی از چهره‌هایی بود که هم در مشهد و هم در نجف مورداحترام ویژه علما و مراجع بود و در شکل‌گیری جریان‌های علمی و انقلابی تأثیر بسزایی داشت. معرفی چنین شخصیت‌هایی باید همراه باانصاف تاریخی و پرهیز از هرگونه اغراق یا غفلت، باشد. 🔹نسبت به ثبت و بازگویی کرامات و وقایع مرتبط با علمای بزرگ مراقب باشید، ذکر کرامات و خاطرات بدون سند علمی و تاریخی جایز نیست. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢 اندیشه تحول‌گرای آیت‌الله میلانی در حوزه علمیه ✔️آیت‌الله سیداحمد علم الهدی، در دیدار با دست اندرکاران کنگره آیت‌الله العظمی میلانی: 🔹آیت الله میلانی، نقش تحول‌سازی در سامان‌دادن به ساختار طلبگی، نظام‌مند کردن مسیر تحصیل حوزوی و حساسیت نسبت به ارتقای سطح علمی اهل منبر داشت. اندیشه نظام‌مند آیت‌الله میلانی امروز نیز می‌تواند مسیر تحول حوزه را جهت‌دهی کند. 🔸از زمان درگذشت ایشان تا امروز، بیش از پنجاه سال می‌گذرد و واقعاً جای تأسف است که چنین فاصله‌ای افتاده است. ایشان روحیه‌ بسیار عجیبی در شاگردپروری داشت؛ همان روحیه‌ای که ریشه در نگاه تحول‌گرای او نسبت به حوزه داشت. 🔹ایشان بینش خاصی در سامان‌دادن به ساختار طلبگی داشت و اساس تفکر تحولی آیت الله میلانی این بود که حوزه از حالت بی‌نظمی، بی‌برنامگی و سستی قدیم خارج شود و طلبه‌ها از یک نظام منسجم، روشن و مسئولیت‌پذیر برخوردار شوند؛ البته ایشان به دنبال ایجاد یک الگوی مدرن نبودند؛ بلکه بیشتر بر همان سنت سلف صالح تأکید می‌کردند، اما معتقد بودند طلبگی باید نظام‌مند باشد. 🔸در جریان انقلاب نیز نقش برجسته‌ای داشت؛ زمانی که ماجرای تبعید امام پیش آمد، ایشان به تهران رفت و محور اصلی حرکت علما شد. هجرت علمای شهرهای مختلف به تهران برای حمایت از امام، با محوریت ایشان شکل گرفت و این حمایت نقشی بسیار ارزشمند و تعیین‌کننده داشت. 🔹برخی فعالیت‌ها در حوزه انجام می‌شد، اما آنچه در ذهن آیت‌الله میلانی بود، چیزی فراتر از اقدامات پراکنده بود؛ او تحول ساختاری می‌خواست. معتقد بود حوزه باید دارای یک نظام مشخص باشد. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad