📙اندرز به فقیه ✍️نویسنده: استاد سیدمصطفی محقق داماد 📖تعداد صفحات: ۴۶۲ 🗓چاپ اول: ۱۴۰۴ 🗂ناشر: انتشارات سخن ✂️اثر حاضر شرحی است بر سلسله اندرزهای اخلاقی علامه حلی به فرزندش در قرن هشتم هجری؛ فرزند علّامه، یعنی فخر المحققین، در زمان دریافت این پندنامه، فقیهی است که پدرش جایگاه فقهی او را تأیید کرده و پذیرفته است و لذا در آخرین بخش آن از او می‌خواهد که آثار او را کلا ویرایش کند و اگر خطایی کرده، اصلاح نماید و کارهای ناتمام او را نیز تکمیل کند. 🔗 تهیه آنلاین اثر 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢ریشه‌یابی دینی و راهکاریابی فقهی برای حل تعارضات آبی مناطقی از کشور 🔻مالکیت آب از منظر فقهی و حقوقی ✍ابوذر حاتمی و علیرضا آزاد نویسندگان با استناد به آیات، روایات و قواعد فقهی، ماهیت فقهی آب را در سه قالب «انفال»، «مشترکات عامه» و «مباحات عامه» تحلیل می‌کنند و تفاوت آن‌ها را در امکان تصرف و مالکیت بررسی می‌نمایند. در ادامه، مفهوم حقابه و قواعد فقهی حاکم بر آن همچون قاعده لاضرر، تسلیط، احیاء و اسبقیّت مورد بررسی قرار گرفته است. مقاله نشان می‌دهد که از منظر بیشتر فقها، آب از مشترکات عامه است و همگان در بهره‌برداری از آن حق مساوی دارند، مگر آنکه به حیازت یا احیاء درآید. در بخش حقوقی نیز سیر تحول قوانین آب از قانون مدنی ۱۳۰۷ تا قانون توزیع عادلانه آب ۱۳۶۱ و نقش دولت اسلامی در تنظیم بهره‌برداری از منابع آبی تبیین می‌شود. در پایان، نویسندگان با پیشنهاد انفال دانستن همه آب‌های عمومی، راهکاری فقهی برای مدیریت بهتر منابع آبی و رفع تعارض میان قوانین فقهی و حقوقی ارائه می‌نمایند. 🔗مطالعه متن کامل: https://jwsd.um.ac.ir/article_47486.html 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢 از استحسان‌گرایی اهل سنت تا مذاق‌گرایی امامیه 1️⃣ در فقه اهل سنت، گاه مجتهد بی‌آن‌که دلیل معتبر و بیان‌پذیری در دست داشته باشد، صرفاً از روی تجربه‌زیسته‌ی فقهی خود درمی‌یابد که خداوند، فلان عمل را حرام یا واجب یا ... کرده است یا آن‌که بدون در دست داشتن دلیلی معتبر و بیان‌پذیر، صرفا با تکیه بر «حاصل تجربه‌زیسته‌ی فقهی خود»، از یک قیاس معتبر فقهی دست برمی‌دارد. این کنش فقیه را در فقه اهل سنت استحسان می‌نامند (دَليلٌ يَظهَر فِي نَفسِ المُجتَهِدِ دُونَ قُدرَةٍ عَلَى التَّعبِير عَنه). (البته استحسان تعاریف دیگری نیز دارد). 2️⃣ فقیهان امامیه نیز گاه بر اساس ذوق سلیم فقیهانه‌ی خود، برخی احکام شریعت را درک می‌کنند یا تخصیص برخی عمومات نقلی را درمی‌یابند و بر اساس آن، فتوا می‌دهند اما در ظاهر کلامشان به «دلیل صناعت‌پسند فقهی» استناد نمی‌کنند بلکه به «مذاق شارع» استناد می‌کنند (کشف الغطاء ۱/۸۸ و جواهر الکلام ۲.۵۲ و ...). 3️⃣ چنین نوعی از استدلال فقهی اگر به عناوین شناخته‌شده‌ای از قبیل ضرورت فقهی، تسالم فقیهان، متفاهم عرفی از مجموع‌ الادلة و ... که پیشتر حجیتشان در فقه یا اصول‌فقه اثبات شده، برنگردد، شباهت بسیار زیادی به استحسان اهل تسنّن پیدا می‌کند هرچند تفاوتهایی نیز دارد. ↩️ استاد محمد عشایری، در مقاله‌ی «استناد فقهی به مذاق شریعت در بوته نقد» و نیز در مقاله‌ی «چیستی مذاق شریعت و آسیب شناسی فقهی آن» ماهیت مذاق شریعت را معرفی و استناد فقهی به آن را نقد کرده است. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📣 بازخوانی مسأله ارتداد در پرتو شبهات معاصر 🎙ارائه: استاد محمد قائینی ⏰ ۲ جلسه، چهارشنبه‌ها، ساعت ۱۸:۱۵ 🗓 زمان: ۱۹ و ۲۶ آذرماه ۱۴۰۴ ✅ حضوری و مجازی ⏳مهلت ثبت‌نام: تا دوشنبه ۱۷ آذر ۱۴۰۴ 🔗لینک ثبت‌نام: https://survey.porsline.ir/s/X3dzZop 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📣 نشست علمی «بررسی نقش مقاصد شریعت در فقه سیاسی» 🎙ارائه: حجت‌الاسلام محمدحسین رضازاده (مدرس خارج فقه سیاسی) 🗓 زمان: دو شنبه ۱۷ آذرماه ۱۴۰۴، ساعت ۱۵ 🕌 مکان: قم، میدان معلم، مرکز فقهی ائمه اطهار(ع)، طبقه دوم، سالن جلسات 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢مقاصد شریعت، همان مصالح مرسله است! ✔️استاد شیخ جعفر نجفی بستان، در زمره اساتید قدیمی و مبرز درس خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم به شمار می‌رود. او علاوه بر وجاهت و جایگاه مهمی که در میان اساتید سنتی فقه و اصول دارد، سال‌هاست که مباحث جدید اصولی و فقهی را نیز در دروس و نگاشته‌های خود مورد بررسی قرار می‌دهد. 🔻او در این گفتار، به واکاوی نظریه غزالی در مقاصد شریعت، به‌عنوان یکی از اولین افرادی که این نظریه را مطرح کرده است می‌پردازد. به باور این استاد حوزه، نظریه غزالی، مجموعه‌ای از خلط مبحث و امور نادرست است. 🔗 در «اجتهاد» مطالعه کنید: http://ijtihadnet.ir/?p=80408 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢شخصیت جامع آیت‌الله میلانی (ره) ✔️آیت‌الله رضا استادی: 🔹شناخت رجال علمی و دینی، چه معاصر و چه غیر معاصر، نیازمند کار عمیق، دقیق و مستند است؛ صرفاً گردآوری زندگی‌نامه‌ها و مقالات کافی نیست، بلکه باید آرای فقهی، اصولی، کلامی و نیز ابعاد اخلاقی و اجتماعی آنان موردپژوهش و واکاوی علمی، قرار گیرد. 🔸آیت‌الله میلانی (ره) نه‌تنها فقیهی برجسته بودند، بلکه در اخلاق، تواضع، تقوا و خدمت به مردم نیز الگوی ویژه‌ای برای طلاب و علما به شمار می‌روند. از همین رو باید در کنگره پیش‌رو، جنبه‌های مختلف علمی و سیره عملی ایشان با نگاه جامع و مستند بازنمایی شود تا برای نسل جدید حوزه، درس‌آموز باشد. 🔹آثار فقهی و اصولی آیت‌الله میلانی هنوز به‌صورت کامل و منقح منتشر نشده است، یکی از اهداف این کنگره، انتشار مجموعه فقهیات و مبانی علمی ایشان است. کار علمی باید بادقت انجام شود تا شأن مرجعیت، حفظ شود. 🔸آیت‌الله میلانی از چهره‌هایی بود که هم در مشهد و هم در نجف مورداحترام ویژه علما و مراجع بود و در شکل‌گیری جریان‌های علمی و انقلابی تأثیر بسزایی داشت. معرفی چنین شخصیت‌هایی باید همراه باانصاف تاریخی و پرهیز از هرگونه اغراق یا غفلت، باشد. 🔹نسبت به ثبت و بازگویی کرامات و وقایع مرتبط با علمای بزرگ مراقب باشید، ذکر کرامات و خاطرات بدون سند علمی و تاریخی جایز نیست. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢 اندیشه تحول‌گرای آیت‌الله میلانی در حوزه علمیه ✔️آیت‌الله سیداحمد علم الهدی، در دیدار با دست اندرکاران کنگره آیت‌الله العظمی میلانی: 🔹آیت الله میلانی، نقش تحول‌سازی در سامان‌دادن به ساختار طلبگی، نظام‌مند کردن مسیر تحصیل حوزوی و حساسیت نسبت به ارتقای سطح علمی اهل منبر داشت. اندیشه نظام‌مند آیت‌الله میلانی امروز نیز می‌تواند مسیر تحول حوزه را جهت‌دهی کند. 🔸از زمان درگذشت ایشان تا امروز، بیش از پنجاه سال می‌گذرد و واقعاً جای تأسف است که چنین فاصله‌ای افتاده است. ایشان روحیه‌ بسیار عجیبی در شاگردپروری داشت؛ همان روحیه‌ای که ریشه در نگاه تحول‌گرای او نسبت به حوزه داشت. 🔹ایشان بینش خاصی در سامان‌دادن به ساختار طلبگی داشت و اساس تفکر تحولی آیت الله میلانی این بود که حوزه از حالت بی‌نظمی، بی‌برنامگی و سستی قدیم خارج شود و طلبه‌ها از یک نظام منسجم، روشن و مسئولیت‌پذیر برخوردار شوند؛ البته ایشان به دنبال ایجاد یک الگوی مدرن نبودند؛ بلکه بیشتر بر همان سنت سلف صالح تأکید می‌کردند، اما معتقد بودند طلبگی باید نظام‌مند باشد. 🔸در جریان انقلاب نیز نقش برجسته‌ای داشت؛ زمانی که ماجرای تبعید امام پیش آمد، ایشان به تهران رفت و محور اصلی حرکت علما شد. هجرت علمای شهرهای مختلف به تهران برای حمایت از امام، با محوریت ایشان شکل گرفت و این حمایت نقشی بسیار ارزشمند و تعیین‌کننده داشت. 🔹برخی فعالیت‌ها در حوزه انجام می‌شد، اما آنچه در ذهن آیت‌الله میلانی بود، چیزی فراتر از اقدامات پراکنده بود؛ او تحول ساختاری می‌خواست. معتقد بود حوزه باید دارای یک نظام مشخص باشد. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢 آیت‌الله میلانی نه فقط یک مرجع تقلید که یک مدرس کم‌نظیر و یک متفکر آگاه در حوزه بود ✔️آیت‌الله سیدجعفر سیدان: مرحوم آیت‌الله میلانی در تدریس، دقت، نظم در بیان و جمع‌بندی روایات متعارض بی‌نظیر بود. سبک درس ایشان ارائه مطلب با القای تفکر بود و شاگرد باید بادقت گوش می‌داد؛ زیرا درس ایشان نیاز به تفکر و تنظیم مقدمات داشت. در جلسه‌ای که با ایشان داشتم، در مسئله‌ای چندین روایت ظاهراً متعارض وجود داشت و ایشان وارد بررسی دقیق سند، دلالت و جمع میان روایات شدند. من هم در آن ایام تلاش فراوان می‌کردم که به جمع‌بندی روشنی برسم. به ایشان عرض کردم که دراین‌خصوص زحمت زیادی متحمل می‌شوم، فرمودند: این زحمات لازم است، اما گاهی هم توکل کنید؛ خداوند راه را باز می‌کند. برخی تقریرات که سال‌ها پیش نوشتم؛ اما مفقود شده. برایم مهم بود که مطالب استاد از دست نرود. گاهی شب تا صبح می‌نشستم و می‌نوشتم تا چیزی از درس فراموش نشود. برخی از آن یادداشت‌ها پیدا شده و اسکن شده است. امیدوارم باقیمانده آثار نیز جمع‌آوری شود، حیف است که این زحمات از بین برود. بخشی از دست‌نوشته‌هایم، شامل توضیحات مفصل از درس‌ها و حتی بخش‌هایی از زیارت جامعه، از بین رفت. تلاش کردم پیدا کنم؛ اما موفق نشدم. اگر کمک دوستان برای یافتن نسخه‌ها ممکن باشد، مغتنم است، زیرا این میراث‌ها متعلق به شخص نیست؛ بلکه به حوزه تعلق دارد. احیاء میراث فقهی، اصولی و اخلاقی آن بزرگوار ضروری است. آیت‌الله میلانی نه فقط یک مرجع تقلید که یک مدرس کم‌نظیر و یک متفکر آگاه در حوزه بود. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢میراث و پشتوانه علمی حوزه خراسان ✔️ آیت‌الله رجبعلی رضازاده، ریاست کنگره و از شاگردان ممتاز آیت‌الله العظمی میلانی (ره) 🔹احیای علمی تقریرات، تصحیح اسناد موجود و پرهیز از شتاب‌زدگی در انتشار میراث فقهی و اصولی آیت‌الله میلانی، جزو ضروریات است. اگر این کنگره بتواند اسناد، تقریرات و آثار اصولی و فقهی آیت‌الله میلانی را با روش علمی صحیح بازخوانی و منتشر کند، خدمت بزرگی به حوزه خراسان و جهان تشیع، خواهد بود. 🔸پرهیزکاری، صفای باطن و قدرت تصمیم‌گیری ایشان در امور حساس، کم‌نظیر بود. بسیاری از حوادث مهم دوران نهضت و سال‌های پیش از انقلاب را از نزدیک مشاهده کرده‌ام، مواردی که نشان می‌دهد آیت‌الله میلانی بادقت، احتیاط و شجاعت، همراه بود. 🔹قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، برخی مقامات قصد احضار و محاکمه امام خمینی (ره) را داشتند، اما آیت‌الله میلانی به‌صراحت فرمودند که حق ندارید ایشان را احضار کنید، آقای خمینی مجتهد است که، این موضع‌گیری، از نقاط برجسته تاریخ معاصر است. 🔸درس‌های آیت‌الله میلانی در کربلا و نجف موردتوجه مجتهدان بزرگ بود، مجتهدان و طلاب فاضل در محضر ایشان حضور داشتند، در مباحث کفایه، نکاتی داشتند که امروز باید استخراج و منتشر شود. این تقریرات خام نباید بدون پالایش چاپ شود؛ این میراث، پشتوانه علمی حوزه خراسان است. 🔹ایشان در مسائل اجتماعی، مانند ارتباط شیعه و سنی، فعالیت‌های فرهنگی در مناطق تلفیقی و حتی طرح‌های خیریه بانوان، نقش‌آفرینی جدی داشتند. 🔸این موارد را بخشی مغفول از زندگی آیت‌الله میلانی است که باید در کنگره بزرگداشت، به طور مستقل احیا شود. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📣 عصرانه علمی «ملاک تفاوت قضیه حقیقیه و خارجیه و ثمرات آن در فقه» 🎙 ارائه: استاد نجفی بستان 🗓 زمان: دوشنبه ۱۷ آذر ۱۴۰۴، ساعت ۱۳ 🏢 مکان: قم، میدان معلم، حوزه علمیه امام کاظم علیه السلام، ساختمان امام جواد علیه السلام، طبقه سوم، سالن سلمان فارسی 📍موقعیت جلسه در نشان 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📗 مقدمه فقه سیاسی ✍️ نویسند: حجت‌الاسلام مهدی طاهری 🗂 ناشر: مؤسسه امام خمینی(ره) - پاییز ۱۴۰۴ ✂️اثرحاضر به بررسی مفاهیم و کلیات بحث، تاریخ، منابع، مبانی، روش، قواعد، گستره، کاستی‌ها و بایسته‌های فقه سیاسی پرداخته است. این کتاب متناسب با طلاب سطح دو حوزه علمیه و دانشجویان کارشناسی ارشد رشته فقه و حقوق و گرایش فقه سیاسی و اندیشه سیاسی است. ✂️در بخشی از مقدمه کتاب می‌خوانیم: فقه سياسی درواقع آن ساحت از فقه است که شريعت را به اجتماع کشانده و «اجزای» يک امت و جامعه سياسی را در جهت ساخت و برپايی «نظام سياسی» سامان می‌دهد. فقه سياسی، شيوه تعامل نظام سياسی با امت، و امت با ارکان و نهاد‌ها و همچنين شيوه ارتباط با ساير امت‌ها را معين ساخته و بدین‌ترتیب، طرح موضوع فقه سياسی اهميت و ضرورت می‌يابد. ✂️انقلاب اسلامی در مرحله تحقق و استقرار نظام سياسی شيعی، به موفقيت‌هايی دست يافته است؛ لکن عدم حضور نهادينه شريعت در اجزای مختلف جامعه (نهاد‌ها و سازمان‌ها)، موجب آسيب‌پذيری جامعه سياسی شيعه و مانع کارآمدی و استمرار نظام سياسی شيعه و انقلاب اسلامی خواهد بود. ✂️براين‌اساس، امروزه پرسش عمده در فقه سياسی نبايد تنها بر «امکان حاکميت فقيه» در عصر کنونی باشد؛ بلکه «چگونگی اعمال اين حاکميت در عرصه اجتماع»، از ديگر رسالت‌های اساسی فقه سياسی در عصر حاضر است. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad