📣 نشست علمی «بررسی نقش مقاصد شریعت در فقه سیاسی»
🎙ارائه: حجتالاسلام محمدحسین رضازاده
(مدرس خارج فقه سیاسی)
🗓 زمان: دو شنبه ۱۷ آذرماه ۱۴۰۴، ساعت ۱۵
🕌 مکان: قم، میدان معلم، مرکز فقهی ائمه اطهار(ع)، طبقه دوم، سالن جلسات
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢مقاصد شریعت، همان مصالح مرسله است!
✔️استاد شیخ جعفر نجفی بستان، در زمره اساتید قدیمی و مبرز درس خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم به شمار میرود. او علاوه بر وجاهت و جایگاه مهمی که در میان اساتید سنتی فقه و اصول دارد، سالهاست که مباحث جدید اصولی و فقهی را نیز در دروس و نگاشتههای خود مورد بررسی قرار میدهد.
🔻او در این گفتار، به واکاوی نظریه غزالی در مقاصد شریعت، بهعنوان یکی از اولین افرادی که این نظریه را مطرح کرده است میپردازد. به باور این استاد حوزه، نظریه غزالی، مجموعهای از خلط مبحث و امور نادرست است.
🔗 در «اجتهاد» مطالعه کنید: http://ijtihadnet.ir/?p=80408
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢شخصیت جامع آیتالله میلانی (ره)
✔️آیتالله رضا استادی:
🔹شناخت رجال علمی و دینی، چه معاصر و چه غیر معاصر، نیازمند کار عمیق، دقیق و مستند است؛ صرفاً گردآوری زندگینامهها و مقالات کافی نیست، بلکه باید آرای فقهی، اصولی، کلامی و نیز ابعاد اخلاقی و اجتماعی آنان موردپژوهش و واکاوی علمی، قرار گیرد.
🔸آیتالله میلانی (ره) نهتنها فقیهی برجسته بودند، بلکه در اخلاق، تواضع، تقوا و خدمت به مردم نیز الگوی ویژهای برای طلاب و علما به شمار میروند. از همین رو باید در کنگره پیشرو، جنبههای مختلف علمی و سیره عملی ایشان با نگاه جامع و مستند بازنمایی شود تا برای نسل جدید حوزه، درسآموز باشد.
🔹آثار فقهی و اصولی آیتالله میلانی هنوز بهصورت کامل و منقح منتشر نشده است، یکی از اهداف این کنگره، انتشار مجموعه فقهیات و مبانی علمی ایشان است. کار علمی باید بادقت انجام شود تا شأن مرجعیت، حفظ شود.
🔸آیتالله میلانی از چهرههایی بود که هم در مشهد و هم در نجف مورداحترام ویژه علما و مراجع بود و در شکلگیری جریانهای علمی و انقلابی تأثیر بسزایی داشت. معرفی چنین شخصیتهایی باید همراه باانصاف تاریخی و پرهیز از هرگونه اغراق یا غفلت، باشد.
🔹نسبت به ثبت و بازگویی کرامات و وقایع مرتبط با علمای بزرگ مراقب باشید، ذکر کرامات و خاطرات بدون سند علمی و تاریخی جایز نیست.
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢 اندیشه تحولگرای آیتالله میلانی در حوزه علمیه
✔️آیتالله سیداحمد علم الهدی، در دیدار با دست اندرکاران کنگره آیتالله العظمی میلانی:
🔹آیت الله میلانی، نقش تحولسازی در ساماندادن به ساختار طلبگی، نظاممند کردن مسیر تحصیل حوزوی و حساسیت نسبت به ارتقای سطح علمی اهل منبر داشت. اندیشه نظاممند آیتالله میلانی امروز نیز میتواند مسیر تحول حوزه را جهتدهی کند.
🔸از زمان درگذشت ایشان تا امروز، بیش از پنجاه سال میگذرد و واقعاً جای تأسف است که چنین فاصلهای افتاده است. ایشان روحیه بسیار عجیبی در شاگردپروری داشت؛ همان روحیهای که ریشه در نگاه تحولگرای او نسبت به حوزه داشت.
🔹ایشان بینش خاصی در ساماندادن به ساختار طلبگی داشت و اساس تفکر تحولی آیت الله میلانی این بود که حوزه از حالت بینظمی، بیبرنامگی و سستی قدیم خارج شود و طلبهها از یک نظام منسجم، روشن و مسئولیتپذیر برخوردار شوند؛ البته ایشان به دنبال ایجاد یک الگوی مدرن نبودند؛ بلکه بیشتر بر همان سنت سلف صالح تأکید میکردند، اما معتقد بودند طلبگی باید نظاممند باشد.
🔸در جریان انقلاب نیز نقش برجستهای داشت؛ زمانی که ماجرای تبعید امام پیش آمد، ایشان به تهران رفت و محور اصلی حرکت علما شد. هجرت علمای شهرهای مختلف به تهران برای حمایت از امام، با محوریت ایشان شکل گرفت و این حمایت نقشی بسیار ارزشمند و تعیینکننده داشت.
🔹برخی فعالیتها در حوزه انجام میشد، اما آنچه در ذهن آیتالله میلانی بود، چیزی فراتر از اقدامات پراکنده بود؛ او تحول ساختاری میخواست. معتقد بود حوزه باید دارای یک نظام مشخص باشد.
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢 آیتالله میلانی نه فقط یک مرجع تقلید که یک مدرس کمنظیر و یک متفکر آگاه در حوزه بود
✔️آیتالله سیدجعفر سیدان:
مرحوم آیتالله میلانی در تدریس، دقت، نظم در بیان و جمعبندی روایات متعارض بینظیر بود. سبک درس ایشان ارائه مطلب با القای تفکر بود و شاگرد باید بادقت گوش میداد؛ زیرا درس ایشان نیاز به تفکر و تنظیم مقدمات داشت.
در جلسهای که با ایشان داشتم، در مسئلهای چندین روایت ظاهراً متعارض وجود داشت و ایشان وارد بررسی دقیق سند، دلالت و جمع میان روایات شدند. من هم در آن ایام تلاش فراوان میکردم که به جمعبندی روشنی برسم. به ایشان عرض کردم که دراینخصوص زحمت زیادی متحمل میشوم، فرمودند: این زحمات لازم است، اما گاهی هم توکل کنید؛ خداوند راه را باز میکند.
برخی تقریرات که سالها پیش نوشتم؛ اما مفقود شده. برایم مهم بود که مطالب استاد از دست نرود. گاهی شب تا صبح مینشستم و مینوشتم تا چیزی از درس فراموش نشود. برخی از آن یادداشتها پیدا شده و اسکن شده است. امیدوارم باقیمانده آثار نیز جمعآوری شود، حیف است که این زحمات از بین برود.
بخشی از دستنوشتههایم، شامل توضیحات مفصل از درسها و حتی بخشهایی از زیارت جامعه، از بین رفت. تلاش کردم پیدا کنم؛ اما موفق نشدم. اگر کمک دوستان برای یافتن نسخهها ممکن باشد، مغتنم است، زیرا این میراثها متعلق به شخص نیست؛ بلکه به حوزه تعلق دارد.
احیاء میراث فقهی، اصولی و اخلاقی آن بزرگوار ضروری است. آیتالله میلانی نه فقط یک مرجع تقلید که یک مدرس کمنظیر و یک متفکر آگاه در حوزه بود.
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢میراث و پشتوانه علمی حوزه خراسان
✔️ آیتالله رجبعلی رضازاده، ریاست کنگره و از شاگردان ممتاز آیتالله العظمی میلانی (ره)
🔹احیای علمی تقریرات، تصحیح اسناد موجود و پرهیز از شتابزدگی در انتشار میراث فقهی و اصولی آیتالله میلانی، جزو ضروریات است. اگر این کنگره بتواند اسناد، تقریرات و آثار اصولی و فقهی آیتالله میلانی را با روش علمی صحیح بازخوانی و منتشر کند، خدمت بزرگی به حوزه خراسان و جهان تشیع، خواهد بود.
🔸پرهیزکاری، صفای باطن و قدرت تصمیمگیری ایشان در امور حساس، کمنظیر بود. بسیاری از حوادث مهم دوران نهضت و سالهای پیش از انقلاب را از نزدیک مشاهده کردهام، مواردی که نشان میدهد آیتالله میلانی بادقت، احتیاط و شجاعت، همراه بود.
🔹قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، برخی مقامات قصد احضار و محاکمه امام خمینی (ره) را داشتند، اما آیتالله میلانی بهصراحت فرمودند که حق ندارید ایشان را احضار کنید، آقای خمینی مجتهد است که، این موضعگیری، از نقاط برجسته تاریخ معاصر است.
🔸درسهای آیتالله میلانی در کربلا و نجف موردتوجه مجتهدان بزرگ بود، مجتهدان و طلاب فاضل در محضر ایشان حضور داشتند، در مباحث کفایه، نکاتی داشتند که امروز باید استخراج و منتشر شود. این تقریرات خام نباید بدون پالایش چاپ شود؛ این میراث، پشتوانه علمی حوزه خراسان است.
🔹ایشان در مسائل اجتماعی، مانند ارتباط شیعه و سنی، فعالیتهای فرهنگی در مناطق تلفیقی و حتی طرحهای خیریه بانوان، نقشآفرینی جدی داشتند.
🔸این موارد را بخشی مغفول از زندگی آیتالله میلانی است که باید در کنگره بزرگداشت، به طور مستقل احیا شود.
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
📣 عصرانه علمی «ملاک تفاوت قضیه حقیقیه و خارجیه و ثمرات آن در فقه»
🎙 ارائه: استاد نجفی بستان
🗓 زمان: دوشنبه ۱۷ آذر ۱۴۰۴، ساعت ۱۳
🏢 مکان: قم، میدان معلم، حوزه علمیه امام کاظم علیه السلام، ساختمان امام جواد علیه السلام، طبقه سوم، سالن سلمان فارسی
📍موقعیت جلسه در نشان
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
📗 مقدمه فقه سیاسی
✍️ نویسند: حجتالاسلام مهدی طاهری
🗂 ناشر: مؤسسه امام خمینی(ره) - پاییز ۱۴۰۴
✂️اثرحاضر به بررسی مفاهیم و کلیات بحث، تاریخ، منابع، مبانی، روش، قواعد، گستره، کاستیها و بایستههای فقه سیاسی پرداخته است. این کتاب متناسب با طلاب سطح دو حوزه علمیه و دانشجویان کارشناسی ارشد رشته فقه و حقوق و گرایش فقه سیاسی و اندیشه سیاسی است.
✂️در بخشی از مقدمه کتاب میخوانیم: فقه سياسی درواقع آن ساحت از فقه است که شريعت را به اجتماع کشانده و «اجزای» يک امت و جامعه سياسی را در جهت ساخت و برپايی «نظام سياسی» سامان میدهد. فقه سياسی، شيوه تعامل نظام سياسی با امت، و امت با ارکان و نهادها و همچنين شيوه ارتباط با ساير امتها را معين ساخته و بدینترتیب، طرح موضوع فقه سياسی اهميت و ضرورت میيابد.
✂️انقلاب اسلامی در مرحله تحقق و استقرار نظام سياسی شيعی، به موفقيتهايی دست يافته است؛ لکن عدم حضور نهادينه شريعت در اجزای مختلف جامعه (نهادها و سازمانها)، موجب آسيبپذيری جامعه سياسی شيعه و مانع کارآمدی و استمرار نظام سياسی شيعه و انقلاب اسلامی خواهد بود.
✂️برايناساس، امروزه پرسش عمده در فقه سياسی نبايد تنها بر «امکان حاکميت فقيه» در عصر کنونی باشد؛ بلکه «چگونگی اعمال اين حاکميت در عرصه اجتماع»، از ديگر رسالتهای اساسی فقه سياسی در عصر حاضر است.
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
19.5M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
📗معرفی کتاب «فرآیند استنباط فقهی»
📝تحت اشراف استاد حمید درایتی
🔍نقشهی نظاممندِ کشف حکم، از متن تا واقعیت؛ برای کسانی که تفکر میخواهند.
📖میآموزید:
⚙️منطق حرکت از «نص» به «نتیجه»
⚖️چارچوب تحلیل اختلافهای فقهی
✅ تفاوت و تمایز این کتاب با کتاب «الگوریتم دانش اصولفقه»
🔻مشخصات کتاب:
✍️مولفین: سیدمحمدباقر قدمی، رضا میهن دوست و سیدعلیرضا موسوی مهر
🗓تاریخ نشر: ۱۴۰۳
📖تعداد صفحات: ۸۲۵
🗂ناشر: دارالفقه
🏷فهرست و پیشگفتار کتاب
🖇تهیه کتاب و ارسال سفارش: @mihan_doost
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢علوم انسانی باید حجت و اعتبار شرعی را از فقه بگیرد/ حکم حکومتی، نیاز به کارشناسی و علوم انسانی دارد
✔️استاد ابوالقاسم علیدوست:
🔹برخی فرمودهاند «حدود ۱۰ درصد عروه کارشناسی موضوعی است». البته باید گفت بالای ۵۰ درصد عروه کارشناسی موضوعی و مصداقی است. بعداً گفتهاند «البته اینجا شأن کار فقیه است». ما روی همین حرف داریم، روی همین «البته» که فقیه باید استنظار کند یا ورود نماید.
🔸حجت و اعتبار شرعی را علوم انسانی باید از فقه بگیرد و موضوعشناسی دقیق را فقه باید از کارشناس امین علوم انسانی بگیرد. فقه در حوزه حکم حکومتی، نیاز به کارشناسی و علوم انسانی دارد. چون حکم حکومتی نهاد مهمی در فقه اسلام و بنای آن بر مصلحت است. عنصر تعیینکننده در حکم حکومتی مصلحت است و در تشخیص مصلحت، بحث استمداد فقیه از کارشناس پیش میآید.
🔹این استمداد فقیه، یک استمداد تشریفاتی نیست که کارشناس بگوید و فقیه تصمیم بگیرد. اگر اینطور باشد نظر کارشناس طریقیت پیدا میکند، اما یک احتمال این است که نظر کارشناس برای فقیه موضوعیت داشته باشد. حالا چه فقیه در رأس هرم قدرت باشد (مثل رهبری) یا مرجع تقلید باشد و بخواهد حکمی بدهد.
🔸آیا فقط فقه باید به صاحبان علوم انسانی رجوع کند؟ خیر. اگر آن متخصص علوم انسانی متعبد باشد، طبیعتاً باید نظر فقهی و شرعی را به عهده فقها بگذارد.
🔹 طلاب سعی کنند با حفظ انضباط فقهی کار کنند. ناموس فقاهت شیعه، انضباط فقهیاش است. هیچکس نباید خارج از انضباط فقهی استنباط کند، وگرنه روزنامهنگار و ژورنالیست میشود.
🔗گزارش تفصیلی در «اجتهاد»: http://ijtihadnet.ir/?p=80416
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢طرح تأسیس «مدرسه عالی فقه حکمرانی» در قم نهایی شد
✔️حجتالاسلام مهدی عبداللهی، دبیر ستاد راهبری دین و حکمرانی حوزههای علمیه:
🔹مشکلات موجود در اعمال ولایت در حوزهها مختلف است، بسیاری از عرصههای مدیریتی کشور از اعمال ولایت منقطع شدهاند و رهبری تنها در مواردی مانند نیروهای مسلح، انتصابها و خطوط کلان امکان اثرگذاری مستقیم دارد.
🔸نمونهی آن صدا و سیما است، علیرغم انتصاب رئیس آن توسط رهبر انقلاب، سازوکار اجرایی و سیاستگذاری آن عملاً مستقل عمل میکند و تنها در سطح توصیه از رهبری تأثیر میپذیرد.
🔹برای تحقق الگوی ناب ولایت، باید ساختاری فراتر از وضعیت موجود شکل گیرد و نهاد ولایت بهصورت تشکیلاتی و با اختیارات گستردهتر در عرصه حکمرانی فعال شود.
🔸برخی نهادها مانند شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت میتوانند در قالب یک نهاد منسجم ولایتی بازتعریف شوند تا کارآمدی بیشتری در اجرای حاکمیت دینی داشته باشند.
🔹فقه حکومتی مقیاس، مکلف، موضوع و خروجی متفاوتی دارد؛ حوزه باید به سمت اجتهاد سازمانی، تولید نظامات اجتماعی و ارائه مدلهای حکمرانی حرکت کند.
🔸«مدرسه عالی فقه حکمرانی» در قم تصویب اولیه شده و قرار است با اشراف آیتالله اعرافی، آیتالله کعبی، آیتالله رجبی و دیگر بزرگان تأسیس شود؛ مدرسهای که قرار است حکمران اسلامی تربیت کند، نه کارشناس صرفِ حکمرانی.
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
📣کارگاه علمی «ارث از منظر فقه مقارن»
🎙با حضور: دکتر محمود ویسی
(عضو هیئت علمی و مدیر گروه رشته فقه و حقوق شافعی دانشگاه بینالمللی مذاهب اسلامی)
📌حضور برای عموم دانشجویان داخل و خارج دانشگاه آزاد است.
🔖به شرکتکنندگان گواهی حضور در کارگاه اعطا میگردد.
🗓 زمان: سهشنبه ۱۸ آذرماه ۱۴۰۴، ساعت ۱۵ تا ۱۷
🏢 مکان: تهران، خیابان فلسطین، خیابان روانمهر، دانشگاه بینالمللی مذاهب اسلامی، سالن جلسات
🔗 پیوند ورود به جلسه
🆔 https://eitaa.com/ijtihad